(1992)23 Ιανουαρίου, 1992 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ LUKEBENFIELD, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 967/87). Διοικητική Πράξη — Αιτιολογία — Δίδεται με την έκδοση της όιοικτ/τικτίς πράξης — Οι ισχυρισμοί των διαδίκων κατά την ακρόαση της υπόθεσης δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αιτιολογία της απόφασης της διοίκησης. Ο περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχη, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος, Κεφ. 224 — Άρθρα 70 και 77 — Ένσταση επί της εκτίμησης αξίας ακινήτων — Μπορεί να υποβληθεί και από εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο ή εκπρόσωπο του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη — Παράβαση νόμου ενέχει η απόρριψη της ένστασης 10 επειδή υποβλήθηκε από τους λογιστές του ιδιοκτήτη. Με την προσφυγή αυτήπροσβλήθηκε η απόφαση των καθ'ων η αίτηση να απορρίψουν ένσταση του αιτητή επί της εκτίμησης των κτημάτων του, για το μόνο λόγο ότι αυτή υποβλήθηκε από τους λογιστές του που δεν ήταν οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες των κτημάτων πουπεριγράφονται στην ένσταση. Ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε πως βάσει των Αρθρων 70 και 77 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχη, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, η ένσταση μπορούσε να υποβληθεί από τρίτο κατ' εξουσιοδότηση του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη και επομένως η απόφαση των καθ' ων η αίτηση ήταν αυθαίρετη, αντίθετη με το νόμο καθ'υπέρβαση και/ήκατάχρησηεξουσίας και 132 15 20 4 Α.Α.Δ. Benfield ν.Δημοκρατίαςκ.α. αναιτιολόγητη. Οι καθ'ωνηαίτηση πρόβαλαντον ισχυρισμό πως η ένσταση του αιτητήείχεληφθεί εκπρόθεσμα απότον καθ' ουηαίτηση2και ως εκτούτου οαιτητής κωλυόταν να προχωρήσει στην προσφυγή του. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας τηνεπίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 10 15 20 25 -„ 35
(1)Ο ισχυρισμός των καθ'ων ηαίτησηότιηένσταση λήφθηκε εκπρόθεσμα προβλήθηκε για πρώτη φορά από τηδικηγόρο των καθ'ωνηαίτηση κατάτην εκδίκαση της υπόθεσης. Η αιτιολογία όμως η οποία δίδεται ή οι ισχυρισμοί που προβάλλονται απότους δικηγόρους των διαδίκωνκατά την ακρόαση της υπόθεσης, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αιτιολογίατηςαπόφασηςτηςδιοίκησης.
(2)Δεν χωρεί αμφιβολίαότι οιλογιστές του αιτητήμπορούσαν νόμιμα να υποβάλουν οι ίδιοι τη σχετική ένσταση εναντίον της εκτίμησης των κτημάτων εκ μέρους τουπελάτη τους όπως ρητάπροβλέπεταικαιαπό το Αρθρο77πιοπάνω,και δεδομένου ότι απότοκείμενο τουΑρθρου 70δενπροκύπτει οτιδήποτε το αντίθετο. Επίσης από το λεκτικό των πιο ' πάνω νομοθετικών προνοιών δεν προβλέπεται οτιδήποτε για προσαγωγή κατά την υποβολή ένστασης απότον αντιπρόσωπο ή εκπρόσωπο τουεγγεγραμμένου ιδιοκτήτη, αποδεικτικών στοιχείων περί της εξουσιοδότησης του προς τούτοαπότον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη. Ενόψει τωνπιοπάνω έχωκαταλήξει στοσυμπέρασμα ότιοι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν αντίθετα καικατά παράβαση των ρητών προνοιών του Νόμου,και ότιηεπίδικη απόφασηλήφθηκε καθ'υπέρβασηκαι/ή κατάχρησηεξουσίας. Ηεπίδικη απόφασηακυρώνεταιμεέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 40 HadjiPapasymeou v.Republic
(1984)3C.L.R. 1182Droussiotis v.Republic
(1967)3C.L.R. 15· Metalock (NearEast) v.Republic
(1969)3C.L.R. 357· 133 Benfield v. Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)Σαράντη v.Δημοκρατίας και Άλλου
(1991)4(Δ)Α.Α.Δ. 2896. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον των εκτιμήσεων των κτημάτων του αιτητή δυνάμει του Άρθρου 69
