(1992)18Σεπτεμβρίου, 1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΠΡΟΕΔΡΟΣΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αιτητής, ν. ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ(ΑΡ. 3), Καθ'ων η Αίτηση (Αναφορά Αρ.4/92). Δίκαιο της Ανάγκης — Η αυτοδιάλυση της Ελληνικής Κοινοτικής Συ νελεύσεως και ο Νόμος 12/65— Η σύμφωνη με την αρχή του δια χωρισμού των κρατικών λειτουργιών κατανομή των αρμοδιοτή των της διαλυθείσας συνέλευσης—Α νάλυση. Ο περί Δημοσίας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) (Αρ.3) 5 Νόμος του 1992 - Άρθρο 2 (α) — Η επιφύλαξη του άρθρου, σε συνδυασμό με της διατάξεις του άρθρου 3 του Νόμου (αναδρομι κότητα ισχύος του), σκοπεύει την παράταση της θητείας των μελών της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, έργο εκτός των εξουσιών της Βουλής των Αντιττροσώπων — Παραβίαση του Αρ- 10 θρου 61 τον Συντάγματος και της αρχής της διάκρισης των λει τουργών — Η κύρια πρόνοια όμως του άρθρου 2 του Νόμου ((a), Φ) χαι (γ)) είναι συνταγματική και διατηρεί τη συνταγματικότητα της ως διαχωριζόμενη από τις αντισυνταγματικές διατάξεις. Η παρούσα Αναφορά υπεβλήθη από τον Πρόεδρο της Δημο κρατίας προς γνωμάτευση κατά πόσον ο "Περί Δημοσίας Εκπαι δευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) (Αρ.3) Νόμος του 1992" βρισκόταν σε αντίθεση και ήταν ασΰμφωνος προς τις διατάξεις των Άρθρων 36,46,47,48,54,61 και 179 του Συντάγματοςκαθώς και προς την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών και την αρχή του δικαίουτηςανάγκης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, κρίνοντας μερικώς αντισυνταγματι κό τον υπό Αναφορά νόμο, εξέδωσε τηνακόλουθη γνωμάτευση:
- Μετά την αυτοδιάλυση της Ελληνικής Κοινοτικής Συνελεύ σεως και με έρεισμα το δίκαιο της ανάγκης, κατανεμήθηκαν σε 25 άλλα όργανα,δια νόμου (Ν.12/65), οι αρμοδιότητες της. Η κατανομήαυτή των εξουσιών της Ελληνικής Κοινοτικής Συ- 458 15 20 3ΑΑ-Δ. Δημοκρατίαν.ΒουλήςΑντιπροσώπων (Αρ.3) νέλευσης συνάδει με την αρχή του διαχωρισμού που διέπει την άσκησητωνκρατικών λειτουργιών.
- Ηάσκηση εκτελεστικής λειτουργίας βρίσκεται έξω από τις αρμοδιότητεςτης Βουλήςτων Αντιπροσώπων. 5 10 15 20 25 3.Τοκύριο μέρος τουΆρθρου 2(α)τουκρινόμενου Νόμου, με τοοποίο ηαρμοδιότηταδιορισμού του Προέδρου και των τεσσά ρων μελών της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας μεταβιβάζε ται στο Υπουργικό Συμβούλιο, δεν ευρίσκεται σε αντίθεση ούτε είναι ασύμφωνο με το Άρθρο 61 του Συντάγματος και δεν ευρίσκεται σε αντίθεσηούτε είναι ασύμφωνο μεταΆρθρα 36,46, 47, 48 και 54 (κατάσυνέπεια ούτε μετο Άρθρο 179).ΤαΆρθρααυτά παρέχουναποκλειστική αρμοδιότηταστον ΠρόεδροτηςΔημοκρα τίαςμόνοσταθέματαπουειδικάαναφέρονται.
- Η Βουλή των Αντιπροσώπων, στην άσκηση Νομοθετικής Εξουσίας, μπορεί νακαθορίσει μεΝόμοτηθητείατηςΕπιτροπής, αλλάδεν μπορεί,άμεσαήέμμεσα,ναπαρέμβειστο διορισμό ήτην παράτασητηςθητείαςτων μελώντης.
