(1992)30Μαρτίου,1992 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣΔΗΜΗΤΡΙΟΥ &ΥΙΟΙ ΛΙΜΓΓΕΔ, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ.2/91) Δήμοι — Τέλησκυβάλων — Κριτήρια καθορισμού τους — Κρίνονται στην ολότητα τους λογικά και αποβλέπουν στην κατανομή των τελών μεταξύ των πολιτών ανάλογα με την εξυπηρέτηση που παρέχεται. Δήμοι — Τέλη σκυβάλων — Αιτιολογία απόφασης — Η ειδοποίηση επιβολής τον τέλους δεν αποτελεί υποκατάστατο για την απόφαση ούτε πληρώνει το κενό ως προς την τήρηση των αναγκαίων στοιχείων για τη λήψη της απόφασης και τους λόγους που οδήγησαν σε αυτή — Οι αποφάσεις πρέπει να καταγράφονται και να αιτιολογούνται. _ 10 Οι αιτητές που ήταν εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και ασχολείτο με την κατασκευή ειδών ζαχαροπλαστικής σε εργοστάσιο τους στη Λεμεσό, προσέβαλαν με την προσφυγή τους ** αυτή τις αποφάσειςτουκαθ' ου η αίτησηΔήμου να τους επιβάλει τέλος καθαριότητας γιατο έτος 1990 το ποσό των £500,το οποίο με τη δεύτερη προσβαλλόμενη απόφασηπου εκδόθηκε μετά από διαμαρτυρία τωναιτητών,μειώθηκε σε £475Ηδεύτερηπροσβληθείσααπόφασηπροσβλήθηκελόγω έλλειψης αιτιολογίας, ανεπαρκούςή πλημμελούς έρευνας και κατάχρησης εξουσίας λόγω άνισης μεταχείρησης των αιτητών σε σχέση με άλλουςβιομηχάνουςήιδιοκτήτεςμεγάλωνυποστατικώνεργασίας. Κατά την εκδίκασητηςπροσφυγήςπροσάχθηκεμαρτυρίατόσο 1150 20 25 4Α.Α.Δ. Φ.Δημητρίου&ΥιοίΛτδ ν.ΔήμουΛ/σον από τον κ. Βασιλάκη Φ. Δημητρίου, διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας όσοκαιτον κ.Γ. ΠαύλουυπεύθυνοτουΤμήματος Τελών Καθαριότητας του Δήμου Λεμεσού και τον κ. Μ. Ιακωβίδη υπεύθυνοτουΤμήματος Υπηρεσίας Σκυβάλων. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 10 15 20 25 30 35 Κρίνω ότι ο κ. Παύλου έδωσε ορθή και ακριβή εικόνα όλων των ουσιωδών γεγονότων και της διαδικασίας η οποία ακολουθείται γενικά για την επιβολή τελών καθαριότητας και, ειδικά, της διαδικασίας που ακολουθήθηκε στην προκείμενη περίπτωση. Δε διαπιστώνω οποιοδήποτε στοιχείο μεροληψίας υπέρ τρίτων ήεις βάρος των αιτητών.Το συμπέρασμα στο οποίο άγομαι είναι ότι η έρευνα που προηγήθηκε της φορολογίας ήταν επαρκής και θεμελίωσε τις προϋποθέσεις για τον καθορισμό του τέλους. Ό,τι παραμένει να αποφασιστεί είναι αν η απόφαση είναι αιτιολογημένη. Το μόνο στοιχείο που έχουμε για τη λήψη της απόφασης είναι η ειδοποίηση για την επιβολή του αναθεωρημένου τέλους της 7/12/90. Ελλείπει οποιοδήποτε στοιχείο που να στοιχειοθετεί τηναπόφασηκαι το αιτιολογικό της. Στηναπουσία των στοιχείων αυτών δε μπορεί να ασκηθεί οποιοσδήποτε ουσιαστικός έλεγχος ως προς τα εχέγγυα της τήρησης των κανόνων της χρηστής διοίκησης, διαπίστωση που καθιστά την απόφασητρωτήκαιυποκείμενη σε ακύρωση. Ηειδοποίησηγιατην