(1992)27Οκτωβρίου. 1992 [ΠΎΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΑΡΤΕ ΜΗΣ,Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥΟΙΚΟΝΟΜΙ ΚΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Εφεσείοντες-Καθ'ων ηαίτηση, ν. LORDOSPLASTICSLTD., Εφεσίβλητων-Αιτητών (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ.898) ΦορολογίαΕισοδήματος — Φόροςεπιβάλλεται καιυποχρέωση δη μιουργείταικατά τοχρόνοτηςαπόκτησηςτον φορολογητέουεισο δήματος— Ομεταγενέστεροςπροσδιορισμός και ηβεβαίωση τον πραγματικού ποσού που πρέπει να πληρωθείδενείναι ηεπιβολή τον φόρον(Μ. loannides v.Republic)—Οφόροςεπιβάλλεταικαι 5 η νποχρέωσητηςοφειλής δημιουργείται κατά τοχρόνο τηςαπο κτήσεως του φορολογητέου εισοδήματος από τηνΠερί Φορολο γίας τουΕισοδήματοςΝομοθεσία. Φορολογία — Ο περί Καθορισμού τον Ποσού και Ανακτήσεως _ ΦόρωνΝόμοςτου 1963 έως1969(Αρ.53/63και61/69(καταβλήθη- 10 κε και αντικαταστάθηκεμε τονΠερί Βεβαιώσεωςκαι Εισπράξεως ΦόρωνΝόμοτον1978, Ν.4/78)— Αρθρα 14 και 16— Ποιοςλογί ζεται αντιπρόσωπος—Ηκρίσιμηφράση "θαφορολογήται καικαταβάλλη φόρους",στοάρθρο 14,αναφέρεται στον αντιπρόσωπο τον οποίον ηνποχρέωσηδημιονργείταιήδημε τοάρθρο 38
(1)— ^ Η αναγκαία προστασία του αντιπροσώπου, πον καταβάλλειτο φόρο,παρέχεται με τοάρθρο 16. Με την έφεση αυτή προσβλήθηκε πρωτόδικη απόφαση που ακύρωνε αποφάσειςτουεφεσείοντα ΕφόρουΦόρουΕισοδήματος, περί Επιβολής Φορολογίας στους εφεσιβλήτους.Το αμφισβητούμε- 20 νο ζήτημα ήταν και παρέμεινε ηνομιμότητα που χαρακτηρισμού τωνεφεσίβλητων, ωςαντιπροσώπου,απότονεφεσείοντα"Εφορο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, επιτρέπονταςτην έφεση,αποφάσισε ότι: , Ι.Το επίδικο ζήτημα διέπεται από τους περί Φορολογίας του 25 Εισοδήματος Νόμους του 1961έως1973, (Αρ. 58/61, 4/63,21/66, 60/69,47/73) -Άρθρα 5
(1)(δ) και 38-και απότονπερί Καθορι σμού του ΠοσούκαιΑνακτήσεως ΦόρωνΝόμοτου 1963 έως1969 (Αρ.53/63και61/69)-'Αρθρο14. 488 3 ΑΛΛ. Δημοκρατία v. Lordos Ltd Τόκοι που προκύπτουν ή αποκτώνται στην Κύπρο είναι, σύμ φωνα μετο 'Αρθρο5(1χδ) των περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων,φορολογήσιμο εισόδημα. 