clr/1992/1992_3_415.pdf

(3)— Οι πρόνοιες του εναρμονίζονται με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρον 25 του Σνντάγμα5 τος, γιατί η ρύθμιση της τροχαίας μεταφοράς επιβάλλεται από το δημόσιο συμφέρον, εφόσον, μεταξύ άλλων, άπτεται αφενός της ασφαλείας τον κοινού και αφετέρου της αναγκαιότητας παροχής σε αυτό επαρκών μέσων μεταφοράς - θεωρία και νομολογία. ΙΟ je 20 Η έφεση προσέβαλε πρωτόδικη απόφαση του Δικαστηρίου, απορριπτική χης προσφυγής των εφεσειόντων κατά της άρνησης των εφεσίβλητων, αρχικάτης Αρχής Αδειών και στη συνέχεια της Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών, κατόπιν ιεραρχικής προσφυγής των εφεσειόντων να αποδεχθούντο αίτηματους για επέκταση της αδείας ενός των λεωφορείων τους. Στην πορείατης ακρόασηςτης έφεσης το ζήτημα επικεντρώθηκε στο βασικότερο νομικό σημείο που ήγειραν οι εφεσείοντες, αυτό της αντισυνταγματικότηταςτου άρθρου 8

(3)του περί Ρυθμίσεως της Τροχαίας ΜεταφοράςΝόμου του 1982 (Νόμος 9#2), όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο84/84, ως παραβιάζοντος την επαγγελματική ελευθερία που κατοχυρώνει το άρθρο 25 του Συντάγματος. (Στην απόφαση περιλαμβάνεται διεξοδική θεωρητική ανάλυση του προβλήματος με νομολογιακές αναφορές). Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την έφεση, αποφάσι­ σε ότι: 1. Οι πρόνοιες ταυ περί Ρυθμίσεως της ΤροχαίαςΜεταφοράς Νόμουτου 1982 εναρμονίζονται με τις διατάξειςτης παραγράφου 2 του άρθρου 25 του Συντάγματος,γιατί η ρύθμιση της τροχαίαςμεταφοράςεπιβάλλεταιαπότοδημόσιο συμφέρον, εφόσον, μεταξύ άλλων, άπτεται αφενός της ασφάλειας του κοινού και αφετέρου 415 Μου*οτιλλά-Καλ/fη Λτδ ν.Αρχ. Αδειών ΚΛ.

(1992)τηςαναγκαιότηταςπαροχήςσεαυτόεπαρκώνμέσωνμεταφοράς. 2. Πέραόμως απόταπιοπάνω,έχουμε τηγνώμη πωςηγενική πρόνοια τηςπαραγράφου 1 τουάρθρου25,πουδιασφαλίζει τοδι­ καίωμαάσκησης οποιουδήποτε επαγγέλματος,θαπρέπει να εφαρ­ μόζεται έχονταςυπόψη τοείδοςκαιτηνέκτασητουσυγκεκριμένου 5 επαγγέλματος. Στηνυπόκρίση περίπτωση λόγου χάρη,το προτει­ νόμενο επάγγελμα της εφεσείουσας είναι "δημόσιος μεταφορέας". Οι δρόμοι όμως καιοι άλλες οδικές διευκολύνσεις στηχώρα,που χρησιμοποιούν οι μεταφορείς,δενανήκουνστους ίδιουςαλλά στο δημόσιο. Η ελευθέρα, κατά συνέπεια, άσκηση του επαγγέλματος 10 του μεταφορέως δενμπορεί ναεπεμβαίνει ανεξέλεγκτα στα πράγ­ ματαπουανήκουνστοδημόσιοκαιπουπροορίζονταιγιαδημόσια χρήση. Όπωςκαιδεν μπορεί,φερ'ειπείν, επειδήεπαγγέλλεται κά­ ποιος τον υλοτόμο, ελεύθερα να κόβει δένδρα από τα δημόσια δάση. Ούτε ο ψαράς να αλιεύει στις θάλασσες, ήοι αερομεταφο- 15 ρείς να πετούν τα αεροπλάνατους στον εναέριο χώρο τηςδημο­ κρατίας ανεξέλεγκτα Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα Αναφερόμενεςνποθέσεις: Κοντόςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1974)3ΑΔΔ, 112- 20 Σάββαν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1983)3AAA, 230. 'Εφεση, Έφεση εναντίον απόφασηςτου δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Στυλιανίδης,Δ) πουδόθηκε στις 7 Οκτωβρίου, 1989 (Υπόθεσηαρ.60/87)μετην οποία απέρ­ ριψε τηνπροσφυγήτων εφεσειόντων εναντίον τηςαπόφα­ σης της Αρχής Αδειών να απορρίψει αίτηση των εφεσειό­ ντων μετηνοποίαζητούσαννασυμπεριληφθεί στηνάδεια λεωφορείου τους XOLημεταφορά μαθητώναπότον Μουτουλλά στο γυμνάσιοΠεδουλά. Α. Παντελίδης, γιατους εφεσείοντες. Μ. Τσιάππα,Δικηγόροςτης Δημοκρατίας Λ', για τους εφεσίβλητους. Cur.adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Δ.:Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει ο 416 25 30 3 AAA. Μοντονλλά-Καλ/τη AtA v. Αφχ. ΑΑειόν κ.α. δικαστήςΧρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Ηαιτήτρια -εφεσείουσα εταιρείαείναι ιδιοκτήτρια αυτοκινήτων δημοσίων μεταφορών. Ένα από τααγροτικάτηςλεωφορεία,τοFG755, σύμφωνα S με τους όρους της αδείας του δικαιούται να μεταφέρει επιβάτες από το χωριό Μουτουλλάς στη Λευκωσία. Με . αίτηση της στην ΑρχήΑδειών,στις 14.7.85,η εφεσείουσα ζήτησε να συμπεριληφθεί στην άδεια του λεωφορείου αυτούκαι η μεταφορά μαθητών απότον Μόυτουλλά στο 10γυμνάσιο Πεδουλά. Τοαίτημαδενέγινεαποδεκτόαπότην Αρχή, και στη συνέχεια από την Αναθεωρητική Αρχή Αδειών,μετάαπόιεραρχικήπροσφυγήπουάσκησε ηεφε­ σείουσα. Ηαπόφασηαυτήπροσεβλήθη με προσφυγή,που απορρίφθηκεπρωτοδίκως,καιτώρα αποτελεί το αντικεί15 μενοτηςκρινόμενης έφεσης. Στηνπορείατηςακρόασηςτηςέφεσης τοζήτημαεπικε­ ντρώθηκε στο βασικότερο νομικό σημείο που ήγειρε ο δι­ κηγόρος της εφεσείουσας στο πρωτόδικο Δικαστήριο,και επανασυζήτησε σε έκταση ενώπιον μας. Είναι ηεισήγηση 20 τουπως οι πρόνοιες τουάρθρου8

