(1992)31Μαρτίου, 1992 [Α.ΛΟΐΖΟΥ,Π.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 1436 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 921/89, 28/90, 29/90& 313/90). Διοικητικό Όργανο — Συλλογικά όργανα — Κακή συγκρότηση Διοικητικών Συμβουλίων ΝομικώνΠροσώπων Δημοσίου Δικαίου λόγω αντισυνταματικότητας προνοιών του Άρθρου 3
(2)και
(3)του Ν. 149/88 — Άκυρες οι αποφάσεις τους — Προσβάλλονται δυνάμει του Άρθρου 146τον Συντάγματος. 5 Το θέμα που εγέρθηκε στην παρούσα προσφυγή ήταν κατά πόσο η επίδικη απόφασητου κακώς συγκροτημένου Συμβουλίου Αμπελουργικών Προϊόντων λόγω αντισυνταματικότητας των προνοιών του Άρθρου 3
(2)και
(3)του περί Ορισμένων Νομικών 10 Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Διορισμός Διοικητικών Συμβουλίων) Νόμουτου 1988 (Ν.149/88)ήτανάκυρηκαι επομένως θα έπρεπε να παραμεριστεί η ανυπόστατη και επομένως μη προσβλητέα δυνάμει τουΆρθρου 146 του Συντάγματος. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: Δεν νομίζω πως θαείναι αναγκαίο ναεξετάσω το όλο θέματης νομικής θέσης των αποφάσεων που λαμβάνονται από μη νομικά 20 συγκροτημένο συλλογικό όργανοήdefacto όργανο, γιατί σανθέμα δικαστικούπροηγούμενου πουδεσμεύει πρωτοβάθμια Δικαστήρια, αισθάνομαι ότι πρέπει ναακολουθήσω αυτόπουκαθιερώθηκε από 1162 4Α.Α.Δ. Παναγιώτουκ.α.ν.Δημοκρατίαςχ.α. τις αποφάσειςτης Ολομέλειας. 5 Πατους πιοπάνωλόγους έχωκαταλήξειστο συμπέρασμα ότι η επίδικη απόφασηείναι άκυρη μια και λήφθηκε από μη δέοντος συγκροτημένο όργανο και πρέπει να ακυρωθεί, όπως έγινε από τηνΟλομέλεια στις παρόμοιες υποθέσεις. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και Άλλοι ν. Καραγιώργη και Άλλων
(1991)3Α.ΑΛ. 159· 15 ΧατζηΒασιλείου ν. Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού
(1991)4(B)ΑΛΛ. 1005Καλαφάτης ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1991)4(B) ΑΛΛ. Θεοδώρου και Άλλοι ν. Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου
(1991)4 (Γ)ΑΛΛ. 20562 5 Νικολάου και Άλλοι ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1991)4(B)ΑΛΛ. 1684· LiassisandOthers v.Attorney-General
(1975)3 C.L.R.
- Προσφυγές. 30 Προσφυγές εναντίον της απόφασης του καθ' ου η αίτηση Αρ. 2 να ανακαλέσει προηγουμένη απόφαση του με την οποία είχαν παραχωρηθεί στους αιτητές άδειες φυτεύσεως αμπελιών κατά ταέτη 1990 και
- 35 Χ. Λαπέρτας, γιατον αιτητήστην προσφυγή921/
- Α. Δημητριάδης,γιατον αιτητήστην προσφυγή28/
- 40 Ε. Τϊονλλά (κα), για τον αιτητήστην προσφυγή29/
- 45 Γ. Λρονσιώτης,γιατον αιτητήστην προσφυγή313/
- Γ. Παπαϊο)άννον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ' ων ηαίτησηαρ.
- 1163 Παναγιώτου κ.α.ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)Λ. Αναστασιάδης, γιατους καθ'ων η αίτησηαρ.