(1)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχη, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224. 5 10 Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατον αιτητή. Κλ. Θεοδούλου (κα), Ανώτερη Δικηγόρος Δημοκρατίας,γιατουςκαθ'ων η αίτηση. της Cur.adv. vult. 15 Ο Δικαστής κ. Δημητριάδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής είναι κάτοικος 2 0 Αγγλίας και είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης (α) Διαμερίσματος υπ' αρ.εγγραφής 21737,Τεμ.83/1/2/2/6/79 που βρίσκεται στο χωριό Γερμασόγεια - Πάνω Γερμασόγεια - και (β) Οικόπεδου υπ' αρ. εγγραφής 4452, Τεμ. 18πουβρίσκεται στο χωριό Μονιάτη. 25 Το Υπουργικό Συμβούλιο με Διάταγμα του που εκδόθηκε την 8.1.1982 σύμφωνα με το Αρθρο 69
(1)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχη, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, Κεφ. 224, όπως έχει τροποποιηθεί 30 από μεταγενέστερους Νόμους (ο Νόμος), και που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με αρ. Κ.Δ.Π. 2/82, διέταξε τη "διενέργεια Γενικής εκτίμησης της αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας που βρίσκεται σε ολόκληρη την περιοχή της Κύπρου που 35 ελέγχεται απότο Κράτος". Οι εκτιμήσεις των κτημάτων του αιτητή έγιναν απότο κτηματολόγιο και οι σχετικές ειδοποιήσεις αναρτήθηκαν σύμφωνα μετις πρόνοιες τουΝόμου. Οι λογιστές του αιτητή με επιστολή τους ημερ. 134 40 4Α.Α.Δ. Benfield v. Δημοκρατίας κ.α. Δημητριάδης, Δ. 17.9.1987υπέβαλαν ένσταση στην εκτίμηση των κτημάτων του αιτητήγιατί κατά τηγνώμη τους ηεκτίμηση πουέγινε ήταν υπερβολική. 5 Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Λεμεσού με επιστολή ημερομηνίας 26.9.1987 πληροφόρησε τους λογιστές του αιτητή ότι η ένσταση δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή για το λόγο ότι δεν ήταν οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες των στην ένσταση περιγραφόμενωνκτημάτων. 10 Εναντίον της απόφασης αυτής καταχωρήθηκε η παρούσα προσφυγή με την οποία ο αιτητής ισχυρίζετσαι ότι το άρθρο 70 του περί ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχη, Εγγραφήκαι Εκτίμηση) Νόμου,Κεφ.224, δεν 15 θέτει ως απαραίτητηπροϋπόθεση ότι ηένσταση πρέπει να γίνεται από τον ίδιο τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη αλλά είναι δυνατόν η τέτοια ένσταση να υποβληθεί από τρίτον κατ' εξουσιοδότηση του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη, όπως ρητάπροβλέπεται καιστο άρθρο77 του Νόμου. Συνεπώς, 20 είναι ηθέσητου αιτητήότι οι καθ' ων ηαίτηση ενήργησαν αυθαίρετα, αντίθετα με το νόμο καθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας, και ότι η απόφαση τους δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη. 25 Εκ μέρους του Υπουργού Εσωτερικών, καθ' ου η αίτηση 1, υποβλήθηκε ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί σε όσο μέρος δεν τον αφορά γιατί δεν έχει οποιαδήποτεσχέσημετην επίδικηαπόφαση. 30 Δεν υπάρχει αμφιβολίαότι οκαθ'ουη αίτηση 1 δενέχει οποιαδήποτε σχέση με την επίδικη απόφασηπου λήφθηκε από τον καθ' ου η αίτηση 2, και δεδομένου ότι σύμφωνα με το άρθρο 146 του Συντάγματος προσφυγή ασκείται εναντίον απόφασης, πράξης ή παράλειψης οργάνου, 35 αρχής ή προσώπου, η προσφυγή εναντίον του καθ' ου η αίτηση 1πρέπει να απορριφθεί. (Βλέπε σχετικά HadjiPapasymeou v.Republic
(1984)3C.L.R. 1182 στις σελ. 11841186 καιστις αποφάσειςπουαναφέρονταισ'αυτή). 40 Στη γραπτή αγόρευση της δικηγόρου της Δημοκρατίας εκ μέρους των καθ'ων ηαίτηση,προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι ο αιτητής κωλύεται να προχωρήσει στην προσφυγή 135 Δημητριάδης, Δ. Benfield ν.Δημοκρατίας κ.α.
