(1992)29Ισυνίον.1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Χ" ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/σχές] ΚΥΠΡΙΑΚΗΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσΐίοντες-Καθ'ωνηαίτηση, ν. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥΚΑΛΟΥ ΚΑΙΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων-Αιτητών. (ΑναθεωρητικέςΕφέσειςΑρ.1423χαι 1426). Προσφυγήβάσειτον άρθρον 146τον Συντάγματος—Λόγοι ακνρώσεως— Πλάνηπερί ταπράγματα—Ηοχύρωσηδιοικητικήςαπό φασηςγια τολόγοαυτόπροϋποθέτειπλήρηχαιεσφαλμένηαντίλη ψηγια την ύπαρξη ήμη ύπαρξη τωνπραγματικώνπροϋποθέσεων τηςδιοικητικήςαπόφασης είτε αντές απαιτούνται αμέσως από το 5 Νόμοείτεστήριξεσεαυτέςηδιοίκησητηνάσκηση τηςδιακριτικής τηςευχέρειας—θετικό εύρημα από τοδιοικητικό δικαστήριο ότι ηπροσβαλλόμενηπράξηστηρίζεται σεπεπλανημέναγεγονόταοδη γείστηνακύρωσητης. Τοεπίμαχοζήτηματηςυπόθεσης αυτήςχαιστηδευτεροβάθμια 10 διαδικασία ήταν το χατά πόσον η εφεσείουσα - ενδιαφερόμενο μέροςκατείχε το απαιτούμενοαπότο σχέδιουπηρεσίας τηςθέσης Πρώτου Ασφαλιστικού Λειτουργού, Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεωνπροσόν της "ευρείας γνώσεωςτης σύγχρονηςκοινω νικής ασφαλίσεως". Σταπλαίσια των εφέσεων αυτών τέθηκευπό 15 εξέτασηηπρωτόδικηκρίσηότι η ΕπιτροπήΔημόσιαςΥπηρεσίας δεν είχε επαρκή στοιχεία ώστε νακαταλήξει στουπέρ της εφεσείουσας -ενδιαφερόμενης συμπέρασμα της και/ήότι πεπλανημέ ναδιαπίστωσετηνκατοχήτουκρίσιμουπροσόντος απόαυτήν. ότι: ΤοΑνώτατοΔικαστήριο, αποδεχόμενοτις εφέσεις, αποφάσισε 20
- Διαφωνούμε με την κεντρική αιτιολογία τηςπρωτόδικης απόφασης. Είναι αρχήτουδιοικητικού δικαίουότιηοχύρωσηδιοικητικής απόφασηςλόγωπλάνηςπερί ταπράγματαπροϋποθέτει πλήρηκαι 25 εσφαλμένηαντίληψη για την ύπαρξηήμηύπαρξητωνπραγματι κώνπροϋποθέσεωντηςδιοικητικήςαπόφασηςείτεαυτέςαπαιτού νται αμέσως από τονόμο, είτε στήριξε σε αυτές ηδιοίκησητην άσκηση τηςδιακριτικήςευχέρειας. 30
- θετικό εύρημα από τοδιοιχητιχό Δικαστήριο ότιη προ- 242 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Καλούκ,α. σβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται σεπεπλανημέναγεγονότα, οδηγεί στηνακύρωση της. 5 10 Στην παρούσα υπόθεση ο πρωτόδικος διχαστής έκρινε πως ήταν έντοναορατή ηπιθανότητα κατάληξης της ΕΑ Υ. σε λανθασμένο εύρημα γεγονότων και γι' αυτό κατέληξε στο συμπέρασμα πως η έρευνα δεν ήταν πλήρης. Διαφωνούμε με την χρισιολογία του συναδέλφουμας. Από το περιεχόμενο της σχετικής επιστολής όχι μόνο δεναποδεικνύεται τέτοια πιθανότητα, να κατέληξε δηλαδή η ΕΛ.Υ. σε λανθασμένο εύρημα γεγονότων, αλλά αντίθετα καταφαίνεται ότι ενήργησε μέσαστανόμιμαπλαίσιατηςεξουσίας της. Εφέσειςεπιτυγχάνουν χωρίςέξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: Καλός ν.Δημοκρατίας
(1986)3ΑΛΛ.
