(1992)15Οκτωβρίου,1992 (ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Λ/στές] ΛΟΥΚΙΑ ΖΩΔΙΑΤΟΥ Χ" ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Εφεσείοντες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙ ΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 969) Προσφυγή βάσει τον άρθρον 146 τον Σνντάγματος — Προθεσμία κα ταχώρησης Προσφυγής — Έναρξη — Σημαντικός είναι ο χρόνος έκδοσης διοικητικής πράξης με την οποία καθορίζονται δικαιώμα τα και υποχρεώσεις- όχι ο χρόνος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων ή απόλαυσης των δικαιωμάτων. 5 Προσφυγή βάσει του άρθρου 146 τον Συντάγματος — Αντικείμενο — Παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας — Αρνηση της Διοίκησης να ανακαλέσει απόφαση της δεν συνιστά παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας — Ldki Papasawa v.R.
(1979)3 CLR
- Με την έφεση αυτή προσβλήθηκε πρωτόδικη απόφαση του J Q Ανωτάτου Δικαστηρίου μετηνοποίααπορρίφθηκαν οι προσφυγές των εφεσειόντων/αιτητών ως εκπρόθεσμες και συνεπώς απαράδε κτες. Οι εν λόγω προσφυγές προσέβαλλαν τον καθορισμό από τους εφεσίβλητους του ωραρίου εργασίας των εφεσειόντων - οι οποίοι ήταν καθηγητές τεχνικών μαθημάτων - κατά τρόπο που 15 απαιτείτο απόαυτούςναεργάζονταιδύοδιδακτικές περιόδουςπε ρισσότερο απότουςάλλους καθηγητές. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων ισχυρίσθηκε πως παρόλο πουη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου εκδόθηκε στις 18/6/87και οι εφεσείοντες την γνώριζαναπότον Σεπτέμβριοτου 1987, ηπρο- 2 0 σφυγήδεν ήτανεκπρόθεσμηγιατί είτε: (α)η επιβολήτης εν λόγω υποχρεώσεως επαναλαμβάνετο στην αρχή κάθεβδομάδας του σχολικού έτους 1987-1988 και επομένως η αφετηρίαγια τον υπολογισμό της προθεσμίαςτου άρθρου 146.3 του Συντάγματος μετατίθετοαπό βδομάδασεβδομάδα,είτε (β) ετίθετο θέμα παράλαψηςοφειλόμενης ενέργειας από τους εφεσίβλητους να άρουντηνπαράνομηκαιαντισυνταγματικήμετα χείριση των εφεσειόντων. 482 25 3Α Λ Α Χ" ΙωάννουΜΑ.ν. Δημοκρατίας Το ΑνώτατοΔικαστήριο,απορρίπτονταςτηνέφεση, αποφάσισε ότι: 5 10 15 20
- Εκείνο που έχει σημασία για τους σκοπούς του άρθρου 146.3 του Συντάγματος είναι ο χρόνος έκδοσης της εκτελεστής διοικητικής πράξης μετην οποίακαθορίζονται ταδικαιώματα και οι υποχρεώσεις των προσώπων στα οποία αναφέρεταικαι όχι ο χρόνος κατά τον οποίο τα πρόσωπα αυτά εκπληρώνουν τις υπο χρεώσεις ή απολαύουν τα δικαιώματα τους όπως έχουν καθοριστεΙ.Τοωράριο εργασίαςόλων τωνκαθηγητών καθορίστηκε μετην εκτελεστή πράξητουΣεπτέμβρη 1987,ηοποίαπεριήλθε, από τότε, σε γνώση των εφεσειόντων καιηοποίαήτανπροσβλητή κάτω από το άρθρο 146του Συντάγματος.
