clr/1992/1992_4_1055.pdf

(1992)Το ερώτημα που ήγειρε η προσφυγή ήταν αν μετά από τελεσίδικη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι ορισμένη παράλειψη συνιστά μη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του Άρθρου 29 του Συντάγματος, μπορεί ναασκηθείνέα προσφυγήσε σχέση με τη μη εκπλήρωση της ίδιας υποχρέωσης και μετά την 5 προσφυγήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το πραγματικό υπόβαθρο ήταν η συνεχιζόμενη, και μετά την αναγνώριση της ακυρότητας της από το Ανώτατο Δικαστήριο, άρνησητων καθ'ων η αίτηση να αποφασίσουν επί του αιτήματος 10 της αιτήτριαςπρος έκδοσηάδειαςοικοδομής. Το Ανώτατο Δικαστήριο,ακυρώνονταςτην επίδικη παράλειψη, αποφάσισε ότι: 1. Ημηεκπλήρωση της υποχρέωσης γιααπάντησηκαι μάλιστα αιτιολογημένη όπως την επιβάλλει το Άρθρο 29 του Συντάγματος, είναι προσβλητή με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο κατά το Αρθρο 146 του Συντάγματος. Αυτό, νοουμένου ότι η ζητούμενη απάντηση θα αποτελούσε εκτελεστή διοικητικήπράξηυποκείμενη στον αναθεωρητικό έλεγχο τουΔικαστηρίου. 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφαίνεταισε σχέση με το θέμα που η προσφυγή εγείρει. Αντικείμενο του ελέγχου είναι η 25 ήδη εκδηλωθείσα στάση του διοικητικού οργάνου ή της αρχής κατά το χρόνο της καταχώρισης της προσφυγής. Διοικητική πράξη άλλη και, πολύ λιγότερο, μεταγενέστερη από εκείνη πουπροσβάλλεται, δεν είναι δυνατόνα ελεγχθεί (Βλ. Δημοκρατία ν. Γεώργιος Ματθαίον). Ως προς την 30 παράλειψη, αποτελεί προϋπόθεση για την προσβολή της να είναι κατά το χρόνο της προσφυγής τετελεσμένη. Κατά το Αρθρο 29

(2)του Συντάγματοςμπορεί ναασκηθεί προσφυγή εναντίον τέτοιας παράλειψης εφόσον παρέλθει ηπροθεσμία των 30 ημερών πουπροβλέπεταιστην παράγραφο

1. 35 Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίζει ακριβώς εκείνο που μπορεί να αποφασίσει κατά το Σύνταγμα. Εντοπίζει παράλειψηπουδεν θαέπρεπε ναείχε γίνει καιδηλώνει πως ό,τι παραλείφθηκε "έδει να είχε εκτελεστεί". Αυτά δεν 40 πρέπει βέβαια να εκληφθούν ότι σημαίνουν πως μια τέτοια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν έχει προεκτάσεις που άπτονται της μελλοντικής συμπεριφοράς της διοίκησης. Σύμφωνα με το Άρθρο 146.5 του Συντάγματος 1056 4Α.Α.Δ. Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σού (Αρ.1) κάθε όργανο, αρχή ή πρόσωπο υποχρεούται σε ενεργό συμμόρφωση προςτην απόφασητου Δικαστηρίου. ^ 1" 15
2. Είναι θεμελιωμένο ότι εφόσο δοθεί ηοφειλόμενη απάντηση η δίκη χάνει το αντικείμενο της και καταργείται. Το γεγονός ότι όταν καταχωρίστηκε η προσφυγή υπήρχε τετελεσμένη παράλειψη, δεν νομιμοποιεί τον αιτητή να επιμένει στην προσφυγή του μια και του δόθηκε στο μεταξύ η οφειλόμενη απάντηση. Επέρχεται το i6u> αποτέλεσμα και στην περίπτωση που εκλαμβάνεται η παράλειψη απάντησης ως άρνηση του αιτήματος και καταχωρείται προσφυγή για την ακύρωση της άρνησης. Δεν καταργείται όμως η δίκη και εξακολουθεί να υπάρχει αντικείμενο για εκδίκαση όταν τίθεται ζήτημα ζημιάς του αιτητή εξ αιτίας της ίδιας της καθυστέρησης. Το Αρθρο 146.6 του Συντάγματος αναγνωρίζει τοδικαίωμα αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας στις περιπτώσεις που η αξίωση προσώπου ζημιωθέντος από απόφαση ή πράξη ή παράλειψη που κηρύχθηκε άκυρη (ή, κατά το αγγλικό κείμενο, πουδεν έπρεπε ναείχεγίνει) "δεν ικανοποιήθηυπό τουπερί ουπρόκειται οργάνου,αρχήςήπροσώπου". 25 30 35 40
3. Η εκδίκαση αγωγής για αποζημίωση κατά το Αρθρο 146.6 του Συντάγματος, εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ως * ακυρωτικό Δικαστήριο, δεν έχει τέτοια δικαιοδοσία. Από την άλλη, το Επαρχιακό Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εμπλακεί σε ζητήματα διοικητικής φύσης που εμπίπτουν στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά το Αρθρο 146.1 του Συντάγματος. Αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου το προηγούμενο ξεκαθάρισμα από το Ανώτατο Δικα-στήριο της διοικητικής πτυχής της υπόθεσης. Τίθεται ζήτημα αποζημίωσης στην περίπτωση απόφασης ήπράξης όταν αυτή κηρύσσεται άκυρηκαι στην περίπτωση παράλειψης όταν διαπιστώνεται πως αυτή δεν θα έπρεπε ναείχε γίνει.
4. Για την επίκληση του δεδικασμένου ως αποκλείοντος την εκ νέου εκδίκαση ενός θέματος, προαπαιτείται απόφαση επί της ουσίας και επιπλέον να έχει αποφασιστεί είτε άμεσα είτε κατά απαραίτητο συμπέρασμα στην πρώτη προσφυγή, το επίδικη ζήτημα της δεύτερης. Χωρίς αυτήτηνταυτότητα 1057 Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σού(Αρ.1)