5 ι1 Π υ 15 Η διεύθυνση των εργασιών καιο έλεγχος των δύο Γερμανικών εταιρειών ενπροκειμένω γίνεταιαπόπρόσωπα που διαμένουν στη Γερμανίακαι,ως εκ τούτου, αυτές είναιπρόσωπα "μηδιαμένοντα εντηΔημοκρατία". 2.Φόρος επιβάλλεται και υποχρέωση δημιουργείται κατά το χρόνο της απόχτησης του φορολογητέου εισοδήματος.Ο μεταγενέστερος προσδιορισμός χαι βεβαίωση του πραγματικού ποσού, που πρέπειναπληρωθεί, δεν είναιηεπιβολή του φόρου. (Ίδεloannides v.Republic). Ο φόρος επιβάλλεται και η υποχρέωση της οφειλής δημιουρ γείται το χρόνο της απόκτησης του φορολογήσιμου εισοδήματος απότηνπερί Φορολογίας του Εισοδήματος Νομοθεσία. 3.Το Άρθρο 38
(1)προβλέπει γιαφορολογική υποχρέωσηαντι προσώπου προσώπου που διαμένειεκτόςτης Δημοκρατίας. 20 25 30 Οπερί Καθορισμού του ΠοσούχαιΑνακτήσεωςΦόρων Νόμος τον 1963 έως 1969 - (καταργήθηκε χαι αντικαταστάθηκε με τον περί Βεβαιώσεως χαι Εισπράξεως Φόρων Νόμο του 1978, (Αρ. 4/ 78) - προβλέπει το μηχανισμό για τον καθορισμό του ποσού και τηνανάκτησητων φόρωνκαιγιαάλλα συναφή ζητήματα. Το Άρθρο 14ρυθμίζει τον προσδιορισμό, τη βεβαίωση καιτην καταβολή του φόρου.Πρόσωπο που εμβάζει σε πρόσωπο που διαμένει εκτός της Δημοκρατίας αντικείμενο φόρου,που προέρχεται από πηγή μέσα στη Δημοκρατία, λογίζεται αντιπρόσωπος αυτού. Η κρίσιμη φράση είναι "και θα φορολογήται και χαταβάλλη φόρον". Ηφράση αυτήαναφέρεταιστοναντιπρόσωπο,του οποίου η υποχρέωση, όπως έχει αναφερθεί, δημιουργήθηκε ήδη με το Άρθρο38
(1). Ο νομοθέτης επιβάλλει στον αντιπρόσωπο -το πρόσωπο που εμβάζει το εκάστοτε αντικείμενο του φόρου - την πληρωμή του φόρου, αλλά του παρέχει, με την πρόνοια του Άρθρου 16 του ιδίουΝόμου,τηναναγκαίαπροστασία. 35 40 4.0ι εφεσίβλητοι είναι αντιπρόσωποι των Γερμανικών εταιρειών. Αυτοί έκαμαν τα εμβάσματα και οι τράπεζες ενήργησαν μόνον ως μεταβιβαστικά όργανα.Ο φόρος επιβλήθηκε και ηυπο χρέωση της οφειλής δημιουργήθηκε με τα Άρθρα 5(ΐχδ) και 38
(1)των περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων. Το 'Αρθρο 14 του περί Καθορισμού του Ποσού χαι Ανακτήσεως Φόρων Νόμου του 1963έως 1969,που προβλέπει τον τρόπο προσδιορισμού, βεβαίω σης και καταβολής του φόρου,δεν είναι αντίθετο ήασύμφωνο με το πιοπάνωΆρθρο38. Έφεση επιτυγχάνει με έξοδα. 489 Δημοκρατίαv. Lordοs Ltd