(1992)του για το λόγο ότι η ένσταση τους προς τον καθ' ου η αίτηση 2 είχε υποβληθεί μετά τη λήξη της προθεσμίας προς τούτο στις 20.9.1987, γιατί παρόλο που ταχυδρομήθηκε στις 18.9.1987 με ασφαλισμένη επιστολή ημερ. 17.9.1987, λήφθηκε από τον καθ' ου η αίτηση στις 5 22.9.1987. Όπως αναφέρεται ρητά στην επιστολή των καθ' ων η αίτηση ο λόγος για τη μη αποδοχή της υποβληθείσας ένστασης, ήταν το γεγονός ότι αυτή δεν υποβλήθηκε από τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη των κτημάτων και όχι γιατί η ένσταση ήταν εκπρόθεσμη. Ούτε προκύπτει τέτοιο θέμα από το φάκελο της διοίκησης που κατατέθηκε ως τεκμήριο. Ο ισχυρισμός αυτός προβάλλεται για πρώτη φορά από τη δικηγόρο των καθ' ων η αίτηση κατά την εκδίκαση της υπόθεσης. 10 15 Είναι νομολογημένο ότι αιτιολογία η οποία δίδεται ή ισχυρισμοί που προβάλλονται από τους δικηγόρους των διαδίκων κατάτην ακρόασητηςυπόθεσης δεν μπορούν να 20 θεωρηθούν ως αιτιολογία της απόφασης της διοίκησης (Βλέπε Droussiotis v. Republic
(1967)3 C.L.R. 15, στη σελ. 23, Metalock (Near East) v.Republic
(1969)3 C.L.R. 351,στη σελ. 359, Σαράντη v.Δημοκρατίας, αρ. Υπόθεσης 773/88(ημερ.9.8.1991)). 25 Όσον αφορά την ουσίατης προσφυγής το άρθρο70 του Κεφ.224 προβλέπει μεταξύ άλλων ταακόλουθα: "
- Οσάκις έχει δίαταχθή δυνάμει του άρθρου 69 γενική εκτίμησις εν σχέσει προς άπασαν την ακίνητον ιδιοκτησίαν ή οιονδήποτε οριζόμενον μέρος αυτής εν οιαδήποτε πόλει, χωρίω ή ενορία ισχύουσιν αι ακόλουθοι διατάξεις: 3 ^ 35 (α) (β) (Υ) 40 (δ) η υπό εκτιμητού διενεργηθείσα 136 εκτίμησις 4Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Benfield v.Δημοκρατίαςκ.α. Δημητριάδης,Δ. καθίσταται τελική εκτός εάν το επηρεαζόμενον πρόσωπον υποβάλη προς τον Διευθυντήν έγγραφον ένστασιν κατ" αυτής εντός έξ μηνών από της ημερομηνίας της αναρτήσεως της ειδοποιήσεως της αναρτηθείσης ωςεν παραγράφω(β) εάν ο Διευθυντής αιτήση παρά του Δικαστηρίου αναθεώρησιν ταύτηςως εν παραγράφω (στ) προνοείται· (ε) ο Διευθυντής εξετάζει πάσαν ένστασιν υποβληθείσαν αυτώ δυνάμει της παραγράφου (δ) και δίδει ειδοποίησιν περί της αποφάσεως του εις το επηρεαζόμενον πρόσωπον (στ) εάνοΔιευθυντής αιτήση παρά του Δικαστηρίου αναθεώρησιν εκτιμήσεως ως εν παραγράφω (δ) προνοείται, ούτος χωρεί εις την τοιαύτην ενέργειαν μετά πάσης ευλόγου ταχύτητος, δίδει δε ειδοποίησιν περί της αιτήσεως αυτού εις το υπό ταύτης επηρεαζόμενον πρόσωπον". Το δεάρθρο 77του Κεφ.224 έχει ως εξής: 25 "
- Οσάκις εντωπαρόντι Νόμω προνοείται ότιο κύριος ακινήτου ιδιοκτησίας λαμβάνει ή δίδει ειδοποίησιν ή υποβάλλει αίτησιν ή τελεί οιανδήποτε πράξιν, αύτη δύναται να ληφθεί, δοθή, υποβληθή ή τελεσθή υπό τουδεόντως διορισθέντος αντιπροσώπου ή εκπροσώπου αυτού, εκτός εάνάλλως καθορίζηταιή προκύπτηεκτου κειμένου". 30 35 40 Από τιςπιοπάνω νομοθετικές πρόνοιες δεν χωρεί αμφιβολία ότι οι λογιστές του αιτητή μπορούσαν νόμιμα να υποβάλουν οι ίδιοι τη σχετική ένσταση εναντίον της εκτίμησης τωνκτημάτων εκ μέρους του πελάτη τους όπως ρητά προβλέπεται και απότοάρθρο 77 πιο πάνω, καιδεδομένου ότι από το κείμενο του άρθρου 70 δεν προκύπτει οτιδήποτε το αντίθετο. Επίσης απότο λεκτικό των πιο πάνω νομοθετικών προνοιών δενπροβλέπεται οτιδήποτε για προσαγωγή κατά την υποβολή ένστασης απότον αντιπρόσωπο ή εκπρόσωπο του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη, αποδεικτικών στοιχείων περί της εξουσιοδότησης του προς τούτο απότον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη. 137 Δημητριάδης, Δ. Benfield ν.Δημοκρατίας κ.α.
(1992)Ενόψει των πιο πάνω έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν αντίθετα και κατά παράβασητων ρητών προνοιών του Νόμου, και ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε καθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας και για το λόγο αυτό ηπροσφυγήπρέπει να επιτύχει. Για τον πιο πάνω λόγο ηπροσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα εναντίον του καθ'ουη αίτηση. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα. 138