(1992)27 Μαρτίου,1992 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 645/88). Εκτοπισθέντες και Παθόντες — Προσφυγική Ταυτότητα — Αίτηση ανανέωσης — Μη συμπερίληψη στους εξαρτώμενους του αιτητή και της συζύγου τον γιατί δεν προσκομίστηκαν στοιχεία ότι αυτοί ήταν αρραβωνιασμένοι κατά την περίοδο της τουρκικής εισβολής — Η απόφαση αυτή ενόψει των πραγματικών δεδομένων της υπόθεσης κρίνεται ως μη εύλογα επιτρεπτή και ακυρώνεται. Εκτοπισθέντες και Παθόντες — Προσφυγική ταυτότητα — Αίτηση ανανέωσης — Απάλειψη από τους εξαρτώμενους της συζύγου του αιτητή —Έννομο συμφέρον προσβολής της απόφασης αυτής έχει ο κάτοχος της προσφυγικής ταυτότητας γιατί επηρεάζονται τα δικαιώματα του. 5 10 Παρόλο που οι καθ' ων η αίτηση αποδέκτηκαν ως βάσιμους 15 τους ισχυρισμούς του αιτητή ότι η σύζυγος του κατά την περίοδο της τουρκικής εισβολής διέμενε μαζί του σε σπίτι στην Αμμόχωστο εντούτοις κατά την ανανέωση της προσφυγικής του ταυτότητας εξαρτώμενα πρόσωπα ενεγράφησαν μόνο τα παιδιά του και όχι η σύζυγος του επειδή δεν προσκομίστηκαν επίσημα 2 0 στοιχεία από τον αιτητή ότι κατά τη ρηθείσα περίοδο ήταν αρραβωνιασμένος με αυτήν. Από τους καθ'ων ηαίτηση προβλήθηκε προδικαστική ένσταση 1132 4 ΑΑ.Δ. Λαζαρίδηςν.Δημοκρατίαςκ.α. πως ο αιτητής δεν είχε έννομο συμφέρον προσβολής της απόφασης αυτής και ότι έννομο συμφέρον είχε μόνο η σύζυγος του. 5 10 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι:
(1)Δεν συμφωνώ με τον ισχυρισμό περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Ο αιτητής ο ίδιος είχε υποβάλει αίτηση η οποία απορρίφθηκε.Διαφοροποιήθηκαντα εξαρτώμενααπό αυτόν πρόσωπα. Αυτό επηρεάζει άμεσα τα συμφέροντα του γιατί κατά συνέπεια διαφοροποιούνται τα διάφορα βοηθήματα που δικαιούται να παίρνει ως πρόσφυγας που καταβάλλονται αναλόγως των εξαρτώμενων προσώπωναπό αυτόν, όπως επίσης χάνει και οποιοδήποτε δικαίωμα για παροχήδανείου βοηθείας σε εκτοπισμένους δεδομένου ότι η σύζυγος/μνηστή του δεν είναι πρόσφυγας. Καταλήγω επομένως, στο συμπέρασμα ότι οαιτητήςέχει το απαραίτητο έννομο συμφέρον νακαταχωρήσειτηνπροσφυγήαυτή. 20 25 30 ^5 40
(2)Η απόφασητων καθ'ωνηαίτησηδενήτανεύλογαεπιτρεπτή. Προφανώς τα μοναδικά αποδεικτικά στοιχεία που θα θεωρούσαν αποδεκτά θα ήταν απόδειξη επίσημου εκκλησιαστικού αρραβώναή/και δημοσίευση στον ημερήσιο τύπο. Όμως στην αιτιο-λογία της απόφασηςτους και όπως προκύπτει από το διοικητικό φάκελο τέτοιο κριτήριο δεν αναφέρεται ως απαραίτητο. Κρίνω ότι όλα ταενώπιον τους γεγονότα πουπαρουσίασεοαιτητήςκαιπουπροέκυψαναπό τηδικήτους έρευνα,ηπαραμονήτηςνυν συζύγου τουαιτητή μαζί του καθ' όλη τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής και προσφυγοποίησης του η με συγγενείς