(1992)αντικειμένου δενμπορεί ναγίνεται λόγος γιαδεδικασμένο. Η αναγνωρισμένη δυνατότητα αξίωση αποζημίωσης εξ αιτίας της καθυστέρησης της απάντησης σημαίνει ταυτόχρονα πωςηχρονικήδιάρκειατηςπαράλειψηςμπορεί 5 να είναι στοιχείο εκ των προσδιοριστικών του ύψους της αποζημίωσης. Το έχουμε ότι η αιτήτρια στην παρούσα υπόθεση υποστηρίζει, καιη ίδιαηφύσητης αίτησης τηςκαι τα στοιχεία που υπάρχουν συνηγορούν εκ πρώτης όψεως προς αυτήτηνκατεύθυνση,πως εξ αιτίαςτης καθυστέρησης 10 υφίσταται ζημιά. Ηαπόφασηπουέχει εκδοθείαποφαίνεται σε σχέση με το ζήτημα που προσδιορίστηκε με την προσφυγή. Ηπροηγούμενη προσφυγήτης αιτήτριας είχεως λόγο την παράλειψη απάντησης μέχρι την ημέρα της καταχώρισης της Εξελίξεις μετά την ημερομηνία αυτή, 15 όπως για παράδειγμαηπιθανήσυμμόρφωση της διοίκησης με την υποχρέωση της,είναι σχετικές μόνο μετο κατάπόσο εξακολουθεί να υπάρχει αντικείμενο για εκδίκαση και δεν αλλοιώνει ούτε επεκτείνει το επίδικο ζήτημα. Έτσι, όσο κι αν η τελεσίδικη απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου στην 20 πρώτη προσφυγή απαντά οριστικά ως προς την ύπαρξη υποχρέωσης για απάντηση και ως προς τη μη εκπλήρωση της μέχρι τη στιγμή της καταχώρισης της προσφυγής, και όσο κι αν ο Δήμος είχε υποχρέωση να συμμορφωθεί μέσα στο πλαίσιο των συνταγματικών μας ρυθμίσεων, η 25 καταχώρισηνέαςπροσφυγής, προκειμένου να αναγνωριστεί ότι η παράλειψη συνεχίζεται, είναι παραδεκτή και ίσως αναπόφευκτη εφόσον συνδέεται ηκατ'ισχυρισμόν ζημιά με τηχρονικήδιάρκειατης μη συμμόρφωσης. 30 Θα μπορούσε να υποστηριχτεί πως ο πολίτης, οπλισμένος με την απόφαση που ήδη εκδόθηκε έχει τη δυνατότητανα αξιώσει αποζημιώσεις ή άλλη θεραπείασε σχέση με όλη τη διάρκεια της καθυστέρησης, πριν και μετά από την απόφαση, απλώς αποδεικνύοντας,ως πραγματικόγεγονός, 35 πως παρά την απόφαση αυτή η διοίκηση δεν συμμορφώθηκε. Το Επαρχιακό Δικαστήριο όμως δεν θα μπορούσε να αποφανθεί αν η διοίκηση συμμορφώθηκε ή όχι, πολύ λιγότερο αφού είναι νοητή η περίπτωση αμφισβήτησης ως προς το αν η διοίκηση πραγματικά 40 συμμορφώθηκε. Θα ήταν ακόμα νοητή η περίπτωση προβολής ισχυρισμού 1058 4Α.Α.Δ. Γεωργίου ν.ΔήμουΑ/σού (Αρ.1) για παραίτηση του πολίτη από το δικαίωμα του σε απάντηση. 10 15 20 5. Τα παραδείγματαπου ανέφερα θα είχαν τη θέση τους ως επεξηγηματικά της απομάκρυνσης από τις ρυθμίσεις του Συντάγματος που θα συνεπαγόταν η υιοθέτηση της εισήγησης του Δήμου. Όμως, η στάση του Δήμου στην παρούσαυπόθεσηδείχνει πωςηχρησιμοποίησητουπρώτου από αυτά,δεν είναικαθόλου θεωρητική. Μαζί με τα υπόλοιπα, ο Δήμος ισχυρίζεται ότι οι προσπάθειες που κατέβαλε μετά την έκδοση τηςαπόφασης στην προηγούμενη προσφυγή της αιτήτριας πρέπει να οδηγήσουν στο συμπέρασμα πως δεν είναι πια ένοχος παράλειψης οφειλόμενης ενέργειας η μη συμμόρφωσης του προς τηδιαγνωσθείσαυποχρέωσητου. 6. Η υπσχρέωση του Δήμου ήταν να αποφασίσει. Το τελικό αποτέλεσμα είναι πως δεν είχε αποφασίσει και πως, επομένως, δεν είχε εκπληρώσει αυτή του την υποχρέωση. Εντελώς διαφοροποιείταιαπότην παρούσαηυπόθεσηπου ο Δήμοςεπικαλέστηκε ωςυποστηρίζουσατηθέση του. Ηπροσφνγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημοκρατία ν.Θαλασσινού

(1991)3Α.Α.Δ.203- 30 Mustafa v.Republic, 1R.S.C.C. 44Costas MounouvanisandSons Ltdv. Republic

(1966)3 C.L.R. 108PoliceAssociation andOthers v.Republic

(1972)3 C.L.R. T 35 DemetriadesandSonandOthers v.Republic

(1968)3 C.L.R. 727· Iacovides v.Republic

(1966)3C.L.R 191· 40 Kyriacou v.Georghiadou

(1970)1C.L.R. 145MarcouandAnotherv. Republic

(1968)3C.L.R. 166- 4 5 Pieris v.Republic

(1983)3 C.L.R. 1054Haris v.Republic

(1989)3(A) C.L.R. 147- 1059 Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σοΰ(Αρ.1)

(1992)Christoforou v. Municipal Committeeof Ayios Dometios

(1987)3 C.L.R. 1464· c Kyriakides v.Republic, 1 R.S.C.C. 76Xenophontos v.Republic, 2R.S.C.C. 89Pikisv.Republic

(1965)3C.L.R. 13V Makaritou v.Republic

(1984)3 C.L.R. 100- \Q Republic v.Nissiotou

(1985)3C.L.R. 1335· Djirkalli v.Republic, 1R.S.C.C. 36 15 Δημοκρατία v.Ματθαίον

(1990)3Α.Α.Δ. 2452Papadopoulos v.Republic

(1965)3 C.L.R. 40V Epco (Cyprus) Ltd v. MinicipalCommittee of Nicosia

(1965)3 C.L.R. 416- 20 Sevastides v.Republic(CouncilofMinisters)

(1968)3 C.L.R. 309· Cullen v.Republic

(1974)3 C.L.R. 10V 25 Panayiotopoulos -Toumaziv.Nicosia Municipality

(1985)3 C.L.R. 2405AntoniouandSons v.Nicosia Municipality

(1986)3C.L.R. 2640· 30 Siaftacolas v.Republic

(1986)3C.L.R. 1268· Πέτεβηςv.Συμβονλίον ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας(Αρ.1)

(1991)4 (Ε)Α.Α.Δ. 3717- 35 Ozturkv.Republic2 R.S.C.C.

