3 AAA. S Ιουνίου. 1992 [ΣΤΥΛΙΛΝΙΔΗΣ,ΠΟΠΑΤΖΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ.ΑΡΤΕΜΗΣ. ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟ ΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ. Εφεσείοντες, ν. ΑΝΔΡΕΑΛ. ΟΚΟΝΟΜΙΔΗ, Εφεσίβλητου. (Αναθεωρητιχή ΈφεσηΑρ. 1347) 5 10 ,e Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος— Εκπτώσεις — CH περί Φο ρολογίας τον ΕισοδήματοςΝόμοι τον 1961 έως 1988— Άρθρο 16 (l)(vi) — Ερμηνεία — Η καταβολήποσού μέχρι ΑΚ 3J00 ως δί δακτρα παιδιού, κατά το φορολογικό έτοςπου εξετάζεται, εκπίπτει από το φορολογητέοεισόδημα ανεξάρτηταγια πιοακαδημαϊ κόέτοςσπονδώνκαταβάλλεταιτοποσόαυτό. ΔιχαστήςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου,μεπρωτόδικηαπόφαση του, ακύρωσε την απόφασητου Εφόρου Φόρου Εισοδήματος με την οποία προσδιόρισε το φορολογητέο εισόδημα του εφεσίβλητου-αιτητήγιατο φορολογικό έτος 1988.Ολόγος ακύρωσηςήταν ότι ο Έφορος,από το ποσό που κατέβαλε ο εφεσίβλητος-αιτητής το 1988 ως δίδακτρα του παιδιού του για το ακαδημαϊκό έτος σπουδών 1988/1989.επέτρεψε ως έκπτωση μόνο το 1/3του ποσού αυτούμετο αιτιολογικό ότι το υπόλοιπο ποσό θαεπιτρεπότανως έκπτωσηγιατοφορολογικό έτος 1989. Ηπιοπάνωαπόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίουπροσβλήθη κεμετην Έφεσηαυτήμετηνοποίαπροβλήθηκε ο ισχυρισμόςότι ο πρωτόδικος Δικαστήςπλανήθηκε ως προςτηνερμηνείατουνόμου κατάτηνέκδοσητηςαπόφασηςτου. 20 '.' . 25 Το επίμαχοάρθρο 16
(1)(ν1)τωνΠερίΦορολογίαςτου Εισοδή ματοςΝόμων του 1961έως 1988προνοείότι απότο φορολογητέο εισόδημα εκπίπτει ποσό τριώνκαιήμισυχιλιάδωνλιρώντο οποίο καταβάλλεται αποκλειστικά ως δίδακτρα από φυσικό πρόσωπο αναφορικά με τέκνο του το οποίο φοιτάτακτικώς σεπανεπιστήfuo> χολλεγιο ή άλλο αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα εκτός.; Κύπρου. ,"•' .,Χ : ' Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην έφεση,αποφάσι- .''•' σεότι: 153 Δημοκρατίαν. ΟιχονομΙΑη
(1992)Η πρόνοια του άρθρου 16(ΐχν1), ορθά ερμηνευόμενη υπό το φως των άρθρων 6 και 11καθώςκαιτου συνόλου τωνπρονοιών του Νόμου,καθορίζει τις ακόλουθες προϋποθέσεις νιατην παρα χώρησητηςεπίδικης έκπτωσης: Ο φορολογούμενος πρέπει- ~ (Α) ναείναιφυσικόπρόσωπο (Β)να ικανοποιήσειτονΈφοροότι
(1)καθ'οιονδήποτε χρόνοστηδιάρκειατουυπό εξέτασηφορο λογικού έτους είχετέκνο εν ζωή.το οποίο φοιτούσε σε αναγνωρι- JQ σμένοεκπαιδευτικόίδρυματουεξωτερικού,και
