clr/1992/1992_4_1257.pdf

(1992)Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι:

(1)Η επίταξη είναι προσβολή δικαιώματος ιδιοκτησίας. Είναι προσωρινή στέρησητης κατοχής,χρήσης και κάρπωσης της ιδιοκτησίας. Το δεύτερο μέρος της πρώτης παραγράφου του Άρθρου 23 του Συντάγματοςπρονοεί: 5 IQ "Το δικαίωμα της Δημοκρατίας επί των υπογείων υδάτων, ορυχείων και μεταλλείων καιαρχαιοτήτωνδιαφυλάσσεται." Το επίδικο Διάταγμα, με σαφήνεια, επιτάσσει ακίνητη ιδιοκτησία της αιτήτριας, ανεξάρτητα από τη διαφύλαξη των δικαιωμάτωντης Πολιτείας σταυπόγειανερά. 15 Η αιτήτρια έχει προσωπικό, ενεστώς, έννομο συμφέρο, που προσβλήθηκε ευθέως απότοΔιάταγμαΕπίταξης. 20

(2)Η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η Διοίκηση ενήργησε με υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας, για ικανοποίηση ιδιωτικών συμφερόντων, κάτω από πολιτικές και/ή κομματικές παρεμβάσεις, και ότι δεν άσκησε διακριτική εξουσία, αλλάδέσμια. ^5 Υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας είναι λόγος ακυρότητας της διοικητικής πράξης.Οι λόγοι αυτοί εξετάζονται απότο Δικαστήριο, όχι αφηρημένα και ακαδημαϊκά, αλλά με βάση τα συγκεκριμένα γεγονότα στην κάθευπόθεση. 30 Η κατάχρηση εξουσίας είναι δημιούργημα της Γαλλικής Νομολογίας, στην οποία ονομάζεται "Detoumment de Pouvoir" ("Διαστροφή ή Εκτροπή της Εξουσίας"). Κατάχρηση εξουσίας υπάρχει όταν η Διοίκηση, στην άσκηση δημόσιας 35 διακριτικής εξουσίας, παραβαίνειτο σκοπό του γράμματος και πνεύματος του Νόμου. Η κρινόμενη διοικητική πράξη πρέπει να είναι κατάτα άλλα νόμιμη, αλλά να έχει εκδοθεί για καταχρηστικό λόγο και σκοπό, σκοπό κατάδηλα διαφορετικό από εκείνο που ο νομοθέτης θέλησε, έξω · 40 δηλαδήαπότατελεολογικά όριατουΝόμου. Στην περίπτωση που επιτυγχάνεται το αποτέλεσμα που θέλει ο Νόμος, αλλά και άλλος σκοπός με την ίδιαπράξη, εξετάζεται από το Δικαστήριο ποιο αποτέλεσμα ή σκοπός 45 1258 4Α.Α.