1. Προσφυγή. 40 Προσφυγή για δήλωση του Δικαστηρίου ότι η συνεχιζόμενη παράλειψη του Δήμου Λεμεσού να απαντήσει στην αίτηση της αιτήτριας για έκδοση άδειας οικοδομής είναι παράνομη και αντίθετη προς το Σύνταγμα. 1060 45 4 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν, Δήμου Λ/σοΰ (Αρ.1) Λ. Παπαφιλίππον, γιατηναιτήτρια. Γ. Ποταμίτης, γιατους καθ' ων η αίτηση. 5 Cur.adv. vult. Ο Δικαστής κ. Κωνσταντινίδης ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. 10 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Εγείρεται το ερώτημα ανμετά από τελεσίδικη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι ορισμένη παράλειψη συνιστά μή συμμόρφωση προς τις διατάξεις του Αρθρου 29 του Συντάγματος, μπορεί να ασκηθεί νέα προσφυγή σε σχέση με τη μή εκπλήρωση της 15 ίδιας υποχρέωσης και μετά την απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Την 21 Μαΐου 1990 η αιτήτρια υπέβαλε στο Δήμο Λεμεσού αίτηση για την έκδοση άδειας οικοδομής. Ο 20 Δήμος δεν απάντησεκαιτην 28 Νοεμβρίου 1990 ασκήθηκε η προσφυγή 1043/
2. Η παράλειψη συνεχίστηκε και μετά την άσκηση της προσφυγής εκείνης και την 12 Ιουνίου 1991 καταχωρίστηκε η παρούσα προσφυγή με αίτημα την έκδοση δήλωσης ότι η συνεχιζόμενη μέχρι την ημέρα 25 εκείνη παράλειψη του Δήμου "είναι παράνομος και αντίθετος προς το Σύνταγμα και ότι παν ό,τι παρελείφθη έπρεπενα είχεν εκτελεσθεί". Ακολούθησε η έκδοση της απόφασης του Ανωτάτου 30 Δικαστηρίου στην Προσφυγή 1043/90 που είναι πια τελεσίδικη. Κρίθηκε ότι η παράλειψη του Δήμου συνιστούσε μή συμμόρφωση του προς τις διατάξεις του άρθρου 29 του Συντάγματος, ότι δεν θα έπρεπε να είχε γίνει και ότι ο,τιδήποτε παρελείφθη όφειλε να είχε 35 εκτελεστεί. Θα ανέμενε κάποιος ως αυτονόητη εξέλιξητην παροχή της οφειλόμενης απάντησης. Ομως ο Δήμος Λεμεσού δεν απάντησε στην αίτηση. Τους λόγους που επικαλείται και 40 την πιθανή σημασία τους θα τους δούμε μετά. Το τελικό αποτέλεσμα απογυμνωμένο από τα περιττά, είναι πως η αίτησηγια την έκδοση της άδειας οικοδομής παρέμεινε σε 1061 Κωνσταντινίδης, Δ. Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σοΰ(Αρ.1)

(1992)εκκρεμότητα και μάλιστα παρά το παράπονο της αιτήτριας πωςηκαθυστέρηση τηςστερεί τηδυνατότητα να χρησιμοποιήσει την περιουσία της και της προκαλεί μέγιστη ζημιά. 5 Ο Δήμος δεν βλέπει το ζήτημα από αυτή τη σκοπιά. Υποστηρίζει ότι η δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει εξαντληθεί με την έκδοση της απόφασης στην Προσφυγή 1043/

1. Το αίτημα για έκδοση άδειας οικοδομής ήταν ένα. Η μή απάντηση σ' αυτό κρίθηκε 10 αντισυνταγματική και ως τέτοια ακυρώθηκε. Δημιουργήθηκε έτσι δεδικασμένο που αποκλείει κάθε δυνατότητα επανεξέτασης του ίδιου θέματος από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η απλή σιωπή του Δήμου και μετά την απόφαση του Δικαστηρίου δεν αποτελεί παράλειψη. 15 Πρόκειται για την ίδια παράλειψη σε σχέση με την οποία αποφάσισε το Δικαστήριο. Η παράλειψη συγχωνεύτηκε στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου έτσι που να μήν υπάρχει πια αντικείμενο για ακύρωση. Η συνέχιση της απλώς συνιστά μή συμμόρφωση προς την απόφαση 20 του Δικαστηρίου. Δεν είναι πρόβλημα του Δήμου το γεγονός ότι, ενόψει της απόφασης της Ολομέλειας στην υπόθεση Κυπριακή Δημοκρατία ν. Γρηγόρη θαλασσινού Α.Ε. 1113 και 1201, ημερομηνίας 15 Φεβρουαρίου 1991, δεν υπάρχει στην Κύπρο μηχανισμός τιμωρίας για μή 25 συμμόρφωση προς τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που εκδίδει κατά την άσκηση της δικαιοδοσίας του στα πλαίσια του Αρθρου 146 του Συντάγματος.Το ζήτημαως προς το Ανώτατο Δικαστήριο έχει λήξει οριστικά. Ο Δήμος μπορεί να συνεχίσει να μήν 30 απαντά, να αφήνει επ' αόριστο την αίτηση του πολίτη σε εκκρεμότητα, σίγουρα ατιμώρητος και χωρίς δυνατότητα νέας προσφυγής. Αυτά τα τελευταία τα επικαλείται και ηαιτήτρια αλλά 3 ^ για να υποστηρίξει ότι ακριβώς λόγω της μή ποινικοποίησης, αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος,της μή συμμόρφωσης, πρέπει να οδηγήσουν τουλάχιστον στην αποδοχή της θέσης ότι η συνεχιζόμενη παράλειψη είναι 4 προαβλητή με διαδοχικές προσφυγές για όσο χρόνο ^ διαρκεί. Είναι η θέση τους πως το δεδικασμένο που δημιούργησε η απόφαση στην προσφυγή 1043/90 αφορούσε μόνο την παράλειψη μέχρι την ημέρα της 1062 4Α.Α.Δ. 5 Γεωργίου ν.ΔήμουΛ/σοΰ (Αρ.1) Κωνσταντινίδης,Δ. καταχώρισης της πρώτης προσφυγής. Από εκεί καιπέραη συνεχιζόμενη παράλειψη παρέμεινε ακάλυπτη από τη δικαστική απόφασηπου εκδόθηκε. Οχρόνος καταχώρισης της προσφυγής, κατά τη θέση της αιτήτριας, "είναι ο μόνος ρυθμιστικός παράγοντας για την περίπτωση του "δεδικασμένου" σε περίπτωση "συνεχιζόμενης παράλειψης". Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην οποία 10 με παρέπεμψαν οι δυο πλευρές, έχει σχέση, απότη μια με την έννοια της παράλειψης και της σημασίας που μπορεί να έχει για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης η κατηγορία των παραλείψεων που είναι συνεχιζόμενες. (Βλ. Hassan Mustafa v. The Republic (Chief Revenue 15 Officer), 1R.S.C.C. 44, Costas Mourtouvanis and Sons Ltd v. The Republic of Cyprus through
2. Minister of Finance 2.Director of Customs