- Δε χωρεί ισχυρισμός γιασυνεχιζόμενηπαράλειψη οφειλομέ νηςενέργειας απότους εφεσίβλητουςΣχετική επίτου προκειμένου είναιηαπόφαση τηςΟλομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση LefkiPapasawa νRepublic
(1979)3C.LR. 563.Ηάρνηση ήΛίαι ηπαράλειψητων εφεσίβλητων ναανταποκριθούν θετικά στο αίτημα των εφεσειόντων να ανακαλέσουν, στην ουσία, ή να ανα προσαρμόσουν το ωράριο εργασίας όπως είχε κσΒοριστεί με την πράξη του Σεπτέμβρη 1987, σύμφωνα με τις επιθυμίες ήτιςαπαι τήσεις των εφεσειόντων, δε συνιστά παράλειψηοφειλομένης ενέρ γειας μέσα στην έννοια του άρθρου 146.1 του Συντάγματος, είτε συνεχιζόμενηείτε άλλως πως. Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 25 Αναφερόμενες Υποθέσεις: LefkiPapasawa r.Republic
(1979)3CLR,563. Έφεση. ΈφεσηεναντίοντηςαπόφασηςΔικαστήτουΑνωτάτου Δικαστηρίου (Αρτεμίδης,Δ) πουδόθηκεστις 13Ιουλίου, 30 1989 (Προσφυγέςαρ.485/88, 718/88,883/88)μετηνοποία απέρριψε τις προσφυγές των εφεσειόντων εναντίον της προσβολής του καθορισμού από τους εφεσίβλητους του ωραρίουεργασίαςτων εφεσειόντων. Α.Σ.Αγγελίδης,γιατουςεφεσείοντες 35 Ε.ΛοΊζίδου (χα), δικηγόρος της Δημοκρατίας Α\ για τους εφεσίβλητους. CUT. adv. vult. 483 Χ" Ιοάννον Η.α. ν.Δημοκρατίας
(1992)ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Την απόφασητου δικαστηρίουθα δώσειοΔικαστής Ι. Πογιατζής. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ:Ηπαρούσαέφεσηστρέφεται εναντίον της απόφασης,ημερομηνίας 13/7/1989, μετηνοποίαΔικα στής τουΔικαστηρίου αυτού, κατάτηνάσκησητηςΑναθε- 5 ωρητικής του δικαιοδοσίας, απέρριψε τις προσφυγές αρ. 485/88, 718/88 και 883/88 με τις οποίες οι εφεσείοντες προσέβαλλαν τον καθορισμό απότους εφεσίβλητους του ωραρίου εργασίας των εφεσειόντων κατά τρόπο που απαιτείτο από αυτούς να εργάζονται δυο διδαχτικές πε- 10 ριόδους εβδομαδιαίως περισσότερο απόόσες εργάζονται οι συνάδελφοί τουςκαθηγητέςθεωρητικών μαθημάτων,με μοναδική βάση διάκρισης το γεγονός ότι οι εφεσείοντες είναι καθηγητές τεχνικών μαθημάτων.Με την εκκαλούμενη απόφασητου το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τις ^ πιοπάνωπροσφυγές,χωρίς ναεξετάσειτηνουσίατους με αναφορά στα νομικά σημεία που εγείρονταν, επειδή έκρι νεότι ήτανεκπρόθεσμες καιωςεκτούτουαπαράδεκτες. ΗδιάκρισητωνκαθηγητώνΜέσης Εκπαίδευσηςσεκα θηγητές θεωρητικών μαθημάτων και σε καθηγητές τεχνι- 20 * κών μαθημάτων, με διαφορετικό διδαχτικόχρόνο,καθιε ρώθηκεαρχικάμετοάρθρο26τουΝόμουαρ. 10του 1963 της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης, οοποίοςκαταργή θηκεμετο άρθρο77τουΝόμου 10του 1969.Μετάτην κα τάργηση της Κοινοτικής Συνέλευσης, το Υπουργικό Συμ- 25 βούλιο, ως το διάδοχο όργανο για την άσκηση των διοικητικών αρμοδιοτήτων της σε θέματα εκπαιδευτικά, μορφωτικά και διδαχτικά, βάσει του Νόμου αρ. 12 του 1965, καθόρισε τις διδαχτικές περιόδους τωνκαθηγητών, με απόφασητου ημερομηνίας 16/3/1972, διατηρώνταςτην 30 επίδικηδιάκριση.