$ΑΑΛ. 12Ιουνίου, 1992 ΙΑ.ΛΟΙΖΟΥ, Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΙΚΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥ ΛΟΣ,ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΑΡΤΕ ΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΠΡΟΕΔΡΟΣΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αιτητής, ν. ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ (ΑΡ.2), Καθ'ων η αίτηση. (Αναφορά Αριθμός6/91) Σύνταγμα — Άρθρο 25, Παράγραφος 1 —Κατοχύρωση τον δικαιώ ματος άσκησης επαγγέλματος — Η δννατότητα σχετικοποίησης τον δικαιώματος από τον κοινό νόμο: όροι,περιορισμοί, διατυπώ σεις για λόγους δημόσιον συμφέροντος. 5 ία 15 20 25 Ο περί Μεταπωλητών Οχημάτων Νόμος τον 1991 — Άρθρα 4
(1)(γ), 4
(2)και
(3), 7,8,και 9 — Βρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνα προς τις διατάξεις τον Άρθρου 25 τον Συντάγματος και κατ'επέκταση του Άρθρου 1
(179)αντού. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίαςκαταχώρησε στο Ανώτατο Δικα στήριο δυνάμει του Άρθρου 140 του Συντάγματος την Αναφορά αυτή για Γνωμάτευση κατά πόσο η παράγραφος (γ) του εδαφίου
(1)του άρθρου4, ως και τασυναφή εδάφια
(2)και
(3)του άρθρου 4 και τα άρθρα 7, 8 και 9 του "Περί Μεταπωλητών Οχημάτων Νόμου του 1991" βρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασΰμφωνα π TL 0 ° ζ 5 διατάξεις των Άρθρων 25, 35 και 179 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, γιατί περιορίζουν το δικαίωμα που διασφαλίζεται με την παράγραφο 1του εν λόγω Άρθρου 25 κατά τρόπο πουδεν επιτρέπεται απότην παράγραφο2 του ιδίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, κρίνοντας ως αντισυνταγματικές τις κρίσιμες διατάξεις του υπό αναφοράνόμου, εξέδωσε την ακόλου θη γνωμάτευση: 1. Το δικαίωμα να ασκήσει κανείς οποιοδήποτε επάγγελμα ή να επιδίδεται σε οποιαδήποτε απασχόληση, εμπορία, ή επικερδή εργασία,κατοχυρώνεται από το Άρθρο 25 παράγραφος 1τουΣυνταγματος. Η άσκηση του δικαιώματος αυτού μπορεί να υπαχθεί στους υπό του νόμου τιθέμενους "όρους, περιορισμούς ή διατυπώσεις 165 ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν.Βουλής(Αρ.2)
(1992)αναφερομένουςαποκλειστικώς εις τασυνήθως απαιτούμενα προ σόντα διατην άσκησιν οιουδήποτε επαγγέλματος ήοίτινες είναι απαραίτητοι μόνοπροςτοσυμφέροντηςασφαλείαςτηςΔημοκρα τίας ήτηςσυνταγματικήςτάξεως ήτηςδημοσίαςασφαλείαςή της δημοσίας τάξεως ήτης δημοσίας υγείας ή των δημοσίων ηθών ή ^ τηςπροστασίαςτωνδικαιωμάτωνκαιελευθεριώντωνηγγυημένων υπό του Συντάγματοςας οιονδήποτε πρόσωπον ήπρος τοδημό σιον συμφέρον υπότον όρον ότι διατυπώσεις,όροι και περιορι σμοί δεν θατίθενται διάνόμου κατ'επίκλισιν τουδημοσίου συμφέροντος εφ'όσον είναι αντίθετοι προς τασυμφέροντα εκατέρας 10 κοινότητας". 