- 15 Εφέσεις. Εφέσεις κατά τηςαπόφασης τουΔικαστήτουΑνωτά του Δικαστηρίου Κύπρου (Στυλιανίδης,Δ) πουδόθηκε στις 9 Αυγούστου, 1991 (Προσφυγή αρ. 693/86) με την οποία έγινε δεκτότο αίτηματου εφεσίβλητουγιαακύρω20 σητηςπροαγωγής της εφεσείουσας -ενδιαφερόμενο πρό σωπο στηνΑ.Ε. 1426, σε πρώτοΑσφαλιστικό Λειτουργό, Υπηρεσίες ΚοινωνικώνΑσφαλίσεων. Π. Χ" Δημητρίου, δικηγόροςτηςΔημοκρατίας Α', για τουςεφεσείοντες- καθ'ωνη αίτηση στηνΑ.Ε.
- 25 Χρ. Τριανταφυλλίδης, για τον εφεσίβλητο-αιτητήστις Α.Ε. 1423και
- Α.Σ. Αγγελίδης, για την εφεσείουσα -ενδιαφερόμενο πρόσωποστηνΑ.Ε.
- Cur. adv. vult 30 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοδικαστήςΧρ.Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Μιασύντομηαναδρομήστηνπροϊ243 ΑρτεμίΛης,Δ. Δημοκρατία ν.Καλούκ,ο.
(1992)στορία των γεγονότων τηςκρινόμενης έφεσης θα βοηθού σε στην επισήμανση του μοναδικού ουσιαστικά επίδικου ζητήματος. Τον Νοέμβριο του 1980 άρχισε ηδιαδικασία πλήρωσης τριών θέσεων ΠρώτουΑσφαλιστικού Λειτουρ γού, Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η θέση είναι 5 πρώτου διορισμού καιπροαγωγής.Ένααπότααπαιτού μενα προσόντα των σχεδίων υπηρεσίας είναι: "ευρεία γνώσητηςσυγχρόνου κοινωνικής ασφαλίσεως". Αναφερό μεθασε αυτότοπροσόν μόνογιατίείναιτο επίμαχο ζήτη μα στην υπόθεση, μαζί με το συναφές ερώτημα αν ορθά 10 έκρινε ηΕΔΥ πωςτοκατείχετοενδιαφερόμενοπρόσωπο, ΕλένηΣαμουήλ. Στις 31.7.81 η ΕΔΥ επέλεξε 3 πρόσωπα για διορισμό στις ισάριθμες θέσεις. Μεταξύαυτώνήτανκαιη Σαμουήλ, εφεσείουσα. Ο εφεσίβλητος, Χρυσόστομος Καλός, ένας από τους υποψήφιους, πρόσβαλε το διορισμό μόνο της Σαμουήλ. Η προσφυγή του απορρίφθηκε πρωτοδίκως. Επέτυχε όμως στην έφεση που ακολούθησε. Ηπρωτόδικη απόφαση ανετράπη,με αποτέλεσμα να ακυρωθεί ο διορι σμός της Σαμουήλ: (Καλός ν. Δημοκρατίας
(1986)3 Α.Α.Δ.942). Το ουσιαστικό μέρος της απόφασηςτης Ολο μέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου,γιατηνακύρωσητης πρωτόδικης και κατ'ακολουθία της επίδικης διοικητικής απόφασης, περιέχεται στο εξής απόσπασμα,(σελίδα 953): (Οιυπογραμμίσειςείναιδικές μας). 15 20 25 "In the circumstances and having carefully considered all the material before us and the findings of the respondent Commission at its meeting of the 29th July 1981 that the interested party did nothavethenecessary experience in social insurance and alsothe observations 30 of the Headof theDepartment tothateffect, wefindthat the respondent failed to carry out a due inquiry into the matter as to whether the interested party satisfied the requirement of the scheme of service under paragraph (b). 