4 ΑΛΛ. 30Αποιλίου, 1992 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΛΕΥΚΙΟΣ ΓΕΩΡΠΑΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 547/90). Αναθεωρητική Έφεση — Παράταση προθεσμίας καταχώρησης — του χρονικού πλαισίου για την άσκηση της — Η Δ.35, Θ.2 και η νομολογία — Άγνοια των δικονομικών κανόνων δεν θεμελιώνει λόγο για παρέκκλιση από αυτούς — Συμφωνία των διαδίκων για παράταση χρόνου δεν δεσμεύει το Δικαστήριο — Ανάλυση των νομολογιακών προσεγγίσεων: Niki Chr. Georghiou v. Republic σε αντιδιαστολή προς την Branco Salvage Ltd. v. Republic — Αμέλεια ή παράλειψη του νομικού συμβούλου του αιτητή μπορεί να αποτελέσει λόγο για την παράταση του χρόνου και στον τομέα 5 10 της αναθεωρητικής '5 Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε αίτημα αναβίωσης του δικαιώματος προς άσκησηεφέσεως κατ'απορριπτικήςαποφάσεως του Δικαστηρίου, επί προσφυγής του αιτούντος, μετά την παρέλευσητης προθεσμίαςτων έξιεβδομάδων. Το Ανώτατο αποφάσισε ότι: υ δικαιοδοσίας. Δικαστήριο, απορρίπτοντας την αίτηση, 1. Η άγνοια των δικονομικών κανόνων,όπως και τουδικαίου, δεν θεμελιώνει λόγο για παρέκκλιση από αυτούς. Το τεκμήριο για τη γνώση του δικαίου είναι συνυφασμένο με 1569 Γεωργιάδης ν. Λημοκρατίας
(1992)την ευνομία στην Πολιτεία.
- Η συμφωνία των διαδίκων για την ύπαρξη των προϋποθέσεων γιατηνπαράταση τουχρόνου, δεν δεσμεύει το Δικαστήριο, ούτε το απαλλάσσει απότο καθήκον να 5 διαπιστώσει ανσυντρέχουν καλοί λόγοι γιατην παράταση του χρόνου. Η τήρηση των προθεσμιών για τη λήψητων προβλεπόμενων από τους θεσμούς δικαστικών μέτρων, είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την καλή απονομήτης δικαιοσύνης. ΗΔ.35, Θ.2,πουορίζει τοχρονικό πλαίσιο για 10 την άσκηση έφεσης, ρητά προβλέπει το ενδεχόμενο παράτασης του καθοριζόμενου χρόνου. Ευχέρεια για παράταση των χρονικών προθεσμιών που προβλέπουν οι θεσμοί, παρέχεταικαιαπότηΔ.57, θ.
- 15 Οι θεσμοί δεν καθορίζουν τα κριτήρια βάσει των οποίων ασκείται η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να παρατείνει τις θεσμικές προθεσμίες. Πότε τα συμφέροντα της δικαιοσύνης δικαιολογούν παρέκκλιση, δεν μπορεί να προσδιοριστεί εκτωνπροτέρων. Στη Niki Chr. Georghiou ^0 v. Republic το Εφετείο σε ολομέλεια, έκρινε ότι η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου γιατην παράταση του χρόνου, είναι απόλυτα ελεύθερη. Ηάσκηση της συναρτάται με ταγεγονότα τηςσυγκεκριμένης υπόθεσης. Αφετηρίαγια την κρίση τους αποτελεί η αρχή ότι η τήρηση των 25 δικονομικών κανόνων είναι προς τοδημόσιο συμφέρον.Το Εφετείο έκρινε ότιαμέλεια ήπαράλειψηδικηγόρου,μπορεί, εύλογα με τη φύση καιτις συνθήκες κάτω απότις οποίες εκδηλώνεται, να αποτελέσει λόγο για την παράτασητης προθεσμίας για την υποβολή έφεσης. Η Georhgiou 30 συγκρούεται εκπρώτης όψεως μετην Branco SalvageLtd. v.Republic. Ο λόγος (ratio) γιατηναπόρριψητηςαίτησης σ'εκείνητην υπόθεση,γιατηνπαράτασητουχρόνου γιατην υποβολή έφεσης, ήταν σύνθετος. 35