(1992)Αναφερόμενηυπόθεση loannidesv.Republic
(1985)3CLJl. 1801, σελ. 1814-
- 'Εφεση. Έφεση εναντίον της απόφασηςΔικαστού του Ανωτά του Δικαστηρίου Κύπρου (Δημητριάδης, Δ) που δόθηκε 5 στις 28 Φεβρουαρίου, 1989 (Προσφυγή αρ.48/74) με την οποία ακυρώθησαν αποφάσειςτων εφεσειόντων - καθ'ων η αίτησημετιςοποίεςεπέβαλαν φορολογίαστουςαιτητές. Α. Ευαγγέλου, ΑνώτεροςΔικηγόρος της Δημοκρατίας, Γ. Λαζάρου,Δικηγόρος της ΔημοκρατίαςΑ' και Στ. 10 Ιαχτήφ(δ/δα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους εφεσείοντες. Κ. ΙντιάνοςμεΜ. Ορφανίδη, γιατους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετην ακόλουθηαπόφα- 1 5 ση. Με την έφεσηαυτήπροσβάλλεται Απόφαση Δικαστή τουΔικαστηρίουτούτου,που,στηνάσκησηπρωτοβάθμιας Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας, ακύρωσε αποφάσεις του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, (ο "Έφορος"), που κοινο ποιήθηκαν στους αιτητές με επιστολές ημερομηνίας 13 20 Νοεμβρίου,
- Οι εφεσίβλητοι είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στην Κύπρο. Αγόρασαν μεπίστωση μηχανήματααπόδύο Γερ μανικές εταιρείες και υπέγραψαν συναλλαγματικές,πλη ρωτέες μετόκοστηλήξη τους. 25 Οι συναλλαγματικές στάληκαν από τις αντίστοιχες Γερμανικές εταιρείες στην Εθνική Τράπεζατης Ελλάδος καιστηνΤράπεζαΚύπρουγια είσπραξη. Όπως διευκρινίστηκε, και έγινε αποδεκτό ενώπιον μας, οι αιτητές έμβασανστις Γερμανικές εταιρείες, μέσω 30 490 3 ΑΛΛ. Δημοκρατίαv. Lordo»Ltd ΣννλιανΙδης, Λ. τωνπιοπάνωτραπεζών,το σύνολοτουχρέους των,περι λαμβανομένων καιτωντόκων. Ο Έφοροςεπέβαλε φορολογία στους αιτητές,ωςαντι προσώπουςτων Γερμανικών εταιρειών. 5 Οιαιτητέςυπέβαλανένσταση. Ο Έφοροςπήρε αρνητικές αποφάσεις, τις οποίες κοι νοποίησε στους αιτητές με επιστολές ημερομηνίας 13 Νο εμβρίου,1973,τοουσιαστικό μέροςτωνοποίωνέχει:- 10 15 "Αναφέρομαι ειςτηνεπιστολήν σαςυπ'ημερομηνίαν 29ηνΣεπτεμβρίου 1973, δι'ης ενίστασθε εκ μέρους του πελάτου σας διά το φορολογικον έτος 1973 και σας πληροφορώότι συμφώνως τουάρθρου 14τουπερίΚα θορισμού του ποσού και Ανακτήσεως Φόρων Νόμου του 1963 και 1969 οπελάτηςσαςλογίζηται ως αντιπρόσωπος,φορολογείται δεκαικαταβάλλειτον πληρωτέον φόρον." Η νομιμότητα των αποφάσεωντου Εφόρου προσβλή θηκε μετις Προσφυγές Αρ. 47/74και48/74,οι οποίεςσυνεχδικάστηκαν. 