(1966)3 C.L.R.108, The Police Association and others v. Republic (Ministry of Interior and Another)

(1972)3 C.L.R. /. Sophocles De20 metriades and Son and others v.Republic (Minister of Health and another)

(1968)3 C.L.R. 727, Michalakis la· covides v. The Republic of Cyprus through the District Officer

(1966)3 C.L.R. 191), και από την άλλη στην έννοια του δεδικασμένου και τη δέσμευση που αυτό 25 συνεπάγεται. (Βλ. CostasKyriacou v. Yiannoulla Georghiadou

(1970)1C.L.R. 145, Georghios Marcou and ano­ ther v. Republic (Minister of Finance)

(1968)3 C.L.R. 166, Pieris v. Republic

(1983)3 C.L.R. 1054, Georghios Haris v. Republic A.E. 699, 27.1.89.) Ειδικά ως προς τα 30 καθήκοντα που προκύπτουν από τις διατάξεις του Αρθρου 29 του Συντάγματος,ηαιτήτρια επικαλέστηκε την υπόθεση Christoforou v. Municipal Committee of Ayios Dometios

(1987)3 C.L.R. 1464. Δεν έχουν εντοπίσει οι δικηγόροι των δυο πλευρών αλλά ούτε και εγώ,κυπριακή 35 υπόθεση με αντικείμενο το συγκεκριμένο ζήτημα που εγείρεται στην παρούσαυπόθεση. Ο δικηγόρος του Δήμου αναφέρθηκε στην ανάλυση του θέματος όπως τη βρίσκουμε στο σύγγραμμα της Δήμητρας Κοντόγιωργα Θεοχαροπούλου "Αι Συνέπειαι της Ακυρώσεως 40 Διοικητικής Πράξεως έναντι της Διοικήσεως, έκδοση

(1988)στις σελίδες 89 -92. Η συγγραφέας παραπέμπειστη μελέτη του Β.Μ. Ρώτη "Το Φαινόμενοτης Δυστροπίας της Διοικήσεως στην Εκτέλεση Ακυρωτικών Αποφάσεων. Το 1063 Κωνσταντινίδης,Δ. Γεωργίου ν.Δήμου Λ/σοΰ(Αρ.1)

(1992)Αδιέξοδο και τα Αντίδοτα". Βρήκα τη μελέτη αυτή δημοσιευμένη στο Τιμητικό Τόμο του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929 - 1979, Τόμος Ι στις σελ. 343 -

1. Η σχετική αναφορά βρίσκεται στις σελίδες 350 -
2. Συζητούν οι συγγραφείς αριθμόαποφάσεωντου Σ.Τ.Εκαι 5 διαπιστώνουν, όπως άλλωστε επιβεβαιώνεται από τη μελέτη των ίδιων αποφάσεων, την ύπαρξη δυο νομολογιακών τάσεων. Κατά την πρώτη τάση, η παράλειψη της διοίκησης να 10 συμμορφωθεί προς την έκδοση απόφασης,συνιστά η ίδια παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας προσβλητή με αίτηση ακυρώσεως έστω και αν με την πρώτη ακυρωτική απόφαση είχε και πάλιν ακυρωθεί παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Εξηγούν όμως οι 15 συγγραφείς πως δεθεωρείται παραδεκτήκαιτρίτη ήάλλες διαδοχικές προσφυγές για συνεχιζόμενη παράλειψη της διοίκησης μετά την απόφασηπου είχε ως αντικείμενο την παράλειψη συμμόρφωσης προς το δεδικασμένο της πρώτης απόφασης. Κατά τη δεύτερη τάση,τυχόν δεύτερη 20 απόφασηδεν θαέχει ο,τιδήποτεναπροσθέσει στηνπρώτη. Η νέα αίτηση θα έχει ως αντικείμενο αίτημα που κρίθηκε ήδηαπότον ακυρωτικό δικαστή. Και οι δύο τάσεις έχουν ως αιτιολογία το άρθρο 50

(4)25 του Νόμου περί Συμβουλίου της Επικρατείας.Το άρθρο 50

(4)προβλέπει πως οι διοικητικές αρχές,σε εκτέλεσητης υποχρέωσης τους κατά το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος, πρέπει να συμμορφώνονται ανάλογα με κάθε περίπτωση, με θετική ενέργεια προς το περιεχόμενο 30 της απόφασης του Συμβουλίου ή να απέχουν από κάθε ενέργεια που είναι αντίθετηπρος όσακρίθηκαναπό αυτό. Προβλέπει ακόμα πως ο παραβάτης, εκτός από τη δίωξη κατά το άρθρο 259 του Ποινικού Κώδικα, υπέχει και προσωπικήευθύνηγιααποζημίωση. 35 Σύμφωνα, λοιπόν, με την πρώτη τάση, η εκδηλούμενη παράλειψη συμμόρφωσης ενέχει εμμονή στην ακυρωθείσα παράλειψη και αποτελεί νέα προσβολή του δικαιώματος του διοικούμενου αφού παραβιάζει το δεδικασμένο και 40 είναι αντίθετη με το πιο πάνω άρθρο. Σύμφωνα με τη δεύτερη, η απλή μή συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που πηγάζουν από το άρθρο 50

(4)δεν είναι εκτελεστή 1064 4 Α.Α.Δ. 5 Γεωργίου ν. Δήμου Λ/σοΰ (Αρ.1) Κωνσταντινίδης, Δ. πράξη ή παράλειψη έκδοσης εκτελεστής πράξης για να μπορεί να προσβληθεί, έκτος αν παίρνει τη μορφή ρητής άρνησης με αιτιολογία της οποίας το περιεχόμενο συγκρούεται προς την ακυρωτική απόφαση οπότε και συνιστά πράξη εκτελεστή. Ηπερίπτωση της σιωπής ήτης απλής άρνησης συμμόρφωσης ρυθμίζεται από το άρθρο 50

