3ΑΛΛ. 30Ιουνίου. 1992 [ΠΚΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ.ΧΡΥΣΟΓΓΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΔΑηές] ΝΙΚΟΣΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΛΙΩΤΗ, Εφεσείων -Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥΟΙΚΟ ΝΟΜΙΚΩΝ, Εφεσίβλητης -Καθ' ηςηαίτηση. (Αναθεωρητική 'ΕφεσηΑρ. 948). Συνταγματικό Δίχαιο —Άρθρο 28 τουΣυντάγματος— Αρχή τηςισό τητας— Παραβίαση της — Δυσμενής δίόχριση — Τίθεταιθέμα ίσωνμέτρωνόταν Μ περιπτώσειςείναιόμοιες. 5 10 15 20 Η έφεσηαυτήστράφηκε κατάτης νομιμότητας τηςαπόφασης του Πρωτόδικου Δικαστηρίου το οποίο απέρριψεπροσφυγή του εφεσείονταχατάτης απόφασηςτου Διευθυντήτου Κρατικού Λα χείουναμηναποδεχθεί αίτηματου εφεσείονταγια ανταλλαγή500 λαχείων, των οποίων η προθεσμία εξαργύρωσης είχε λήξει, με άλλα ίσηςαξίαςή γιακαταβολήπροςαυτόντωντυχόν κερδών. Οκύριος ισχυρισμόςτου εφεσείονταστηνπροσφυγήήτανπως ηεπίδικηαπόφασηπαραβίαζετοάρθρο28του Συντάγματοςδιότι ο Διευθυντής του Κρατικού Λαχείου είχε αποδεχθεί επιστροφές λαχείωναπό τηνΠαγκύπριαΟμοσπονδίαΑποκατάστασης Αναπή ρων (Π.ΟΑΑ.) και την Παγκύπρια Οργάνωση Βιοτεχνών Επαγγελματιών Καταστηματαρχών (Π.Ο.Β.Ε.Κ.)- Ο ισχυρισμός του αυτόςείχεαπορριφθείαπότοπρωτόδικο Δικαστήριοδιότι οιεπι στροφές εκείνες εδίδονταν πάντοτε πριν από την ημέρα και ώρα τηςαντίστοιχηςκλήρωσηςκαιεπομένωςδενυπήρχεδυσμενήςδιά κριση κατά παράβασητου Άρθρου 28 του Συντάγματος διότι οι περιπτώσεις ήτανανόμοιεςκαιδενετίθετο θέμαίσωνμέτρων. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην έφεση, αποφάσι σεότι: 25 Δεν υπήρξεκαμιάδυσμενήςδιάκρισηκαιεπομένως καμιάπα ράβασητουΆρθρου 28 του Συντάγματος, διότι τίθεταιθέμα ίσων μέτρωνότανοιπεριπτώσειςείναιόμοιες. Οιπεριπτώσεις τηςαποδοχήςαπότοΔιευθυντήτων Κρατικών Λαχείων, της επιστροφής λαχείων από την Π.ΟΛΑ. και την 269 Μηλκκηςv. Δημοκρατίας
(1992)Π.Ο.Β.Ε.Κ., διαφέρουν απότηνπροκειμένηπερίπτωση.Στιςπερι πτώσεις επιστροφής λαχείων από μέρους της Π.ΟΛΑ. και της Π.Ο.Β.Ε.Κ.,ο* επιστροφέςγίνονταν πάντοτε πριν από τηνημερο μηνίακαι ώρατηςαντίστοιχης κλήρωσηςκαιόπωςφαίνεταιδιατίθονταν αμέσως σε άλλους. Ενώ, στην υπό εξέτασηυπόθεση, έγινε απόπειρα της επιστροφήςτων λαχείων μετάτηνημερομηνία λήξης των λαχείων καιμετάτηλήξητηςπροθεσμίαςγιαεξαργύρωσητων τυχερών λαχείων. j 'Εφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα, ΑναφερόμενεςΥποθέσεις: 10 Republicv.NitiaBAnkiaii&Οώαι
(1972)3CLR294· Piciidav.Republic
(1985)3CLR,
