clr/1992/1992_4_1593.pdf

(6)(ι) στους περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984—Διακρίνεται από την απλή κατοικία — Η διάρκεια της εγκατάστασης δεν είναι το μόνο στοιχείο που απαιτείται για να αποκτηθεί συνήθης κατοικία — Τοποθέτηση στο εξωτερικό για επαγγελματικούς λόγους με απόσπαση και με τη συνεχή αίρεση της ανάκλησης στην Κύπρο, δεν δημιουργεί το στοιχείο της συνήθους διαμονής. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Άρθρο 28 — Αρχή της ισότητας — Δεν είναι νοητή η ισότητα στις περιπτώσεις που μια πράξη θα ήταν αντίθετη με ρητή διάταξη του νόμου. Ο αιτητής που ως εκπαιδευτικόςαποσπάστηκεκαι εργάστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο για πέντε χρόνια, προσέβαλε με την προσφυγή του την απόφαση των καθ' ων η αίτηση με την οποία απέρριψαν αίτημα του για εγγραφήοχήματος που είχε εισάξει με την αιτιολογία ότι δεν πληρούσε την προϋπόθεση του Αρθρου 4

(2)(δ)(ι) του Νόμου που αποκτούσε όπως ο αιτητής είχε την συνήθη διαμονή του στην αλλοδαπή πριν την εγκατάσταση του στηνΚύπρο. Ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε πως η πεντάχρονη 1593 Κιμίτρης ν.Δημοκρατίας

(1992)διαμονή του αιτητή στο Ηνωμένο Βασίλειο συνιστούσε "συνήθη διαμονή" η οποία είχε τερματιστεί με τον γυρισμό του στην Κύπρο. Περαιτέρω ισχυρίστηκε πως έγινε διάκριση σε βάρος του κατά παράβασητης αρχήςτης ισότηταςκαιμε ένορκη δήλωση του αιτητή δόθηκαν ονόματα εκπαιδευτικών που έτυχαν του ευεργετήματος. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 10

(1)Ησυνήθης κατοικίαδιακρίνεταιαπότην απλήκατοικία.Η διάρκεια της εγκατάστασης δεν είναι το μόνο στοιχείο που απαιτείται για να αποκτηθεί συνήθης κατοικία σ' ένα τόπο αλλά αποφασιστική σημασία έχουν και τα στοιχεία προσωπικούήεπαγγελματικούχαρακτήρα. 15 Υπ' αυτό το πρίσμα είναι φανερό πως η εργασιακή σχέση του αιτητή δεν του έδωσε τη δυνατότητα να αποκτήσει συνήθη διαμονή στην Αγγλία. Ηεγκατάστασηκαι διαβίωση του εκεί τελούσε υπό τη συνεχή αίρεση της ανάκλησης του ^ " στην Κύπρο εφόσον επρόκειτο για τοποθέτηση με απόσπαση. Όπως προεκτέθηκε η επαγγελματική διάσταση της παραμονής του ενδιαφερομένου ασκεί επιρροή στο ζήτημα κατά πόσον υπάρχει εγκατάσταση που ισοδυναμεί μεσυνήθη διαμονή. Επομένως το εύρηματηςδιοίκησης πως 25 ο αιτητής είχε τη μόνιμη διαμονήτου στην Κύπρο δεν είναι ανατρέψιμο.

(2)Η σύντομη απάντηση στο άλλο επιχείρημα περί άνισης μεταχείρησης είναι ότι η παρερμηνεία της παραπάνω διάταξης από τη διοίκηση δεν δημιούργησε δικαιώματα υπέρ του αιτητή. Δεν είναι νοητή η ισότητα στις περιπτώσεις που μια πράξη θα ήταν αντίθετη με ρητή διάταξητου νόμου. ^ Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: _ Χριστοπούλου ν.Χρυστοπούλου

(1971)Ι Α.Α.Δ. 437Cruse v. Chittum (formerlyCruse)[1974]2All E.R.