- Cur.adv. vult. Ο Πρόεδρος κ. Α. Λοΐζου ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π.: Με τις προσφυγές αυτές που συνεκδικάστηκαν γιατί παρουσιάζουν κοινά νομικά και πραγματικά σημεία, προσβάλλεται η πράξη και/ή απόφαση του Συμβουλίου Αμπελουργικών Προϊόντων με την οποία, είχε ανακληθεί προηγούμενη απόφασητου με την οποία είχε παραχωρηθεί άδεια φυτεύσεως αμπελιών κατά ταέτη 1990 και
- 5 ^ Μετά την καταχώρηση των προσφυγών, το Ανώτατο Δικαστήριο στις Αναθεωρητικές Εφέσεις 1163, 1178 και 1179 μεταξύ Ραδιοφωνικού ΙδρύματοςΚύπρουκαιΑλλων και Χρίστου Καραγιώργη και Αλλου,η απόφασηδόθηκε στις 14 Φεβρουαρίου1991,αποφάσισεότι οι πρόνοιες του Αρθρου 3
(2)και
(3)του περί Ορισμένων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Διορισμός Διοικητικών Συμβουλίων) Νόμου του 1988, (Νόμος αρ. 149 του 1988) είναι αντισυνταγματικές και ως εκ τούτου άκυρες. Κατ' επέκταση το Διοικητικό Συμβούλιο που έλαβε την επίδικη απόφαση της προαγωγής στις υποθέσεις εκείνες δεν ήταν νόμιμα συγκροτημένο και η απόφασητου ήταν επομένως άκυρη. Στις υποθέσεις Παναγιώτου ν. Δημοκρατίας η Ολομέλεια του Δικαστηρίου μετά που αναφέρθηκε στις υποθέσεις ΡαδιοφωνικόΙδρυμα Κύπρου ν. Καραγιώργη και Αλλου, πιο πάνω και Χ"Βασιλείου ν. Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού,Προσφυγή αρ. 295/88, που η _ s απόφαση δόθηκε στις 14 Μαρτίου 1991, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έφεση έπρεπε να επιτύχει και ακύρωσε την επίδικη απόφαση ένεκα της μη νομικής συγκρότησης του συλλογικού οργάνουπου ήτανστην περίπτωση εκείνη ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου. Παρόμοια ήταν η ._ προσέγγιση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και στις υποθέσεις Καλαφάτης ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, προσφυγή αρ. 235/90,ηαπόφασηδόθηκε στις 7 Μαρτίου 1991, Θεοδώρου και Αλλοι ν. Ραδιοφωνικό Ιδρυμα 1164 30 4Α.Α.Δ. 5 Παναγιώτου κ.α.ν.Δημοκρατίας κ.α. Α. Αοΐζου,Π. Κύπρου,Προσφυγές 725/89, 988/89, 391/90 και 487/90, η απόφαση δόθηκε στις 10 Ιουνίου 1991, και Τάκης Νικολάου και Άλλοι ν.Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, Προσφυγές 212/90και άλλες, η απόφασηδόθηκε στις 17 Μαΐου 1991, στις οποίες οι προσβαλλόμενες αποφάσεις ακυρώθηκαν. Στις υπό εξέταση υποθέσεις η επίδικη απόφαση λήφθηκε από Οργανο το οποίο είχε διοριστεί κάτω από 10 τον πιο πάνω Νόμο και επομένως λόγω της μη νόμιμης συγκρότησης'του, οι αποφάσεις που λήφθηκαν από αυτό είναι άκυρες και πρέπει να παραμεριστούν. Ηγέρθηκε όμως από μέρους του καθ' ου η αίτηση Συμβουλίου το θέμα κατά πόσο λόγω της αντισυνταγματικότητας των 15 σχετικών διατάξεων οποιαδήποτε τυχών πράξη ή παράλειψη ενός αντισυνταγματικού διορισθέντος οργάνου έπασχε "από μίαν των σοβαροτέρων δυνατών ανωμαλιών και ως εκ τούτου ήτο νόμω ανύπαρκτος και ουδεμία υποχρέωση ή δικαίωμα ήταν δυνατό να 20 παραχθεί".(Προς υποστήριξη της πιο πάνωθέσεως έγινε παραπομπή στο Σύγγραμματου Μ. Στασινόπουλου "περί Αστικής Ευθύνης του Κράτους", σελ. 184 όπου ο Νομολογιακός Κανόναςπαρατίθεταιως εξής: 25 "Η προσβαλλομένη Πράξις εξεδόθη εκτός πάσης δικαιοδοσίας διοικητικής και είναι νόμω ανυπόστατος. Εφ' όσον όμως φέρει την μορφήδιοικητικής πράξεως ή υπό τοιούτον τύπον εξεδόθη, τυγχάνει ακυρωτέα, ως καθ'υπέρβασιν εξουσίας εκδοθείσα". 30 Παρόμοια αρχή υποστηρίζεται και στο σύγγραμμα του Γ. Παπαχατζή, "Σύστημα Διοικητικού Δικαίου", σελ. 4534,παράγραφος 86 καιΣ.Ε.206 -209/1929. 35 Με βάση τις πιο πάνω αρχές υποστηρίχθηκε ότι δεν ετίθετο θέμα ακυρώσεως ανύπαρκτης πράξης η οποία ήταν δυνατό να προσβληθεί δυνάμει του Αρθρου 146 του Συντάγματος. 4 Δεν νομίζω πως θα είναι αναγκαίο να εξετάσω το όλο θέματης νομικής θέσης των αποφάσεωνπου λαμβάνονται από μηνομικά συγκροτημένο συλλογικόόργανο ήde facto όργανο με το οποίο ασχολήθηκα στη υπόθεση Liassis and 1165 ^ Α.Λοΐζου, Π. Παναγιώτου κ.α.ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)others v. The Attorney-General
(1975)3C.L.R.558 και πραγματεύεται ο Δικαστής Στυλιανίδης στην υπόθεση ΘεοδώρουκαιΑλλοι ν.ΡαδιοφωνικόΙδρυμαΚύπρου(πιο πάνω), γιατί σαν θέμα δικαστικού προηγούμενου που δεσμεύει πρωτοβάθμια Δικαστήρια, αισθάνομαι ότι πρέπει να ακολουθήσω αυτό που καθιερώθηκε από τις αποφάσεις της Ολομέλειας. 5 Για τους πιο πάνω λόγους έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότιη επίδικη απόφασηείναι άκυρη μια και 10 λήφθηκε απόμηδέοντος συγκροτημένο όργανο καιπρέπει να ακυρωθεί, όπως έγινε από την Ολομέλεια στις παρόμοιες υποθέσεις. Σαν αποτέλεσμα οι προσφυγές επιτυγχάνουν και η 15 επίδικη απόφαση ακυρώνεται στην ολότητα της με βάση το άρθρο 146(β) του Συντάγματος. Δεν γίνεται όμως οποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χ(ϋρίς έξοδα. 1166 20