clr/1992/1992_4_1175.pdf

(3)(α)— Η πρόνοια ερμηνεύεται στα πλαίσια του συνόλου τον νόμου και ο όρος "αποζημίωση" σημαίνει αποζημίωσηγια απαλλοτρίωση,όπωςπροβλέπει το Μέρος III του νόμου. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Αρθρο 23.4 τον Συντάγματος και περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος τον 1962 (και τροποποιητικοί 25/83, 148/85 και 84/88) — Αναγκαστική απαλλοτρίωση κατά το Σύνταγμα και το Νόμο είναι η στέρηση ιδιοκτησίας με μονομερή πράξη της απαλλοτριούσας αρχής, για σκοπούς δημόσιας ωφέλειαςέναντι αποζημίωσης, συμφωνημένης ή επιδικασμένης. Διοικητικό Δίκαιο — ΓενικέςΑρχές — Ηαρχή τηςκαλήςπίστης και η χρηστή διοίκηση — Μη τεκμηρίωσηπαράβασης στην κριθείσα υπόθεση. Η αιτήτρια με την προσφυγή ζήτησε την ακύρωση της απόφασηςτου ΔιευθυντήΤμήματος ΕσωτερικώνΠροσόδωνμε την οποία απορρίφθηκε η ένσταση της αναφορικά με την επιβολή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών γιατηδιάθεσηκτήματος της στην ΕπισκοπήΛεμεσού. 1175 Λοϊζίδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)Το ζητούμενο στα πλαίσια της διαδικασίαςήταν κατά πόσο η κτήση δικαιώματος από την Κυπριακή Δημοκρατία επί ου κτήματος συνιστούσε αναγκαστική απαλλοτρίωση υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι:

1. Το δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από το Άρθρο 23 του Συντάγματος,το οποίο στην παράγραφο 4 προνοεί περί αναγκαστικήςαπαλλοτριώσεως. Με βάση το Σύνταγμα, ψηφίστηκε ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος του 1962, που τροποποιήθηκε με τους Νόμους Αρ.25/83, 148/85 και84/
2. 10 15 Η νομοθεσία αυτή προβλέπει, για τις προϋποθέσεις αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, τη γνωστοποίηση για την σκοπούμενη απαλλοτρίωση και τη δημοσίευση της στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας - (Άρθρο 4 του ^0 Νόμου). Το Μέρος III του Νόμου προνοεί για αποζημίωση για απαλλοτρίωση.
3. Αναγκαστική απαλλοτρίωση, στην έννοια του Συντάγματος και του Νόμου, είναι η στέρηση ιδιοκτησίας με μονομερή 25 πράξη τη απαλλοτριούσας αρχής, για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, έναντι αποζημίωσης, που καθορίζεται, είτε με συμφωνία,είτεαπό το Πολιτικό Δικαστήριο. Το Άρθρο 13 του Νόμου προβλέπει ότι η ιδιοκτησία 30 μεταβιβάζεται στην απαλλοτριούσα αρχή με την παρουσίαση στον Πρώτο Λειτουργό του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος της Δημοκρατίας επαρκούς αποδείξεως για την πληρωμή, ή κατάθεση του ποσού που συμφωνήθηκε ή επιδικάστηκε από το Δικαστήριο ως 35 καταβλητέα αποζημίωση για την αναγκαστική απαλλοτρίωση.
4. Στην παρούσα υπόθεση δεν έγινε αναγκαστική απαλλοτρίωση. Δεν υπήρξε μονομερής πράξη των Αρχών. Δεν δημοσιεύτηκε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. Το αντίθετο, η αιτήρια ζήτησε την πώληση των τεμαχίων της στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Συνομολογήθηκε συμφωνία πώλησης και αυτό είναι πρόδηλο από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου. 1176 40 ^ 4Α.Α.Δ. Λοϊζίδουν.Δημοκρατίαςκ.α. Η πρόνοια του Άρθρου 12