- Έφεση. 'ΕφεσηεναντίοντηςαπόφασηςτουπροέδρουτουΑνώ τατου Δικαστηρίου Κύπρου (Α. Λοΐζου, Π) που δόθηκε 15 την ΙΟην Ιουνίου 1989 (Αριθμός προσφυγής496/88) με την οποία απερρίφθη η προσφυγή του εφεσείοντα με την οποία ζητούσε δήλωση του Δικαστηρίου ότι ηαπόφαση τουΔιευθυντήτουΚρατικούΛαχείου ήτανάκυρη. Εφεσείων - αιτητήςπαρουσιάσθηαυτοπροσώπως Στ. Θεοδούλου, Ανώτερος δικηγόρος τηςΔημοκρατίας γιατονεφεσίβλητο -καθ'ουη αίτηση. Cur. adv. vu/f. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Την ομόφωνη απόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσειοΔικαστήςκ.Α.Κούρρης. 25 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η έφεση στρέφεται εναντίον της απόφασης του Προέδρου του Δικαστηρίου τούτου, ο οποίος κατά την άσκηση της πρωτοβάθμιας αναθεωρητικήςτου δικαιοδοσίας,απέρρι^ ψετηνπροσφυγήτουεφεσείοντα μετηνοποίαζητούσεδή- ^0 λωσητουΔικαστηρίου ότι ηαπόφασητουΔιευθυντή του ΚρατικούΛαχείουήτανάκυρη. 270 20 3ΑΛΛ. Μηλιώηκν.ΛημοιφανΙας Κούφρης,Λ. Ο εφεσείοντας μετηνπροσφυγήτουζητούσε από τοΔικα στήριο τηνπιοκάτωθεραπεία: 5 10 15 "Πλήρη συμμόρφωση προς τις διατάξεις των άρ θρων 179,28 &8τουΣυντάγματοςδιάνακαταστή δυνατήηανταλλαγήμιαςδεσμίδας εκ500 λαχείωνκρατι κών τύπου αυτόματα, περιουσίας του αιτητή με αριθμούς 101-0210.001μέχρι 500, συνολικής αξίας 175 λιρών των οποίων ο αιτητής κατέβαλε την αξίαν προς τον καθ' ουη αίτησηκατά ήπερίτην 15.6.1987, πληντα ως άνωλαχεία ατυχώς απολέσθησαν υπότου αιτητήη δε αξία των, καθώς και οιαδήποτε τυχόν κέρδη τα οποία ενδέχεται να ευρίσκονται εντός αυτών, περιήλ θαν εις την κατοχήν και απόλυτον κυριότητα του καθ' ου η αίτηση, όστις και αρνείται να τα ανταλλάξει με άλλα ίσης αξίας,αλλ' ούτε και αποδέχεται συμβιβαστικήνπρότασητουαιτητήόπωςκαταβάλειπροςαυτόν τα τυχόνκέρδη.". Ο εφεσείοντας είναι πράκτορας του Κρατικού Λα χείου. Στις 15/6/87προσήλθε στα Γραφεία του Κρατικού 20 Λαχείουκαιαγόρασε2,000αυτόματα(ξυστά)λαχεία (τέσ σερις δεσμίδες των 500 λαχείων), μεταξύ των οποίων και τα εν λόγω λαχεία, με αριθμούς 101-0207-001μέχρι 500, αξίας£
- Τα αυτόματααυτάλαχεία,δενέχουν ημερομη νία λήξεως, αλλά εξαργυρώνονται σε μια περίοδο που 2- ορίζεται από τοΔιευθυντή Λαχείων. Οι πιο πάνω σειρές του αυτόματου λαχείου, βρίσκο ντανσεκυκλοφορία απότην 1/6/87 μέχρι την28/12/
- Το Κρατικό Λαχείο μεγνωστοποίηση πουδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςστις 4/12/87,καλού„ 0 σε τουςκατόχουςτων τυχερών αυτόματωνλαχείων νατα παρουσιάσουν γιαεξαργύρωση μέχρι τις28/12/
- Επιπρόσθετα, το Κρατικό Λαχείο εξέδωσε εγκύκλιο προςόλους τουπράκτορεςκαιλαχειοπώλες, μετηνοποία έδιδετελευταία ειδοποίηση γιατηνεξαργύρωση τωναυτό35 ματων λαχείων, ορίζοντας σαν τελευταία προθεσμία για εξαργύρωση την 28/12/87.Δύο αντίγραφατης ίδιας ειδο271 Κονβρης,Δ. Μηλιώτηςν.Δημοκρατίας