2. Κρίνονταςότιδενέχειεφαρμογήηδιάταξηαναφορικά μετο συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημόσιας ασφάλειας και υγείας, εξετάσαμε, κατά πόσο οι περιορισμοί οι οποίοι τίθενται στον υπό εξέταση Νόμο 15 αναφέρονται αποκλειστικά στα συνήθως απαιτούμενα για την άσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος προσόντα και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι οι συνήθως τιθέμενοι όροι καιπε ριορισμοί για την προστασία του επαγγέλματος αυτού,ούτε και είναι απαραίτητοιγια τον σκοπό αυτό και εν πάση περιπτώσει 20 είναι δυσανάλογοι προςτονσκοπόν πουαποβλέπουνναεξυπηρε τήσουν. Αντίθετα δεν μπορούν ναθεωρηθούν ότι προβλέπουν προσό ντα συνήθως απαιτούμεναγια την άσκηση του επαγγέλματος του μεταπωλητή οχημάτων,γιατί δημιουργούν μια αποκλειστικότητα 25 καιμάλιστασε μεγάλοβαθμό,οικογενειακή. Επίδικοςνόμοςκρίνεται αντισυνταγματικός. Αναφορά. Αναφορά απότον Πρόεδρο τηςΔημοκρατίας στοΑνώ τατο Δικαστήριο για γνωμάτευσηκατά πόσο ηπαράγρα- 30 φος (γ) του εδαφίου
(1)του άρθρου 4, ως και τα συναφή εδάφια
(2)και
(3)του άρθρου 4 και τα άρθρα 7, 8 και 9 του "Περί Μεταπωλητών Οχημάτων Νόμουτου 1991"βρί σκονται σε αντίθεσηκαι είναι ασΰμφωνα προς τις διατά ξεις των άρθρων 25,35 και 179 του Συντάγματος της Κυ- 35 πριακής Δημοκρατίας. Μ. Τριανταφυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέας, Λ.Αονκαϊδης, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας,Α. Κονρσονμπά (χα),Ανώτερηδικηγόρος της Δημοκρατίας, Τ. Πολνχρονίδον (δ/νις) Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α' και 40 166 3 A J L A . Πρόεδροςτης Δημοκρατίας ν. Βουλής(Αρ.2) Γ. 77απαϊωάννου,δικηγόροςτηςΔημοκρατίας, για τον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας. Μ.Χριστοφίδης,γιατηΒουλήτων Αντιπροσώπων. Cur.adv. vult. 5 Α.ΛΟΙΖΟΥ,Π.:Ανάγνωσετην ακόλουθηαπόφαση.Ο Πρόεδρος τηςΔημοκρατίας καταχώρησε στο Ανώτατο Δι καστήριο δυνάμει του Άρθρου 140 του Συντάγματος την Αναφορά αυτήγια Γνωμάτευση κατάπόσο η παράγραφος (γ) του εδαφίου
(1)του άρθρου 4, ως και τασυναφήεδά10 φια
(2)και
(3)του άρθρου 4 και τα άρθρα7, 8 και 9 του "Περί Μεταπωλητών Οχημάτων Νόμουτου 1991" βρίσκο νται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνα προς τις διατάξεις των Άρθρων 25,35και 179τουΣυντάγματοςτηςΚυπρια κήςΔημοκρατίας,γιατίπεριορίζουν τοδικαίωμαπου δια15 σφαλίζεται με την παράγραφο 1του εν λόγω Άρθρου 25 κατά τρόπο που δεν επιτρέπεται από την παράγραφο2 του ίδιου Άρθρου 25. Εφόσον δε οι επίδικες νομοθετικές διατάξεις βρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνες προς το Άρθρο 25 του Συντάγματος,βρίσκονται σεαντί20 θέσηκαι είναι ασύμφωνες και προς ταΆρθρα 35 και 179 τουΣυντάγματος. Οι Βουλευτές Α. Γεωργίου και Ο. Δημητρίου κατέθε σανΠρότασηΝόμουτιτλοφοροΰμενη ως "ΝόμοςπουΡυθ μίζει τατης Άσκησηςτου Επαγγέλματος των Μεταπωλη25 τών Οχημάτων". ΗΚοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας μελέτησετην πιο πάνωΠρότασηΝόμου σε συνεδρίες της στις 12 Ιουνίου 1990, 23 Οκτωβρίου 1990,8 Ιανουαρίου 1991 και5 Φεβρουαρίου 1991 καιαπο φάσισεναεισηγηθεί στηΒουλή των Αντιπροσώπων τηψή30 φισήτηςσεΝόμο. Η Βουλήτων Αντιπροσώπων με βάση την πιο πάνω Πρόταση Νόμου,ψήφισε, στις 21 Μαρτίου 1991, τον επί δικο "Περί Μεταπωλητών Οχημάτων Νόμοτου 1991". (Το κείμενο των άρθρων4