- Ηεπιφύλαξητου Άρθρου 2(α),σε συνδυασμό με τις διατά ξεις του Άρθρου 3, που καθορίζει αναδρομική ισχύ του Νόμου από 18 Ιουνίου, 1992, σκοπεύει στην παράτασητης θητείας της Επιτροπής και, συνεπώς, συνιστά υπέρβαση των εξουσιών της Βουλήςτων αντιπροσώπων και είναι αντίθετηκαι ασύμφωνη με το Άρθρο 61 του Συντάγματος και την αρχή της διάκρισης των Εξουσιών. 6.Η κύριαπρόνοιατουΆρθρου 2(α)(β)και(γ)διατηρείτησυ νταγματικότητατηςκαιδεν επηρεάζεταιαπότιςπρόνοιες τηςεπι φύλαξης του Άρθρου 2(α) και του Άρθρου 3 που είναι αντισυ νταγματικές,επειδήδιαχωρίζεταιαπόαυτές. _ 30 ΟυπόΑναφοράνόμοςκρίνεαι ενμέρει αντισυνταγματικός. Τ Αναφορά. Αναφορά με την οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζητά από το Ανώτατο Δικαστήριο Γνωμάτευση "κατά πόσον Όπερί Δημοσίας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τρο35 ποποιητικός)(Αρ. 3)Νόμοςτου 1992 'ευρίσκεται σεαντί θεση και είναι ασΰμφωνος προςτις διατάξειςτωνάρθρων 36,46,47,48,61 και 179 τουΣυντάγματοςτηςΚυπριακής Δημοκρατίας και, επίσης, προς την Αρχή του διαχωρι σμού των Εξουσιών πουδιέπει το ΣύνταγματηςΚυπρια40 κής Δημοκρατίας και προς την Αρχή του 'Δικαίου της 459 Δημοκρατία ν. ΒουλήςΑντιπροσώπων (Αρ.3)
(1992)Ανάγκης' που εμπεριέχεται στο Σύνταγματης Κυπριακής Δημοκρατίας". Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημο κρατίας, Λ. Κονρσονμπά (κα) Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας,Γ. Φράγκου, Ανώτερη Δικηγόρος 5 της Δημοκρατίας και Τ.Πολυχρονίδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α \για τον Πρόεδρο της Δημοκρα τίας. Ε.Ευσταθίου καιΑ. Μαρκίδης, γιατηΒουλήτωνΑντι προσώπων. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την γνωμάτευση του Δικαστηρίου. Στις 17 Ιουλίου, 1992, ο Πρόεδρος τηςΔη μοκρατίας καταχώρισε, με βάση το Άρθρο 140 του Συ ντάγματος,τηνπαρούσαΑναφορά στοΑνώτατο Δικαστή ριο για Γνωμάτευση "κατά πόσον ο 'Περί Δημοσίας 15 Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) (Αρ.3) Νόμος του 1992' ευρίσκεται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνος προς τις διατάξεις των Άρθρων 36,46,47, 48, 54, 61 και 179 του Συντάγματοςτης ΚυπριακήςΔημοκρατίας και, επίσης,προς τηνΑρχήν του Διαχωρισμού των Εξου- 20 σιών που διέπει το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρα τίας και προς την Αρχήν του 'Δικαίου τηςΑνάγκης' που εμπεριέχεται στο ΣύνταγματηςΚυπριακήςΔημοκρατίας". Ο κρινόμενος Νόμος ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 18 Ιουνίου, 1992, βάσει Προτάσεως 25 Νόμου. ΗΒουλήτωνΑντιπροσώπων, μεεπιστολήτου Γενικού Διευθυντή προς τον Υφυπουργό παρά τω Προέδρω της Δημοκρατίας με ημερομηνία 19 Ιουνίου, 1992, κοινοποίη σε το Νόμο στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για έκδοση, 30 σύμφωνα μετο Άρθρο 52 του Συντάγματος. Στις 29 Ιουνίου, 1992, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέπεμψε τον επίδικο Νόμο στη Βουλήτων Αντιπροσώ πων για επανεξέταση,σύμφωνα μετο Άρθρο 51.1 τουΣυ460 10 3 ΑΑΔ. Δημοχοατία v. ΒονλήςΑντιπροσώπων(Αρ.3) Σχνλιανίδης, Δ. ντάγματος. Στις 9 Ιουλίου, 1992, η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφάσισε να εμμείνει στη θέσπιση του Νόμου,ο οποίος τιτλοφορείται "ο περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρε5 σίας (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 1992".(Το κεί μενοτουΝόμουεπισυνάπτεται.) Στις 10 Ιουλίου, 1992, η Βουλή των Αντιπροσώπων κοινοποίησε την Απόφαση της στον Πρόεδρο της Δημο κρατίας,οοποίος,πρινεκδώσει τοΝόμοδυνάμειτου Άρ10 θρου52,καταχώρισετηνπαρούσαΑναφορά. Το Ανώτατο Δικαστήριο στις 1 και 2 Σεπτεμβρίου, 1992, άκουσε,μέσω των συνηγόρων τους,τις απόψεις του Προέδρου τηςΔημοκρατίαςκαιτης Βουλής των Αντιπρο σώπων,σύμφωναμετοΆρθρο 140.2 του Συντάγματος. ^ Το Ανώτατο Δικαστήριο ερεύνησε το θέμαπου τέθηκε υπότηνκρίσητουκαιηομόφωνηΓνωμάτευση τουείναι η ακόλουθη:- 1.