35 Ουσιαστικό επίσης στοιχείο, πουαφορά άμεσακαιτην κρινόμενη έφεση, είναι και οι εισηγήσεις του δικηγόρου τουΚαλού,πουπαραθέτουμεαυτούσιες όπωςτις συνόψι244 3AJLA. Δημοκρατία v. ΚαλούHA. Αανεμίοης, Δ. σετοΑνώτατοΔικαστήριοστησελίδα952τηςαπόφασης. 5 10 " 20 "The respondent Commission, counsel submitted, in treating interestedparty as'engagedinmatters of general policy, concerning the sector of Social Insurance, as an administrative officer in the Central Administration of the Ministry of Labour and Social Insurance' was labouring under a misconception of fact because the factors relied upon did not in fact exist. The interested party,counsel stressed,was servingintheDepartmentof Employment as an assistant to the Director-General of the Ministry, a post to which she was seconded as her appointment was that of an administrative officer of the Ministry of Finance, and she never worked in the department of Social Insurance so as to acquire any knowledge of the work of such department and on matters of general policy in the field of such depart ment,whereas the appellant had an established careerIn the department of Social Insurance running over a number of years. He further submitted that apparently theP.S.C. failedtocarry outadueinquiry intothematter and gave undue weight to the interviews in forming its opinion abouttheinterestedparty anditis onthebasisof such opinion that it treated the interested party as superior tothe appellant." 25 Καιοιπιοπάνωεισηγήσεις τουδικηγόρου του Καλού, αλλάκαιτοσκεπτικότηςαπόφασηςτουΑνωτάτουΔικα στηρίου για την ακύρωση του διορισμού της Σαμουήλ, ανατρέπουν τον ισχυρισμό πουπρόβαλεο δικηγόροςτου ενώπιον μας,πως δήθεν κατά τη λήψη τηςακυρωθείσας 30 απόφασης υπήρχαν ενώπιον της ΕΔΥ όλα τα στοιχεία από τους προσωπικούςκαι εμπιστευτικούς φακέλουςγια ναδιαπιστωθείκατάπόσοαυτή κατείχετοπροσόντης ευ ρείας γνώσης της συγχρόνου κοινωνικής ασφαλίσεως.Το -μόνο^Εομένως στοιχείο πουδενυπήρχεκατά τηνεπανε35 ξέταση, όπως υποστήριξε ενώπιον μας ο δικηγόρος του Καλού, ήταν η επιστολή του διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων προς την ΕΔΥ, ημερ. 17.7.1986.Το περιεχόμενο δε αυτήςτης επιστολής, 245 Αοτεμίοης,Δ. Δημοκρατία ν.Καλού« Λ .
(1992)συνεχίζει ηεισήγησητουδικηγόρου,δενπροσθέτει τίποτε σταστοιχείαπουπεριέχουνοπροσωπικόςκαιεμπιστευτι κός φάκελος της Σαμουήλ,πλην των προσωπικώνπαρα τηρήσεωντουδιευθυντή. Η ΕΔΥ, όπως είπαμε πιο πριν, επανεξέτασε το θέμα 5 και προήγαγεπάλιτηνΣαμουήλαναδρομικά από15.8.