του, η εξασφάλιση πιστοποιητικού ελευθερίας στις 3/12/1974,η μετάβαση τους στη Φιλλανδίααμέσως μετάτηναπόλυσητουαπότο στρατό και ητέλεσητου γάμουτους εκεί,δεν καθιστούν την επίδικη απόφαση εύλογα επιτρεπτή ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός ότι η αλλοδαπή σύζυγος του αιτητή δεν είναι μέλος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας. Ασχέτως τούτου η τέλεση εκκλησιαστικού αρραβώνα ή η δημοσίευση στον ημερήσιο τύποδεν αποτελούναπαραίτητες προϋποθέσειςγια τ ην ύπαρξημνηστίαςήτηντέλεση γάμου. i l l ' Ηεπίδικη απόφασηακυρώνεταιμεέξοδα. 1133 Λαζαρίδηςν.Δημοκρατίαςκ.α,
(1992)Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση να αντικασταστήσουν την προσφυγική ταυτότητα τουαιτητήμεεξαρτώμεναμόνο ταπαιδιά του. 5 Ε. Ευσταθίου, για τον αιτητή. Α. Βασιλειάδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους καθ' ωνη αίτηση. 10 Cur.adv. vult. Ο Δικαστής κ. Δημητριάδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτήο αιτητής προσβάλλει την απόφαση των καθ' ων η αίτηση που κοινοποιήθηκε σ' αυτόνμεεπιστολή ημερομηνίας20/5/1988 να αντικαταστήσει την προσφυγική του ταυτότητα με 20 εξαρτώμενα μόνο τα παιδιά του,όχι όμως τη σύζυγο του γιατί θεωρήθηκε ότι η σύζυγος του πριν και μέχρι την τουρκικήεισβολήδεν είχεσαντόποτης συνήθους διαμονής της σε οποιαδήποτε τουρκοκρατούμενη περιοχή και επομένως δενήτανεκτοπισμένη. 25 Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι ο αιτητής είναι πρόσφυγας, ότι κατάγεταιαπότην Αμμόχωστο, ότι ζούσε μόνιμα εκεί και ότι μέχρι την 1/5/1974 διέμενε στο σπίτι του πατέρα του οπόταν μετακόμισε και ζούσε μέχρι την 30 εισβολήσε σπίτι που ενοικίασε στην οδό Πολυφήμου στην Αμμόχωστο. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του αιτητή ότι η σύζυγος του είχεπριν την τουρκικήεισβολήτησυνήθηδιαμονήτης 35 στην Αμμόχωστο ο αιτητής ισχυρίζεται ότι κατά ή περί την 3/1/1974 την αρραβωνιάστηκε σε στενό οικογενειακό κύκλο, ότι στις 4/1/1974 η αρραβωνιαστικιά του επέστρεψε στη Φιλλανδία για να τελειώσει τις σπουδές της, και ότι επέστρεψε στην Κύπρο στις 7/7/1974 για να 40 παντρευτούν. 1134 ^ 4 Λ.Α.Δ. Λαζαρίδηςν. Δημοκρατίαςκ.α. Δημητριάδης, Δ. Είναι επίσης αναμφισβήτητο το γεγονός ότι από την άφιξη της συζύγου του αιτητή στην Κύπρο και μέχρι την εγκατάληψητης Αμμόχωστου ητότε αρραβωνιαστικιά του ζούσε μαζίτουστο σπίτι πουείχεο αιτητής ενοικιασμένο. 