(1)(γ) 5, 6, 7, 8και 9, επισυνάπτεται 35 ως Παράρτημα Α.) Η Βουλήτων Αντιπροσώπων με επι167 Α. Λοΐζου, Π. Πρόεδροςτης Δημοκρατίαςν. Βονλής(Αρ.2)
(1992)στολή ημερομηνίας 22 Μαρτίου 1991, κοινοποίησε τον πιοπάνωΝόμοστον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςγιαέκδο ση, συμφωνά μετο Άρθρο52 τουΣυντάγματος. Στις 4 Απριλίου 1991, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέπεμψε τοάρθρο4
(1)(γ)τουεν λόγω Νόμουστη Βουλή 5 των Αντιπροσώπων για επανεξέταση, δυνάμει του Άρ θρου51.1 του Συντάγματος. Στις 9 Απριλίου 1991, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας επανεξέτασε τον πιο πάνω ΝόμοενόψειτηςΑναπομπήςκαιστις 11Απριλίου 1991,η 10 Βουλή των Αντιπροσώπων αφού επανεξέτασε τον πιο πάνωΝόμοαποφάσισεναεμμείνειστην απόφασητηςγια τηνψήφισητου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ύστερα από συμβουλή του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, αποφάσισε 15 πριν εκδόσει τον υπόκρίση Νόμο σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος να καταχωρήσει την παρούσα Ανα φορά στο Ανώτατο Δικαστήριο, δυνάμει του Άρθρου 140 του Συντάγματος. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο αφούάκουσετιςαπόψειςτου 20 Προέδρου τηςΔημοκρατίαςκαιτης Βουλής των Αντιπρο σώπων σύμφωνα με το Άρθρο 140.2 του Συντάγματος, ερεύνησετοθέμαπουτέθηκευπότηνκρίσητουκαιη Γνω μάτευσητουείναιηακόλουθη. Το δικαίωμαναασκήσει οποιοδήποτε επάγγελμα ήνα 25 επιδίδεται σε οποιαδήποτε απασχόληση, εμπορία, ή επι κερδή εργασία, κατοχυρώνεται από το Άρθρο 25 παρά γραφος 1 του Συντάγματος. Η άσκηση του δικαιώματος αυτού μπορεί ναυπαχθεί στους υπό του νόμου τιθέμενους "όρους, περιορισμούς ή 30 διατυπώσεις αναφερομένους αποκλειστικώς εις τα συνή θωςαπαιτούμεναδιατηνάσκησιν οιουδήποτε επαγγέλμα τος προσόντα ή οίτινες είναι απαραίτητοι μόνο προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ήτης συνταγ168 3 ΑΛΛ. 5 ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν. Βουλής(Αρ.2) Α. Λοΐζου, Π. ματικήςτάξεως ή τηςδημοσίας ασφαλείαςήτηςδημοσίας τάξεως ήτηςδημοσίας υγείαςήτων δημοσίων ηθώνή της προστασίας των δικαιωμάτωνκαι ελευθεριών των ηγγυημένων υπό του Συντάγματος εις οιονδήποτε πρόσωπον ή προς το δημόσιον συμφέρον υπό τον όρον ότι διατυπώ σεις,όροι καιπεριορισμοί δεν θατίθενται διανόμουκατ' επίκλησιν του δημοσίου συμφέροντος εφ'όσον είναι αντί θετοιπροςτασυμφέροντα εκατέραςκοινότητος." Κρίνοντας ότιδενέχειεφαρμογήηδιάταξη αναφορικά JQ μετοσυμφέρον τηςασφάλειαςτηςΔημοκρατίαςή τηςσυ νταγματικής τάξεως ήτης δημόσιας ασφάλειας και υγιείας, εξετάσαμε, κατάπόσον οι περιορισμοί οι οποίοι τίθε νται στον υπό εξέταση Νόμο αναφέρονται αποκλειστικά