- Ο Καλός πρόσβαλε εκ νέου το διορισμό. Το αίτηματου έγινεπρωτοδίκωςδεκτό.Η Δημοκρατίακαιη Σαμουήλμε την κρινόμενη έφεση ζητούν την ανατροπήτης πρωτόδι κης απόφασηςκαιτην επικύρωση αυτήςτου διοικητικού ίο οργάνου. Κατάτηνεπανεξέταση ηΕΔΥ είχεενώπιον της την επιστολή τουΓενικούΔιευθυντήτουΥπουργείου Ερ γασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, που μνημονεύουμε πιο πάνω, και που εστάλη μετά που η ΕΔΥ ζήτησε μέσα στο πλαίσιο της ερευνάς της,τα αναγκαία στοιχεία ανα- 15 φορικά με το επίμαχο προσόν, για να διαπιστώσει αν η Σαμουήλ το διέθετε,κατά τον ουσιώδη βεβαίωςχρόνο.Η επιστολή είναι μακροσκελής. Το πρωτόδικο Δικαστήριο την παραθέτει αυτούσια γιατί αποτελεί το μοναδικό,μα και πιο ουσιαστικό στοιχείο, στη λήψη της κρινόμενης 20 απόφασης.Τηνεπαναλαμβάνουμεκαιεμείς: "Πιο συγκεκριμένα ηκα.Σαμουήλήτανεπιφορτισμένη καιεκτελούσε, μεταξύάλλων,τα ακόλουθα: (α)σύνταξηεγγράφωνγιατηνπεραιτέρωπροώθηση θεμάτωνπουεγείρονταναπότηναλληλογραφίαμεταξύ 25 του Διευθυντή των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και της Γενικής Διεύθυνσης, όπωςπροτάσειςστοΣυμβουλευτι κό Σώμα Καθορισμού Πολιτικής του Υπουργείου, το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, το Υπουργικό Συμ βούλιο και τη Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς και 30 απαντήσεις σε επιστολές που απευθύνονταν στον Υπουργό καιστοΓενικόΔιευθυντή. (β) Συμμετοχήσε συνεδρίες γιαθέματαΚοινωνικών Ασφαλίσεων στοεπίπεδοτουυπουργού- ΓενικούΔιευ θυντήκαιτήρησηπρακτικών. 246 35 3ΑΛΛ, Δημοκρατία ν.ΚαλούΚΛ. AQveuiotK,Δ. (γ)Εξασφάλιση πρόσθετων πληροφοριών, διευκρινίσε ωνκαιστοιχείων πουκρίνονταναπαραίτηταγιατηΓε νικήΔιεύθυνσηστηλήψησχετικώναποφάσεων. 5 10 15 20 25 Μέσα στα πλαίσια εκτελέσεως των καθηκόντων αυτών η κα,Σαμουήλ είχε τη δυνατότητα να παρακο λουθεί εκ του σύνεγγυς όλα τα θέματα πολιτικής που σχετίζονταν με τις κοινωνικές ασφαλίσεις και να συμ βάλλει στη διαμόρφωση της. Περαιτέρω, ως υπεύθυνη Διοικητικός Λειτουργός για θέματα της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και του Συμβουλίου της Ευρώπης καιτο συντονισμό της ετοιμασίας εκθέσεων πάνωστην εφαρμογή διαφόρων Συμβάσεων και Συστάσεων ετύγ χανε ενήμερη των διεθνών επιπέδων και τάσεων στον τομέα της κοινωνικής ασφαλίσεως. Συναφώς αναφέρεται, επίσης, ότι η κα.Σαμουήλ εξελέγητο 1980 Πρόε δροςτης Κυβερνητικής ΕπιτροπήςτουΣυμβουλίου της Ευρώπηςγιατον ΕυρωπαϊκόΚοινωνικό Χάρτη,κύριο έργο της οποίας είναι η εξέταση των εκθέσεων των χωρών που επικύρωσαν το Χάρτη πάνωστην εφαρμογήτωνδιαφόρωνάρθρωντου,ένααπόταοποίααφορά την προστασία τουδικαιώματοςκοινωνικής ασφαλίσε ως.