(4)όπου καθορίζονται ειδικά οι κυρώσεις όταν οι διοικητικές αρχέςδε συμμορφώνονται. 10 Και οι δύο συγγραφείς χαρακτηρίζουν ως δικονομικά ορθότερη τη δεύτερη τάση αν και δεν παραβλέπουν, όπως σημειώνουν, τα πλεονεκτήματα της πρώτης στον αγώνα φθοράς, όπως τον ονομάζει ο Β. Ρώτης, μεταξύ του πολίτη και της δυστροπούσας διοίκησης. Προσθέτει η 15 Δήμητρα Κοντόγιωργα - Θεοχαροπούλου ότι η δεύτερη τάση θα πρέπει να κατακριθεί από την άποψη της ουσιαστικής προστασίας του διοικούμενου ο οποίος εγκαταλείπεται "στον πολυδάπανο και αβέβαιον δικαστικόν αγώναν ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων 20 δι' αστικήν αποζημίωσιν ή ενώπιον των ποινικών Δικαστηρίων διά ποινικός κυρώσεις, πράγμα το οποίον όμως συνιστά απλώς αναγκαστικήν εκτέλεσιν της ακυρωτικής αποφάσεως και όχι την in natura διοικητική αποκατάστασιν...". 25 Η σύνδεση τη αιτιολογίας των δυο διαφορετικών τάσεων στην Ελλάδα με νομοθετικές πρόνοιες που δεν υπάρχουν στην Κύπρο αλλά και η συζήτηση των επιπτώσεων της μιας ή της άλλης μέσα στο πλαίσιο 30 μηχανισμών αποκατάστασης των συνεπειών από τη μή συμμόρφωση που και αυτοί είναι διαφορετικοί, επιβάλλουν την προσέγγιση του θέματος με γνώμονα το πλέγματων συνταγματικών ρυθμίσεων στην Κύπρο. 35 Από τη μελέτηαυτών των ρυθμίσεων και την ανάλυση των μηχανισμών που εισάγονται όπως έχουν εξηγηθείαπό τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έχω οδηγηθεί στο συμπέρασμα πως η παρούσα προσφυγή είναι παραδεκτή και πως υπάρχει αντικείμενο εκδίκασης 40 διαφορετικό από εκείνο που κρίθηκε από την προηγούμενη απόφαση. 1065 Κωνσταντινίδης, Δ. Γεωργίου ν.Δήμου Λ/σού (Αρ.1)

(1992)Η μή εκπλήρωση της υποχρέωσης για απάντηση και μάλιστα αιτιολογημένη όπως την επιβάλλει το Αρθρο 29 του Συντάγματος, είναι προαβλητή με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο κατά το άρθρο 146 του Συντάγματος. Αυτό, νοουμένου ότι ηζητούμενη απάντηση 5 θα αποτελούσε εκτελεστή διοικητική πράξη υποκείμενη στον αναθεωρητικόέλεγχο του Δικαστηρίου. (Βλ. Phedias Kyriakides v. The Republic (Minister of Interior), 1 R.S.C.C. 76, Charilaos Xenophontos v. The Republic (Minister of Interior), 2 R.S.C.C 89, Costas M. Pikis v. 10 The Republic of Cyprus through 1. The Council of Mi­ nisters, 2. The Minister of Interior, 3. The Director of Lands and Surveys Department

(1965)3 C.L.R. 131,Makaritou v.Republic

(1984)3 C.L.R. 100, Republic v. Nissiotou

(1985)3C.L.R. 1335. 15 Η παράλειψη απάντησης σε αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής είναι τέτοια παράλειψη. Τι είναι εκείνο που κατά το Σύνταγμα μπορεί να κάμει το Ανώτατο Δικαστήριο, με διαγνωσμένη την παράλειψη αυτή, το 20 βρίσκουμε στο Αρθρο 146.4(γ)του Συντάγματος. "Επί τοιαύτης προσφυγής το δικαστήριον δύναται, διά της αποφάσεωςαυτού....νακηρύξη την παράλειψιν εν όλω ή έν μέρει άκυρον και ό,τι παντο παραλειφθέν 25 έδει να είχεν εκτελεσθή." Το αγγλικό κείμενο του Συντάγματος δεν αναφέρεται σε ακύρωσητηςπαράλειψης.Προβλέπει τα ακόλουθα: 30 "Upon such a recourse the Court may, by its deci­ sion declare that such ommission, either in wholeorin part, ought not to have been made and that whatever has been ommitted should havebeen performed". Η διαφορά επισημάνθηκε πολύ νωρίς. Στην υπόθεση Hannis Djirkalli v. Republic, 1 R.S.C.C. 36 παρατηρήθηκε πως η παράλειψη ως εκ της φύσης της δεν επιδέχεται ακύρωση και προσδιορίστηκε η έννοια της πρόνοιας με βάση το αγγλικό κείμενο. Αλλά και στην 40 Ελλάδα ο όρος "ακύρωση της παράλειψης" χρησιμοποιείται όχι με την έννοια της πρόσδοσης στην ακυρωτική απόφασητου διαπλαστικούπεριεχομένου που 1066 35 4Α.Α.Δ. Γεωργίουν.Δήμου Λ/σοΰ(Αρ.1) Κωνσταντινίδης, Δ. κατά κανόνα έχει όταν ακυρώνεται πράξη. Οπως εξηγεί ο Φ. Βεγλερής στο βιβλίο του Συμμόρφωσις της Διοικήσεως εις τας Αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας στη σελίδα 7," Ηακύρωσις παραλείψεως έχει την έννοιαν ότι 5 κακώς η Διοίκησις παραμένει αδρανούσα και παραλείπουσα την εκ του Νόμου επιβαλλομένην ειςαυτήν ενέργειαν, άρα ότι οφείλει να προβή εις ταύτην." Ο Π.Δ. Δαγτόγλου στο Γενικό Διοικητικό Δίκαιο Τόμος Γ/1 έκδοση 1981, χαρακτηρίζει τον όρο "ακύρωση 10 παραλείψεως" ως νομικό πλάσμα. Η διακήρυξη πως ορισμένη παράλειψη δε θα έπρεπε να είχε γίνει, δε διαπλάθει καθεστώς από μόνη της. Είναι κατ' εξοχή - αναγνωριστική και όπως προστίθεται απότους μελετητές στην Ελλάδα, καταψηφιστική. Αυτό το τελευταίο, ενόψει 15 του άρθρου 50