1. 1594 4 υ 4 Λ.Α.Λ. Κιμίτρηςν.Δημοκρατίας Προσφυγή. 5 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου καθ' ου ηαίτηση με την οποία απέρριψε αίτημα του αιτητή για εγγραφή οχήματος του, ηλικίας μεγαλύτερης των δυό ετών, που είχεεισάξει στην Κύπρο απότις 10/7/
2. Χρ. Κ. Ιωάννου, γιατοναιτητή. 10 Α. Μαππονρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον καθ'ουη αίτηση. Cur. adv. vult. 15 ο Δικαστής κ. Νικήτας ανάγκωσε την ακόλουθη απόφαση. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Η εγγραφή μηχανοκινήτων οχημάτων ρυθμίζεται αυστηρά από σειρά διατάξεων που 20 περιλαμβάνουν οι περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμοί του 1984, όπως έχουν τροποποιηθεί. Ηεγγραφήμεταχειρισμένων οχημάτων που εισάγονται από την αλλοδαπή ή αγοράζονται από το βρεττανικό υπουργείο άμυνας απαγορεύεται. Η 25 απαγόρευση δεν είναι απόλυτη. Η παράγραφος 4

(2)(δ)(ΐ) επιτρέπει εγγραφή οχημάτων ορισμένου τύπου και ορισμένης ηλικίας "υπό προσώπου έχοντος την συνήθη αυτού διαμονήν εν τη αλλοδαπή και ερχομένου εις την Δημοκρατίαν επί τω σκοπώ κτήσεως μονίμου εν αυτή 30 διαμονής". Ηυπόκρίση υπόθεση θέτει κυρίως το ερώτημα τι συνιστά "συνήθηδιαμονή". Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ο αιτητής, που είναι δάσκαλος και μέλος της εκπαιδευτικής 35 υπηρεσίας, υπηρέτησε με απόσπαση και με την ιδιότητα του αυτή στην κυπριακή εκπαιδευτική αποστολή στην Αγγλία από 5/9/85 μέχρι 31/8/90. Το υπουργείο παιδείας με επιστολή του ημερ. 26/6/90 τερμάτισε την απόσπαση και μετάθεσε τον αιτητή σε δημοτικό σχολείο της 40 κοινότητας Ξυλοτυμπου. Ο αιτητής, που γύρισε στην Κύπρο την 1/9/90, υπέβαλε στις 4/9/90 αίτηση για εγγραφή στον αναπληρωτή έφορο μηχανοκινήτων οχημάτων. Η 1595 Νικήτας, Δ. Κιμίτρηςν.Δημοκρατίας