Δ. 5 ι υ 15 20 25 Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α. υπερέχει σε σπουδαιότητα στη συγκεκριμένη πράξη. Αν υπερέχει ο πραγματοποιούμενος άνομος σκοπός, η πράξη ακυρώνεται για κατάχρηση εξουσίας. Σκοπός που έχει σχέση με την εξυπηρέτηση δημοσίου συμφέροντος, είναι όμως άλλος από εκείνο που καθορίζουν οι νομοθετικές διατάξεις που επιτρέπουν την έκδοση της πράξης, στοιχειοθετεί κατάχρησηεξουσίας. Δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου,ή, έστω, ένδειξη ότι το Διάταγμα εκδόθηκε για οποιοδήποτε καταχρηστικό λόγο ή σκοπό. Οι παραστάσεις της κοινότητας Κοιλίνιας για την υδροδότηση δεν μπορούν να στηρίξουν τον ισχυρισμό της αιτήτριας. Είναιδικαίωμα και καθήκον της Αρχής της κοινότητας να ενδιαφέρεται και να προβαίνειαεπαραστάσειςπροςόλες τις αρμόδιεςαρχέςγια το δημόσιο συμφέρον της κοινότητας. Η παροχή πόσιμου νερού είναι ένα από τα πρώτιστακαθήκοντα και ευθύνες τηςΗΔιοίκηση άσκησε την εξουσία της σύμφωνα με το Νόμο, γιακαθορισμένο σκοπόδημόσιαςωφέλειας. Ο ισχυρισμός ότι το νερό θα χρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό είναι αστήρικτος και αβάσιμος. Το Άρθρο 7 του Νόμου προνοεί ότι η επιταχθείσα ιδιοκτησία δύναται να χρησιμοποιηθεί μόνο για το σκοπό για τον οποίο επιτάχθηκε. ΤοΔιάταγμαείναι μεσαφήνειααιτιολογημένο. 35 Οι ισχυρισμοί της αιτήτριας ότι το Διάταγμα εκδόθηκε χωρίς δέουσα έρευνα, που οδήγησε σε πλάνη περί τα πράγματα, δεν υποστηρίζονται από τα γεγονότα της υπόθεσης και απότα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία. Ο σκοπός της επίταξης είναι σαφής. Η Διοίκηση ενήργησε σύμφωνα με το Νόμο, μέσα στα όρια της διακριτικής ευχέρειας της,χωρίς υπέρβαση,ήκατάχρησηεξουσίας. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: Θέα Υγεία Λίμιτεδ ν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.4367- 1259 Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)Anastassi andOthers v. Georghi ΗC.L.R. 64Hassan v.Gerasimo,AbbotofKykko III C.L.R. 1055 Pelendrides v. Her Britannic Majesty'sSecretary of Statesfor Air 24 C.L.R. 73District OfficerNicosiav.loannides3R.S.C.C. 107Papapetrou v.Republic, 2R.S.C.C. 61· 10 KoukoullisandOthersv. Republic, 3R.S.C.C. 134Nissis v.Republic (No. 2)