(3)τουπερί Ρυθμίσεως της Τροχαίας ΜεταφοράςΝόμου του 1982, Ν.9/82, όπως τροποποιήθηκε από τον ομώνυμο τροποποιητικό Νόμο του 1984, Ν.84/84, παραβιάζουν το δικαίωμα τους να ασκούν οιονδήποτε επάγγελμα,όπως αυτόδιασφαλίζεται 25 απότο άρθρο25 του Συντάγματος. Οδικηγόρος της εφε­ σείουσας προτείνει πως όταν πληρούνται τα αντικειμενι­ κάκριτήριατουΝόμουγιατην έκδοση άδειαςοδικήςχρή­ σεως σε δημόσιο μεταφορέα δεν μπορεί να επιβληθεί δια νόμου ή κανονισμού οποιοσδήποτε άλλος περιορισμός 30 στην άσκησητουεπαγγέλματος αυτού. Μεαπλάλόγια, ει­ σηγείται πωςεφόσον εκδοθεί άδειαοδικήςχρήσεως σεδη­ μόσιο μεταφορέα, αυτός μπορεί να διακινείται ελεύθερα για ναμεταφέρει επιβάτεςήεμπορεύματα,ανάλογαμετην περίπτωση,σεοποιοδήποτεμέροςτηςΚύπρου επιθυμεί. 3* Οι παράγραφοι 1και 2 του άρθρου25 τουΣυντάγμα­ τος προνοούνταεξής: 417 AgvcjiiAiK,Δ. Μοιηουλλά-KoVtii Ατβv.AQ%.AfteUcw « Λ .

(1992)"25.1 Έκαστοςέχειτοδικαίωμαναασκήοιονδήποτε επάγγελμα ήνα επιδίδεται ειςοιανδήποτε απασχόλησιν, εμπόριον ή επικερδήεργασίαν. 2. Η άσκησις τουδικαιώματος τούτου δύναται να υπαχθή εις τους υπότουνόμου τιθεμένους όρους, πε- 5 ριορισμούς ήδιατυπώσεις,αναφερομένους αποκλειστι­ κώςειςτασυνήθως απαιτούμεναδιατηνάσκησινοιου­ δήποτε επαγγέλματος προσόντα ή οίτινες είναι απαραίτητοι μόνον προς τοσυμφέρον της ασφάλειας τηςΔημοκρατίαςή της συνταγματικήςτάξεωςή τηςδη- 10 μοσίας ασφαλείαςήτηςδημοσίας τάξεως ήτης δημο­ σίας υγείας ήτων δημοσίων ηθών ήτης προστασίας των δικαιωμάτωνκαι ελευθεριών των ηγγυημένων υπό του Συντάγματος ειςοιονδήποτε πρόσωπον ήπρος το δημόσιον συμφέρον υπό τονόρον ότι διατυπώσεις, 15 όροι και περιορισμοί δεν θατίθενται διανόμουκατ' επίκλησιν του δημοσίου συμφέροντος εφ' όσον είναι αντίθετοιπροςτασυμφέροντα εκατέραςκοινότητος." Υπογραμμίζομε τηφράση"ήπροςτοδημόσιον συμφέ­ ρον",γιατίη συζήτησητελικάεστιάζεταιστο εάνοιπεριο- 20 ριομοί πουπροβλέπονται στοάρθρο8