(3)του Νόμου Περί Συμβουλίου της Επικρατείας σύμφωνα με τον οποίο η υπόθεση παραπέμπεται στην αρμόδια αρχή για να εκτελέσει την οφειλόμενη ενέργεια και των παράλληλων προνοιών που καθιστούν την παράλειψη της ενέργειας ποινικό αδίκημα 20 καιαιτίαπροσωπικής ευθύνης γιααποζημίωση. 25 30 35 40 Τα σημειώνω αυτά γιατί νομίζω πως πρέπει να βρίσκεται στο πυρήνα του προβλη ματισμού ακριβώς η φύση και η εμβέλεια της απόφασης που εκδόθηκε στην προσφυγή 1043/90.Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφαίνεται σε σχέση με το θέμα που ηπροσφυγή εγείρει. Αντικείμενο του ελέγχου είναι η ήδη εκδηλωθείσα στάση του διοικητικού οργάνου ή της αρχής κατά το χρόνο της καταχώρισης της προσφυγής. Διοικητική πράξηάλλη και, πολύ λιγότερο, μεταγενέστερη από εκείνη που προσβάλλεται, δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί (Βλ. Δημοκρατία ν. Γεώργιος Ματθαίον Α.Ε. 832 - 12.7.90). Ως προς την παράλειψη, αποτελεί προϋπόθεση για την προσβολή της να είναι κατά το χρόνο της προσφυγής τετελεσμένη. Κατά το άρθρο 29

(2)του Συντάγματος μπορεί να ασκηθεί προσφυγή εναντίον τέτοιας παράλειψης εφόσο παρέλθει η προθεσμία των 30 ημερών που προβλέπεται στην παράγραφο 1. Στο Σύγγραμμα Η Αίτησις Ακυρώσεως του Θ.Δ. Τσάτσου έκδοση 1971 σελ. 145 ενώ σημειώνεται ότι προσφυγή ακύρωσης που ασκείται ενώ η παράλειψη δεν είναι τετελεσμένη είναι απαράδεκτη, γίνεται αναφορά και σε νομολογία που θεώρησε τέτοιες αιτήσεις παραδεκτές εφόσο η προθεσμία 1067 Κωνσταντινίδης, Δ. Γεωργίου ν. Δήμου Λ/σοΰ (Αρ.1)

(1992)παρήλθε κατά τη διάρκεια της εκκρεμότητας της προσφυγής. Βρίσκουμε τα ίδια και στο Σύγγραμμα Δίκαιον των Διοικητικών Διαφορών του Μ.Δ. Στασινόπουλου, 4η έκδοση, σελ. 196. Δε νομίζω ότι μπορεί να ισχύσει τέτοια προσέγγιση στην Κύπρο ενόψει 5 των διατάξεων του Αρθρου 29 του Συντάγματος και ιδιαίτερα της δεύτερης παραγράφου αλλά εν πάση περιπτώσει σημειώνω πως ούτε και στην Ελλάδα δεν φαίνεται να είναι πια δυνατή μια τέτοια επιεικής, όπως χαρακτηρίστηκε, κρίση. Αυτό, έχοντας υπόψη την σαφή 10 πρόνοια του άρθρου 45

(4)του Νόμου περί Συμβουλίου της Επικρατείας όπως κωδικοποιήθηκε με το Π.Δ.18/89 σύμφωνα με την οποία "αίτηση ακύρωσης που ασκείται πριν παρέλθουν οι παραπάνω προθεσμίες είναι απαράδεκτη". Δεν έχω εντοπίσει τέτοια ρητή διάταξη στο 15 Νόμο περί Συμβουλίου της Επικρατείας 3713/28 που ίσχυεόταν εκδόθηκανταπιο πάνωσυγγράμματα. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίζει ακριβώς εκείνο που μπορεί να αποφασίσει κατά το Σύνταγμα. Εντοπίζει 20 παράλειψη που δε θα έπρεπε να είχε γίνει και δηλώνει πως ό,τι παραλείφθηκε "έδει να είχεεκτελεστεί".Αυτά δεν πρέπει βέβαια να εκληφθούν ότι σημαίνουν πως μια τέτοια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν έχει προεκτάσεις που άπτονταιτης μελλοντικής συμπεριφοράς 25 της διοίκησης. Σύμφωνα με το Αρθρο 146.5 του Συντάγματος κάθε όργανο, αρχή ήπρόσωπο υποχρεούται σε ενεργό συμμόρφωση προς την απόφαση του Δικαστηρίου. 30 Πώς όμως διαπιστώνεται ηενεργός συμμόρφωση; Πώς κρίνεται αν και μετά την απόφαση του Δικαστηρίου εξακολουθεί το όργανο ή η αρχή ή το πρόσωπο να παραλείπει να εκπληρώσει τη διαγνωσμένη υποχρέωση για συμμόρφωση προς το Αρθρο 29; Το ερώτημα έχει 35 σημασία για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Όχι τόσο σε σχέση με το ζήτημα της μή ποινικοποίησης της παράλειψης συμμόρφωσης προς την απόφαση του Δικαστηρίου αλλά σε σχέση με τις επιπτώσεις από τη μή απάντηση ή την καθυστέρηση απάντησης και τα 40 δικαιώματα που προκύπτουν απόαυτή. Είναι θεμελιωμένο ότι εφόσο δοθεί η οφειλόμενη 1068 4 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν. Δήμου Λ/σού (Αρ.1) Κώνσταντινίδης, Δ. απάντηση η δίκη χάνει το αντικείμενο της και καταργείται. Το γεγονός ότι όταν καταχωρίστηκε η προσφυγή υπήρχε τετελεσμένηπαράλειψη, δε νομιμοποιεί τον αιτητή να επιμένει στην προσφυγή του μια και του 5 δόθηκε στο μεταξύ η οφειλόμενη απάντηση. Επέρχεται το ίδιο αποτέλεσμα και στην περίπτωση που εκλαμβάνεται η παράλειψη απάντησης ως άρνηση του αιτήματος και καταχωρείται προσφυγή για την ακύρωση της άρνησης. Δεν καταργείται όμως ηδίκη και εξακολουθεί να υπάρχει 10 αντικείμενο για εκδίκαση όταν τίθεται ζήτημα ζημιάς του αιτητή εξ αιτίας της ίδιας της καθυστέρησης. (Βλ Phedias Kyriakides v. The Republic (Minister of Interior (ανωτέρω), CharalambosPapadopoulos v. The Republic of Cyprus through (a)The Councilof Ministers, (b) The 15 Minister of the Interior

(1965)3 C.L.R. 401. Epco (Cyprus) Ltd v. The Municipal Committee of Nicosia

(1965)3 C.L.R. 416, Pelopidas Sevastides v. Republic (Council of Ministers)

(1968)3 C.L.R. 309, Inez Cullen v. Republic (Minister of Interior)