- Υπό τοφωςτηςνομολογίας, αμέλεια ήπαράλειψη νομικού συμβούλου τουαιτητή, μπορεί νααποτελέσει λόγο για την παράταση του χρόνου και στον τομέα τηςαναθεωρητικής δικαιοδοσίας. Κατά πόσο παρέχεται έρεισμα στη συγκεκριμένη περίπτωση για την παράταση, εξαρτάταιαπό 40 τη φύση της καιτα γεγονότα πουτη στοιχειοθετούν (την παράλειψηή αμέλεια). Μετά απόεξέταση των λόγων οι οποίοι έχουν προβληθεί 1570 4ΑΛΛ. Γεωφγιάόηςν. Δημοκρατίας υπό το πρίσμα των αρχών που διέπουν την άσκηση της διακριτικής μου ευχέρειας, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η παράτασητουχρόνου. 5 Ηαίτηση απορρίπτεται. Αναφερόμενες υποθέσεις: Georghiou v.Republic
(1968)1C.L.R.AllBrancoSalvageLtd. v.Republic
(1967)3 CLR 213· Cyprian SeawayAgencies v.Republic
(1981)3 CLR. 271· 15 l.&A. Φιλίππου v.Δημοκρατίας
(1989)3(A)A.AA. 2385· LavarShipping Co. Ltd. v.Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1635. Αίτηση. 20 Αίτηση απότους δικηγόρους του αιτητήγιαπαράταση του χρόνου γιατηνυποβολή έφεσης. 25 Ν.Παπαευσταθίον, γιατον αιτητή. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,γιατους καθ' ων η αίτηση. Cur.adv.vult. 30 Ο Δικαστής κ. Πικής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Στις 30/12/91 εκδόθηκε η απόφαση του 35 Δικαστηρίου στην προσφυγή του αιτητή,Αρ. 547/90,που στρεφόταν εναντίον απόφασης των φορολογικών Αρχών που τον αφορούσε. Η προσφυγή απορρίφθηκε. 'Οπως αναγράφεται στο πρακτικό του Δικαστηρίου της ίδιας ημέρας, η απόφαση απαγγέλθηκε στην παρουσία του 40 δικηγόρου του αιτητή. Βάσει του περί Εφέσεων (Αναθεωρητική Δικαιοδοσία) Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1964 και Δ.35, θ.2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ηαπόφασημπορούσε να εφεσιβληθεί μέσα σε έξι εβδομάδες. Ο χρόνος παρήλθε 1571 Πικής, Α. Γεωργιά6ηςν.Δημοκρατίας
(1992)(11/2/92) χωρίς να ασκηθεί έφεση. Με αίτηση των δικηγόρων του αιτητή, "Τασσος Παπαδόπουλος & Σία" (οι ίδιοι δικηγόροι (συνεταιρισμός) που τον εκπροσώπησαν και κατά την ακρόαση της προσφυγής), υποβλήθηκε αίτηση για την παράταση του χρόνου για την 5 υποβολή έφεσης. Οι λόγοι της καθυστέρησης εξηγούνται στην ένορκη ομολογία του δικηγόρου Νίκου Παπαευσταθίου, του μέλους του συνεταιρισμού που εκπροσώπησε τον αιτητή κατά την ακρόαση της προσφυγής, και τον οποίο ο αιτητής αναζήτησε, όπως 10 συνάγεται από την ένορκη δήλωση για να του δώσει οδηγίες ναυποβάλει έφεση. Μόνο μερικά από τα γεγονότα τα οποία εκτίθενται στην ένορκη ομολογία πηγάζουν από ίδια γνώση του 15 ομνείοντα.Ταγεγονότα αυτά είναι
(1)Η απόφαση της 30/12/91 κοινοποιήθηκε στον αιτητή μετάτην έκδοσητης.
(2)Όταν ο αιτητής είχε άμεση τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του,σε σχέση μετην καταχώρησητης έφεσης, διαπιστώθηκε ότι ο χρόνος για την υποβολή της είχεπαρέλθει. Η προέλευση των πληροφοριών για τα άλλα γεγονότα για τα οποία δεν είχε άμεση γνώση, τα οποία παρατίθενται στην ένορκη δήλωση, δεν προσδιορίζεται. Συνάγεται όμως ότι οι πληροφορίες αυτές προήλθαναπό τον αιτητή και τη γραμματέα του κ. Παπαευσταθίου. Τα 30 γεγονότα αυτά είναι,ότι(α) ο αιτητής, πριν αποφασίσει να υποβάλει έφεση, αναζήτησετη συμβουλή των ελεγκτών του, 35 (β) μετά την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων, επικοινώνησε με το γραφείο του κ. Παπαευσταθίου για να ζητήσει τη συμβουλή του σχετικά με την υποβολή έφεσης, αλλά δεν κατέστηδυνατήηεπικοινωνία μεταξύ τους λόγω της απουσίας του στο εξωτερικό. Η 4 ^ ημερομηνία της τηλεφωνικής αυτής επικοινωνίας δεν καθορίζεται. 