- Όλα τα ανωτέρω διαπιστώνονται μέσα από τον προσωπικόφάκελοτηςκας.Σαμουήλκαιάλλους σχετικούς φακέλους του Υπουργείου και επιβεβαιώνονται απότον τότε Γενικό Διευθυντή τουΥπουργείου καιτο Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων." Στην απόφαση τουοπρωτόδικοςδικαστήςαναφέρεται σε κάθε παράγραφοτης επιστολής ξεχωριστά και δίδο30 ντας τη δική του ερμηνεία συμπεραίνει πως τα στοιχεία που περιέχονται σ' αυτήδεν αποδεικνύουν πως η Σαμου ήλ διαθέτει το επίδικο προσόν. Τελειώνει δε με τα εξής: "Η Επιτροπή έπρεπε να κάμει περαιτέρω έρευνα και να ζητήσει περαιτέρω διευκρινίσεις πάνω στο περιεχόμενο 35 της επιστολής του Γενικού Διευθυντή ημερομηνίας 17.7.
- Είναι έντονα ορατή η πιθανότητακατάληξης σε λανθασμένο εύρημα γεγονότων από την Επιτροπή, λόγω 247 Αοτεμίοης,Α. Δημοκρατίαν.Καλούχ.α.
(1992)τουότι δενπροχώρησε στην πλήρηδιερεύνηση τουουσια στικού θέματος της κατοχής απότο ενδιαφερόμενο πρό σωπο του βασικού προσόντος (ευρεία γνώσητης συγχρό νου κοινωνικής ασφαλίσεως). Για το λόγο αυτό, η Επιτροπήδυνατόναενήργησεμεπλάνηπερίταπράγματα 5 σεουσιώδες στοιχείο". Η πρώτη μαςδιαφωνίαμε το συνάδελφο,πουδίκασε πρωτόδικα την προσφυγή,είναι μετην κεντρική αιτιολο γίατηςαπόφασης τουπουπεριέχεται στοπαραπάνωαπό σπασμα. Είναι αρχή του διοικητικού δικαίου πως η ακύρωση διοικητικής απόφασης λόγω πλάνης περί τα πράγματα προϋποθέτει πλήρη και εσφαλμένη αντίληψη για την ύπαρξηήμη ύπαρξη των πραγματικώνπροϋποθέσεων της διοικητικήςαπόφασηςείτεαυτάαπαιτούνται αμέσως από 15 το νόμο, είτε εστήριξε σε αυτήηδιοίκηση την άσκησητης διακριτικής της ευχέρειας. (Δες Π Α Δαγτόγλου Γενικό Διοικητικό Δίκαιο,2ηέκδοση 1984, σελ. 237,παραγρ.685). Ο Μ. Δ. Στασινόπουλος στο σύγγραμά του, Δίκαιον των Διοικητικών Πράξεων,έκδοση 1957 σελ.298λέγει τα 20 εξήςσχετικά. "Η πραγματική κατάστασιςησυγκροτούσα τηνατομικήν περίπτωσιν, είναι ηεντω υλικώ κοσμώ εξατομίκευσιςτης εξουσιοδοτήσεως. Ότανη πραγματική κατάστασις δεν υφίσταται, είναι ως να μην υφίσταται,δια 25 την ειδικήν ταύτην περίπτωσιν, η εξουσιοδότησις του νόμου. Αρα ο έλεγχος της τηρήσεως του νόμου κατ' ανάγκην αναζητείτην εξακρίβωσιν του υπαρκτούήμη των πραγματικώνπεριστατικών,προς ταοποίαη πράξις οφείλειν* αντίστοιχη.Εάντοεκδόντηνπράξινδιοι- 30 κητικον όργανον βεβαιώνη ότι η πραγματικήαύτη κατάστασις υφίσταται,ενώ,κατ'αντικειμενικήν αλήθειαν, αύτη δεν υφίσταται, είναι φανερόν ότι το όργανον εστήριξεν εκπλάνηςτηνπράξιναυτούειςπραγματικήν κατάστασιν διάφορον, μη δυναμένην να στηρίξη την 35 εξατομίκευσιν της δια του αφηρημένου κανόνοςπαρε248 ΪΑΛΛ. Δημοκρατίαν.