20 Η ακρόαση των προσφυγών συμπληρώθηκε ενώπιον Δικαστήτου Δικαστηρίου τούτου,ο οποίος αφυπηρέτησε. Τελικά επανεκδικάστηκαν από το Δικαστή που εξέδωσε τηνπροσβαλλόμενη δικαστικήΑπόφαση. Τοθέμαδιέπεται απότους περί Φορολογίας του Εισο25 δήματος Νόμους του 1961 έως 1973, (Αρ. 58/61, 4/63,21/ 66,60/69,47/73)-'Αρθρα 5
(1)(δ)και38- καιαπότον περί ΚαθορισμούτουποσούκαιΑνακτήσεως ΦόρωνΝόμοτου 1963 έως 1969, (Αρ.53/63και61/69) - 'Αρθρο14. Τόκοι που προκύπτουν ή αποκτώνται στην Κύπρο 30 είναι,σύμφωναμετο'Αρθρο5
(1)(δ)τωνπερίΦορολογίας τουΕισοδήματοςΝόμων, φορολογήσιμο εισόδημα. 491 ΣτυλιανΙΛης,Λ Δημοκρατίαv. LordosLtd
(1992)Η διεύθυνση των εργασιών καιο έλεγχοςτων δύο Γερ μανικών εταιρειών γίνεται από πρόσωπα που διαμένουν στηΓερμανίακαι,ωςεκτούτου,αυτέςείναιπρόσωπα "μη διαμένονταεντηΔημοκρατία". Τασχετικά 'Αρθρα έχουν:- 5 "38. -
(1)Πανπρόσωπον μηδιαμένον εν τηΔημοκρα τία (κατωτέρω εντωπαρόντι άρθρωκαλούμενον 'πρό σωπον μηδιαμένον εντηΔημοκρατία')θαφορολογήται ενονόματι τουεπιτρόπουή κηδεμόνος του,ή ενονόμα τι οιουδήποτε πληρεξουσίου, πράκτοροςήαντιπροσώ- 10 που, συνδίκου,παραλήπτου,διαχειριστού ή θεματοφύλακος αυτού, είτε ο τοιούτος πληρεξούσιος, αντιπρό σωπος, πράκτωρ,σύνδικος, παραλήπτης, διαχειριστής ή θεματοφύλαξ εισπράττει το εισόδημα είτε όχι, κατά τον αυτόντρόπονκαιδιατοαυτόποσόν ωςτοτοιούτο 15 μηδιαμένον εν τηΔημοκρατία πρόσωπον θαεφορολογείτο εάν διέμενεν εν τη Δημοκρατία και εισέπραττε πραγματικώςτοτοιούτοεισόδημα.
(2)Παν πρόσωπον μη διαμένον εν τη Δημοκρατία θαυπόκειταιειςφορολογίσν αναφορικώςπροςεισόδη- 20 μα προκύπτον,αμέσως ή εμμέσως,εξ οιασδήποτεπληρεξουσιότητος, πρακτορίας,αντιπροσωπείας,ή εκπρά ξεων του συνδίκου ή παραλήπτου, διαχειριστού ή θεματοφύλακος αυτούκαι ητοιαύτη φορολογία θαγί νηται εν ονόματι του πληρεξουσίου, πράκτορος, αντί- 25 προσώπου,συνδίκου ή παραλήπτου,διαχειριστού ή θε ματοφύλακοςαυτού." "14. -
(1)Ηβεβαίωσιςτουποσούτουφόρουεπίαντι κειμένου φόρουανήκοντος εις ανίκανονήμηδιαμένον εν τηΔημοκρατίαπρόσωπον θα γίνηται ενονόματι του 30 επιτρόπου,κηδεμόνος,πληρεξουσίου, πράκτορος, αντι προσώπου, συνδίκου, διαχειριστού ή θεματοφύλακος αυτού.