(1967)3 C.L.R. 67l· Kyhakides v.Republic

(1976)3 C.L.R. 364 Αρμονία Εστέϊτς Λτδ και Άλλη ν. Δημοκρατίας

(1989)3(Γ) Α.Α.Δ.

1. 20 Προσφυγή. ΠροσφυγήγιατηνακύρωσητουΔιατάγματος Επίταξης που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ. 2618 ημερ. 12Ιουλίου,
2. 2 5 Μ.Χριστοφίδης, γιατην αιτήτρια. Ρ. Παπαέτη (Δ/νις),Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ' ων ηαίτηση. 30 Α.Σ. Αγγελίδης, γιατο ενδιαφερόμενο μέρος. Cur.adv. wit. 35 Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ηαιτήτριαμετην προσφυγήαυτή ζητά την ακύρωση του Διατάγματος Επίταξης, που 40 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2618, ημερομηνίας 12Ιουλίου, 1991,ΠαράρτημαΤρίτο, Μέρος II,Αριθμός Γνωστοποίησης 1242, σελ.
3. 1260 4Α.Α.Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης,Δ. Οι λόγοι ακυρότηταςπουπροβλήθηκαν είναι:- 5
4. Το Διάταγμα είναι αντίθετο με τις πρόνοιες του Νόμου και δεν τηρήθηκε η νόμιμη διαδικασίαγια έκδοση του.
5. Έλλειψη δέουσας έρευνας και πλάνη περί τα πράγματα. 10 3.Κατάχρηση εξουσίας.
6. Η Διοίκηση δεν άσκησε διακριτική εξουσία, αλλά ενήργησεδέσμια ιδιωτικών καικομματικών συμφερόντων. 15
7. Κακήκαιπλημμελής άσκησηδιακριτικής εξουσίας. 6 Έλλειψηνόμιμης αιτιολογίας. Οι δικηγόροι των καθ'ων ηαίτηση και της Κοινοτικής 20 Αρχής του χωριού Κοιλίνια, η οποία παρενέβη στη διαδικασία με την άδεια του Δικαστηρίου ως ενδιαφερόμενο μέρος, πρόβαλαν ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη, γιατί η αιτήτρια δεν έχει έννομο συμφέρο, στο νόημα της παραγράφου 2 του Άρθρου 146 του 25 Συντάγματος. 30 35 Τα γεγονότα, όπως φανερώνονται από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, περιλαμβανομένων και των διοικητικών φακέλων,είναι:Ηαιτήτρια είναι ιδιοκτήτρια,δυνάμει Τίτλου Αρ. 8709, ημερομηνίας 27 Απριλίου, 1987, του τεμαχίου 1067/1/2, Φύλλο/Σχέδιο XLVI/10, του χωριού Στατός - Άγιος Φώτιος, με δικαίωμα διαβάσεως διά των τεμαχίων 1201, 1200 και 1199, δηλαδή κατά μήκος της δυτικής πλευράς τουτεμαχίου 1201,τηςβόρειαςπλευράςτουτεμαχίου 1200 καιδιαμέσουτου τεμαχίου 1199, Φύλλο/Σχέδιο46/
8. Περί το τέλος Οκτωβρίου, 1988, η αιτήτρια ανόρυξε 40 λάκκο βάθους 250 ποδιών, για να τον χρησιμοποιήσει ως απορροφητικό λάκκο για την υπό ανέγερση, με βάσηάδεια οικοδομής, οικία της στο πιο πάνω τεμάχιο. Στο λάκκο 1261 Στυλιανίδης,Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992). αυτό βρήκε μικρή ποσότητα νερού, την οποία ήθελε να χρησιμοποιήσει για τηνάρδευσητουκήπουτηςοικίαςτης. Αίτηση του συζύγου της για ανόρυξη γεώτρησης στο παρακείμενο τεμάχιο του, Αρ. 1200, του ιδίου σχεδίου 5 χωρομετρίας, απορρίφθηκε. Κλήθηκε να υποβάλει αίτηση για καλυπτικήάδειαλάκκου,για τολάκκοπου ανορύχτηκε στο τεμάχιο 1067/1/2, όπως πιοπάνω αναφέρεται. Στις 15 Φεβρουαρίου, 1989, η αιτήτρια υπέβαλε την 10 αίτηση μεΑρ. ΦακέλουW.24/