(1974)3 C.L.R. 101, 20 Republic v. Nissiotou

(1985)3 C.L.R. 1335, Panayiotopoulou-Toumazi v. Nicosia Municipality

(1985)3 C.L.R. 2405,Antoniou & Sons v. NicosiaMunicipality

(1986)3 C.L.R. 2640. 25 Έτσι, ενώ δεν μπορεί πια να τίθεται ζήτημα έκδοσης απόφασης προσδιοριστικής, σε συνδυασμό με το άθρο 146.5 του Συντάγματος, της μελλοντικής συμπεριφοράς του οργάνου, τίθεται ζήτημα τέτοιας απόφασης καθαρά πια αναγνωριστικής, προκειμένου να διαπιστωθεί το 30 παράνομο ή όχι της παράλειψης κατά το χρονικό διάστημα που καλύπτει η προσφυγή.Αυτό, ωςαπαραίτητη προϋπόθεση γιατηθεμελίωσηαξίωσης για αποζημιώσεις. Αυτήησειρά των σκέψεων οδηγεί στο άρθρο 146

(6)του Συντάγματος. Το άρθρο αυτό αναγνωρίζει το δικαίωμα αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας στις περιπτώσεις που η αξίωση προσώπου ζημιωθέντος από απόφαση ή πράξη ή παράλειψη που κηρύχθηκε άκυρη (ή κατά το αγγλικό κείμενο που δέν έπρεπε να είχε γίνει) "δεν ικανοποιήθη 40 υπό του περί ου πρόκειται οργάνου,αρχήςήπροσώπου". 35 Η εκδίκαση αγωγής για αποζημίωση κατά το άρθρο 1069 Κωνσταντινίδης, Δ. Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σοΰ(Αρ.1)

(1992)146.6 του Συντάγματος, εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου (Βλ. Phedias Kyriakides ν, TheRepublic (ανωτέρω), Δημοκρατία ν. Ματθαίον (ανωτέρω). Το Ανώτατο Δικαστήριο, ως ακυρωτικό Δικαστήριο, δεν έχει τέτοια δικαιοδοσία. Από την άλλη, 5 το Επαρχιακό Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εμπλακεί σε ζητήματα διοικητικής (ρύσης που εμπίπτουν στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά το άρθρο 146.1 του Συντάγματος. Αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση της δικαιοδοσίας 10 του Επαρχιακού Δικαστηρίου το προηγούμενο ξεκαθάρισμα απότο Ανώτατο Δικαστήριο της διοικητικής πτυχής της υπόθεσης. Τίθεται ζήτημα αποζημίωσης στην περίπτωση απόφασης ή πράξης όταν αυτή κηρύσσεται άκυρη και στην περίπτωση παράλειψης όταν 15 διαπιστώνεται πως αυτή δεν θα έπρεπε να είχε γίνει. Επομένως, εγείρεται το γενικό ερώτημα αν μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου διαγνωστική της παράλειψης συμμόρφωσης προς το άρθρο 29 του Συντάγματος, επιλύει ολα τα διοικητικής φύσης ζητήματα που είναι 20 δυνατό να προκύψουν έτσι που να μπορεί να εξεταστεί η αξίωση για αποζημίωση ή άλλη θεραπεία σε όλη της τη νοητήέκταση. Η έννοια του δεδικασμένου που αποτέλεσε και τον 25 κεντρικό άξονα της επιχειρηματολογίας του δικηγόρου του Δήμου, εξετάστηκε από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις Pieris v. The Republic και Haris v. The Republic (ανωτέρω). Για την επίκληση του δεδικασμένου ως αποκλείοντος την εκ νέου εκδίκαση ενός 30 θέματος, προαπαιτείται απόφαση επί της ουσίας και επιπλέον να έχει αποφασιστεί είτε άμεσα είτε κατά απαραίτητο συμπέρασμα στην πρώτη προσφυγή, το επίδικο ζήτημα της δεύτερης. Χωρίς αυτή τη ταυτότητα αντικειμένου δεν μπορεί να γίνεται λόγος για 35 δεδικασμένο. Ηαναγνωρισμένη δυνατότητααξίωσης αποζημίωσης εξ αιτίας της καθυστέρησης της απάντησης σημαίνει ταυτόχρονα πως η χρονική διάρκεια της παράλειψης 40 μπορεί να είναι στοιχείο εκ των προσδιοριστικών του ύψους της αποζημίωσης. Το έχουμε ότι η αιτήτρια στην παρούσα υπόθεση υποστηρίζει, και η ίδια η φύση της 1070 4 ΑΛ.Δ. Γεωργίου ν.ΔήμουΛ/σοΰ(Αρ.1) Κωνσταντινίδης, Δ. αίτησης της καιτα στοιχεία πουυπάρχουνσυνηγορούν εκ πρώτης όψεως προς αυτή τη κατεύθυνση, πως εξ αιτίας της καθυστέρησης υφίσταται ζημιά. Η απόφασηπου έχει εκδοθεί αποφαίνεται σε σχέση με το ζήτημα που 5 προσδιορίστηκε με την προσφυγή. Η προσφυγή 1043/90 είχε ως λόγο την παράλειψη απάντησης μέχρι την ημέρα της καταχώρισης της. Εξελίξεις μετά την ημερομηνία αυτή, όπως για παράδειγμα η πιθανή συμμόρφωση της διοίκησης με την υποχρέωση της, είναι σχετικές μόνο με 10 το κατά πόσο εξακολουθεί να υπάρχει αντικείμενο για εκδίκαση και δεν αλλοιώνει ούτε επεκτείνει το επίδικο ζήτημα. Έτσι, όσο κι αν η τελεσίδικη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην πρώτη προσφυγή απαντά οριστικά ως προς την ύπαρξηυποχρέωσης γιααπάντηση 15 και ως προς τη μή εκπλήρωση της μέχρι τη στιγμή της καταχώρισης της προσφυγής,και όσο κι αν ο Δήμος είχε υποχρέωση να συμμορφωθεί μέσα στο πλαίσιο των συνταγματικών μας ρυθμίσεων, η καταχώριση νέας προσφυγής, προκειμένου να αναγνωριστεί ότι η 20 παράλειψησυνεχίζεται, μου φαίνεταιότι είναιπαραδεκτή και ίσως αναπόφευκτηεφόσο συνδέεται η κατ' ισχυρισμό ζημιά μετηχρονικήδιάρκεια της μησυμμόρφωσης. Θα μπορούσε να υποστηριχτεί πως ο πολίτης, 25 οπλισμένος με την απόφαση που ήδη εκδόθηκε έχει τη δυνατότητα να αξιώσει αποζημιώσεις ή άλλη θεραπεία σε σχέσημεόλη τηδιάρκεια τηςκαθυστέρησης,πριν καιμετά από την απόφαση, απλώς αποδεικνύοντας, ως πραγματικό γεγονός, πως παρά την απόφαση αυτή η 30 διοίκηση δε συμμορφώθηκε. Νομίζω όμως πως το Επαρχιακό Δικαστήριο δε θα μπορούσε να αποφανθεί αν η διοίκηση συμμορφώθηκε ή όχι, πολύ λιγότερο αφού είναι νοητή η περίπτωση αμφισβήτησης ως προς το αν η διοίκηση πραγματικάσυμμορφώθηκε. Οι υποθέσειςSiaf35 tacolas v. Republic