(2)Πανπρόσωπον διαμένον εν τηΔημοκρατία, πας αντιπρόσωπος,επίτροπος,ενυπόθηκος οφειλέτης ή έτε- 35 492 3 ΑΛΛ. 5 10 15 Δημοκρατία v. Lordos Ltd ΣτυλιανΙΑης,Δ. ρον πρόσωπον εμβάζον εις πρόσωπον μηδιαμένον εν τη Δημοκρατία αντικείμενόν τι φόρου ποριζόμενον έκ τίνος πηγής εν τη Δημοκρατία, θαλογίζηται αντιπρό σωπος του μη διαμένοντος εν τη Δημοκρατία προσώπουκαιθαφορολογήται καικαταβάλληφόρον επί του εν τω επιβαλόντι τον φόρον νόμω καθοριζομένουφο ρολογικού συντελεστού δι' εταιρείας ή άλλους μετά ή άνευνομικήςπροσωπικοτητος οργανισμούς: Νοείται ότι, επί τη υποβολή ενστάσεως κατά της τοιαύτης φορολογίας, εάντο μηδιαμένον εν τηΔημο κρατία πρόσωπον μετέπειτα υποβάλη δήλωσιν απά ντων των εν τη Δημοκρατία ποριζομένων υπ' αυτού αντικειμένων φόρου,ηγενομένηφορολογία θααναθεωρήται,ο δε πληρωτέος φόρος θαυπολογίζηται επί των φορολογικών συντελεστών των προβλεπομένων διά φυσικάπρόσωπαεντωεπιβαλόντιτον φόροννόμω." Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκαμε τις ακόλουθες σκέψεις:- 1.Οιτράπεζεςενήργησαν ωςαντιπρόσωποιτων ξένων 20 εταιρειών. 2.Οιαιτητές φορολογήθηκανπροσωπικάγιαεισόδημα πουδενείχανκαι 3. Ηπρόνοια του Άρθρου 14
(2)είναι αντίθετη με το Άρθρο38
(1)και,ως εκτούτου,δενείναιεφαρμόσιμη. 25 Παρατήρησεότι ηεπιβολή φόρου,στην παρούσαπερί πτωση, με βάση το Άρθρο 14
(2), είναι είδος ποινής και προβληματίστηκε αν είναι αντίθετη με το Άρθρο 24 του Συντάγματος. Με βάση τις πιο πάνω σκέψεις, ακύρωσε τις απόφα ση σειςτουΕφόρου. Φόροςεπιβάλλεταικαιυποχρέωσηδημιουργείταικατά το χρόνο της απόκτησης του φορολογητέου εισοδήματος. 493 Στνλιανί&ης,Δ. Δημοκρατίαv. LordoeLtd
(1992)Ο μεταγενέστερος προσδιορισμόςκαιβεβαίωση τουπραγ ματικούποσού, πουπρέπειναπληρωθεί,δενείναιη επι βολήτουφόρου. Στην υπόθεση loannides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 5 1801,ειπώθηκεστιςσελ. 1814-1815:'Tax isImposedandchargedundertherelevantstatutory provisions at the time such liability accrues, when the relevant taxable income was derived, and the subsequent assessment of the exact amountpayable Inrespect thereof, provided themaking of suchassessment is authorisedatthe io time of its making by legislation, would not amount to Imposing tax with retrospective effect - (Vases ConstmtinouKyriakidesv. TheRepublic, 4R.S.C.C.109). The liability to pay tax accrued in the year when the income was earned irrespective of whether the 15 Commissioner of Income Tax has served a notice of assessment on the taxpayer or not,and the incometax is deemedtohave beenimposed at thetimewhen the income is earned and the liability actually accrued - (Demetris Petrou Ouistou v. TheRepublic of Cyprus,
(1965)3C.L.R. 20 214; see, also, Andreas Matsis v. TheRepublic,
(1969)3 CL.R.245,acaseonestate duty). Thetax was imposed andcharged underthe Income Tax Laws in operation at the time, namely, the Income Tax LawsNo.58/61,4/63,21/66 and60/