(2)κατέβαλε στη διάρκεια του εν λόγω φορολογικού έτους, αναφορικά προς το εν λόγω τέκνο, αποκλειστικά ως δίδακτρα, οποιοδήποτε ποσό. Συντρεχουσών των πιο πάνωπροϋποθέσεων, κατάτον προσ διορισμό τουφορολογητέου εισοδήματος τουγιατοενλόγωφόρο- 15 λογικό έτος,το φυσικό αυτόπρόσωπο δικαιούται σε έκπτωση για το ποσό, ύψους μέχρι£3.500κατ'ανώτατοόριο,το οποίοκατέβα λε για τον ως άνω σκοπό στη διάρκεια του ίδιου φορολογικού έτους. Εν όψει των ως άνω, ο εφεσίβλητος στηνπαρούσαπερίπτωση 2 0 δικαιούταισε έκπτωση,κατάτονπροσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος του γιατο 1988, όχιόμωςπέραντουανωτάτουορίου των £3.500.Η περίτου αντιθέτουακυρωθείσα απόφασητουΕφό ρου ήταν,ως εχ τούτου,προϊόν πλάνηςπερί το νόμο καιλανθα σμένης ερμηνείας της επίδικης διάταξης και ορθά ακυρώθηκε με 25 τηνπρωτόδικηαπόφαση. Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 'Εφεση. ΈφεσηκατάτηςαπόφασηςτουΔικαστήτουΑνωτάτου ΔικαστηρίουΚύπρου (Χρυσοστομής,Δ) που δόθηκε στις ^0 29Μαρτίου,1991(Προσφυγή αρ.459/90) μετηνοποίακή ρυξε άκυρη την απόφασητων εφεσειόντων, ημερομηνίας 28/3/1990, με την οποία προσδιορίστηκε το φορολογητέο εισόδημα του εφεσίβλητου για το φορολογικόέτος 1988 χωρίςνασυνυπολογιστείολόκληροτοποσόπουκατέβαλε 35 κατάτο 1988ωςδίδακτρατέκνουτουπουφοιτούσεσε αγ γλικόπανεπιστήμιο. 154 3Α.Α.Δ. Δημοκρατία ν.Οικονομίδη Γ. Λαζάρου, δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους εφεσείοντες. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον εφεσίβλητο. Cur. adv.vult. 5 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Την ομόφωνη απόφασητου Δικα στηρίου θαδώσει οΔικαστής Ι. Πογιατζής. ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ: Μετην έφεση αυτήηΔημοκρατία εφεσιβάλλει την απόφαση Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστη ρίου ο οποίος, κατά την άσκηση της αναθεωρητικής του 10 δικαιοδοσίας, κήρυξε άκυρη την απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ημερομηνίας 28/3/1990,με την οποία προσδιόρισε το φορολογητέο εισόδημα του εφεσίβλητου για το φορολογικό έτος 1988 χωρίς να συνυπολογίσει ολόκληρο το ποσό που αποδεδειγμένα κατέβαλε στη διάρ15 κει,α του 1988, αποκλειστικά ως δίδακτρα, αναφορικά προς τέκνο του που φοιτούσε τακτικάσε ΑγγλικόΠανεπι στήμιο στη διάρκειατου ως άνω φορολογικού έτους. Δεν υπήρξε ποτέ διαφωνία αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα. Ο γιος του εφεσίβλητου πήγε για σπουδές στο 20 Ηνωμένο Βασίλειο το Σεπτέμβριο 1988 και έκαμε την εγ γραφή του σαν φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσιεστερ. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1988 ο εφεσίβλητος κατέβαλε τα πανεπιστημιακά δίδακτρα για το ακαδημαϊκό έτος σπουδών 1988/89 ύψους £4.252 μείον η επιδότηση της 25 Βρεττανικής Κυβέρνησης ύψους £550. Μετά την τροποποίηση του με το άρθρο 2(β) του Νόμου αρ. 173/88, το άρθρο Ι6
(1)(νι) των περί Φορολο γίας του Εισοδήματος Νόμων του 1961 έως 1988, προνοεί τα εξής: 30 "16.-
(1)Τηρουμένων των διατάξεωντων εδαφίων
(2)και
(3)και του άρθρου 20, παν φυσικόν πρόσωπον, όπερ αποδεικνύει κατά τρόπον ικανοποιούντα τον Έφορον ότι έχει ήείχε τέκνον ήτέκνα ζώντα καθ' οιον155 Πογιατζής, Δ. Δημοκρατία ν.Οιχονομίδη