στα συνήθως απαιτούμεναγια την άσκηση οποιουδήποτε 15 επαγγέλματος προσόντακαικαταλήξαμεστο συμπέρασμα ότι δεν είναι οι συνήθως τιθέμενοι όροι και περιορισμοί για την προστασία του επαγγέλματος αυτού, ούτε και είναι απαραίτητοιγια τον σκοπό αυτό και εν πάσηπερι πτώσει είναι δυσανάλογοι προς τον σκοπό που αποβλέ2ο πουννα εξυπηρετήσουν. Αντίθετα δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι προβλέπουν προσόντα συνήθως απαιτούμενα για την άσκηση του επαγγέλματος του μεταπωλητή οχημάτων, γιατί δημιουρ γούν μιααποκλειστικότητα καιμάλιστα σε μεγάλοβαθμό, 25 οικογενειακή. Γιατονπιο πάνωλόγοτουπόκρίσηάρθρο4
(1)(γ) και κατ' επέκταση τα εδάφια
(2)και
(3)αυτού όπως και τα άρθρα7,8, και9,σταοποίατοάρθρο4
(1)(γ)αποτελεί συ στατικό στοιχείο, βρίσκονται σε αντίθεση και είναι ασύμ30 φωνα προς τις διατάξεις του Άρθρου 25 του Συντάγμα τοςκαικατ'επέκτασητουΆρθρου 179 αυτού. ΗπαρούσαΓνωμάτευση κοινοποιείται,σύμφωναμετο Άρθρο 140 του Συντάγματος, στον Πρόεδρο της Δημο κρατίαςκαιτηΒουλήτων Αντιπροσώπων. 35 Προσόνταπου
(1)Οποιοδήποτεπρόσωποδικαιούταινα 169 Α. Λοΐζον, Π. Πρόεδροςτης Δημοκρατίαςν. Βουλής(Αρ.2)
(1992)απαιτούνταιγια γραφεί ως μεταπωλητής οχημάτων, αν τηνεγγραφή τ ο Συμβούλιοπειστεί ότι: (α) δεν έχει καταδικαστεί κατά τη διάρ κεια των τελευταίων πέντε χρόνων πριν απότην ημερομηνία της υποβο- 5 λής της αίτησης του για αδίκημαπου ενέχειέλλειψητιμιότηταςήηθικήαισ χρότητα ήγιααδίκημαπουτελέστηκε κατά παράβασητων περί Τελωνείων καιΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμων ίο (β) δενέχεικηρυχθείσε πτώχευση· (γ) (ι) υπηρέτησε σε μεταπωλητή οχημά τωνή σεπρόσωπο πουασχολείται με την εισαγωγή και εμπορία οχημάτων σε θέση τουλάχιστον τμηματάρχη ή 15 ως πωλητής για πέντε τουλάχιστον χρόνιαή (ιι) κατάτην ημερομηνία έναρξης της ισχύος τουπαρόντοςΝόμουασκούσε το επάγγελμα του μεταπωλητή οχη- 20 μάτωνκαιήτανκάτοχοςάδειας ενοικιαγοράς.
(2)Σε περίπτωση νομικού προσώ που,το Συμβούλιο πρέπει να πειστεί αναφορικά με τα απαιτούμενα από 25 το εδάφιο
(1)σε σχέση με τοδιευθύ νοντα σύμβουλο ήτο γραμματέατου νομικού αυτούπροσώπου.
(3)Σε περίπτωση προσώπου το οποίοζητεί εγγραφήμεβάση τις πρό- 30 νοιες της υποπαραγράφου (ιι) της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), το Συμβούλιο μπορεί μεταξύ άλλων να λάβει υπόψη το γεγονός ότι για έξι 170 3Α~Α.Δ. Πρόεδροςτης Δημοκρατίαςν. Βουλής(ΑρJX) Α. Αοΐζου, Π. τουλάχιστον μήνεςπριν από τηνημε ρομηνία έναρξης της ισχύος τουπα ρόντος Νόμουήταν μέλοςαναγνωρι σμένου συνδέσμου μεταπωλητών οχημάτων. Μητρώο 10 15 5.-
(1)Το Συμβούλιο έχει καθήκον όπως μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου καταρτίσει και τηρεί μητρώο το οποίο καλείταιΜη τρώο Μεταπωλητών Οχημάτων στο οποίο καταχωρείταιτοόνομα και η διεύ θυνση κάθε προσώπου που εγγράφεται δυνάμει του παρόντος Νόμου μαζί με άλλα στοιχεία που το Συμβούλιο θακρί νει αναγκαίακάθε φορά.
