4 ΑΛΛ. 28 Μαΐου, 1992 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝΠΟΡΩΝ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 923/89). 5 Προσφυγή βάσει του Άρθρον 146 του Συντάγματος — Έννομο Συμφέρον — Έλλειψη — Δεν έχει έννομο συμφέρον προσβολής της απόφασης, μη μεταβίβασης της άδειας χρήσεως κρατικής γής σε αυτήν, ηαιτήτρια, έστω και αν αυτή κατοικούσε και σνντηρούαε την κατοικία μαζί με την οικογένεια της. Συμβάσεις — Οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών αποφασίζονται σΰμφκύνα με το νόμο — Ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό που θα προσδώσουν σ' αντήν τα συμβαλλόμενα 10 μέρη — Πρωταρχικής σημασίας ο σκοπός των μερών που διαφαίνεται από τους όρους της συμφωνίας. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Αρθρο 28 — Ανιση μεταχείριση, κατά παράβαση τον Άρθρον 28 τον Συντάγματος — 15 Ισχυρισμός περί τούτου πρέπει να αποδεικνύεται — Παράθεση ονομάτων, χωρίς να ληφθούν νπόψη τα γεγονότα της κάθε περίπτωσης, δεν αποτελεί επαρκές τεκμήριο για απόδειξη τον ισχυρισμού αυτού. 2 0 Διοικητικό Όργανο — Αρμοδιότητα — Έκδοση από αρμόδιο όργανο — Υπουργικό Συμβούλιο — Εξουσία μεταβίβασης αρμοδιοτήτων — Αρθρο 3 του Νόμου αρ. 23/1962 — Εκχώρηση εξουσιών σε Υπουργό — Δεν σημαίνει ότι ο Υπουργός πρέπει να ενεργεί προσωπικά — Οι εξουσίες τον μπορούν να ασκηθούν και από 25 λειτουργούς του Υπουργείου του. 2021 Νικολάουκ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)Οι αιτήτριες, που ήταναδελφές,προσέβαλαν την απόφαση των καθ" ων η αίτηση, τόσον να απορρίψουν αίτημα της αιτήτριας 2, για μεταβίβαση στο όνομα της της άδειας χρήσης δασικής γης στο Τρόοδος που είχε δοθεί στην αιτήτρια Ι το 1938, όσον και να τερματίσουν την εν λόγω άδειατης αιτήτριας
- 5 Οι αιτήτριες προς υποστήριξη της προσφυγής τους ισχυρίστηκαν ou: (α) Η συμφωνία που υπογράφηκε το, 1938, μεταξύ του 1" Διευθυντή Δημοσίων Έργων και της αιτήτριας Ι δεν ήταν άδεια, αλλά ενοικίαση, γιατί η σχέση αυτή πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις της μίσθωσης, ιδίως δε το δικαίωμα για αποκλει στικήκατοχή. Επομένως, κατάτηγνώμη τους,ταδικαιώματατης αιτήτριας1 μπορούσανναπαραχωρηθούνστην αιτήτρια
- (β) Οι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν κατά δυσμενή διάκριση εναντίον των αιτητρκόν και αντίθετα προς τις πρόνοιες του 20 Αρθρου 28 του Συντάγματος,γιατί είχαν αποδεχθεί μεταβιβάσεις και εκχωρήσεις παρόμοιαςφύσης απόάλλους πολίτες. (γ) Ηειδοποίηση τερματισμού δόθηκε από αναρμόδιο όργανο, τον Αναπληρωτή Διευθυντή Τμήματος Δασών, αντί τον ίδιο τον 25 Υπουργό Γεωργίας και Φυσικών Πόρων ή τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου αυτού. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας των προσφυγή, αποφάσισε ότι:
(1)Απαραίτητη προϋπόθεση για την έγερση οποιασδήποτε προσφυγής είναι η ύπαρξη εις τον αιτητή έννομου συμφέροντος. Στην προκειμένη περίπτωση η αιτήτρια 2, προς όφελος της οποίας ζητήθηκε από την αιτήτρια 1 να 35 γίνει η παραχώρηση,δεν ζημιούται άμεσα από την επίδικη απόφαση. Εν πρώτοις,ουδέν συμφέρον άμεσο ήέμμεσοέχει στην κρατική/δασική γη, επίδικο θέμα της προσφυγής, ούτε και βεβαίως οποιαδήποτε σχέση με την άδεια χρήσης κρατικής γης που είχε παραχωρηθεί στην αιτήτρια
- Το 40 γεγονός ότι χρησιμοποιούσε αυτή και η οικογένεια της την κατοικία,την οποίακαι συντηρούσε, δενπροσδίδει σ'αυτήν το απαραίτητοέννομο συμφέρον. Ως εκ τούτου, ηαιτήτρια 2 δεν νομιμοποιείται στην έγερση της παρούσαςπροσφυγής, η οποία και απορρίπτεται σε όση έκταση σχετίζεται με την 45 2022 ·* 4Α.Α.Δ. Νικολάονκ.α.ν.Δημοκρατίας αιτήτρια
- 5 10 15 20 25 30 35 40
(2)Αναμφίβολα, οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών αποφασίζονται σύμφωνα με το νόμο, άσχετα με τον καθορισμό, λεκτικά, του είδους της σχέσης αυτής, από τα συμβαλλόμενα μέρη. Στην παρούσα περίπτωση, απότους όρους της συμφωνίας ρητά προκύπτει ότι, αυτή αφορούσε απλή άδεια χρήσης (encroachment/ licence)και όχι ενοικίαση (lease/tenancy), όπως ισχυρίζεται ηαιτήτρια, με ακαθόριστη ισχύ ("as long as the licenceshall be revoked"),όπωςαναφέρεταιστον όρο 1 τηςσυμορωνίας. Η αποκλειστική κατοχή δεν αποτελεί τεκμήριο μόνο περί της ύπαρξης ενοικίασης, αλλά πρωταρχικής σημασίας είναι ο σκοπός των συμβαλλομένων μερών, οοποίος διαφαίνεται απότουςόρουςτηςμεταξύτουςσυμφωνίας. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι φανερόν απότους όρους της συμφωνίας ότι, ηάδεια πουπαραχωρήθηκε στην αιτήτρια 1 δεν ήτανμίσθωση,αλλά απλή άδεια χρήσης προς την αιτήτρια 1 και η οποία δεν ήτανμεταβιβάσιμη.
(3)Επίσης, πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρισμός περί δυσμενούς διάκρισης της αιτήτριας σε σχέση με άλλες υποθέσεις, στις οποίες γίνεται ο ισχυρισμός ότι,επιτράπηκε η μεταβίβαση ή εκχώρηση παρόμοιας φύσης, γιατί η παράθεση ορισμένων ονομάτων, χωρίς να ληφθούν υπόψη τα γεγονότα της κάθε περίπτωσης, δεν αποτελεί επαρκές τεκμήριο γιασκοπούς απόδειξηςτου ισχυρισμού αυτού.
(4)Τέλος, πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρισμός ότι, η προσβαλλόμενη πράξη λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, δεδομένου ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει εξουσία, δυνάμει του Αρθρου 3 του περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τίνος Νόμου, Νόμος του 1962 (Νόμος αρ. 23 του 1962), να εκχωρεί τις εξουσίες του. Επίσης, στην περίπτωση που ορισμένες εξουσίες χορηγούνται σε Υπουργό, αυτό δεν σημαίνει ότι αυτός πρέπει να ενεργεί σε κάθε περίπτωση προσωπικά, αλλά OL εξουσίες αυτές μπορούν να ασκηθούν και από λειτουργούς του Υπουργείου του. Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 2023 Νικολάουκ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)Αναφερόμενες Υποθέσεις: Errington v.Errington andWoods[1982] 1 Ail E.R. 149· Ε.Kyriakou&SonsLtd& Others v.Republic
(1970)3 C.L.R.