(1992)ποίησης, αναρτήθηκανστην πινακίδατων Γραφείων του Κρατικού Λαχείου για περίοδο τουλάχιστον ενός μηνός πριντηνημερομηνίατηςακύρωσης. Στις 31/12/87, μεδιορθωτικό ένταλμα,τοΚρατικόΛα χείο μετέφερε στο ΠάγιοΤαμείο τηςΔημοκρατίας όλα τα 5 αζήτητακέρδητωνπιοπάνωαυτόματωνλαχείων. Στις 18/4/88,ο αιτητής πήγε στα Γραφεία του Κρατι κούΛαχείου μεταπιο πάνωαυτόματαλαχείακαιζήτησε να τα ανταλλάξει με άλλα αυτόματαλαχεία,νεώτερης έκ δοσης, ή να εξαργυρώσει τα τυχερά λαχεία που τυχόν η 10 δέσμη θα περιλάμβανε. Ο λόγος που επέβαλλε την πιο πάνω ενέργεια του εφεσείοντα, ήταν ότι έβαλε τους πιο πάνω λαχνούς κάτω από το κάθισμα του αυτοκινήτου του, τους οποίους ξέχασε και βρήκε τα λαχεία τέσσερις μήνες μετάτην ακύρωση τους απότις αρμόδιες αρχές. Ο 15 Διευθυντής του Κρατικού Λαχείου αρνήθηκε τις απαιτή σεις του αιτητή,διότι κατά την άποψητου δεν είχετο δι καίωμα να ανταλλάξει τους παλιούς λαχνούς ή ναεξαρ γυρώσει τυχόν τυχερά λαχεία όταν τόσο οι εισπράξεις από την πώληση όσο και τα αζήτητακέρδη,δημοσιεύθη- 20 καν και μεταφέρθηκαν στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρα τίας.Καιτούτο,διότι οι περίΚυβερνητικών Λαχείων Κα νονισμοί του 1956, όπως τροποποιήθηκαν,δεν επέτρεπαν την ικανοποίησητουαιτήματοςτου εφεσείοντα. Επισημαίνεται ότι στο πίσω μέρος τωναυτόματωνλα- 25 χείων,αναγράφεταιότι "Οι λαχνοί πουκερδίζουνδεν δη μοσιεύονται. Εξαργυρώνονται σε πρόσωπα που παρου σιάζουν τους λαχνούς που κερδίζουν, μέσα σε μια περίοδοπουορίζεται απότοΔιευθυντή Λαχείων....". Οι σχετικοί Κανονισμοί είναι οι περί Κυβερνητικών 30 Λαχείων Κανονισμοί του 1956 (Κ.ΔJI.418/56)όπωςτρο ποποιήθηκαν απότις ΚΛ.Π. 445/61, 36/64,346/69, 52/72, 235/76 και 187/79, πουθ'αναφέρονταιωςοι Κανονισμοί. Είναι κοινό έδαφοςότι ταΚρατικάΛαχεία προπωλού νται στους πράκτορες σύμφωνα με τον Κανονισμό 12
(3)^5 272 3ΑΛΛ Μηλιάτΐ£ ν.Αιτιοκρατίας Κούρρης,Α. που προβλέπει για την προπληρωμή του τιμήματος του λαχείουαπότονπράκτορα.Κατάσυνέπεια,ηεπιστροφήή ανταλλαγήλαχείων δε γίνεται δεκτή,ούτε και εάν όπως προβλέπει ο Κανονισμός 10 δεν εξαργυρωθεί τυχερό λα5 χείο μετοντρόποκαι μέσαστη χρονική περίοδο που κα θορίζεται από τον Κανονισμό 9. Λν ο αριθμός του λα χείου που κέρδισε έχει δεόντως δημοσιευτεί, όπως προβλέπεταιστον Κανονισμό 8,ταέσοδατουλαχείουθα κατάσχονται απότηΔημοκρατίαμετάτην εκπνοήτηςπε1 0 ριόδουαυτήςκαιθα μεταφέρονται στο ΠάγιοΤαμείοτης Δημοκρατίαςγιασκοπούς αναπτύξεως. Ο εφεσείοντας πρόβαλε ως λόγο ακύρωσης της επίδι κηςαπόφασηςενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστηρίου,ότι η άρνησητου Διευθυντή των Κρατικών Λαχείων ναικανοποιήσει τιςαπαιτήσειςτου,παραβιάζειτοάρθρο28του 15 Συντάγματος,διότι δέχτηκε ήαποδέχτηκεεπιστροφέςλα χείων από την ΠαγκύπριαΟμοσπονδία Αποκατάστασης Αναπήρων (Π.Ο.Α.Α.) καιτηνΠαγκύπριαΟργάνωση Βιο τεχνών ΕπαγγελματιώνΚαταστηματαρχών(Π.Ο.Β.Ε.Κ.). 20 Τα γεγονότα αναφορικά με την επιστροφή λαχείων από την Π.Ο.Α.Α. και την Π.Ο.Β.Ε.