Ηδιάκρισηαυτήεξακολούθησε, κατάτη γνώμη μας,να ισχύει καθ'όλους τους ουσιώδεις χρόνους τωνπροσφυγώντωνεφεσειόντων παράτηνέκδοσητηςνε ώτερης απόφασηςτουΥπουργικού Συμβουλίου,ημερομη νίας 18/6/1987, με την οποία ο αριθμός των διδαχτικών 35 περιόδων όλων ανεξάρτητα των καθηγητών σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης καθορίζεται σε συσχετισμό με τα έτη υπηρεσίας τους.Η αιτιολογία της διαφοροποίησης αυτής, 484 3ΑΛΛ Χ" Ιααννονκ-α. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. όπωςπροβλήθηκε απότους εφεσίβλητους κατάτηνακρό ασητων προσφυγών, είναι ότι,σε αντίθεση μετουςκαθη γητές θεωρητικών μαθημάτων, οι καθηγητέςτεχνικών μα θημάτων χρειάζονται ελάχιστη ή/και καθόλου προετοι5 μασίαγια τηδιδασκαλίατης ύλης τους και,πρόσθετα,δε έχουν καθόλου κατ' οίκον εργασία,όπως διόρθωσηγρα πτών,ετοιμασίαδιαγωνισμάτωνκ.τ.λ. Ηκρίση τουπρωτόδικουΔικαστηρίου γιατοεκπρόθε σμοτωνπροσφυγώνστηρίχτηκε σεεύρηματουαναφορικά 10 με ταγεγονότα, το οποίο δεν αμφισβητείται,και πουπε ριέχεται στο ακόλουθο απόσπασμα της απόφασης, στις σσ. 116και117τωνπρακτικών: 15 20 25 "Ανεξάρτητα απότην ερμηνεία που μπορεί να δοθεί στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 18.6.87, είναι γεγονός αναμφισβήτητο πως οι αιτητές καιστις τρεις προσφυγές γνώριζαναπότηνέναρξητου σχολικού έτους, το Σεπτέμβρη 1987, τη θέσητωνκαθ' ων η αίτηση ότι δηλαδή όφειλαν να εργάζονται δυο ώρες την εβδομάδα περισσότερο από τους καθηγητές των θεωρητικών μαθηματων.Οι ίδιοι αναφέρουν πως μέσω των δικηγόρων τους,στην485/88 στις 23.9.87 και στις υπόλοιπες δυο στις 19.10.87, ήγειραν το ζήτημα αυτό με το Υπουργείο Παιδείας.Ηαπόφαση επομένως των καθ* ων η αίτηση ήταν γνωστή σε αυτούς, όπως είπα πιο πριν, από την αρχή του σχολικού έτους 1987.0ιπροσφυγές έχουν καταχωριστεί,ημεν485 στις 3.6.88,η883στις8.11.88καιη718στις27.8.88." Ο ευπαίδευτοςδικηγόρος των εφεσειόντων αμφισβήτη σετοσυμπέρασμα τουπρωτόδικουΔικαστηρίου ότι οΣε30 πτέμβρης 1987 αποτελεί τηναφετηρίαγιατον υπολογισμό της αποτρεπτικής χρονικής προθεσμίας των 75 ημερών που καθορίζεται στο άρθρο 146.3 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.Η εισήγησητου επί του προκει μένου έχει δυο σκέλη.Το πρώτο σκέλος έχει ως κεντρικό άξονατηθέση ότι,εφόσον οκαθορισμός τουαριθμούτων 5 διδαχτικών περιόδων είναι πάνω σε εβδομαδιαίαβάση, στην αρχή κάθε βδομάδας στη διάρκεια του σχολικού 485 Πογιατζής, Δ. Χ" Ιοαννον ΚΛ.ν.Δημοκρατίας
(1992)έτους που άρχισε το Σεπτέμβρη του 1978, επιβάλλεται στους εφεσείοντες να εργάζονταικατάτηβδομάδαεκείνη δυοδιδαχτικέςπεριόδουςπερισσότερες απότους καθηγη τές θεωρητικών μαθημάτων.Και εφόσον, λέγειο κ.Αγγε λίδης, ηεπιβολή της εν λόγω υποχρέωσης επαναλαμβάνε- 5 ται στην αρχήκάθεβδομάδαςστηδιάρκειατου σχολικού έτους κατάτο οποίο ισχύει τοεπίδικοωράριοεργασίας,η αφετηρίαγιατονυπολογισμό τηςπροθεσμίαςτουάρθρου 146.3 μετατίθεταιεπίσης απόβδομάδασεβδομάδακαιδεν μπορεί, επομένως να είναι στατική με μοναδικό χρόνο 10 αναφοράςτοΣεπτέμβρη1987, όπωςλανθασμένακαθόρισε το πρωτόδικο Δικαστήριο.