1. Στις 5 Ιουλίου, 1989, εκδόθηκε η Άδεια Αρ. 2899, για ανόρυξη/κατασκευή φρέατος, με τους ακόλουθους πρόσθετους όρους:- 15 "
2. Το νερό του λάκκου θα χρησιμοποιείται για την άρδευση του κήπου της οικίας που κτίζεται στο ίδιο τεμάχιο. 20
3. Νατοποθετηθεί πάνωστο λάκκο μετρητής νερού.
4. Η ποσότητα νερού που θα αντλείται δεν θα ξεπερνάτα2κ.μ. τηνημέρα. 25 12.Ναεφαρμοστεί βελτιωμένοσύστημα άρδευσης." Την 1ηΑυγούστου, 1989, ο ΈπαρχοςΠάφουανακάλεσε και/ή ακύρωσε την άδεια αυτή. Γραπτή γνωστοποίηση ανάκλησης δόθηκε στο σύζυγο της αιτήτριας την ίδια 30 ημέρα. Η αιτήτρια από 5 Ιουλίου, 1989, μέχρι 10 Αυγούστου, 1989, διεύρυνε και εκβάθυνε το λάκκο στα 625 πόδια και τον θωράκισε μέχρι τα575 πόδια. Παρουσιάστηκε μείωση της απόδοσης της πηγής του χωριού Κοιλίνια, την οποία η κοινότητα απέδωσε στην ανόρυξη της γεώτρησης της αιτήτριας. Η Κοινοτική Αρχή προέβη σεπαραστάσεις. Ο ΈπαρχοςΠάφουκαταχώρισε εναντίον τηςαιτήτριας 1262 35 40 4 Α.Α.Δ. Αριστείδου ν. Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης,Δ. την Ποινική Υπόθεση Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου Αρ. 7/90, για ανόρυξη γεώτρησης χωρίς άδεια μεταξύ της 1ηςΑυγούστου, 1989, και 10ηςΑυγούστου,
5. Τελικάη υπόθεσηαυτή αποσύρθηκε. 5 Στις 18 Οκτωβρίου, 1990, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, ύστερα από επιτόπια έρευνα και μελέτη, πληροφόρησε όλες τις άλλες αρμόδιες αρχές ότι ημείωση της πηγής της κοινότητας Κοιλίνιας οφειλόταν στη 10 συνεχιζόμενη απόχρόνια ανομβρίακαι όχι στη γεώτρηση της αιτήτριας - (βλ. μπλε 48 στο φάκελο της Διοίκησης Αρ. W.24/89). Η λειψυδρία μάστιζε την κοινότητα, η οποία 15 επανειλημμένα ζητούσε από το Έπαρχο, τον Υπουργό Εσωτερικών καιάλλους λύση τουπροβλήματος. Η Διοίκηση προσανατολίστηκε, ύστερα από έρευνες, στην απαλλοτρίωση και επίταξη της γεώτρησης. Όλες οι 20 Αρμόδιες Αρχές - το Κτηματολόγιο, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, το Κυβερνητικό Χημείο, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου και το Γραφείο του Επαρχου Πάφου - έκαμαν τις αναγκαίεςμελέτες για τους σκοπούς τηςαπαλλοτρίωσης και επίταξης, γιατην υδατοπρομήθεια 25 της κοινότητας Κοιλίνιας και άλλων χωριών - (ΣτατόςΆγιοςΦώτιος). Στις 17 Μαΐου, 1991, η αιτήτρια,μέσω του δικηγόρου της, έστειλε μακρά διαμαρτυρία στον Πρόεδρο της 30 Δημοκρατίας, ο οποίος την παρέπεμψε για εξέταση στο Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, το Υπουργείο Εσωτερικών καιτον Έπαρχο Πάφου. Τελικά, για σκοπούς παροχής πόσιμου νερού στους 35 κατοίκους της κοινότητας Κοιλίνιας και άλλων χωριών ' της περιοχής, εκδόθηκε το προσβαλλόμενο Διάταγμα, που έχει:40 "Επειδή η ακίνητη ιδιοκτησία που περιγράφεται στον Πίνακα που παρατίθεται πιο κάτω(πουθα αναφέρεται στο εξής ως 'η ιδιοκτησία') είναι αναγκαία για τους πιο κάτω σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, δηλ. για την 1263 Στυλιανίδης,Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)προμήθεια, συντήρηση και ανάπτυξη των προμηθειών, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη ζωή ή προάγουν την ευημερία του κοινού, τη συντήρηση και διανομή νερού και την καλύτερη χρησιμοποίηση και ανάπτυξη περιουσίας για τη δημόσια ωφέλεια ήγια οποιοδήποτε 5 από τους σκοπούς αυτούς και η επίταξη της επιβάλλεται για τους πιο κάτω λόγους, δηλ. για την παροχή πόσιμου νερού στους κατοίκους του χωριού Κοιλίνια και άλλων χωριών της περιοχής. 