- 5 Προσφυγή. Προσφυγή κατά της απόφασης του καθ' ου η αίτηση, που περιέχεται στην επιστολή τουημερομηνίας 13/11/1989, 10 μετην οποίατερματίστηκε ηάδειαχρήσης δασικής γης στο Τρόοδος, που είχε δοθεί στην αιτήτρια 1 στις 14.7.1938, και απορρίφθηκε αίτημα της αιτήτριας 2 για μεταβίβαση στο όνομα της ηπιο κάτω άδεια. 77.Κακογιάννης, γιατις αιτήτριες. Γ. Φράγκου (κα)ΑνώτερηΔικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατον καθ'ου η αίτηση. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτή οι αιτήτριες προσβάλλουν την απόφαση του καθ' ου η αίτηση, που περιέχεται στην επιστολή του ημερομηνίας 25 13/11/1989, με την οποία τερματίστηκε η άδεια χρήσης δασικής γης στο Τρόοδος, που είχε δοθεί στην αιτήτρια 1 στις 14/7/1938, και απορρίφθηκε αίτημα της αιτήτριας 2 για μεταβίβασηστο όνοματης η πιο πάνω άδεια. 30 Οι αιτήτριες είναι αδελφές. Το 1929 η τότε Κυβέρνηση χορήγησε άδεια χρήσης κρατικής δασικής γης στο Τρόοδος, έκτασης 1355 τετραγωνικών υαρδών στον πατέρα των αιτήτριων Ι. 35 Νικολάου,ο οποίος έκτισεσ* αυτήδιόροφηκατοικία. Το 1938 δόθηκε,απότηντότε Κυβέρνηση, άδειαχρήσης τηςπιο πάνωδασικής γης στην αιτήτρια 1 καιταυτόχρονα ακύρωσε την άδειαχρήσης πουδόθηκε στον πατέρατης. 40 Η αιτήτρια 1 νυμφεύθηκε με Άγγλο και μετανάστευσε στην Αγγλία όπου ζει μέχρι σήμερα. 2024 4 ΑΛΛ. Νικολάουκ.α.ν. Δημοκρατίας Δημητριάδης, Δ. Στις 17/9/1969 ο κ. Ευαγόρας Γ. Φυλακτού, ως πληρεξούσιος της αιτήτριας 1, υπέβαλε αίτηση προς το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών, για τη μεταβίβαση τηςάδειαςχρήσης στηγυναίκα του,αιτήτρια
- 5 Στις 24/9/1976 αποτάθηκε για το ίδιο θέμα στο Υπουργικό Συμβούλιο μέσω του Επαρχου Λεμεσού. Το Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφασητου αρ. 19500, 10 ημερομηνίας 4/9/1980, "εν όψει της αποφάσεως του Συμβουλίου, υπ' αρ. 6472, δια της οποίας καθωρίσθη η κυβερνητική πολιτική επί του θέματος της διαθέσεως/ μισθώσεως κρατικήςγης εις Τρόοδος, απεφάσισεν όπως η ενλόγω αίτησιςαπορριφθή". 15 Με επιστολή του, ημερομηνίας 11/5/1981, προς τον Υπουργό Εσωτερικών και Αμύνης ο κ. Φυλακτού ζήτησε επανεξέτασητουθέματος. 20 ΟΑναπληρωτής 'ΕπαρχοςΛεμεσούμεεπιστολή του, με ημερομηνία 3 Μαρτίου, 1983, προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών διαβίβασε αντίγραφο υπεύθυνης δήλωσης της αιτήτριας 1, με την οποία παραχωρούσεόλαταδικαιώματα της στην αιτήτρια
- 25 Ο Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Εσωτερικών με επιστολή του, με ημερομηνία 18 Αυγούστου, 1986, προς το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, διαβίβασε την υπόθεση αυτή στο 30 Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων για περαιτέρω χειρισμό, λόγω αρμοδιότητας, μετά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (Αρ. Απόφασης 25.299 ημερομηνίας 22/12/1984) ότι, αρμόδιο για τη διαχείριση κρατικής δασικής γης είναι το Υπουργείο 35 Γεωργίας και ΦυσικώνΠόρων. Ο Γενικός Εισαγγελέας με επιστολή του,με ημερομηνία 9 Σεπτεμβρίου, 1989, προς το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών πληροφορούσε ότι, κατόπιν 40 μελέτης του όλου θέματος, έχει τη γνώμη "ότι, ο σκοπός των συμβαλλομένων μερών κατά το χρόνο της συμβάσεως δεν ήταν άλλος παρά η δημιουργία ενός προσωπικού πλεονεκτήματος (Personal Privilege) προς όφελος, 2025 Δημητριάδης, Δ. Νικολάου κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)αποκλειστικά και μόνο, της αδειούχου Γαλάτειας Ι. Νικολάου. ΗΚυβέρνηση δεν έχεικαμιάνομική υποχρέωση να δεχτεί το αίτημα της, για μεταβίβαση της άδειας στο όνομα της αδελφής της Γιωργούλας Φυλακτού". Ακολούθησε επιστολή του Αναπληρωτή Διευθυντή Τμήματος Δασών, με ημερομηνία 13 Νοεμβρίου, 1989, προς τον Ευαγόρα Φυλακτού, στην οποίααναφέρονταιτα ακόλουθα:10 "Αίτησηoac για μεταβίβασηάδειας χρήσης δασικήςνηοστο Τρόοδος στο όνομα της συίΐύγου σας Γιωογούλλας Φυλακτού ^Encroachment No. 11) 15 Αναφέρομαι στο πιο πάνωθέμακαι σας πληροφορώ ότι, η άδεια χρήσης της υπ' αναφορά γης δεν είναι μεταβιβάσιμη.