(1992)δήποτε χρόνον διαρκούντος του φορολογικού έτους, δικαιούται κατά τον προσδιορισμόν του φορολογητέου αυτού εισοδήματος εις έκπτωσιν- (νι) Ποσόν μέχρι τριών και ήμισυ χιλιάδων λιρών το 5 οποίον αποδεδειγμένως καταβάλλεται αποκλειστικώς ως δίδακτρα υπό φυσικού προσώπου αναφορικώς προς το τέκνον αυτού όπερ φοιτά τακτικώς εν πανεπιστημίω, κολλεγίω ή ετέρω αναγνωρισμένω εκπαιδευτι κά)ιδρύματι εκτός της Κύπρου." 10 Με τη δήλωση του εισοδήματος του που υπέβαλε τον Απρίλιο 1989, ο εφεσίβλητος ζήτησε από τον Έφορο να επιτρέψει ως έκπτωση, κατά τον προσδιορισμό του φορο λογητέου εισοδήματος του για το φορολογικό έτος 1988, ολόκληρο το ποσό που είχε καταβάλει στις 15/9/1988 ως 15 δίδακτρα για τη φοίτηση του γιου του. Τελικά ο Έφορος αποφάσισε να επιτρέψει έκπτωση ύψους £1.234 αντί £3.500 για τους λόγους που επεξηγεί στην επιστολή του ημερομηνίας 22/3/1990, ηοποίαέχει ωςακολούθως: "Αναφέρομαι στην ένσταση σας ημερομηνίας 20 27.2.1990 κατά της φορολογίας του εισοδήματος σας για το έτος 1988, με την οποία ζητάτε όπως αφαιρεθεί από το εισόδημα σας ολόκληρο το ποσό τωνδιδάκτρων των £4,252 και σαςπληροφορώ ταακόλουθα: (α) Τα δίδακτρα που πληρώσατε αφορούσαν το 25 ακαδημαϊκό έτος 1988/89και όχι το οικονομικό έτος 1988 και γι' αυτό η έκπτωση για δίδακτρα που σας παραχωρήθηκε επιμερίστηκε με βάσητη χρονική πε ρίοδο πουαφορούσε. (β) Συγκεκριμένα για το 1988 η έκπτωση για δί- 30 δακτρα που σας επιτράπηκε περιορίστηκε στις £1234,ποσό πουυπολογίστηκε ως εξής: Ποσό διδάκτρωνπου προπληρώσατε 156 £4,252 3Α.Α.Δ. Δημοκρατία ν.Οικονομίδη Μείον: Επιδότηση Βρεττανικής Κυβέρνησης 5 Πογιατζής, Δ. 550 £3,702 Το 1/3 του άνω ποσού, δηλαδή ποσό £1234 πλέον £1000 για διαμονή διατροφή (£2,234) έχει ήδηαφαιρεθεί από το εισόδημα σας του έτους 1988, ενώ τα υπό λοιπα 2/3 της έκπτωσης για δίδακτρα (£2,468) που αφορά το φορολογικόν έτος 1989 θα σας παραχωρηθεί όταν θαδιενεργηθεί ηφορολογία σας για το έτος 1989. 10 2. Για τους πιο πάνω λόγους αποφάσισα να επικυρώσω τη φορολογία για το 1988 ηοποία και εσωκλείεται. 15 3.Σε περίπτωση που πιστεύετε πως σας αδικεί ηπιο πάνω απόφαση μου εφιστάται η προσοχή σας στο Άρθρο 21 του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου 1978-1988 που σας παρέχει το δικαίωμα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Δημοκρατίας μέσα σε 75 μέρες από την ημερομηνία που φέρει ηπα ρούσα ειδοποίηση." Ο εφεσίβλητος προσέβαλε με επιτυχία την ως άνω από20 φάση του Εφόρου με την προσφυγή του αρ. 459/90 στην οποία εκδόθηκε η ακυρωτική απόφαση, ημερομηνίας 29/3/ 1991, εναντίον της οποίας στρέφεται ηπαρούσα έφεση. Τόσο ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου όσο και ενώπιον μας το μοναδικό επίδικο θέμα που ηγέρθηκε και 25 συζητήθηκε ήταν ηερμηνεία της πρόνοιας του εν λόγω άρ θρου 16