- Law No.53/63 is a Law to provide for machinery for quantification and recovery of taxes and for matters connected therewith. This law was amended by the Taxes (Quantifying and Recovery) (Amendment) Law, 1969(No. 61/69),anditwas repealedandsubstitutedbyLawNo.4/78, 30 a law to consolidate and amend the Assessment and Collection of Taxes Law thatwas amendedby Law No. 23/ 78 and 41/
- This legislation regulates the machinery of assessment and appeals and not the jurisdiction to charge tax whichis derived from theIncomeTax Laws. Itcanonly 3 5 494 2 5 3ΑΛΛ. ΔημοχφατΙα v. Lordoi Ltd Στυλιανίοης,Δ. operate after the tax has been imposed or charged under another law - (Qulstou case (supra); The Republic of Cyprus v.IoannisChr.Frangos,
(1965)3C.LR. 641)." Οφόροςεπιβάλλεται καιηυποχρέωσητηςοφειλής6η5 μιουργείται το χρόνο της απόκτησηςτου φορολογήσιμου εισοδήματος απότην περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νομοθεσία. Το'Αρθρο38
(1)προβλέπειγιαφορολογική υποχρέωση αντιπροσώπου προσώπου που διαμένει εκτός της Δημο10 κρατίας. Ο περί Καθορισμού του Ποσού και Ανακτήσεως ΦόρωνΝόμοςτου 1963 έως 1969 - (καταργήθηκεκαιαντι καταστάθηκε με τον περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμοτου 1978, (Αρ.4/78))- προβλέπει το μηχανι15 ομό για τον καθορισμό του ποσού καιτην ανάκτησητων φόρωνκαιγιαάλλασυναφήζητήματα. Το 'Αρθρο 14 ρυθμίζειτον προσδιορισμό, τη βεβαίωση και την καταβολή του φόρου. Πρόσωπο που εμβάζει σε πρόσωπο πουδιαμένει εκτός της Δημοκρατίας αντικείμε20 νο φόρου,που προέρχεται απόπηγή μέσα στη Δημοκρα τία, λογίζεται αντιπρόσωπος αυτού. Η κρίσιμη φράση είναι "και θα φορολογήται και καταβάλλη φόρον". Η φράσηαυτή αναφέρεταιστον αντιπρόσωπο,τουοποίουη υποχρέωση, όπως έχει αναφερθεί, δημιουργήθηκε ήδη με 25 το 'Αρθρο38
(1). Ονομοθέτης επιβάλλει στον αντιπρόσωπο- τοπρόσω πο που εμβάζει το εκάστοτε αντικείμενο του φόρου -την πληρωμή του φόρου, αλλά του παρέχει, με την πρόνοια του 'Αρθρου 16 του ιδίου Νόμου,την αναγκαία προστα30 σία.Το'Αρθρο 16έχει:"16. Πανπρόσωπον υπόχρεον δυνάμει του παρόντος Νόμου εις την εκ μέρους ετέρου προσώπου καταβολήν φόρουδύναταιναπαρακρατήσειεκτων χρημάτωντων περιερχομένων εις χείρας αυτού εν τη ιδιότητί του ως 495 ΣτυλιανΜης, Δ. Δημοκρατία v. LordosLtd
(1992)αντιπροσώπου του τοιούτου ετέρου προσώπου,ποσόν επαρκέςδιάτηνπληρωμήντουτοιούτουφόρουκαιδεν θα υπέχη οιανδήποτε αστικήν ευθύνην έναντι οιουδή ποτε προσώπου διά πάσαν πληρωμήν γενομένην υπ' αυτούδυνάμειτουπαρόντοςΝόμου." Μεβάσηταπιοπάνω, οιεφεσίβλητοι είναιαντιπρόσω ποι των Γερμανικών εταιρειών. Αυτοί έκαμαν τα εμβά σματακαιοι τράπεζεςενήργησαν μόνονωςμεταβιβαστικά όργανα. Ο φόρος επιβλήθηκε και η υποχρέωση της οφει λήςδημιουργήθηκε μετα'Αρθρα5
(1)(δ)και38
(1)τωνπερί 1° Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων.Το 'Αρθρο 14 του περί Καθορισμού του ποσού και Ανακτήσεως Φόρων Νόμου του 1963 έως 1969, που προβλέπει τον τρόπο προσδιορισμού, βεβαίωσηςκαικαταβολήςτουφόρου, δεν είναι αντίθετοήασύμφωνομετοπιοπάνωΆρθρο38. *5 Εν όψειτωνπιοπάνω,ηέφεση επιτυγχάνει. Η πρωτό δικηΑπόφαση ακυρώνεται και οι κρινόμενες διοικητικές πράξειςεπικυρώνονται. Οι εφεσίβλητοι ναπληρώσουν ταέξοδα. Έφεσηεπιτυγχάνειμεέξοδα 496 5