5 Μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου ο αιτητής με την αρραβωνιαστικιά του έμεναν στον καταυλισμό Κάψαλου στη Λεμεσό μέχρι τις 4/10/1974 όταν αυτός κατατάγηκε στην Εθνική Φρουράως έφεδρος. Κατάτην περίοδο αυτή 10 η αρραβωνιαστικιάτου έμενε με συγγενείς του αιτητή στη Λεμεσό. Ο αιτητής απολύθηκε στις 25/1/1975 και αφού εξασφάλισε την απαραίτητηάδεια εξόδου αναχώρησε με την αρραβωνιαστικιά του στις 28/1/1975 για την Ελλάδα όπου έμειναν για έναπερίπουμήναμετον πατέρακαιτην 15 αδελφή του, οι οποίοι ζούσαν εκεί. Μετά πήγαν στη Φιλλανδίαόπουπαντρεύτηκανστις 26/4/1975,επέστρεψαν δεστην Κύπρο μεταδύοπαιδιά τους στις 13/8/1979. Στις 19/8/1974 εκδόθηκε στον αιτητή ταυτότητα του 20 Ερυθρού Σταυρού για εκτοπισθέντες (βλέπε Ερ. 68 του Τεκμηρίου 1) για δύο άτομα όπου φαίνεται δηλωμένο το όνομα της αρραβωνιαστικιάς του χωρίς όμως να περιγράφεται η συγγένεια. Στις 28/8/1974 εκδόθηκε στον αιτητή προσφυγική ταυτότητα στην οποία φαίνεται 25 καταχωρημένο το όνομα της νυν συζύγου του αιτητή ως μνηστής του και τα δύο παιδιά του ως εξαρτώμενα πρόσωπα. Κάτω από την καταχώριση των εξαρτώμενων από την Υπηρεσία Μέριμνας Λεμεσού υπάρχει η ημερομηνία27/8/1979. 30 Στις 16/8/1988 ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για αντικατάσταση της προσφυγικής του ταυτότητας με τα πιο πάνω εξαρτώμενα πρόσωπα, επειδή όμως δεν είχε κάμει επίσημους αρραβώνεςούτε το είχε δημοσιεύσει στις 35 εφημερίδες, θεωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση ότι ο αιτητής δεν έφερε αποδεικτικά στοιχεία περί του ισχυριζόμενου αρραβώνατου παρόλο που δέχονται ότι η νυν σύζυγος του αιτητή βρισκόταν στην Κύπρο μεταξύ 7/7/1974μέχρι 28/1/1975καιότι συζούσε μετον αιτητή. Γι' 40 αυτό η προσφυγική του ταυτότητα αντικαταστάθηκε με εξαρτώμενα πρόσωπα μόνο τα παιδιά του. Σε σχετική επιστολή με ημερομηνία 20/5/1988η Υπηρεσία Εγγραφής πληροφόρησε τον αιτητήότι:1135 Δημητριάδης, Δ. Λαζαρίδηςν. Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)2. Η σύζυγος σας Ράιλα Δ.Τ. 675777 που ήταν γραμμένη ως εξαρτώμενη στην προσφυγική σας ταυτότητα, δεν θεωρήθηκε εκτοπισμένη γιατί,κατά την 5 εξέτασητης αίτησης σας,διαπιστώθηκεότι ο τόποςτης συνήθους διαμονής της πριν και μέχρι την Τουρκική εισβολή δεν ήταν οποιαδήποτε τουρκοκρατούμενη περιοχή." 10 Με την προσφυγή αυτή ο αιτητής ισχυρίζεται ότι η επίδικη απόφαση είναι λανθασμένη, δεν δικαιολογείται από τα πραγματικά γεγονότα, λήφθηκε χωρίς τη δέουσα έρευνακαικάτωαπόπλάνηπερίταπράγματα. 15 Εκ μέρους των καθ' ων η αίτηση προβλήθηκε προδικαστική ένσταση ότι ο αιτητής στερείται εννόμου συμφέροντος να καταχωρήσει την προσφυγή και ότι έννομο συμφέρον για καταχώριση της προσφυγής αυτής είχε μόνον ησύζυγος τουκαιόχι αυτός. 20 Δεν συμφωνώ μετον ισχυρισμό αυτό.