(1)(νι) και η εφαρμογή της στα γεγονότα της πα ρούσας υπόθεσης. Με σημείο αναφοράς τον επιμερισμό της έκπτωσης για δίδακτρα σε ένα τρίτο του συνολικού ποσού για το φορολογικό έτος 1988 και σε δύο τρίτα για 30 το φορολογικό έτος 1989, ο εφεσίβλητος καταλόγισε στον Έφορο πλάνη ως προς το νόμο κατά τη λήψητης επίδικης απόφασης του. Σε πλάνη ως προς το νόμο απέδωσε και η εφεσείουσα Δημοκρατία στο πρωτόδικο Δικαστήριο κατά τη λήψη της εκκαλούμενης με την παρούσα έφεση ακυρω157 Πογιατζής, Δ. Δημοκρατία ν.Οιχονομίδη
(1992)τικής του απόφασης. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι των δύο πλευρών υποστήρι ξαν με εκτεταμένη επιχειρηματολογία τις αντίστοιχες θέ σεις τους. Το συμπέρασμα στο οποίο έχουμε καταλήξει είναι ότι 5 η πρωτόδικη απόφασηείναι ορθή. Ηπρόνοια τουάρθρου 16
(1)(νι), ορθά ερμηνευόμενη υπό το φως των άρθρων 6 και 11 καθώς και του συνόλου των προνοιών του Νόμου, καθορίζει τις ακόλουθες προϋποθέσεις γιατην παραχώρη ση της επίδικης έκπτωσης: 10 Ο φορολογούμενος πρέπει(Α) να είναι φυσικό πρόσωπο· (Β) να ικανοποιήσει τον Έφοροότι
(1)καθ' οιονδήποτε χρόνο στη διάρκεια του υπό εξέταση φορολογικού έτους είχε τέκνο εν ζωή,το οποίο φοιτούσε σε ανεγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα του εξωτερικού1 και
(2)κατέβαλε στη διάρκειατου εν λόγω φορολογι κού έτους, αναφορικάπρος το εν λόγω τέκνο, απο κλειστικά ως δίδακτρα, οποιοδήποτεποσό. Συντρεχουσών των πιο πάνωπροϋποθέσεων, κατά τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος του για το εν λόγω φορολογικό έτος,το φυσικό αυτόπρόσωποδικαι ούται σε έκπτωση για το ποσό, ύψους μέχρι £3.500κατ1 ανώτατο όριο, το οποίο κατέβαλε για τον ως άνω σκοπό 25 στη διάρκειατου ίδιου φορολογικού έτους. Εν όψει των ως άνω,ο εφεσίβλητος στην παρούσαπε ρίπτωση στην οποία δεν υπάρχει ισχυρισμός ότι στις 15.9.1988 είχε προβεί στην πληρωμή όλων των διδάκτρων για το ακαδημαϊκό έτος 1988/89χωρίς να είχε υποχρέωση 3 0 καταβολής οποιουδήποτε μέρους αυτών,δικαιούταισε έκ158 3 Α.Α.Δ. 5 Δημοκρατία ν. Οικονομίδη Πογιατζής, Δ. πτώση,κατάτον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδή ματος του για το 1988, αναφορικά με ολόκληρο το ποσό που κατέβαλε στις 15/9/1988, όχι όμως πέραν του ανωτά του ορίου των £3.500. Η περί του αντιθέτου ακυρωθείσα απόφασητου Εφόρου ήταν,ως εκ τούτου, προϊόν πλάνης περί το νόμο και λανθασμένης ερμηνείας της επίδικης διά ταξης και ορθάακυρώθηκε μετην πρωτόδικη απόφαση. Η έφεση απορρίπτεται και η πρωτόδικη ακυρωτική απόφαση επικυρώνεται. Ταέξοδατης έφεσης, ως θα έχουν 10 υπολογιστεί από τον Πρωτοκολλητή, επιδικάζονται σε βάρος της εφεσείουσας Δημοκρατίας. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα. 159