(3)(α) του Νόμου ερμηνεύεται στα πλαίσια του συνόλου αυτού και ο όρος "αποζημίωση" σημαίνει αποζημίωση για απαλλοτρίωση, όπως προβλέπει το Μέρος IIIτουΝόμου. 5 4. Είναι αρχή δικαίου ότι η Διοίκηση πρέπει να επιδεικνύει καλή πίστη και δεν δικαιούταινα εκμεταλλεύεται, ήακόμη περισσότερο ναδημιουργεί καταστάσειςπλάνηςήαπάτης. 10 Δεν είναι επιτρεπτό η Διοίκηση να ενεργεί με τρόπο αντίθετο με τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του πολίτη, με αντιφατική συμπεριφορά η οποία προσβάλλει την εμπιστοσύνη του. 15 Δεν τεκμηριώθηκε παράβασητης αρχής της καλής πίστης απότηΔιοίκηση εις βάροςτης αιτήτριας. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 20 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση της αιτήτριας κατά της επιβολής 25 φόρου κεφαλαιουχικών κερδών για τη διάθεση του κτήματοςτου στην ΕπισκοπήΛεμεσού. Στ. Χαραλάμπους, για τον αιτητή. 30 Λ. Δημητριάδου (ΔΜζ), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατους καθ'ων η αίτηση. Cur.adv. vult. 35 Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ηαιτήτρια με την προσφυγή αυτή ζητά την ακύρωσητης απόφασηςτου Διευθυντή Τμήματος 40 Εσωτερικών Προσόδων, (ο "Διευθυντής"), με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση της αναφορικά με την επιβολή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών για τη διάθεση του κτήματος της στην Επισκοπή Λεμεσού. Η προσβαλλόμενη 1177 Στυλιανίδης, Δ. Λοιξίδον ν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)απόφαση κοινοποιήθηκε σ' αυτή με επιστολή ημερομηνίας 16 Μαΐου,

1. Η αιτήτρια ήταν,δυνάμει τίτλου Αρ. 7885,ιδιοκτήτρια χωραφιού με4 χαρουπιές, τεμάχια46/1/2/1/2και46/1/2/2/2, Φύλλο/Σχέδιο LVIII.4, που βρίσκεται στο χώρο του αρχαίου Κουρίου στην ΕπισκοπήΛεμεσού. 5 Η οικοδομική αξιοποίηση του τεμαχίου αυτούδενήταν επιτρεπτή, γιατί βρίσκεται στη μέση ακριβώς του χώρου 10 τ*1ζαρχαίαςπόλης του Κουρίου, όπου διατηρούνταιπολύ σημαντικάαρχαιολογικάκατάλοιπα.Τούτο κοινοποιήθηκε με επιστολή του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ημερομηνίας 30 Μαΐου,
2. 15 Στις 6 Μαρτίου, 1984, ο Διευθυντής του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων πληροφόρησε με επιστολή την αιτήτρια ότι το Τμήμα Αρχαιοτήτων προγραμμάτιζε την απαλλοτρίωση του πιο πάνω κτήματος το
3. Καμιά ενέργεια δεν λήφθηκε απότις Αρχές της Δημοκρατίας για 20 την απαλλοτρίωση της ιδιοκτησίας του τεμαχίου της αιτήτριας. Στις 10 Φεβρουαρίου, 1987, η αιτήτρια έστειλε την ακόλουθη επιστολή στο Υπουργείο Συγκοινωνιών και 25 Έργων, με κοινοποίηση στο Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων:"Αναφέρομαι στην επιστολή μου ημερομηνίας 8/9/83 και στην απάντηση σας αρ.Φακ.Υ.Σ.Ε.279/75 30 ημερομηνίας 6/3/84σχετικά μετακτήματαμουτα οποία βρίσκονται στο χωριό Επισκοπή Λεμεσού και συγκεκριμένα στον Αρχαιολογικό χώρο Κουρίου (τεμ. Αρ. Εγγραφής 7885 Φ/Σ58/4 αρ. τεμ. 46/1/2/2/2 και 46/1/2/2)και σας πληροφορώ ότι παρά τη διαβεβαίωση 35 σας ότι τα πιο πάνω κτήματα θα απαλλοτριώνονταν μέσα στο 1985, μέχρι στιγμής τίποτε δεν έχει γίνει και από ότι έχω πληροφορηθεί δεν προγραμματίζεται η απαλλοτρίωση τους ούτε και μέσα στο