Οαιτητήςο ίδιος είχε υποβάλει αίτηση η οποία απορρίφθηκε. Διαφοροποιήθηκαν τα εξαρτώμενα από αυτόν πρόσωπα. Αυτό επηρεάζει άμεσα τα συμφέροντα του γιατί κατά 25 συνέπεια διαφοροποιούνται τα διάφορα βοηθήματα που δικαιούται να παίρνει ως πρόσφυγας πουκαταβάλλονται αναλόγως των εξαρτώμενων προσώπων απόαυτόν,όπως επίσης χάνει και οποιοδήποτε δικαίωμα για παροχή δανείου βοηθείας σε εκτοπισμένους δεδομένου ότι η 30 σύζυγος/μνηστή του δεν είναι πρόσφυγας. Καταλήγω επομένως, στο συμπέρασμα ότι ο αιτητής έχει το απαραίτητο έννομο συμφέρον να καταχωρήσει την προσφυγήαυτή. 35 Η θέση των καθ' ων η αίτηση είναι γενικά ότι η νυν σύζυγος του αιτητή δεν είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο τη μόνιμη της κατοικία σε τουρκοκρατούμενη περιοχή για τους ακόλουθους λόγους:40
(1)Θεωρήθηκε ότι ηπροσθήκητου ονόματος της στην προσφυγική ταυτότηταπου εκδόθηκε στον αιτητήέγινε κάτω από άγνωστες συνθήκες σε μεταγενέστερο χρόνο 1136 4 Α.Λ.Δ. Λαξαρίδης ν. Δημοκρατίαςκ.α. Δημητριάδης, Δ. λόγω του ότι χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό μελάνι για τηνκαταχώρισηαυτή. 5 10
(2)Στην ταυτότητα του Ερυθρού Σταυρού για εκτοπισθέντες με ημερομηνία 19/8/1974 αναγράφεται ως μέλος της οικογένειας του χωρίς να δηλώνεται οποιαδήποτε συγγένεια.
(3)Στο διαβατήριοκατά την άφιξη της στην Κύπρο στις 7/7/1974 της δόθηκε περιορισμένη άδεια παραμονής γιατρεις μήνες. Και ότι εν πάσηπεριπτώσει τααποδεικτικάστοιχεία που προσκόμισε ο αιτητής δεν ήταν ικανοποιητικά για να 15 αποδείξουντους ισχυρισμούς του. Η εξουσία του Διοικητικού Δικαστηρίου περιορίζεται στον έλεγχοτηςνομιμότητας τηςδιακριτικήςεξουσίας της διοίκησης και κατά πόσο η επίδικηαπόφασηήταν εύλογα 20 εφικτή σ' αυτή ενόψει των 3πραγματικών γεγονότων της υπόθεσης που ήταν ενώπιον της κατά τη λήψη της επίδικης απόφασης, δεδομένου ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτεπλάνη. 25 Όπως αναφέρεται στο φάκελο της διοίκησης που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 στην υπόθεση, στη σελίδα 2 των σημειώσεων, όπως επίσης και αρ. 30-31, από έρευνα που έγινε από λειτουργό των καθ'ων η αίτησηλήφθηκαν οι πιο κάτω πληροφορίες από "πρόσωπα που ήταν 30 γείτονες του αιτητή καιγνώριζανγεγονότα: 35 40 (α)Οκ. ΣτέφανοςΠανταζήκαθώςκαιησύζυγος του Ελένη,τηλ. 498801,προσφ.051035γείτονες του αιτητή στην Αμμόχωστο μουανάφερανότι πράγματιοαιτητής διέμενε σε ενοικιαζόμενη οικία στην οδό Πολυφήμου μαζί με τη νυν σύζυγο του.Οκ. Πανταζήςμου είπε ότι ήταν ο διαχειριστής της κατοικίας αυτής και αυτός εισέπραττε το ενοίκιο από τον αιτητή. Μου ανάφερε επίσης, ότι ο αιτητής ήταναρραβωνιασμένος με τη νυν σύζυγο του RAILA και ότι όταν έγινε η εκκένωση της Αμμοχώστου αυτόςτην έβγαλε εκτός πόλεως και πήγαν στο Λιοπέτρι όπου συναντήθηκαν μετέπειτα μαζί με 1137 Δημητριάδης,Δ. Λαζαρίδηςν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)τοναιτητή. (β) Ο κ. Χριστάκης Βασιλείου (καθηγητής) καθώς και η σύζυγος του Ανδρούλα τηλ. 051-65179μουείπαν ότι γνωρίζουν πολύ καλάτον αιτητή,καθώςκαι τηνυν 5 σύζυγο του. Μου ανάφερανότι ήταναρραβωνιασμένοι και διέμεναν σε ενοικιαζόμενη οικία στην οδό Πολυφήμου στην Αμμόχωστο. Επίσης ο κ. Βασιλείου μου είπε ότι με τον αιτητήήταν μαζί στην εφεδρίακαι όταν έγινε ηεκκένωση της Αμμοχώστου πήγανμαζίγια 10 να πάρουν τις οικογένειες τους αλλά είχαν ήδη φύγει για το Λιοπέτρι όπουτους συνάντησαν μετά." Και καταλήγει ο πιο πάνωλειτουργός στη σχετική έκθεση του μεημερομηνία 9/5/1988 ότι:- 15 "Από τα πιο πάνω φαίνεται ότι ο αιτητής εκτοπίσθηκε από την οδό Πολυφήμου 3, στην Αμμόχωστο. Για τη νυν σύζυγο του αιτητήυπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι βρισκόταν στην Κύπρο από 20 τις 7.7.74 μέχρι καιτις 28.1.75 και ότι συζούσε μαζί με τον αιτητή,αποδεικτικάόμως στοιχεία για το ότιήταν αρραβωνιασμένοι δεν μπορεί ο αιτητής να προσκομίσει." 25 Ενόψει των γεγονότων που αποδέχονται οι καθ' ων η αίτηση ως πραγματικά,και που αναφέρονται πιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η απόφασητους δενήταν εύλογα επιτρεπτή. Προφανώς τα μοναδικά αποδεικτικά στοιχεία που θα θεωρούσαν αποδεκτά θα ήταν απόδειξη 30 επίσημου εκκλησιαστικού αρραβώνα ή/και δημοσίευση στον ημερήσιο τύπο.Όμωςστην αιτιολογίατης απόφασης τους και όπως προκύπτει από το διοικητικό φάκελο τέτοιο κριτήριο δεν αναφέρεται ως απαραίτητο. Κρίνω ότι όλα τα ενώπιον τους γεγονότα που παρουσίασε ο 35 αιτητής και που προέκυψαν από τη δική τους έρευνα, η παραμονή της νυν συζύγου του αιτητή μαζί του καθ' όλη τηδιάρκειατης τουρκικής εισβολής και προσφυγοποίησης του ή με συγγενείς του, η εξασφάλιση πιστοποιητικού ελευθερίας στις 3/12/1974, ημετάβασητους στη Φιλλανδία 40 αμέσως μετάτην απόλυση του απότο στρατό καιητέλεση του γάμου τους εκεί, δεν καθιστούν την επίδικηαπόφαση εύλογα επιτρεπτή ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη και το 1138 4 Α-Α.Δ. 5 Λαζαρίδης ν.Δημοκρατίας κ.α. Δημητριάδης, Δ. γεγονός ότι η αλλοδαπή σύζυγος του αιτητή δεν είναι μέλος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας.Ασχέτως τούτου η τέλεση εκκλησιαστικού αρραβώνα ή η δημοσίευση στον ημερήσιο τύπο δεν αποτελούν απαραίτητεςπροϋποθέσεις γιατηνύπαρξημνηστίας ή τηντέλεση γάμου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους καταλήγω στο συμπέρασμα ότι οι καθ' ων- η αίτηση άσκησαν τη διακριτική τους εξουσία πλημμελώς, και επομένως η 10 προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται. 15 Οι καθ'ων ηαίτησηναπληρώσουν ταέξοδατουαιτητή ταοποίαναυπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. ,Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται μεέξοδα. 1139