1572 4 Λ.Α.Δ. 5 Γεωργιάδηςν.Δημοκρατίας Πικής, Δ. (γ)Τηνπρώτηεβδομάδατου Φεβρουαρίου,οαιτητής αναζήτησε, για δεύτερη φορά, τον κ.Παπαευσταθίου, και πάλι χωρίς επιτυχία λόγω απουσίας εξαιτίας ασθένειας. Κατά την επικοινωνία αυτή, ο αιτητής έδωσε οδηγίες στη γραμματέα του κ. Παπαευσταθίου γιατηνυποβολή έφεσης. Στην ένορκηδήλωσηαναφέρεταιότι οαιτητήςδεν είναι νομικός και δε γνώριζε ότι η προθεσμία για την υποβολή 10 έφεσης περιοριζόταν μόσο σε έξι εβδοομάδες. Από τη δήλωση αυτή συνάγεται ότι δεν είχε συμβουλευθεί το δικηγόρο του για τα χρονικά πλαίσια μέσα στα οποία μπορούσε να ασκηθεί η έφεση. Βέβαια, η άγνοια των δικονομικών κανόνων, όπως και του δικαίου, δε 15 θεμελιώνει λόγο γιαπαρέκκλιση απόαυτούς.Το τεκμήριο για τη γνώση του δικαίου είναι συνυφασμένο με την ευνομία στην Πολιτεία. Ενόψει των λόγων που την υποστηρίζουν, ο κ. 20 Λαζάρου δεν αντέστη στην αίτηση, κρίνοντας ότι είναι δικαιολογημένη. Η συμφωνία των διαδίκων για την ύπαρξητων προϋποθέσεων γιατην παράτασητουχρόνου, δε δεσμεύει το δικαστήριο, ούτε το απαλλάσσει από το καθήκον να διαπιστώσει αν συντρέχουν καλοί λόγοι για 25 την παράταση του χρόνου. Ητήρησητων προθεσμιών για τη λήψη των προβλεπομένων από τους θεσμούς δικαστικών μέτρων, είναι κεφαλαιώδουςσημασίας γιατην καλήαπονομήτης δικαιοσύνης. ΗΔ.35, θ.2,που ορίζει το χρονικό πλαίσιο για την άσκηση έφεσης, ρητά προβλέπει 30 το ενδεχόμενο παράτασης του καθοριζόμενου χρόνου. Ευχέρεια για παράταση των χρονικών προθεσμιών που προβλέπουν οι θεσμοί, παρέχεταικαιαπό τηΔ.57, θ.2. Οι θεσμοί δεν καθορίζουν τα κριτήρια βάσει των 35 οποίων ασκείται η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να παρατείνει τις θεσμικές προθεσμίες. Εξ αντικειμένου συναρτούνται με το σκοπό που αποβλέπουν να υπηρετήσουν, δηλαδήτην κάμψητων προθεσμιών, όπουη χαλάρωση επιβάλλεται από τα συμφέροντα της 40 δικαιοσύνης. Οι θεσμικές προθεσμίες σκοπούν στη διασφάλιση των εχεγγύων για την εύρυθμη και καλή απονομήτης δικαιοσύνης. Ητήρησητους αφοράόχι μόνο 1573 Πικής, Δ. Γεωργιά&ηςν.Δημοκρατίας
(1992)τους διαδίκους αλλά καιτοδημόσιο. Τασυμφέροντατης δικαιοσύνης συναρτούνται και με τους δυο παράγοντες. Πότε τα συμφέροντα της δικαιοσύνης δικαιολογούν παρέκκλιση, δε μπορεί να προσδιοριστεί εκ των προτέρων. ΣτηNiki Chr.Georghiou v.Republic
(1968)1 5 C.L.R. 411, την οποία επικαλέσθηκε ο δικηγόρος του αιτητή, το Εφετείο σεολομέλεια, έκρινε ότιη διακριτική ευχέρεια τουδικαστηρίου γιατηνπαράτασητουχρόνου, είναι απόλυτα ελεύθερη. Ηάσκηση τηςσυναρτάται με τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης. Αφετηρία γιατην 10 κρίση τους αποτελεί η αρχήότι ητήρηση των δικονομικών κανόνων είναι προς το δημόσιο συμφέρον. Το Εφετείο έκρινε ότι αμέλεια ή παράλειψη δικηγόρου, μπορεί ανάλογα με τηφύσηκαιτις συνθήκες κάτωαπότις οποίες εκδηλώνεται, να αποτελέσει λόγο γιατην παράταση της 15 προθεσμίας για την υποβολή έφεσης. Η Georghiou συγκρούεται εκ πρώτης όψεως με την Branco Salvage Ltd. v.Republic