(2)ΤοΣυμβούλιο μπορεί: (α)Ναδιατάξει τηδιαγραφήαπότομη τρώο: 20 (ι) του ονόματος κάθε μεταπωλητήοχημάτων ο οποίος ζήτησε τη διαγραφήτου ονόματοςτουαπόαυτό· (ιι) του ονόματος κάθε μεταπωλητήοχη μάτωνπουπέθανε- 25 (ιιι) του ονόματος ήάλλου στοιχείου το οποίοέχειεσφαλμένα ή ανακριβώςεγγρα φείστοΜητρώο. (β)Ναπροβαίνει στις εκάστοτεαναγκαί εςτροποποιήσεις τουμητρώου. Ομόρρυθμες και 6. Εφόσον τηρούνται οι όροι και οι 30 ετερόρρυθμες προϋποθέσεις των προηγούμενων άρεταιρειες που θρων,μπορεί να επιτραπείύστερααπό άδειατου ως Συμβουλίου σε ομόρρυθ171 Α. Λοΐζον, Π. Πρόεδροςτης Δημοκρατίαςν. Βουλής(Αρ.2)
(1992)ενεργούν ως μεταπωλητές οχημάτων. μες και ετερόρρυθμες εταιρείες να ενεργούν ως μεταπωλητές οχημάτων, ανένατουλάχιστον από ταομόρρυθμα μέληκατέχει την άδειαπου προβλέπε ται απότοΝόμο. 5 Παροχή άδειας σε περίπτωση θανάτου μεταπωλητή οχημάτων 7.Σεπερίπτωσηθανάτουμεταπωλητή σε περίπτωση οχημάτων και εφόσον ζητηθεί μέσασε έξι μήνες από τοθάνα το του, το Συμβούλιο, αφούτηρηθούν οι διατάξεις του άρθρου 4, εκδίδει άδεια συνέχισης των εργασιών του προσώπου που έχει πεθάνει στο πρό σωποπουυποδεικνύεται από τον εκτε λεστήήδιαχειριστή αυτούπουέχειπε θάνει.
- Αφούπεράσει ένας χρόνος από την Απαγορεύεται η άσκησητου έναρξη της ισχύος του παρόντος επαγγέλματος του Νόμου,κανέναςδεν μπορεί: μεταπωλητή οχημάτων χωρίς α)να ασκεί το επάγγελμα τουμεταπω εγγραφή. λητή οχημάτων ή με οποιοδήποτε 20 τρόποναενεργείως μεταπωλητήςοχη μάτωνή ναπαρουσιάζεταιωςμεταπω λητής οχημάτωνή β) ναεπαγγέλλεται τομεταπωλητήοχη μάτων με οποιοδήποτε όνομα, επωνυ- 25 μία ή τίτλο στον οποίο διαλαμβάνο νται οι λέξεις μεταπωλητής οχημά των',εκτός ανείναι εγγεγραμμένος και κατέχει ισχύουσα άδεια, σύμφωνα με τις διατάξεις τουπαρόντος Νόμου,ως 30 μεταπωλητής οχημάτων και δεν του επιβλήθηκε η ποινή της αναστολής, σύμφωνα μετοάρθρο
- Αδικήματα και ποινές
- Όποιοςασκεί εργασίες μεταπωλητή οχημάτων χωρίς την άδειαπου εκδίδε- 3 5 172 10 15 3 ΑΛΛ. Πρόεδροςτης Δημοκρατίαςν. Βουλής(Αρ.2) Α. Λοΐζου, Π. ταιδυνάμειτουπαρόντοςΝόμουήπα ραβαίνει οποιαδήποτε από τις διατά ξειςτουπαρόντος Νόμου είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σεπερίπτω ση καταδίκης σε φυλάκιση γιαδιάστη μαπουδενυπερβαίνει τους έξι μήνεςή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαί νει τις πεντακόσιες λίρες ή και στις δύοαυτέςποινές. 173