(3)του Νόμου, και κατ' ακολουθία επιβάλλονται απότηδιοίκηση, δικαιολο­ γούνται και εναρμονίζονται μετησυνταγματική έννοια τουδημόσιου συμφέροντος. Ενδιαφέρουσα επί τουπροκειμένου είναι ηανάλυση 2 5 και απόψεις πουεκφράζει ο καθηγητής Π.Δ. Δαγτόγλου στο βιβλίοτου"ΓενικόΔιοικητικό Δίκαιο"β'έκδοση(ανα­ θεωρημένη και συμπληρωμένη). Στην παράγραφο1165 διαβάζουμεταεξής: "Ηπεριουσία τουκράτουςήάλλων δημόσιων οργά- 30 νισμών μπορεί ναεξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον άμεσα ήέμμεσα. Τοπρώτο ανταποκρίνεταιστονκανό­ να: απότην δημόσια οδό,πλατείαήγέφυρα,ωςτο δη­ μόσιο νοσοκομείο, μουσείο ήθέατρο*απότονσιδηρο­ δρομικό σταθμό, του λιμένα ή αερολιμένα, ως το35 δημόσιο σχολείο, τοπανεπιστήμιο ήτην βιβλιοθήκη· 418 3ΑΛΛ. 5 10 Μουτουλλά-Καλ/τηΑνΑν.Αφχ. Afteubv tea. ΑφημΙΑης,Δ. από τα πολεμικά οχήματα,σκάφηήαεροσκάφη,ως τα κτίρια που στεγάζουν την Βουλή, την Κυβέρνηση,τις διοικητικές υπηρεσίες ήταδικαστήρια, πρόκειταιγια πράγματα που εξυπηρετούν αμέσως έναορισμένο δημόσιο συμφέρον. Αποτελούν την δημόσια περιουσία(ή κτήση) του κράτουςκαι των άλλων δημόσιων οργανι­ σμών, δηλαδήτα λεγόμενα δημόσια πράγματα.Σ' αυτά ανήκουν επίσης τα λεγόμενα φυσικά κοινόχρηστα πράγματα, όπως οιποταμοί,οι μεγάλες λίμνες καιοι αιγιαλοί. Δημόσια πράγματαείναι λοιπόν ταακίνηταή ταεν­ σώματαή ασώματακινητάαντικείμεναπουείναιπροο­ ρισμένα στην άμεση εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέ­ ροντος." 15 Παρακάτω,παραγρ.1179, ο συγγραφέας κατατάσσει στην κατηγορίατων δημόσιων πραγμάτωναυτάπουείναι προορισμένα γιακοινήχρήση,είτεαυτάείναι αντικείμενα δημιουργημένα από τη φύση, όπως οι ποταμοί, ή κατα­ σκευάσματα τουανθρώπου, όπως οι οδοί καιπλατείες. 20 Καταλήγει δεμετηνάποψη,στην παραγρ.1182, πως κοινό χαρακτηριστικό όλων των ιδιόχρηστων δημόσιων πραγ­ μάτων είναι οπροορισμός τους για τηνεξυπηρέτησηδη­ μόσιων σκοπών,υπότην ευρεία έννοια του όρου,πουπε­ ριλαμβάνει τους σκοπούς όλων των δημόσιων 25 οργανισμών. Παραπέμπουμε επίσης στο ίδιο βιβλίο σε αυτά που αφορούν γενικά στην έννοια και εφαρμογή του δημόσιουσυμφέροντος, στις παραγράφους324κ.επ. Στοσημείο αυτόπαρατηρούμεπωςοιπιοπάνω θέσεις συμπίπτουν απόλυτα μετιςπρόνοιες τηςπαραγράφου 3 30 τουάρθρου25 τουΣυντάγματος, καθώςεπίσης καιμετην νομολογία μας. (Ενδεικτικά αναφέρουμε τιςπρωτόδικες αποφάσεις δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις Κοντός ν.Κυπριακής Δημοκρατίας

(1974)3 Α.Α.Δ. 112και Σάββα ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1983)3 35Α.Α.Δ.230.)Παραθέτουμεαυτούσια ολόκληρη την παρά­ γραφο. 419 ΑφζεμίΑικ,Δ. Μουτουλλά-Καλ/τη Λτδ ν.Αρχ. ΑΑαών Η.α.