10 Για τους λόγους αυτούς, ο Υπουργός Εσωτερικών κατόπιν συνεννοήσεως μετά του Υπουργού Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, ασκώντας τις εξουσίες που χορηγούνται στο Υπουργικό Συμβούλιο από το άρθρο 4 του περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμου, και που η 15 άσκηση τους ανατέθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο σ* αυτόν, με το παρόν κηρύσσει την ιδιοκτησία ως αναγκαία για τους πιο πάνω σκοπούς και διατάσσει την επίταξη της από τη Δημοκρατία για τους σκοπούς που αναφέρονται πιο πάνω για περίοδο ενός χρόνου 20 από την ημερομηνία της δημοσίευσης του διατάγματος αυτού στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας. 25 ΠΙΝΑΚΑΣ Η Γεώτρηση που καλύπτεται με την άδεια με αρ. 2899ημερ.5/7/89(Αρ. Φακ.W.24/89) πουβρίσκεται στο τεμάχιο με αριθμό 1067/1/2του Χωρομετρικού Σχεδίου 30 46/10 του χωριού Στατός-Άγιος Φώτιος καθώς επίσης και οποιοδήποτε δικαίωμα έχει ο ιδιοκτήτης αυτής για τη λειτουργία και συντήρηση της πιο πάνω γεώτρησης ως καιγια την τοποθέτηση σωληναγωγών. 35 Δικαίωμα διάβασης προς το τεμάχιο με αρ.1067/1/2 διά μέσου των τεμαχίων με αρ. 1199, 1200, 1201 όπως φαίνεται στο Συνημμένο Κυβερνητικό Χωρομετρικό Σχέδιο με αρ.XLVI/10. 40 Περισσότερες λεπτομέρειες μπορούν να ληφθούν από το Γραφείο του ΕπαρχουΠάφου." 1264 4Α.Α.Δ. 5 Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α, Στυλιανίδης, Δ. Από το επισυνημμένο σχέδιο -(βλ. Φάκελο W.24/89)είναι καθαρό ότι η επίταξη καλύπτει χώρο γύρω από τη γεώτρηση έκτασης 10.00 Χ 10.00 μέτρα, χώρο για τοποθέτηση σωλήνων και άλλων αναγκαίων, και επιπρόσθετη γη από τα άλλα τεμάχια, για άσκηση δικαιώματος διαβάσεως από το δημόσιο δρόμο προςκαι απότη γεώτρηση. Η επίταξη είναι προσβολή δικαιώματος ιδιοκτησίας. 10 Είναι προσωρινή στέρηση της κατοχής, χρήσης και κάρπωσης της ιδιοκτησίας. Οι δικηγόροι των καθ' ων η αίτηση και του ενδιαφερομένου μέρους ισχυρίστηκαν ότιταυπόγεια νερά 15 ανήκουν στηΔημοκρατία,ηάδεια ανόρυξης φρέατος που εκδόθηκε στην αίτηση W.24/89 ανακλήθηκε και, συνεπώς, κανένα έννομο συμφέρο της αιτήτριας δεν προσβλήθηκε μετο επίδικοΔιάταγμα. 20 25 Το δεύτερο μέρος της πρώτης παραγράφου του Άρθρου 23του Συντάγματος προνοεί:"Το δικαίωμα της Δημοκρατίας επί των υπογείων υδάτων, ορυχείων και μεταλλείων και αρχαιοτήτων διαφυλάσσεται." Στην Υπόθεση Αρ. 571/88 - θέα Υγεία Αίμιτεδ ν. Κυπριακής Αημοκρατίας, (Απόφαση δόθηκε 15 Δεκεμβρίου, 1990)-ειπώθηκε:- 30 35 "Τα υπόγεια νερά στην Κύπρο ήταν ιδιοκτησία της πολιτείας. Σύμφωνα με το Οθωμανικό Δίκαιο το υπόγειο νερό δεν ήταν ιδιωτική (mulk) περιουσία οποιουδήποτε (Άρθρα 1235και1248-1251τουMejelle). Αυτός ο κανόνας δικαίου ισχύει απότην εποχή του Ρωμαϊκού Δικαίου -(Evangeli Anastassi and Others v. YiannakoHj.GeorghiIIC.L.R. 64,68)". Την ίδια αρχή απαντούμε και στο Αγγλικό. 40 Κοινοδίκαιο. Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην 1265 Στυλιανίδης, Δ.' Αριστείδουν.Δημοκρατίας κ.α.