4. Θα σας παρακαλούσα Κύριε Υπουργέ όπως με προσωπική σας 40 παρέμβαση βοηθήσετε στο διακανονισμό της όλης υπόθεσης γιατί για διάφορους οικογενειακούς λόγους έχωαπόλυτηανάγκηαυτώντωνχρημάτωνφέτος." 1178 4 ΑΛΛ. Λοϊζίδου ν.Δημοκρατίας κ.α. Στυλιανίδης, Δ. Ύστερα από διαπραγματεύσεις, η αιτήτρια συμφώνησε ναπωλήσει στην Κυπριακή Δημοκρατία το πιο πάνω περιγραφόμενο κτήματης,έναντι τουποσού των £20,000.-. 5 Στις 16 Δεκεμβρίου, 1987, η αιτήτρια μεταβίβασε την ιδιοκτησία της στην Κυπριακή Δημοκρατία, με Δήλωση Μεταβίβασης Επαρχιακού Κτηματολογίου Λεμεσού Αριθμός Π.7586/87, αντί του συμφωνημένου τιμήματος των £20,000.-. Τη Δήλωση Μεταβιβάσεως υπέγραψε ως 10 δικαιοπάροχος η ίδια και ως δικαιοδόχος ο Έπαρχος Λεμεσούγια την ΚυπριακήΔημοκρατία. 15 Η συμφωνία πώλησης εκτελέστηκε με τη μεταβίβαση και εγγραφήστην ΚυπριακήΔημοκρατία. Η αιτήτρια παρέλειψε να υποβάλει δήλωση διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας, όπως προνοείται στο Άρθρο 12 του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, (Αρ.52/80). 20 Στις 17 Νοεμβρίου, 1990, ο Διευθυντής έστειλε στην αιτήτρια Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας Κεφαλαι­ ουχικών Κερδών, με την οποία επέβαλε ποσό φόρου £1,700.-, αφού υπολόγισε σε £10,000.- την αξία του 25 κτήματος στις 27 Ιουνίου, 1978, καθορισμένη ημερομηνία απότην ισχύουσα νομοθεσία. Στις 18 Νοεμβρίου, 1990, η αιτήτρια υπέβαλε ένσταση, στην οποία ανέφερε ως μόνο λόγο ότι το κτήμα της 30 απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά και, προς υποστήριξη, επισύναψεαπόκομματηςεπιταγήςστοοποίοαναγράφονται κάτω από το τυπωμένο PAYMENT PARTICULARS οι λέξεις "APOZIMIOSIS DIA APALLOTRIOSIN, 14/12/87, £20,000.00". 35 Ο Διευθυντής απέρριψε την ένσταση και κοινοποίησε την απόφαση του με επιστολή ημερομηνίας 16 Μαΐου, 1991,το ουσιώδες μέρος της οποίας έχει:40 "Αναφέρομαι στην ένσταση σας με ημερ. 18/11/1990 κατά της φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών με αναφορά 870003 και σας πληροφορώ ότι εφ' όσο στον 1179 Στυλιανίδης,Δ. Λοϊζίδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)φάκελο μεταβίβασης του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λεμεσού με αρ. Π 7586/87 εδηλώθη ότι πρόκειται για μεταβίβαση με πώληση δεν μπορεί να γίνει δεκτή η άποψησας ότι ηδιάθεσηέγινεμε απαλλοτρίωση." 5 Οι λόγοι ακυρότηταςπουπροβλήθηκαν είναι:

1. Το ποσό των £20,000.- αποτελεί αποζημίωση για απαλλοτρίωση και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται σε φορολογία. 10
2. Η προσβαλλόμενη απόφασηπαραβιάζειτην αρχή της χρηστής διοίκησης καιτηςκαλής πίστης. Ο πρώτος λόγος ακυρότητας βασίζεται στο Άρθρο 12 15

(3)(α) των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962 έως 1988, (Νόμοι Αρ. 15/62,25/83,148/85, 84/88), (ο "Νόμος"),το οποίοέχει:"

(3)(α) Η καταβλητέα αποζημίωσις, ως τοιαύτη,εις ουδένα φόρον,κράτησιν ήτέλοςυπόκειται." 20 Ο δικηγόρος της αιτήτριας υπέβαλε ότι ηαιτήτριαήταν πάντοτε με την εντύπωση και πεποίθηση ότι το κτήμα της απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά. Στην πραγματικότητα, 25 έγινε αναγκαστικήαπαλλοτρίωση και αυτό τεκμηριώνεται από το πρώτο μέρος της επιταγής πληρωμής, στο οποίο έγινε αναφορά πιο πάνω. Η δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση εισηγήθηκε ότι δεν 30 έγινε απαλλοτρίωση, αλλά πώληση με ιδιωτική συμφωνία. Το προϊόν της διάθεσης δεν αποτελεί αποζημίωση, αλλά τίμημα πωλήσεως. Το δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από 35 το Άρθρο 23 του Συντάγματος, το οποίο όμως στην παράγραφο 4 προβλέπει για αναγκαστική απαλλοτρίωση μόνο:"(α) προς εξυπηρέτησιν σκοπού δημοσίας ωφελείας, 40 ειδικώς καθορισθησομένου διά γενικού περί αναγκαστικής απαλλοτριώσεως νόμου, όστις θέλει 1180 4ΑΛΛ. Λοϊξίδουν.Δημοκρατίαςκ.α. ΣτνλιανίΑης,Δ. θεσπισθή εντός έτους από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος, 5 (β) του τοιούτου σκοπού εξειδικευομένου δι" ητιολογημένης αποφάσεως της απαλλοτριούσης αρχής εκδιδομένης κατά τας διατάξεις του νόμου τούτου, περιλαμβανούσης σαφώς τους λόγους της τοιαύτης απαλλοτριώσεωςκαι 10 (γ) επί καταβολή τοις μετρητοίς και προκαταβολικώς δικαίας και ευλόγου αποζημιώσεως καθοριζομένης εν περιπτώσει διαφωνίας υπό πολιτικούδικαστηρίου." 15 Μεβάσητο Σύνταγμα,ψηφίστηκε οπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμος του 1962, που τροποποιήθηκε με τους ΝόμουςΑρ.25/83,148/85και84/88. Η νομοθεσία αυτή προβλέπει, για τις προϋποθέσεις 20 αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, τη γνωστοποίηση για την σκοπούμενη απαλλοτρίωση και τη δημοσίευση της στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας - (Άρθρο 4 του Νόμου).Το Μέρος IIIτουΝόμουπρονοεί γιααποζημίωση γιααπαλλοτρίωση. 25 Αναγκαστική απαλλοτρίωση, στην έννοια του Συντάγματος και του Νόμου,είναι η στέρηση ιδιοκτησίας με μονομερή πράξη της απαλλοτριούσας αρχής, για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, έναντι αποζημίωσης, που 30 καθορίζεται, είτε με συμφωνία, είτε από το Πολιτικό Δικαστήριο. Το Άρθρο 13 του Νόμου προβλέπει ότι η ιδιοκτησία μεταβιβάζεται στην απαλλοτριοΰσα αρχή με την 35 παρουσίαση στον ΠρώτοΛειτουργό του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος της Δημοκρατίας επαρκούς αποδείξεως για την πληρωμή,ή κατάθεσητου ποσού που συμφωνήθηκε ή επιδικάστηκε από το Δικαστήριο ως καταβλητέα αποζημίωση για την αναγκαστική 40 απαλλοτρίωση. Στην παρούσα υπόθεση δεν έγινε αναγκαστική 1181 Στυλιανίδης,Δ. Λοΐζί&ουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)απαλλοτρίωση. Δεν υπήρξε μονομομερής πράξη των Αρχών. Δεν δημοσιεύτηκε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης. Το αντίθετο, η αιτήτρια ζήτησε την πώληση των τεμαχίων της στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Συνομολογήθηκε συμφωνία πώλησης και αυτό είναι πρόδηλο από το σύνολο των 5 στοιχείων του φακέλου - (βλ. επιστολή της ίδιας ημερομηνίας 10 Φεβρουαρίου, 1987· επιστολή του Τμήματος Αρχαιοτήτων προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων ημερομηνίας 9 Δεκεμβρίου, 1987, στην οποία αναφέρεται ότι η αιτήτρια 10 συμφώνησε να πωλήσει τα τεμάχια της στην Κυπριακή Δημοκρατία/Τμήμα Αρχαιοτήτων έναντι του ποσού των £20,000.-· Δήλωση Μεταβιβάσεως Π 7586/87 ημερομηνίας 16Δεκεμβρίου, 1987). 15 Ηπρόνοιατου Άρθρου 12

(3)(α)τουΝόμουερμηνεύεται στα πλαίσια του συνόλου αυτούκαι ο όρος "αποζημίωση" σημαίνει αποζημίωση για απαλλοτρίωση, όπως προβλέπει το Μέρος IIIτου Νόμου. 20 Οπρώτοςλόγος ακυρότητας δεν ευσταθεί. Είναι αρχήδικαίου ότι ηΔιοίκηση πρέπει να επιδεικνύει καλή πίστη και δε δικαιούται να εκμεταλλεύεται, ή ακόμη περισσότερο ναδημιουργεί καταστάσειςπλάνηςή απάτης. 25 Δεν είναι επιτρεπτό η Διοίκηση να ενεργεί με τρόπο αντίθετο με τηδικαιολογημένη εμπιστοσύνη τουπολίτη,με αντιφατική συμπεριφορά η οποία προσβάλλει την εμπιστοσύνη του. 30 Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, δεν τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός του δικηγόρου της αιτήτριας ότι ηΔιοίκηση ενήργησε με παράβασητης αρχήςτηςκαλής πίστης,ήμετρόποαντιφατικόσεβάροςτηςαιτήτριας. 35 Η αιτήτρια επίμονα ζήτησε την πώληση των τεμαχίων της. Η συμφωνία πώλησης επιτεύχθηκε ύστερα από δική της πρωτοβουλία. Ηπώληση εκτελέστηκε με την υπογραφή Δήλωσης Μεταβίβασηςστο Κτηματολόγιο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή αποτυγχάνει. 1182 4 ^ 4 ΑΛΛ. Λοϊζίδου ν. Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης,Δ. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηεπικυρώνεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. 5 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 1183