(1992)αίτηση αφορούσε όχημα ιδιοκτησίας του, ηλικίας μεγαλύτερης των δύο ετών, που είχε εισάξει στην Κύπρο από τις 10/7/90.Στις 22/4/91, ύστερα από διαβήματατου αιτητή για να επισπευσθεί η εξέταση της υπόθεσης του, ο αναπληρωτής έφορος απέρριψε το αίτημα με την αιτιολογία ότι "οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι υπηρετούν με απόσπαση στο εξωτερικό λογίζεται ότι έχουν τη μόνιμη διαμονήτους στηΔημοκρατία". 5 Ο δικηγόρος του αιτητή υπέβαλε ότι ο όρος "συνήθης 10 διαμονή" σημαίνει τον τόπο που ένα πρόσωπο ζεί για "κάποιο σοβαρό χρονικό διάστημα". Έτσι κατά το συλλογισμό του η πεντάχρονη διαβίωση του αιτητή στο Ηνωμένο Βασίλειο συνιστούσε συνήθη διαμονήστον τόπο εκείνο, η οποία τερματίστηκε με το γυρισμό του στην 15 Κύπρο που θα έμενε πιά μόνιμα. Το επαγγελματικό καθεστώς κάτω από το οποίο υπηρέτησε, δηλαδή, της απόσπασης δεν μετέβαλε το χαρακτήρα της παραμονής του στην Αγγλία και εν πάση περιπτώσει έπρεπε να αποσυνδεθεί απ' αυτή. Κατά συνέπεια πληρούσε όλες τις 20 προϋποθέσεις του παραπάνω κανονισμού για εγγραφή του οχήματος που είχε εισάξει. Την εισήγηση του ο συνήγορος στήριξε στην ερμηνεία της λέξης residence (κατοικία) στο γνωστό λεξικό Websterκαι σε κάποιο άλλο αμερικανικό λεξικότης αγγλικής γλώσσας. 25 Το άλλο βασικό επιχείρημα του αιτητή ξεπηγάζει από το παραδεκτό γεγονός ότι σε προηγούμενες περιπτώσεις συναδέλφων του, που υπηρέτησαν στην Αγγλία υπό όμοιες συνθήκες, επιτράπηκε η εγγραφή οχημάτων κάτω 30 από την προαναφερθείσα διάταξη. Σε ένορκη του δήλωση ο αιτητής αναφέρει τα ονόματα επτά δασκάλων ή επιθεωρητών και τους κυπριακούς αριθμούς πουδόθηκαν στα οχήματα που είχαν εισαχθεί και έτυχαν του ευεργετήματος. Το παράπονοείναι πώς έγινε διάκριση σε 35 βάρος του κατά παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας (άρθρο28 του συντάγματος). Ο δικηγόρος του καθού επεσήμανε ότι η προσωρινότητα της απασχόλησης του αιτητή δεν του 40 επέτρεπε να αποκτήσει "συνήθη διαμονή" στην αλλοδαπή, όπως προβλέπει ο κανονισμός. Γιατί η φράση σημαίνει, 1596 4 Α.Α.Δ. Κιμίτρηςν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. εκτός από το υλικό στοιχείο, δηλαδή, την παρουσία κάποιου στη ξένη (corpus) και την ύπαρξη πρόθεσης εκ μέρους του (animus) να κατοικήσει μόνιμα εκεί σύμφωνα μετην ελεύθερη βούληση του.Στηνπροκείμενη περίπτωση 5 το τελευταίο αυτό στοιχείο δεν υπήρχε λόγω της αβεβαιότητας που συνοδεύει την κατάσταση της απόσπασης. Ο συνήγορος παρέπεμψε στην υπόθεση Χριστάκη Μιχαήλ Χριστοπούλου ν. Μαρίας Μνριάνθη Χριστοπούλου

(1971)1Α.Α.Δ.437. Παρατηρώ όμως ότι η 10 απόφασηαυτή αναφέρεται στο νομικό δεσμό γνωστό ως domicile και δεν παρέχει καθοδήγηση στο θέμα που μας απασχολεί. Η απάντηση στο επιχείρημα για άνιση μεταχείριση είναι ότι στις υποθέσεις που προηγήθηκανη διοίκηση είχε εγκρίνει την εγγραφή γιατί παρανόησε και 15 παρερμήνευσε τησχετική διάταξη. Η κατοικία έχει σημασία σε αρκετούς κλάδους του δικαίου. Για παράδειγμα στο φορολογικό δίκαιο προσδιορίζει αναλόγως δικαιώματαή υποχρεώσεις. Εδώ 20 ο κανονισμός δεν περιέχει ορισμό. Μπορεί να υποθέσει κανείς ότι ηπαράλειψηήτανσκόπιμη γιανα διατηρηθείη απαραίτητη ερμηνευτική ελαστικότητα από τον εφαρμοστή του δικαίου. Η συνήθης κατοικίαδιακρίνεται από την απλήκατοικία. Μαςδιαφωτίζεισ' αυτόηαγγλική 25 απόφασηCruse v.Chittum (formerly Cruse)[1974]2 All E.R. 940: 30 "The expression 'habitually resident' indicated the qua­ lity of the residence rather than its duration and required an element of intention to reside in the country in ques­ tion. It was necessary that the residence should not be temporary or of asecondary nature." Πρέπει όμως να υποδειχθεί ότι η διάρκεια της 35 εγκατάστασης δεν είναι το μόνο στοιχείο πουαπαιτείται γιανααποκτηθείσυνήθης κατοικίασε ένατόπο. Τηγνώμη αυτή εκφράζουνοι Dicey & Morris "The conflict of Laws" 10η έκδοση, τόμος 1, σελ. 144, 145, σε σχόλιο τους αναφορικά μετηνέννοιατης συνήθουςδιαμονής. 40 "It is evident that 'habitual residence' must be distin­ guishable from mere 'residence'. The adjective "habitual" 1597 Νικήτας, Δ. Κιμίτρηςν.Δημοκρατίας