(1992)υπόθεση Raghib Bey Hafuz Hassan v. Gerasimo, Abbot ofKykko,\\\ C.L.R. 105, στις 30 Μαΐου, 1896, θεσπίστηκε ο περί Φρεάτων Νόμοςτου

1. Η ιδιοκτησία της πολιτείας στα υπόγεια νερά διατηρήθηκε με τον περί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμο του 1928 - (The Government Water Works Law 1928), (τώρα Κεφ. 341) -(βλ. VassosPanayiPelen­ drides v. Her Britannic Majesty's Secretary of States forAir,24 C.L.R. 73). 5 To 1945, ενόψει της θέσπισης του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις)Νόμου 1946, (τώρα Κεφ. 224), κρίθηκε αναγκαία ηαναθεώρηση της περί Φρεάτων Νομοθεσίας. 10 15 Ο Νόμος, που θεσπίστηκε το 1946, κατάργησε και αντικατέστησε τον περί ΦρεάτωνΝόμοτου
2. Τέθηκε σε ισχύ την 1ηΣεπτεμβρίου,
3. 20 Το Σύνταγμα της Δημοκρατίας διαφύλαξε με την παράγραφο 1 του Άρθρου 23 το δικαίωμα της Δημοκρατίας στα υπόγεια νερά. Στην υπόθεση District Officer Nicosia v. Georghios loannides, 3 R.S.C.C. 107, στη σελ. 110 το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο 25 είπε:"Article 23 provides specifically for underground water by the second part of paragraph 1which reads as follows:The right of theRepublic to underground water .... is reserved'. Whatever is covered by such second part of para- 35 graph 1is not included in therightto property safeguar­ ded under the first part of the said paragraph. It is useful for the interpretation of the provision quoted above to observe that the meaning of the word 'reserved' has to be governed by the original Greek and Turkish texts. 40 The words 'διαφυλάσσεται' and 'mahfuzdur', used the­ rein, indicate that 'reserved' is to be interpreted in the 1266 30 4Α.Α.Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίας χ.α. Στυλιανίδης, Δ. senseof 'preserved'. 5 It follows,therefore, that whateverrightwas vestedin the Republic in relation to underground water by means of the provisions of section 3 of CAP 341 has been pre­ served and such section 3 is not contrary to Article 23 of the Constitution'". To επίδικο Διάταγμα,με σαφήνεια,επιτάσσει ακίνητη 10 ιδιοκτησία της αιτήτριας,ανεξάρτητα από τη διαφύλαξη των δικαιωμάτωντης Πολιτείας σταυπόγειανερά. Δεν θεωρώ, ούτε αναγκαίο, ούτε σκόπιμο, στην παρούσα διαδικασία,να εξετάσω τηνπράξητουΕπαρχου 15 Πάφου της 1ης Αυγούστου, 1989, και τα αποτελέσματα της, ούτε τους όρους της άδειας και την έκταση του δικαιώματοςπουηάδειαδημιούργησε γιατηναιτήτρια. Η αιτήτριαέχει προσωπικό,ενεστώς, έννομο συμφέρο, 20 πουπροσβλήθηκε ευθέως απότο Διάταγμα Επίταξης. 25 Το δικαίωμα ιδιοκτησίας προστατεύεται από το Άρθρο 23 του Συντάγματος, αλλά, ούτε απόλυτο, ούτε απεριόριστο είναι. Η επίταξη ιδιοκτησίας ρυθμίζεται απότην παράγραφο 8 του Άρθρου 23 του Συντάγματος και τους περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμους του 1962 έως 1991, (Νόμοι Αρ. 21/62, 50/66, 61/75, 43/86 και 108/91), (ο 30 "Νόμος"). Η παράγραφος 8 του Άρθρου 23 του Συντάγματος προνοεί ότι κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία δύναται να επιταχθεί μόνον:35 40 "(α) προς εξυπηρέτησιν σκοπού δημοσίας ωφελείας ειδικώς καθορισθησομένου διά γενικού νόμου περί επιτάξεων, όστις θέλει θεσπισθή εντός έτους από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος τουΣυντάγματος. (β) του τοιούτου σκοπού εξειδικευομένου δι' ητιολογημένης αποφάσεως της επιβαλλούσης την 1267 Στυλιανίόης,Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)επίταξιν αρχής εκδιδομένης κατά τας διατάξεις του νόμου τούτου και περιλαμβανούσης σαφώς τους λόγους της τοιαύτης επιτάξεως. (γ)διάπερίοδον μηυπερβαίνουσαν την τριετίαν ..." 5 Το ουσιώδες μέρος του Άρθρου 4