(1967)3C.L.R.213.Ολόγος (ratio)για την απόρριψη τηςαίτησης σ' εκείνη τηνυπόθεση, για την παράταση του χρόνου για την υποβολή έφεσης, είναι 20 σύνθετος:(ι) Στον τομέα της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας δικαιολογείται η παράταση της προθεσμίας γιατην υποβολή έφεσης μόνο όπουηκαθυστέρηση οφείλεται σε 25 ανώτερη βία. Διαπιστώνεται ότι σ' αυτό το πεδίο δικαιοδοσίας συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοιγια την τήρηση των προθεσμιών χάριν της βεβαιότηταςστη διοικητική λειτουργία (Τριανταφυλλίδης, Δ. και 3 0 Σταυρινίδης,Δ.). (ιι) Δεν εδικαιολογείτο η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας τουΔικαστηρίου υπέρ τουαιτητή βάσειτων καθιερωμένων κριτηρίων γιατην παράτασητου χρόνου για την υποβολή έφεσης από αποφάσεις αστικού 35 δικαστηρίου. Συνεπώς,δεν ήταναναγκαίονα εξεταστεί αν ισχύει αυστηρότερος κανόνας στον τομέα της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας. (Ιωσηφίδης, Δ. και Χατζηαναστασίου,Δ.). Και, 40 (ιιι) η υποβολή αίτησης γιατην παράταση χρόνου πρέπει, κατά κανόνα,να υποβάλλεται πριν την εκπνοή 1574 4 Α.Λ.Δ. Γεωργιάδηςν.Δημοκρατίας Πιχής, Δ. τηςπροβλεπόμενης προθεσμίας (Βασιλειάδης, Π.). Η διάσταση μεταξύ των δύο αποφάσεωνεπισημάνθηκε από τον Α. Λοΐζου, Δ., όπως ήταντότε,στη CyprianSea5 way Agencies v. Republic
(1981)3 C.L.R. 271* υιοθετήθηκε η θέση ότι η Georghiou παρέχει έρεισμα για την παράταση του χρόνου, οποτεδήποτε η καθυστέρηση οφείλεται σε απροοσεξία, αμέλεια, ή λάθος των νομικών συμβούλων του διαδίκου που επιδιώκει την παράταση. 10 Ανάλογη ήταν και η προσέγγιση του Στυλιανίδη, Δ., σε δυο μεταγενέστερες αποφάσεις, τις οποίες ανάφερε ο κ. Παπαευσταθίου - Προσφυγή Αρ. 230/84 - /. & Α. Φιλίππου ν.Δημοκρατίας - που εκδόθηκε στις 14/10/89, και Προσφυγή Αρ. 146/84 - Lavar Shipping Co. Ltd. v. 15 Δημοκρατίας- πουεκδόθηκεστις9/5/90. Αποδέχομαι,υπότο φωςτηςνομολογίας,ότι αμέλεια ή παράλειψη νομικού συμβούλου του αιτητή, μπορεί να αποτελέσει λόγο για την παράτασητου χρόνου και στον 20 τομέα της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας. Κατά πόσο παρέχεται έρεισμα απότη φύση της και τα γεγονότα που τηστοιχειοθετούν (τηνπαράλειψηή αμέλεια). Μετά από εξέταση των λόγων οι οποίοι έχουν 25 προβληθεί υπό το πρίσμα των αρχών που διέπουν την άσκηση της διακριτικής μου ευχέρειας, κρίνω ότι δε δικαιολογείται η παράτασητου χρόνου. Η αναζήτηση,εκ μέρους του αιτητή,των απόψεων των ελεγκτών του για την υποβολή έφεσης, δεν αποτελεί λόγο για τηνπαράταση 30 χου χρόνου. Το γεγονός αυτό αποτελεί εξωγενή παράγοντα ο οποίος δε στοιχειοθετεί λόγο για την παράταση του χρόνου, ούτε και η άγνοια των θεσμών εκ μέρους του αιτητή. Εύκολα θα μπορούσε να πληροφορηθεί για την προθεσμία, αποτεινόμενος στους 35 δικηγόρους του. Δε διαπιστώνεται σφάλμα των δικηγόρων στη μη υποβολή έφεσης. Στην ένορκη ομολογία δεν αναφέρεταιμεβεβαιότητα ότι η γραμματέας του κ. Παπαευσταθίου είχε αναλάβει, εκ μέρους του γραφείου τους, να υποβάλει έφεση, και κατά πόσο 40 γνωστοποίησε την υποχρέωση που ανέλαβε στους δικηγόρους του γραφείου.Αποτελούσε ευθύνη του αιτητή να βεβαιωθεί ότι οι οδηγίες για την άσκηση έφεσης είχαν 1575 Πικής,Δ. Γεωργιάδηςν.Δημοκρατίας
(1992)περιέλθεισεγνώσητωνδικηγόρων του,καιναμεριμνήσει για την έγκαιρηυποβολήτης ήτην αναζήτηση παράτασης πριντην εκπνοή τηςπροθεσμίας. Η αίτησηαπορρίπτεται. 5 1576