(1992)indicates a quality of residence rather than its length. Al­ though it has been said that habitual residence means 'a regular physical presence which must endure for some time,' it is submitted that the duration of residence, past or prospective, is only one of a number of relevant fac- 5 tors ". Στις υποσημειώσεις στη σελ. 145 παρατίθεται η σχετική απόφαση της εξ Υπουργών Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις νομικές έννοιες "domicile" και "resi- 10 dence" απότην οποία φαίνεταικαθαρά ότι αποφασιστική σημασία έχουν και τα στοιχεία προσωπικού ή επαγγελματικούχαρακτήρα. "In determining whether a residence is habitual, ac- 15 count is to be taken of the duration and the continuity of the residence as well as of other facts of a personal or professional nature which point to durable ties between a person andhis residence." 20 Υπ' αυτότο πρίσμαείναι φανερόπωςηεργασιακή σχέση του αιτητή δεν του έδωσε τη δυνατότητα να αποκτήσει συνήθη διαμονήστην Αγγλία. Ηεγκατάστασηκαιδιαβίωση του εκεί τελούσε υπό τη συνεχή αίρεση της ανάκλησης του στην Κύπρο εφόσον επρόκειτο για τοποθέτηση με 25 απόσπαση. Όπως προεκτέθηκε η επαγγελματική διάσταση της παραμονής του ενδιαφερομένου ασκεί επιρροή στο ζήτημα κατά πόσον υπάρχει εγκατάσταση που ισοδυναμεί μεσυνήθη διαμονή. Επομένως το εύρηματης διοίκησηςπως ο αιτητής είχε τη μόνιμη διαμονήτουστην Κύπρο δεν είναι 30 ανατρέψιμο. Η κατάληξη μου ενισχύεται και από μιά Αυστραλιανή υπόθεση στην οποία αποφασίστηκε ότι η παραμονή Αμερικανού πολίτη για τρία χρόνια στην Αυστραλία υπό 35 επαγγελματική ιδιότητα δεν αρκούσε για να αποκτήσει "κατοικία" στη χώρα εκείνη. Η υπόθεση αναφέρεται στο Stroud's Judicial Ditionary, 4η έκδοση, σελ. 2358, 2359 στα λήμματα reside, residence, resident. "A three-year tour of duty by a citizen of theU.S.A., during which he lived in N.S.W.,was not enough to esta­ blish 'residence' for the purposes of s. 8 of the Adoption 1598 40 4 ΑΛΛ. Κιμίτρης ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. of Children Act 1965-66 (N.S.W.) (Re G. (an Infant), 87 W.N. (Pt. 1)(N.S.W.) 561)." 5 10 Η σύντομη απάντησηστο άλλο επιχείρημα περί άνισης μεταχείρισης είναι ότι η παρερμηνεία της παραπάνω διάταξης από τη διοίκηση δεν δημιούργησε δικαιώματα υπέρ του αιτητή. Δεν είναι νοητή η ισότητα στις περιπτώσεις που μια πράξη θα ήταν αντίθετη με ρητή διάταξητουνόμου. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1599