(1)του Νόμουέχει:"4

(1)Οσάκις καθίσταται αναγκαία η επίταξις ιδιοκτησίας διά σκοπόν δημοσίας ωφελείας, η 10 επιτάσσουσα αρχή δύναται, τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος και του παρόντος Νόμου, διά διατάγματος (εν τω παρόντι Νόμω αναφερομένου ως 'διάταγμα επιτάξεως') δημοσιευομένου εν τη επισήμω εφημερίδι της Δημοκρατίας, να κηρύξει ότι η 15 τοιαύτη ιδιοκτησία κατέστη ούτω αναγκαία, και να διάταξη την επίταξιν αυτής, καθορίζουσα σαφώς τον σκοπόν δι ον αύτη κατέστη ούτω αναγκαία, τους λόγους της τοιαύτης επιτάξεως, και την ημερομηνίαν αφ' ηςάρχεται ηεπίταξις:" 20 Οι σκοποί δημόσιας ωφέλειας καθορίζονται στο Άρθρο 3τουΝόμου. Η αιτήτρια δεν ανέφερε καμιά παράβαση νόμου, ούτε 25 επιχειρηματολόγησε για υποστήριξη των δύο πρώτων λόγων ακυρότηταςπουπρόβαλε. Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, είναι καθαρό ότι στην έκδοση του Διατάγματος Επίταξης 30 ακολουθήθηκε ηδιαδικασίαπουπροβλέπει οΝόμος. Η αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι η Διοίκηση ενήργησε με πλάνη περί τα πράγματα, επειδή δεν έκαμε τη δέουσα έρευνα. Η πλάνη περί τα πράγματα συνίσταται, όπως 35 ισχυρίζεται η αιτήτρια, στο ότι η Διοίκηση ενήργησε με την πίση ότι η αιτία μείωσης του νερού της πηγής της κοινότητας Κοιλίνιας ήταν η επιταχθείσα γεώτρηση· και, δεύτερο, στο ότι το νερό της γεώτρησης είναι πόσιμο. 40 Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκοπήσεως και το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, από το 1990, αποφάσισαν και 1268 4Α.Α.Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης, Δ. κοινοποίησαν τούτο γραπτά στις άλλες αρχές, ότι η μείωση της πηγής της κοινότητας οφειλόταν στη συνεχιζόμενη ανομβρία και όχι στη γεώτρηση - (βλ. μπλε 48 στο ΦάκελοτηςΔιοίκησης - W.24/89). 5 10 Το νερό της γεώτρησης που επιτάχθηκε είναι χημικά και βακτηριολογικά κατάλληλο για πόση, όπως κατέδειξε σχετική ανάλυση του Κυβερνητικού Χημείου, που έγινε τον Μάϊοτου 1991 - (βλ.ΠαράρτημαΒστην ένσταση). Ο σκοπός και οι λόγοι της επίταξης καθορίζονται με σαφήνεια στο προσβαλλόμενο Διάταγμα. Η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η Διοίκηση ενήργησε με 15 υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας, για ικανοποίηση ιδιωτικών συμφερόντων, κάτω από πολιτικές και/ή κομματικές παρεμβάσεις, και ότι δεν άσκησε διακριτική εξουσία, αλλά δέσμια. 20 25 Υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας είναι λόγος ακυρότητας της διοικητικής πράξης. Οι λόγοι αυτοί εξετάζονται από το Δικαστήριο, όχι αφηρημένα και ακαδημαϊκά, αλλά με βάση τα συγκεκριμένα γεγονότα στην κάθε υπόθεση - (Theodhoros G. Papapetrou and The Republic (Public Service Commission), 2 R.S.C.C. 61,64). Ηκατάχρησηεξουσίας είναι δημιούργημα της Γαλλικής Νομολογίας, στην οποία ονομάζεται "Detournment de 30 Pouvoir" ("Διαστροφή ή Εκτροπή της Εξουσίας"). Κατάχρηση εξουσίας υπάρχει όταν η Διοίκηση, στην άσκηση· δημόσιας διακριτικής εξουσίας, παραβαίνει το σκοπό του γράμματος και πνεύματος του Νόμου. Η κρινόμενη διοικητική πράξηπρέπει να είναι κατά τα άλλα 35 νόμιμη, αλλά να έχει εκδοθεί για καταχρηστικό λόγο και σκοπό, σκοπό κατάδηλα διαφορετικό από εκείνο που ο νομοθέτης θέλησε, έξω δηλαδή από τα τελεολογικά όρια τουΝόμου. 40 Στηνπερίπτωση που επιτυγχάνεται το αποτέλεσμα που θέλει ο Νόμος, αλλά και άλλος σκοπός με την ίδια πράξη, εξετάζεται από το Δικαστήριο ποιο αποτέλεσμα ή σκοπός 1269 Στνλιανίδης,Δ. Αριστείδουν.Δημοκρατίας κ.α.