- Επειδή η δικαιούχος κ. Γαλάτεια Σ. Νικολάου ή 20 άλλως Γαλάτεια Freeth δεν είναι μόνιμος κάτοικος Κύπρου, απεφασίσθηο τερματισμός της άδειας χρήσης και η ανάκτηση από την Κυπριακή Δημοκρατία της δασικής γης με τα υποστατικά που βρίσκονται σ' αυτή, από 1ηΙανουαρίου,
- 25
- Σύμφωνα με την παρ. 3 της συμφωνίας που υπογράφηκε από την Κυβέρνηση και την κα Γαλάτεια Σ. Νικολάου, δίνεται προειδοποίηση δέκα
(10)ημερών, από την λήξη της παρούσας, για να μετακινήσετε 30 οτιδήποτε ευρίσκεται μέσα στα υποστατικά και εγκαταλείψετε αυτά.
- Η επιστολή σας αποστέλλεται σαν γενικού πληρεξούσιου της κας Γαλάτειας Σ. Νικολάου, τώρα 35 Γαλάτειας Freeth." Σαν αποτέλεσμα οι αιτήτριες καταχώρησαν την προσφυγή αυτή. 40 Είναι ο ισχυρισμός των αιτητριών ότι, ησυμφωνία που υπογράφηκε στις 14/7/1938 μεταξύ του Διευθυντή 2026 4ΑΛΛ. Νικολάουκ.α.ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης, Δ. Δημοσίων Έργων και της αιτήτριας 1 συνιστά ενοικίαση και όχι άδεια, παρά το ότι η πιο πάνω συμφωνία αναφέρεται σε "άδεια", γιατί τα δικαιώματα που απορρέουν από τη συμφωνία αυτή πληρούν όλες τις 5 προϋποθέσεις για μισθώσεις, με κυριότερο χαρακτηριστικό το δικαίωμαγια αποκλειστική κατοχή,το οποίο αποτελεί, εκ πρώτης όψεως, τεκμήριο ότι, η συναλλαγή αποτελεί μίσθωση. Είναι ηθέσητων αιτητριών ότι, τα δικαιώματα πού απολάμβανε η αιτήτρια 1 είναι 10 δικαιώματα που μπορούσαν να παραχωρηθούν στην αιτήτρια
- Προβλήθηκε, επίσης, ο ισχυρισμός ότι, οι καθ' ων η αίτηση έχοντας αποδεχθεί μεταβιβάσεις και εκχωρήσεις 15 παρόμοιας φύσης στην ίδια περιοχή του Τρόοδους, από άλλους πολίτες, ενήργησαν κατά δυσμενή διάκριση εναντίον των αιτητριών και αντίθετα προς τις πρόνοιες του Άρθρου 28 τουΣυντάγματος. 20 Τέλος είναι η θέση τις αιτήτριας 1 ότι, η ειδοποίηση τερματισμού δόθηκε σ' αυτήν από μη αρμόδιο όργανο, δεδομένου ότι την αρμοδιότητα για τη διαχείριση κ.τ.λ. κρατικής γης έχει το Υπουργικό Συμβούλιο, και έστω και αν θεωρηθεί ότι η μεταβίβαση αρμοδιότητας προς το 25 Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων ήταν έγκυρη, η επίδικη απόφαση έπρεπε να είχε ληφθεί από τον ίδιο τον Υπουργό ή το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου αυτού και, συνεπώς, ο Αναπληρωτής Διευθυντής Τμήματος Δασών ήταναναρμόδιοόργανο. 30 Απαραίτητη προϋπόθεση για την έγερση οποιασδήποτε προσφυγής είναι η ύπαρξη, εις τον αιτητή, έννομου συμφέροντος. Στην προκειμένη περίπτωση η αιτήτρια 2, προς όφελος της οποίας ζητήθηκε από την αιτήτρια 1να 35 γί,νει ηπαραχώρηση,δενζημιούται άμεσααπότην επίδικη απόφαση. Εν πρώτοις ουδέν συμφέρον άμεσο ή έμμεσο έχει στην κρατική/δασικήγη,επίδικο θέματης προσφυγής, ούτε και βεβαίως οποιαδήποτε σχέση με την άδεια χρήσης κρατικής γης που είχε παραχωρηθεί στην αιτήτρια
- Το 40 γεγονός, ότι χρησιμοποιούσε αυτή και η οικογένεια της την κατοικία,την οποία και συντηρούσε, δεν προσδίδει σ* αυτήν το απαραίτητο έννομο συμφέρον. Ως εκ τούτου η αιτήτρια 2 δεν νομιμοποιείται στην έγερση της παρούσας 2027 Δημητριάδης, Δ. Νικολάουκ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)προσφυγής, η οποία και απορρίπτεται σε όση έκταση σχετίζεται μετην αιτήτρια