επιβολή του τέλους δεν αποτελεί υποκατάστατογια τηναπόφαση ούτε πληρώνει το κενό ως προς την τήρηση των αναγκαίων στοιχείων (records) για τη λήψη διοικητικής απόφασης και τους λόγους που οδήγησαν σ' αυτή. Το κενό δε μπορεί να πληρωθεί με τα στοιχεία που κατέθεσε ο δημοτικός γραμματέας και ο δημοτικός ταμίας αναφορικά με τη συνολική δαπάνη για τη συλλογή των σκυβάλων και τα κριτήρια τα οποία κατάκανόνα καθοδηγούν το Δήμο στη λήψη των αποφάσεων τους. Οι αποφάσειςπρέπεινακαταγράφονταικαινααιτιολογούνται. Ηεπίδικη απόφασηακυρώνεται χωρίςέξοδα. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: Kyriakides v.MunicipalityofLimassol
(1985)3 C.L.R. 607· DemetriadtsCo. ltd v.LimassolMunicipality
(1987)3 C.L.R. 145- 1151 Φ.Δημητρίου &Υιοί Λτ6 ν.ΔήμουΛ/σού
(1992)Εταιρεία Λεωφορείων Λευκωσίας Λτδ ν.Δήμου Στροβόλου
(1991)4(E)ΑΛΛ.
- Προσφυγή. 5 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Δήμου Λεμεσού να επιβάλει £500 τέλος καθαριότητας και συλλογής σκυβάλων. Α. Μνρίάνθης, γιατουςαιτητές. 10 Γ. Ποταμίτης, γιατουςκαθ'ων η αίτηση. Cur.adv. vult. 15 Ο Δικαστής κ. Πικής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Οι αιτητές (εταιρεία περιορισμένης ευθύνης) είναι βιομήχανοι ειδών ζαχαροπλαστικής τα 20 οποία κατασκευάζονταισε εργοστάσιο ή εργαστήριο που διατηρούν στην οδό Γλάδστωνος στη Λεμεσό. Με την προσφυγή τους προσβάλλουν την εγκυρότητα της απόφασης του Δήμου Λεμεσού για την επιβολή τέλους καθαριότητας και συλλογής σκυβάλλων για το έτος
- 25 Η απόφαση τους γνωστοποιήθηκε στις 23/10/90 και με αυτή τους κοινοποιήθηκε ότι τους επιβλήθηκε τέλος £500.-. Οι αιτητές έκριναν το τέλος υπερβολικό και διαμαρτυρήθηκαν στο Δήμο με αίτημα τη μείωση του (διαμαρτυρία 27/11/90). Το αίτημα τους εξετάστηκε στις 30 6/12/90, οπόταν αποφασίστηκε η μείωση του τέλους σε £475.-, απόφασηπουκοινοποιήθηκε τηνεπομένη. Με την προσφυγή επιδιώκεται η ακύρωση τόσο της πρώτης (23/10/90) όσο και της δεύτερης (6/12/90) 35 απόφασης του Δήμου. Μετά την έκδοση της δεύτερης, η πρώτη απόφαση του Δήμου, της 23/10/90, έχασε τον τελικό της χαρακτήρα και κατά συνέπεια την εκτελεστότητά της. Εφόσο η εκτελεστότητα διοικητικής πράξης αποτελεί προϋπόθεση για την επίκληση και 40 άσκηση της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 146.1 του Συντάγματος, ηαπόφαση της 23/10/90 δε 1152 4 Α.Α.Δ. Φ.Δημητρίου & Υιοί Λτδ ν.Δήμου Λ/σοΰ Πικής, Δ. μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο. Επομένως, στο βαθμό και έκταση που η προσφυγή στρέφεται εναντίον της απόφασης της 23/10/90, πρέπει νααπορριφθείκαιαπορρίπτεται. 