(1986)3 C.L.R. 1268 και Ανδρέας Πέτεβης ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Γερμασόγειας ΠροσφυγήΑρ. 879/88 της20.11.91,είναιχαρακτηριστικές. Θα ήταν ακόμανοητή η περίπτωση προβολής ισχυρισμού για παραίτηση του πολίτη από το δικαίωμα του σε 40 απάντηση όπως εξηγήθηκε στην υπόθεση Phedias Kyriakides ν. The Republic (Minister of Interior) (ανωτέρω), θέμα για το οποίο θα μπορούσε να αποφασίσει μόνο το Ανώτατο Δικαστήριο. 1071 Κωνσταντινίδης, Δ. Γεωργίουν.ΔήμουΛ/σού(Αρ.1)

(1992)Τα παραδείγματα που ανέφερα θα είχαν τη θέση τους ως επεξηγηματικά της απομάκρυνσης από τις ρυθμίσεις του Συντάγματος που θα συνεπαγόταν η υιοθέτηση της εισήγησης του Δήμου. Ομως, η στάση του Δήμου στην παρούσα υπόθεση δείχνει πως η χρησιμοποίηση του πρώτου απόαυτά,δεν είναι καθόλουθεωρητική. 5 Μαζί με τα υπόλοιπα, ο Δήμος ισχυρίζεται ότι οι προσπάθειες που κατέβαλε μετάτην έκδοση τηςαπόφασης στην προσφυγή 1043/90, πρέπει να οδηγήσουν στο 10 συμπέρασμα πως δεν είναι πια ένοχος παράλειψης οφειλόμενης ενέργειας η μή συμμόρφωσης του προς τη διαγνωσθείσα υποχρέωση του. Είναι ηθέσητης αιτήτριας πως ο Δήμος σκόπιμα εμμένει και δεν απαντά προκειμένου να εξυπηρετήσει τον αλλότριο σκοπό της 15 αναμενόμενης εκπόνησης και νομιμοποίησης σχεδίου ρυμοτομίας που θα επιτρέψει την επιβολή όρων που χωρίς αυτό δεν θα ήταν δυνατό να επιβληθούν. Ο δικηγόρος του Δήμου αρνείται τον ισχυρισμό και παραπέμπει σε προσπάθειες λήψης απόφασης που 20 καταβλήθηκαν μετά την έκδοση της απόφασης στην Προσφυγή 1043/90 όπως αυτές φαίνονται στα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου και στα άλλα έγγραφα που περιέχονται στο σχετικό φάκελλο που παρουσιάστηκε ενώπιον μου. Προχωρεί όμως και προβάλλει τη θέση ότι 25 οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν μετά την έκδοση της απόφασης στην προσφυγή 1043/90, πρέπει να οδηγήσουν στο συμπέρασμα πως δεν ήταν πια ένοχος παράλειψης οφειλόμενης ενέργειας ή μή συμμόρφωσης προς τη διαγνωσθείσα παράλειψη του. Η αποτυχία του Δήμου, 30 ισχυρίζεται, να καταλήξει σε αποτέλεσμα, δεν αποτελεί παράλειψη.Αυτήηθέσηεγείρειζήτημαδιοικητικής φύσης. Σημειώνω πως ο δικηγόρος του Δήμου είχε ασχοληθεί στην αρχική του αγόρευση μόνο με το νομικό ζήτημα του 35 προσβλητού της παράλειψης μετά την έκδοση της απόφασης στην Προσφυγή 1043/90, επιφυλασσόμενος να ασχοληθεί με την ουσία, όπως την ονόμασε, της υπόθεσης ανάλογα με το πιά θα ήταν η απόφαση σε σχέση με το νομικό εκείνο σημείο. Έκριναπως δεν ήταν επιτρεπτό να 40 τεμαχίζουν οι διάδικοι, με δική τους πρωτοβουλία, τη διαδικασία και έδωσα την ευκαιρία στο δικηγόρο του Δήμου να καλύψει με συμπληρωματική αγόρευση και την 1072 4 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν.Δήμου Λ/σοΐι (Αρ.1) Κωνσταντινίδης, Δ. ουσία της υπόθεσης. Όσα έχω αναφέρει αμέσως πιο πάνω, περιέχονται σ' αυτή την συμπληρωματική αγόρευση. 5 10 15 20 25 Εκείνο που απομένει είναι να ασχοληθώ με το κατά πόσο ευσταθεί ή όχι ο ισχυρισμός πως εξαιτίας των προσπαθειών που καταβλήθηκανμετά την απόφασηστην Προσφυγή 1043/90, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι ο Δήμος δεν παρέλειψε, από εκεί και πέρα, να εκπληρώσει την υποχρέωση του. Δε χρειάζεται να επλακώ στις λεπτομέρειες των πρακτικώντου Δημοτικού Συμβουλίου και στο περιεχόμενο των νομικών γνωματεύσεων που είχε εξασφαλίσει. Δε χρειάζεται ακόμανα αναφερθώστο ουσιαστικόt θέμα του κατά πόσο με τα στοιχεία που υπάρχουν,το σωστό θαήταννα εκδοθεί ήνααπορριφθεί η αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής. Ηυποχρέωση του Δήμου ήταν να αποφασίσει. Το τελικό αποτέλεσμα είναι πως δεν είχε αποφασίσει και πως, επομένως, δεν είχε εκπληρώσει αυτήτηνυποχρέωση.Οδικηγόροςτου Δήμου με παρέπεμψε στην υπόθεση Turban Μ. Ozturk v. The Republic (Public Service Commission and another), 2 R.S.C.C. σελ. 35, ως υποστηρίζουσα τη θέση του. Η υπόθεση εκείνη είναι εντελώς διαφορετική. Η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας είχε καταλήξει σε απόφαση που αφορούσε τουρκοκύπριο χωρίς όμως την ειδική πλειοψηφία που απαιτεί το Αρθρο 125

(3)του Συντάγματος.Αποφασίστηκε ότι ενώ ηαπόφασηδενήταν έγκυρη συνιστούσε πράξη προσβλητή με την έννοια του Αρθρου 146 και όχιπαράλειψη. 30 Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή πετυχαίνει με έξοδα υπέρ της αιτήτριαςκαι εναντίον του Δήμου Λεμεσού. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή προκειμένου να εγκριθούν από το 35 Δικαστήριο. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. 1073