- Θα εξετάσω τώρα τους ισχυρισμούς, πουπροβλήθηκαν, όσον αφορά την αιτήτρια
- 5 Αναμφίβολα οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, αποφασίζονται σύμφωνα με το νόμο, άσχετα με τον καθορισμό λεκτικά του είδους της σχέσης αυτής απότασυμβαλλόμενα μέρη. Στην παρούσα 10 περίπτωση, από τους όρους της συμφωνίας ρητά προκύπτει ότιαυτή αφορούσε απλή άδεια χρήσης (encro achment/ licence) και όχι ενοικίαση (lease/tenancy), όπως ισχυρίζεται η αιτήτρια,μεακαθόριστη ισχύ ("aslongas the licence shall be revoked"), όπως αναφέρεται στον όρο 1 15 της συμφωνίας, ηοποία σύμφωνα με τον όρο 3 μπορούσε να τερματιστεί από τον ιδιοκτήτη, αφού δοθεί στο δικαιούχο δέκα ημερών ειδοποίηση. 'Οπως επίσης αναφέρεται στον όρο 2αυτής,ενόσω ηάδειαπαρέμενεσε ισχύ ήταν πληρωτέο, ως αναγνώριση της ύπαρξης της 20 άδειας, το ποσό τωντεσσάρων λιρών ετησίως, το οποίο ποσό ήοποιοδήποτε μέρος αυτούδεν ήταν επιστρεπτέοσε περίπτωση τερματισμού της άδειας. Η αποκλειστική κατοχή δεν αποτελεί τεκμήριο μόνο 25 περί της ύπαρξης ενοικίασης (βλέπε Errington v. Erring ton and Woods[1952] 1 All E.R.149), αλλά πρωταρχικής σημασίας είναι ο σκοπός των συμβαλλομένων μερών, ο οποίος διαφαίνεται από τους όρους της μεταξύ τους συμφωνίας. 30 Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι φανερόν από τους όρους της συμφωνίαςότι, η άδεια που παραχωρήθηκε στην αιτήτρια 1 δεν ήταν μίσθωση, αλλά απλή άδεια χρήσης προς την αιτήτρια 1 35 και ηοποία δενήτανμεταβιβάσιμη. Επίσης, πρέπει να απορριφθεί καιο ισχυρισμός περί δυσμενούς διάκρισης της αιτήτριας σε σχέση με άλλες υποθέσεις, στις οποίες γίνεται ο ισχυρισμός ότι, 40 επιτράπηκε η μεταβίβαση ή εκχώρηση παρόμοιας φύσης, γιατί ηπαράθεσηορισμένων ονομάτων,χωρίς να ληφθούν υπόψη τα γεγονότα της κάθε περίπτωσης, δεν αποτελεί 2028 4 ΑΛΛ. Νικολάουκ.α,ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. επαρκές τεκμήριο για σκοπούς απόδειξης του ισχυρισμού αυτού. Τέλος, πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρισμός ότι η 5 προσβαλλόμενη πράξη λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, δεδομένου ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει εξουσία, δυνάμει του άρθρου 3 του περι Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τίνος Νόμου, Νόμος του 1962 (Νόμος αρ. 23 του 1962), να 10 εκχωρεί τις εξουσίες του. Επίσης, στην περίπτωση που ορισμένες εξουσίες χορηγούνται σε Υπουργό, αυτό δεν σημαίνει ότι αυτός πρέπει να ενεργεί σε κάθε περίπτωση προσωπικά,αλλάοι εξουσίες αυτές μπορούνναασκηθούν και από λειτουργούς του Υπουργείου του (βλέπε σχετικά 15 Ε. Kyriakou & Sons Ltd. & Others v.Republic
(1970)3 C.L.R. 106). 20 Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνεικαιαπορρίπτεταιμεέξοδα. Τα έξοδαναυπολογιστούν απότον Πρωτοκολλητή. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 2029