Το δεύτερο σκέλος της εισήγη σης του κ. Αγγελίδη, που είναι διαζευκτικό του πρώτου σκέλους, είναι ότι αντιμετωπίζουμε στην παρούσα υπόθε ση θέμα παράλειψης απότους εφεσίβλητους οφειλομένης 15 ενεργείας να άρουν την παράνομηκαι αντισυνταγματική μεταχείριση των εφεσειόντων καθορίζοντας γι' αυτούς ωράριο εργασίας με διδαχτικές περιόδους ίσες με εκείνες τωνκαθηγητώνθεωρητικών μαθημάτων, ηοποίαπαράλει ψη συνεχίστηκε μέχρι και την καταχώρηση των προσφυ- 20 γών και, επομένως, ούτε μια μέρα δεν έχει παρέλθει από τηνπροθεσμίατων75 ημερώνπριντηνκαταχώρησητους. Διαφωνούμε τόσο με το πρώτο όσο και μετο δεύτερο σκέλος της εισήγησης των εφεσειόντων.Οι υποχρεώσεις των εφεσειόντων αναφορικά με τις ώρες εργασίας τους 25 στασχολεία Μέσης Παιδείαςσταοποίαείναι τοποθετημέ νοι, καθορίστηκαν με την πράξητου Σεπτέμβρη 1987 για όλες τις εργάσιμες βδομάδες του σχολικού έτους 19871988.Εκείνο που παρέμεινε είναι η εκτέλεσητων επί του προκειμένου καθηκόντων των εφεσειόντων σύμφωνα με 30 την ενλόγω πράξη.Εκείνο πουέχεισημασίαγιατουςσκο πούς του άρθρου 146.3 του Συντάγματος είναι ο χρόνος έκδοσης της εκτελεστής διοικητικής πράξης με τηνοποία καθορίζονταιταδικαιώματακαιοιυποχρεώσεις τωνπρο σώπων στα οποία αναφέρεταικαι όχι ο χρόνος κατά τον 35 οποίο τα πρόσωπα αυτά εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις ή απολαύουν τα δικαιώματα τους όπως έχουν καθοριστεί-Δενμπορούμε ναπαραβλέψουμετηνουσίατου πράγ ματος, η οποία είναι ότι το ωράριο εργασίας όλων των 486 3 ΑΛΛ. Χ" Ιωάννου κ.α.ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. καθηγητών καθορίστηκε μετην εκτελεστή πράξητου Σε πτέμβρη 1987,ηοποίαπεριήλθε, απότότε, σεγνώσητων εφεσειόντων και η οποία ήταν προσβλητή κάτω από το άρθρο 146του Συντάγματος. 5 Κάτωαπότιςπεριστάσεις τηςπαρούσαςυπόθεσης, δε χωρεί ισχυρισμός για συνεχιζόμενη παράλειψη οφειλομέ νηςενέργειας απότουςεφεσϊβλητους.Σχετική επίτουπρο κειμένου είναι ηαπόφασητηςΟλομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Lefki Papasawaν Republic 10
(1979)3C.L.R. 563.Ηάρνησηή/καιηπαράλειψητων εφε σίβλητων ναανταποκριθούν θετικά στο αίτηματωνεφε σειόντων ναανακαλέσουν, στην ουσία, ήνα αναπροσαρ μόσουν τοωράριο εργασίας όπως είχε καθοριστεί με την πράξη του Σεπτέμβρη 1987, σύμφωνα μετις επιθυμίες ή 15 τις απαιτήσεις των εφεσειόντων, δε συνιστά παράλειψη οφειλομένης ενέργειας μέσαστην έννοιατουάρθρου146.1 τουΣυντάγματος,είτεσυνεχιζόμενη είτεάλλωςπως. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο ορθάαποφάσισεότιηαπο τρεπτική προθεσμία του άρθρου 146.3 τουΣυντάγματος 20 άρχισε νατρέχει τοΣεπτέμβρη 1987καιότιοιπροσφυγές των εφεσειόντων είναι,γιατολόγοαυτό,εκπρόθεσμες και απαράδεκτες. Ηέφεση απορρίπτεταιμεέξοδα σεβάροςτωνεφεσειό ντων. Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 487