Μετάτηναπόφαση τηςαυτοδιάλυσης της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης - (βλ. ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔη20 μοκρατίας Αρ. 397 της 25ης Μαρτίου, 1965,Παράρτημα Τέταρτον, Μέρος III,σελ. 7) -προς πλήρωση του κενού και με έρεισμα το δίκαιοτης ανάγκης,ηΒουλή τωνΑντι προσώπων θέσπισε τονπερί ΜεταβιβάσεωςτηςΑσκήσεως των Αρμοδιοτήτων της Ελληνικής Κοινοτικής Συνελεύσε25 ως και περί Υπουργείου Παιδείας Νόμο του 1965, (Αρ. 12/65), βάσειτουοποίουοι εξουσίες καιαρμοδιότητες της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης, ανάλογα με τη φύση τους,κατανεμήθηκανστη Νομοθετική Εξουσία, την Εκτε λεστική Εξουσία και το Υπουργείο Παιδείας που συστά30 θηκε με το Νόμο αυτό. Η κατανομή αυτή των εξουσιών της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης συνάδει με την αρχή του διαχωρισμού πουδιέπει την άσκησητων Κρατι κών Λειτουργιών. 2. Οι νομοθετικές αρμοδιότητες της Ελληνικής Κοινο461 ΣτνλιανίΑης,Δ. Δημοχοατία ν.ΒουλήςΑντιπροσώπων(Αρ.3)
(1992)τικής Συνέλευσης αναλήφθηκαν και ασκούνται από τη ΒουλήτωνΑντιπροσώπων μέσασταπλαίσιατου Άρθρου 61 τουΣυντάγματος.
- Η άσκηση εκτελεστικής λειτουργίας βρίσκεται έξω από τις αρμοδιότητες της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η 5 άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας υπόκειται, εκτός αν υπάρχει ειδικήπρόνοιαστο Σύνταγμα,σε ρύθμιση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
- Το κύριο μέρος του Άρθρου 2(α) του κρινόμενου Νόμου, με το οποίο ηαρμοδιότητα διορισμού του Προέ- 10 δρουκαιτωντεσσάρων μελών της ΕπιτροπήςΕκπαιδευτι κής Υπηρεσίας μεταβιβάζεταιστο Υπουργικό Συμβούλιο, δεν ευρίσκεται σε αντίθεση ούτε είναι ασύμφωνο με το Άρθρο 61 του Συντάγματοςκαιδεν ευρίσκεται σεαντίθε ση ούτε είναι ασύμφωνο με τα Άρθρα 36, 46, 47, 48 και 15
- Τα Άρθρα αυτά παρέχουν αποκλειστική αρμοδιότητα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μόνο στα θέματαπου ει δικάαναφέρονται. Η ανάθεση της αρμοδιότητας διορισμού της Επιτρο πής.τηςοποίαςταμέλημπορούν νααπολυθούν μόνο για 20 τους λόγους και με τον τρόπο που απολύονται οι Δικα στέςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου,στο Υπουργικό Συμβού λιο,συντεταγμένο όργανοτης Εκτελεστικής Εξουσίας,δεν είναι αντίθετη με τα πιο πάνω Άρθρα του Συντάγματος και, ως εκ τούτου, δεν είναι αντίθετη ήασύμφωνη με το 25 Άρθρο 179τουΣυντάγματος.
- ΗΒουλήτων Αντιπροσώπων, στην άσκησηΝομοθε τικής Εξουσίας, μπορεί να καθορίσει με νόμο τη θητεία της Επιτροπής,αλλά δεν μπορεί, άμεσα ήέμμεσα, να πα ρέμβει στο διορισμό ή την παράταση της θητείας των 30 μελών της.
- Ηεπιφύλαξητου Άρθρου 2(α),σε συνδυασμό μετις διατάξεις του Άρθρου 3,που καθορίζει αναδρομική ισχύ τουΝόμουαπό 18 Ιουνίου, 1992, σκοπεύει στηνπαράταση της θητείαςτης Επιτροπήςκαι,συνεπώς, συνιστά υπέρβα- 35 462 3 ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.ΒουλήςΑντιπροσώπων(Αρ.3) Στνλιανίόης, Δ. ση των εξουσιών της Βουλής των Αντιπροσώπων και είναι αντίθετηκαιασύμφωνημετοΆρθρο61 του Συντάγ ματοςκαιτηναρχήτηςδιάκρισηςτων Εξουσιών. ΗπαρούσαΕπιτροπήδιορίστηκε απότον Πρόεδροτης 5 Δημοκρατίας,από 1ηΑυγούστου, 1986, με βάσητοΝόμο πουίσχυεστον ουσιώδηχρόνο. Οιδιορισμοί γνωστοποιή θηκαν μεδημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημο κρατίας Αρ. 2165, ημερομηνίας 8Αυγούστου, 1986, Αριθ μός Γνωστοποίησης
- Με τον περί Δημοσίας Εκπαι10 δευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμο του 1987, (Αρ. 65/87),η θητείατηςΕπιτροπήςείναι εξαετής. Ηεπιφύλαξη, σεσυνάρτηση μετοΆρθρο3του Νόμου, συνιστά παράταση της θητείας του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής που διορίστηκαν όπωςαναφέρεται 15 πιοπάνω.