5 Οι αιτητές επιδιώκουν την ακύρωση της απόφασηςπου τους γνωστοποιήθηκε στις 7/12/90,λόγω 10 (α) έλλειψης αιτιολογίας η οποία, όπως επισημαίνουν ρητά επιβάλλεται από τις διατάξεις του άρθρου29 τουΣυντάγματος, (β)ανεπαρκούςήπλημελλούς έρευνας, και 15 (γ)κατάχρησης εξουσίας ηοποίατεκμηριώνεται από το συσχετισμό μεταξύ της φορολογίας που επιβλήθηκε στους αιτητές και εκείνης που επιβλήθηκε σε άλλους βιομηχάνους ή ιδιοκτήτες μεγάλων υποστατικών εργασίας. 20 Κατά τη δίκη προσάχθηκε μαρτυρία από τους αιτητές για να καταδειχθεί ότι ο Δήμος δεν υιοθέτησε ίσο μέτρο για την επιβολή τελών καθαριότητας. Η ανισότητα, σύμφωνα με την εισήγηση τους, προκύπτει από τη 25 σύγκριση των υποστατικών των αιτητών (και του όγκου των σκυβάλων που δημιουργούν) με εκείνα άλλων δημοτών στα οποία αναφέρθηκαν. Ο κ. Βασιλάκης Φ. Δημητρίου, ο διευθύνων σύμβουλος της αιτήτριας εταιρείας, κατέθεσε σε ενόρκους δηλώσεις του και 30 προφορικάενώπιον μου στα αποτελέσματα της σύγκρισης τα οποία ισχυρίστηκε τεκμηριώνουν τη δυσμενή μεταχείριση της οποίας έτυχαν οι αιτητές. Ο κ. Γ. Παύλου, ο υπεύθυνος του Τμήματος Τελών Καθαριότητας του Δήμου, σε ένορκο δήλωση του, που υποβλήθηκε απόκοινού με τον κ. Μ. Ιακωβίδη,υπεύθυνο του Τμήματος Υπηρεσίας Σκυβάλων, και σε προφορική μαρτυρία ενώπιον μου, εξήγησε τη διαδικασία συλλογής σκυβάλων και τους μηχανισμούς προσδιορισμού των 40 τελών που επιβάλλονται στα πλαίσια που θέτει ο νόμος και οι σχετικοί κανονισμοί. Προκύπτει από τη μαρτυρία του και την κοινή ένορκη δήλωση του δημοτικού 35 1153 Πικής,Δ. Φ. Δημητρίου&ΥιοίΛτδ ν.ΔήμουΛ/σοΰ
(1992)γραμματέα και του δημοτικού ταμία ότι τα τέλη καθορίζονται σε συνάρτηση μετοσύνολοτης δαπάνηςγια τη συλλογή των σκυβάλλων και την καθαριότητα της πόλης, και κατανέμονται μεταξύ των πολιτών βάσει ομοιόμορφων κριτηρίων που αναφέρονταιστον όγκο και 5 την έκταση των υποστατικών, το προσωπικό το οποίο εργοδοτείται, καθώς και το είδος και τη φύση της εργασίας που διεξάγεται, παράγοντας που σχετίζεται με τον όγκο των σκυβάλων που δημιουργούνται. Είναι εξ αντικειμένου δυσχερής ο επακριβής προσδιορισμός του 10 όγκου των σκυβάλων που συλλέγονται από ταδιάφορα υποστατικά. Τα κριτήρια βάσει των οποίωνκαθορίζονται τα τέλη, κρίνονται στην ολότητα τους λογικά και αποβλέπουν στην κατανομή των τελών μεταξύ των πολιτών, ανάλογα με την εξυπηρέτηση ηοποίαπαρέχεται 15 (βλ. Kyriakides v. Municipality of Limassol
(1985)3 C.L.R.607, και Demetriades Co. Ltd. v.Limassol Muni cipality
(1987)3C.L.R. 145). Η φύση της εργασίας των αιτητών, εξήγησε ο κ. 20 Παύλου, συνεπάγεται τη δημιουργία μεγάλου όγκου σκυβάλων, παράγονταςπου σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό του τέλους το οποίο επιβάλλεται. Επίσης ανέφερε ότι οι ρυθμίσεις για τησυλλογήτων σκυβάλλων δεν είναιομοιόμορφες. Σε 25 ορισμένες περιπτώσεις οι κάτοχοι των υποστατικών, όπως είναι η περίπτωση μιας από τις εταιρείες με την οποία έγινε σύγκριση, μεταφέρουν οι ίδιοι τα σκύβαλα στο χώρο συλλογής τους. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ο κ. Παύλου εξήγησε ότι τα τέλη καθορίζονται από 30 την Επιτροπή Φορολογίας και μεταγενέστερα από το Δημοτικό Συμβούλιο. Ο ίδιος υποβάλλει εισηγήσεις στα αρμόδια όργανατου Δήμου για τον καθορισμό των τελών οι οποίες εξετάζονται απότααρμόδιαόργανατουΔήμου. Οι εισηγήσεις του, μας ανέφερε,δε γίνονται πάντα δεκτές. 35 Ενστάσεις που υποβάλλονται στη φορολογία, όπως συνέβη και στην προκείμενη περίπτωση, εξετάζονται αποκλειστικά από το Δημοτικό Συμβούλιο, όπως συνέβη και στηνπροκείμενηπερίπτωση. 40 Οι αιτητές αμφισβήτησαν τόσο την ορθότητα της μαρτυρίας του κ. Παύλου, όσο και την αξιοπιστία του. Κρίνω ότι ο κ. Παύλου έδωσε ορθή και ακριβή εικόνα 1154 4ΑΛΛ. 5 Φ.Δημητρίου &ΥιοίΛτδ ν.ΔήμουΛ/σοΰ Πιχής,Δ. όλων των ουσιωδών γεγονότων και της διαδικασίας η οποία ακολουθείται γενικά για την επιβολή τελών καθαριότητας και, ειδικά, της διαδικασίας που ακολουθήθηκε στην προκείμενη περίπτωση. Δε διαπιστώνω οποιοδήποτε στοιχείο μεροληψίας υπέρ τρίτων ή εις βάρος των αιτητών. Το συμπέρασμα στο οποίο άγομαι είναι ότι η έρευνα που προηγήθηκε της φορολογίας ήταν επαρκήςκαιθεμελίωσε τις προϋποθέσεις για τον καθορισμό του τέλους. 10 15 20 25 30 35 Ό,τι παραμένει να αποφασιστεί είναι αν η απόφαση είναι αιτιολογημένη. Το μόνο στοιχείο που έχουμε για τη λήψητηςαπόφασης είναιηειδοποίησηγιατηνεπιβολήτου αναθεωρημένου τέλους της 7/12/90. Ελλείπει οποιοδήποτε στοιχείο που να στοιχειοθετεί την απόφαση και το αιτιολογικό της. Όπως επισημάναμε στην Εταιρεία ΛεωφορείωνΛευκωσίας Λτδ. ν.άημοχρατίας -Προσφυγή 1068/90, αποφασίστηκε στις 25/11/91, στην απουσία των στοιχείων αυτών δε μπορεί να ασκηθεί οποιοσδήποτε ουσιαστικός έλεγχος ως προς τα εχέγγυα της τήρησης των κανόνων της χρηστής διοίκησης, διαπίστωση πουκαθιστά την απόφαση τρωτή και υποκείμενη σε ακύρωση. Η ειδοποίηση για την επιβολή του τέλους δεν αποτελεί υποκατάστατογια την απόφαση ούτε πληρώνει τοκενό ως προς τηντήρησητων αναγκαίωνστοιχείων (records) γιατη λήψη διοικητικής απόφασης και τους λόγους που οδήγησαν σ' αυτή. Το κενό δε μπορεί να πληρωθεί με τα στοιχεία που κατέθεσε ο δημοτικός γραμματέας και ο δημοτικός ταμίας αναφορικά με τη συνολική δαπάνηγια τη συλλογήτων σκυβάλων και τακριτήρια ταοποίακατά κανόνα καθοδηγούν το Δήμο στη λήψη των αποφάσεων τους. Οι αποφάσεις πρέπει να καταγράφονται και να αιτιολογούνται. Υπό το φως αυτών των διαπιστώσεων, δεν υπάρχει άλλη εκλογή από την ακύρωση της επίδικης απόφασης η οποίακαιακυρώνεται στην ολότητα της,βάσει τουάρθρου 146.4(β) του Συντάγματος. Δεν εκδίδεται διαταγή για τα έξοδα. 40 Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 1155