(1992)"Κατ* εξαίρεσιν των προμνησθειοών διατάξεων του παρόντος άρθρουο νόμος δύναται να ορίση, εφ'όσον τούτο συνάδηπροςτο δημόσιον συμφέρον, ότιορισμέ­ νοι επιχειρήσεις παρέχουσαι ουσιώδη δημοσίανυπηρεσίαν ή σχετικαί προς την εκμετάλλευσιν των πηγών 5 ενεργείας ή άλλων φυσικών πόρων θαασκώνται απο­ κλειστικώς υπό της Δημοκρατίας ή υπό δήμου ή υπό νομικού προσώπουδημοσίου δικαίουιδρυομένου προς τον σκοπόν τούτον υπό του ανωτέρω νόμου και διοι­ κούμενου υπό τον έλεγχον της Δημοκρατίας και του 10 οποίου το κεφάλαιον δύναταινα προέρχηται εκδημο­ σίων και ιδιωτικών πόρων ή μόνον εξ εκατέρας των πηγώντούτων. Εφ' όσον όμως τοιαύτη επιχείρησις ησκείτο υπό οιουδήποτε προσώπου,πλην δήμου ή νομικού προσώ- *5 που δημοσίου δικαίου, αι χρησιμοποιηθείσαι δια την τοιαύτην επιχείρησιν εγκαταστάσεις τηαιτήσει του εν­ διαφερομένου εξαγοράζονται επί τηκαταβολήδικαίου τιμήματος υπότηςΔημοκρατίας ήτουδήμουήτουνο­ μικού προσώπου δημοσίου δικαίου,αναλόγως της πε- 20 ριπτώσεως." Καθίσταται πρόδηλο, από την ανάλυση που γίνεται πιο πάνω,πως οι πρόνοιες του περί Ρυθμίσεως της Τρο­ χαίας ΜεταφοράςΝόμουτου 1982 εναρμονίζονται με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου25, γιατί η ρύθ- 25 μίση τηςτροχαίαςμεταφοράςεπιβάλλεται απότοδημόσιο συμφέρον, εφόσο, μεταξύ άλλων, άπτεται αφενός της ασφάλειας του κοινού και αφετέρου της αναγκαιότητας παροχής σεαυτόεπαρκώνμέσων μεταφοράς. Πέραόμως από ταπιοπάνω,έχομετηγνώμηπωςηγε- 3 0 νικήπρόνοια της παραγράφου 1του άρθρου25,πουδια­ σφαλίζει το δικαίωμαάσκησης οποιουδήποτε επαγγέλμα­ τος, θα πρέπει να εφαρμόζεται έχοντας υπόψη το είδος και την έκταση του συγκεκριμένου επαγγέλματος. Στην υπό κρίσηπερίπτωση λόγουχάρη,τοπροτεινόμενο επάγ- ^5 γελμα της εφεσείουσας είναι "δημόσιος μεταφορέας". Οι δρόμοι όμως, και οι άλλες οδικές διευκολύνσεις στη 420 3 AAA. Μοντουλλά-ΚαλΛηΛχδ ν.Αφχ.Αδειών κ.α. ΑφίεμίΑης,Δ. χώρα, που χρησιμοποιούν οι μεταφορείς, δεν ανήκουν στους ίδιους αλλά στο δημόσιο. Η ελευθέρα, κατά συνέ­ πεια,άσκησητουεπαγγέλματοςτου μεταφορέωςδεν μπο­ ρεί ναεπεμβαίνειανεξέλεγκτα σταπράγματαπου ανήκουν 5 στοδημόσιοκαιπουπροορίζονταιγιαδημόσιαχρήση.Δί­ δουμε και κανένα δυο άλλα, ενδεικτικά βεβαίως, παρα­ δείγματα.Δεν μπορεί φερ1ειπείν επειδήεπαγγέλλεταικά­ ποιος τον υλοτόμο να μπορεί ελεύθερα να κόβει δένδρα από τα δημόσια δάση. Ούτε ο ψαράς να αλιεύει στιςθά10 λασσες, ή οι αερομεταφορείς να πετούν τα αεροπλάνα τουςστονεναέριοχώροτηςδημοκρατίαςανεξέλεγκτα. Για τους πιο πάνωλόγους είναι η άποψη μαςπως η επίδικη απόφασητηςαρμόδιαςαρχής, αναφορικά μετους περιορισμούς στηδιαδρομήτουλεωφορείουτηςεφεσείου^ σας, καιη άρνηση τηςνααποδεχτείτοαίτηματηςγια επέ­ κταση της,είναινόμιμες. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος της εφεσείουσας. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 421