- Η κύριαπρόνοιατου Άρθρου 2(α)(β)και (γ)διατη ρεί τησυνταγματικότητα της και δεν επηρεάζεται απότις πρόνοιες της επιφύλαξης του Άρθρου 2(α) και του Άρ θρου 3που είναι αντισυνταγματικές, επειδήδιαχωρίζεται 20 απόαυτές. ΗπαρούσαΓνωμάτευση κοινοποιείται,σύμφωνα μετο Άρθρο 140.2 του Συντάγματος στον Πρόεδρο της Δημο κρατίαςκαιστηΒουλήτων Αντιπροσώπων. ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΔΗΜΟ25 ΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΝΟΜΟΥΣ ΗΒουλήτων Αντιπροσώπων ψηφίζει ωςακολούθως:Συνοπτικός τίτλος. 1- Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας 10του 1969 (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 1992 30 67του 1978 Χ α ι ^ διαβάζεταιμαζί με τους περί Δημό4 του 1985 σ ι α ς Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμους του 100του 1985 1ί?69 &°5 ^92 (που στο εξής θααναφέρο168του 1986 νται ως ο "βασικός νόμος") και ο βασικός 463 Στυλιανίδης,Δ. Δημοκρατία ν.ΒουλήςΑντιπροσώπων(Αρ.3)
(1992)65 του 1987 νόμος και ο παρώνΝόμος θααναφέρονται 157του 1987 μαζί ως οι περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής 162 του 1987 Υπηρεσίας Νόμοι του 1969 έως (Αρ. 3) του 180του 1987 ^ΟΛ y y 245 του 1987 76του 1988 234 του 1988 105 του 1990 135 του 1991 151 του 1991 251 του 1991 12του 1992 5 10 Τροποποίηση 2. Τοάρθρο4 του βασικού νόμου τροποτουάρθρου4ποιείταιως ακολούθως:τουβασικού νόμου. (α) Μ ε τ η ν χατάργηση του εδαφίου
(2)και την αντικατάσταση του από το ακό λουθο νέο εδάφιο:- 15 "
(2)Η Επιτροπή διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και απαρτίζεται 2 ^ από έναν Πρόεδρο και τέσσερα άλλα μέλη: 196του 1987 7του 1991 Νοείται ότι, όταν η λήξητης θητείας της Επιτροπής εμπίπτει μέσα στους τε λευταίους δώδεκα μήνες της θητείας του 25 Προέδρου της Δημοκρατίας, η δυνάμει τουπαρόντοςεδαφίουεξουσία διορισμού Προέδρου και μελών της Επιτροπήςανα στέλλεται καιασκείταιμετάαπόπαρέλευ σηδύομηνών απότης ημερομηνίας εγκα- 30 τάστασης του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας και στην περίπτωση αυτήη θητεία του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής παρατείνεται μέχρις ότου ασκηθεί ηεξουσία αυτήαπότο Υπουργι- 35 κό Συμβούλιο, αλλά η εν λόγω περίοδος παράτασηςδεν θεωρείται συντάξιμηυπηρεσία για τους σκοπούς των περίΣυντά ξεων του Προέδρου και των Μελών της 464 Α.ΑΛ. Δημοκρατία ν.ΒουλήςΑντιπροσώπων(Αρ.3) Στυλιανίδης,Δ. Επιτροπής Εκπαιδευτικής Νόμων.". Υπηρεσίας (β) Με την αντικατάσταση των λέξεων "στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας" στο τέλος του εδαφίου
(5)αυτού με τις λέξεις "στο Υπουργικό Συμβούλιο"· και (γ) Μετηναντικατάστασητων λέξεων "ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας" (5η και 6η γραμμή) στο εδάφιο
(6)αυτού με τις λέξεις "τοΥπουργικό Συμβούλιο". 10 Έναρξη ισχύος του παρόντος Νόμου.
- ΟπαρώνΝόμοςαρχίζεινα ισχύει από τις 18Ιουνίου
- 465