Κ., εμφαίνονταιαπό την ένορκη δήλωση του Αλεξανδρίδη που είναιΠροϊστά μενοςτουΚρατικούΛαχείου,πουανάφερεότιέγινανεπι στροφές μόνο για τα εβδομαδιαίαλαχεία πέντε κληρώσε25 ων του 1988 και ότι οι επιστροφές εδίνονταν πάντοτε πριναπότηνημέρακαιώρατηςαντίστοιχης κλήρωσης. Ο Πρόεδρος στην απόφασητου έκρινε ότι δενυπήρξε δυσμενής διάκριση κατά παράβασητου 'Αρθρου 28 του Συντάγματος,διότιοι περιπτώσειςήτανανόμοιεςκαιδεν 30 τίθετο θέμα ίσων μέτρων. Στην απόφαση του ανάφερε τα εξής: 35 "Είναι φανερόότι πρόκειται περί άλλου τύπουλα χείωνκαιπερίεπιστροφήςαπόΟργάνωσηπροτηςημε ρομηνίας της κληρώσεως και όπως φαίνεταιδιατέθηοαν αμέσως σε άλλους. Υπάρχουν λοιπόν πολλά στοιχεία που διαφοροποιούν τις περιπτώσεις εκείνες 273 Κοϋ$Φ&& bSqUontSv.Δι&ίΦ»οανίας
(1992)μετην υπό εξέταση υπόθεση. Ως εκ τούτου έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η άρνηση των καθ' ων η αίτηση να δεχθούν επιστροφή των λαχείων τουαιτητήμετάτην ορισθείσα ημερομηνία και η άρνηση τους να εξαργυρώσουν τα λαχεία που 5 υπήρχαν μέσα στις δέσμες αυτές,τα οποία θα μπορού σε να βρεθούν ότι κέρδισαν,έγινε σύμφωνα με το Νόμο και τους Κανονισμούς που διέπουν τα κρατικάλαχεία και ότι καμμιά δυσμενής διάκριση υπήρξε και επομέ νως καμμιά παράβασητου 'Αρθρου 28 του Σύνταγμα- 10 τος, διότι τίθεται θέμα ίσων μέτρων όταν οι περιπτώ σεις είναι όμοιες,". Με την έφεση του ο εφεσείοντας επιδιώκει ανατροπή της πρωτόδικης απόφασηςγια το λόγο ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε στην κρίση του ότι δεν υπήρξε πάρα- 15 βίασητου 'Αρθρου 28 τουΣυντάγματος. Συμφωνούμε με την πρωτόδικη απόφαση, ότι δεν υπήρξε καμιά δυσμενής διάκρισηκαι επομένως καμιά πα ράβαση του Άρθρου 28 του Συντάγματος, διότι τίθεται θέμα ίσων μέτρων όταν οι περιπτώσεις είναι όμοιες 20 (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Republic v. Nishan Araklan & Others
(1972)3 CLR 294 και τις υποθέσεις πουαναφέρο νται σ' αυτήν, (ιδιαίτερα τις υποθέσεις του Συμβουλίου Επικρατείας της Ελλάδας, αρ. 1273/65 και 1215/69) και Pieridesv.Republic(19$5) 3CLR465,469). 25 Οι περιπτώσεις της αποδοχής από το Διευθυντή των Κρατικών Λαχείων, της επιστροφής λαχείων από την Π.Ο.Α.Α.και την Π.Ο.Β.Ε.Κ., διαφέρουν από την προκει μένη περίπτωση. Στις περιπτώσεις επιστροφής λαχείων από μέρους της Π.Ο.Α.Α.και της Π.Ο.Β.Ε.Κ., οι επιστρο- 30 φές γίνονταν πάντοτε πριν από την ημερομηνία και ώρα της αντίστοιχης κλήρωσης και όπως φαίνεταιδιατίθονταν αμέσως σε άλλους. Ενώ, στην υπό εξέταση υπόθεση, έγινε απόπειρα της επιστροφής των λαχείων μετά την ημερομη νία λήξης των λαχείων και μετά τη λήξη της προθεσμίας 35 για εξαργύρωση των τυχερών λαχείων. 274 3ΑΛΛ Μηλιώπκν.Δημοκρατίας Κούροι*Δ. Για τους πιο πάνωλόγους, έχουμε καταλήξει στο συ μπέρασμα ότι ο εφεσείοντας δε θεμελίωσε τονπροβαλλό μενο λόγο έφεσης και συνεπώς η έφεση αποτυγχάνεικαι απορρίπτεται και η επίδικη απόφαση επικυρώνεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Έφεσηαπορρίπτεται χ(ορίςέξοδα, 10 275