(1992)υπερέχει σε σπουδαιότητα στη συγκεκριμένη πράξη. Αν υπερέχει ο πραγματοποιούμενοςάνομος σκοπός, ηπράξη ακυρώνεται για κατάχρηση.εξουσίας. Σκοπός που έχει σχέση με την εξυπηρέτηση δημοσίου συμφέροντος, είναι όμως άλλος από εκείνο που καθορίζουν οι νομοθετικές 5 διατάξεις που επιτρέπουν την έκδοση της πράξης, στοιχειοθετεί κατάχρηση εξουσίας. (Themos Koukoullis and 3 Others v. The Republic (Public Service Commis­ sion), 3 R.S.C.C. 134, σελ. 136* Christodoulos Nissis (No. 2) v. Republic (Public Service Commission)

(1967)3 10 C.L.R. 671, σελ. 675- Renos Kyriakides v.Republic (Mi­ nistry of Education and/orDirector of Higher and Se­ condary Education)

(1976)3 C.L.R. 364, σελ. 376, 379· Armenia Estates Ltd. και Άλλοι v. Κυπριακής Αημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 112/86(Απόφαση δόθηκε στις 15 19 Μαΐου,1989).) Δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου, ή, έστω, ένδειξη ότι το Διάταγμα εκδόθηκε για οποιοδήποτε καταχρηστικό λόγο ή σκοπό. Οι 20 παραστάσεις ^-της κοινότητας Κοιλίνιας για την υδροδότηση δεν μπορούν να στηρίξουν τον ισχυρισμό της αιτήτριας. Είναι δικαίωμα και καθήκον της Αρχής της κοινότητας να ενδιαφέρεται και να προβαίνει σε παραστάσεις προς όλες τις αρμόδιεςαρχέςγιατο δημόσιο 25 συμφέρον της κοινότητας. Ηπαροχήπόσιμου νερού είναι ένα από ταπρώτιστακαθήκοντακαιευθύνες της. Η Διοίκηση άσκησε την εξουσία της σύμφωνα με το Νόμο,γιακαθορισμένο σκοπόδημόσιαςωφέλειας. 30 Ο ισχυρισμός ότι το νερό θα χρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό είναι αστήρικτος και αβάσιμος. Το Άρθρο 7 του Νόμου προνοεί ότι η επιταχθείσα ιδιοκτησία δύναταινα χρησιμοποιηθεί μόνο για το σκοπό για τον οποίο 35 επιτάχθηκε. Το Διάταγμαείναι μεσαφήνειααιτιολογημένο. Οι ισχυρισμοί της αιτήτριαςότι το Διάταγμαεκδόθηκε 40 χωρίς δέουσα έρευνα, που οδήγησε σε πλάνη περί τα πράγματα, δεν υποστηρίζονται από τα γεγονότα της υπόθεσης και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία. 1270 4Α.Α.Δ. Αριστείδου ν.Δημοκρατίας κ.α. Στυλιανίδης,Δ. Ο σκοπός της επίταξης είναι σαφής. ΗΔιοίκηση ενήργησε σύμφωνα με το Νόμο, μέσα στα όρια της διακριτικής ευχέρειας της,χωρίς υπέρβαση,ή κατάχρηση εξουσίας. 5 Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή αποτυγχάνει καιτο προσβαλλόμενο Διάταγμα επικυρώνεται. Καμιάδιαταγήγια έξοδα. 10 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1271