ΚαλούΚΛ. Λοημίδης,Δ. χομένης εξουσιοδοτήσεως. 5 Τοιαύτη πλάνη έχει ως αποτέλεσμα, ότι αποσύρει την νόμιμον βάσιν της πράξεως καικαταλείπειταύτην άνευερείσματος,ήτοιπαράνομον. 'Οθενοδικαστήςτης νομιμότητος είναι υποχρεωμένος να εξομοίωση την τοιαύτην πλάνην περί τα πράγματα προς παράβασιν τουνόμου." Διαφωνούμε μετηνανάλυσηπουκάμνειο συνάδελφος μαςτης επίμαχηςεπιστολής και μετονόημαπου αποδίδει 10 σ'αυτή. Έχουμετηγνώμηπωςη ΕΔΥ, πουήταντο αρμό διο όργανο να αξιολογήσει ταστοιχεία πουτέθηκανενώ πιον της στην επίδικη επιστολή, έδρασε μέσα στο σωστό πλαίσιο της διακριτικήςτης ευχέρειας όταν έκρινε πως η Σαμουήλ διέθετε το επίδικο προσόν. Οπρωτόδικοςδικα15 ο^ήζ' ^ ω ζ ° ίδ^ς ερμηνεύει την επιστολή, υποβαθμίζει γενικά τη Σαμουήλ σε πρακτικογράφοτων συνεδριάσεων της διεύθυνσης του υπουργείου και των αρμοδίων λει τουργών στις οποίες δενλαμβάνει ενεργόν μέρος ούτεκαι εκφράζει απόψεις ή να υποβάλλει εισηγήσεις. Τη θεωρεί 20 επίσης συνήθη υπάλληλο που απλώς διεκπεραιώνει γρα φειακήκαι διοικητική εργασία, εστερημένης οποιασδήπο τεαρμοδιότηταςή ευθύνης. Έχουμετηγνώμηπωςμελέτητηςεπιστολής ωςσύνολο δενδικαιολογεί τηνκρίσητουσυναδέλφου μας.Επισημαί25 νουμε ένα στοιχείο μόνο σ' αυτή, ότι η Σαμουήλ εξελέγη από το 1980 Πρόεδρος της Κυβερνητικής Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπηςγιατον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη,έργοτηςοποίαςείναιη εξέτασητων εκθέσεων των χωρών πουεπικύρωσαν τονχάρτη γιαναδιακριβώνεταιη 30 εφαρμογήτων άρθρωντου,ένααπόταοποίααφοράστην προστασίατουδικαιώματοςκοινωνικής ασφαλίσεως. θετικό εύρημα από το διοικητικό δικαστήριο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται σε πεπλανημένα γε γονότα,οδηγεί στην ακύρωσητης.Στηνπαρούσαυπόθεση 35 βέβαιαο δικαστής έκρινε πως ήτανέντονα ορατήηπιθα νότητα κατάληξης της ΕΔΥ σε λανθασμένο εύρημα γεγο249 Αοτεμίοης,Δ. Δημοκρατία ν.Καλούκα.
(1992)νότων,καιγι'αυτόκατέληξε στο συμπέρασμαπωςη έρευ να δεν ήταν πλήρης.Διαφωνούμε με την κρισιολογία του συναδέλφου μας.Από τοπεριεχόμενο τηςκρινόμενης επι στολήςόχι μόνο δεναποδεικνύεταιτέτοιαπιθανότητα,να 5 κατέληξε δηλαδή η ΕΔΥ σε λανθασμένο εύρημα γεγονό των, αλλά αντίθετακαταφαίνεταιπως ενήργησε μέσαστα νόμιμαπλαίσιατηςεξουσίαςτης. Η έφεσηεπομένως της Δημοκρατίας και τουενδιαφε ρομένου προσώπου γίνεται αποδεκτή. Ηπρωτόδικη από- 1 0 φάση ακυρώνεται ενώ η επίδικη της ΕΔΥ επικυρώνεται. Δεν γίνεται οποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. Εφέσειςεπιτυγχάνουνχωρίςέξοδα. 250