4 ΑΛΑ. 31 Ιανουαρίου,1992 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΤΙΝΟΣΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ, Αιτητής, ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ'ηςηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 539/88). 5 10 15 20 25 Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώσεως — Προκατάληψη — Πρέπει να αποδεικνύεται με επαρκή βεβαιότητα είτε από γεγονότα είτε από ασφαλή συμπεράσματα που συνάγονται από γεγονότα — Βάρος απόδειξης έχειαυτόςπον ισχυρίζεται τηνύπαρξη προκατάληψης. Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές— Προσόντα — Πλεονέκτημα — Τοδιορίζον όργανο δεν είναι υποχρεωμένο να διορίσει υποψήφιο που κατέχει το προσόν πλεονέκτημα — Πρέπει όμως να δοθεί σαφής αιτιολογία για την παραγνώριση του, που θα πρέπει να φαίνεται στο πρακτικό της απόφασης και όχι να αφήνεται να συνάγεται. Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Συστάσεις Προϊσταμένου — Πρέπει να συνάδουν με τις εκθέσεις και τα άλλα στοιχεία των φακέλων — Αν είναι ασνμφωνες με τα στοιχεία των φακέλων πρέπει να τους δίδεται περιορισμένη βαρίπητα — Γενικά οι συστάσεις αποτελούν ανεξάρτητο στοιχείο κρίσεως — Τυχόν απόκλιση από αυτέςαπαιτεί ειόικτί αιτιολόγηση. Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Έκδηλη Υπεροχή — Έννοια — Τοδιορίζον όργανο δεν είναι υποχρεωμένο να αποδείξει ότι ο _ επιλεγείς υποψήφιος ήτανέκδηλα υπέρτερος τωνάλλων — Βάρος απόδειξης έκδηλης υπεροχής έχει αυτός που υποστηρίζει ότι το διορίζον όργανο υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του 233 Παπαϊωάννουν.ΕΛ.Υ.
(1992)εξουσίας. Προς υποστήριξη της προσφυγής τουκατά της προαγωγήςτων ενδιαφερομένων μερών ο αιτητής ισχυρίστηκε πως οι εμπιστευτικές του εκθέσεις για τα έτη 1975-1984 έπασχαν από έλλειψη αντικειμενικότητας και προκατάληψη και δεν ανταποκρίνονταν προς την πραγματική του αξία. Για το θέμα αυτό καταχωρίστηκε από τους καθ' ων η αίτηση ένορκη δήλωση του αξιολογούντος λειτουργού ο οποίος αντέκρουσε τους ισχυρισμούς και επισύναψε αθωωτική απόφαση της Επιτροπής σχετικά με πειθαρχική δίωξη που είχε ασκηθεί εναντίον του αναφορικά μετο θέμααυτό. 5 10 Σύμφωνα με τον αιτητή οι ισχυρισμοί του αυτοί περί προκατάληψης ήτανγνωστοί τόσο στον Προϊστάμενο του όσο και 15 στην Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας γιατί είχαν εκτεθεί στην Προσφυγή του 506/86, αλλά λόγω μη διεξαγωγής της δέουσας έρευνας δεν λήφθηκαν υπόψη. Περαιτέρω ο αιτητής ισχυρίστηκε πως υπερείχε έκδηλα των ενδιαφερομένων μερών ιδιαίτερα γιατί κατείχε το επιπρόσθετο προσόν το οποίο αποτελούσε 20 πλεονέκτημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 25
(1)Είναι βασική αρχή ότι τα όργανα που συμμετέχουν σε μια διαδικασία έκδοσης διοικητικής πράξης, πρέπει να εμφανίζονται ότι ενεργούν αμερόληπτα και αν αποδειχτεί το αντίθετο τότε ησχετική διοικητικήπράξηείναι άκυρη.Η έλλειψη αμεροληψίας όμως, πρέπει να αποδεικνύεται με 30 επαρκήβεβαιότηταείτεαπόγεγονότα πουπροκύπτουν από τα σχετικά διοικητικά έγγραφα, είτε από ασφαλή συμπεράσματα που συνάγονται από τέτοια γεγονότα. Το βάρος απόδειξης έχει εκείνος που ισχυρίζεται την ύπαρξη προκατάληψης. Ο αιτητής θα πρέπει να παρουσιάσει 35 συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και στοιχεία για θεμελίωση εχθρικής διάθεσης και προκατάληψης. Από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν φαίνεται πουθενά ότι ο αιτητής έθεσε υπόψη της Επιτροπής, κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης,τα σχετικά 40 με την ύπαρξη της προκατάληψης γεγονότα προς εξέταση και διερεύνηση. Η εισήγηση του αιτητή ότι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του είχανπεριληφθεί στην γραπτήαγόρευση του δικηγόρου του στην Προσφυγή 506/86 δεν μπορεί να 234 4Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παπαϊωάννου ν.Ε.Δ.Υ. ευσταθήσει. Ηεισήγηση τουαιτητή γιαμηδιεξαγωγή από μέρους της Επιτροπής τηςδέουσας έρευνας απορρίπτεται σαν αναπόδεικτη. Οισχυρισμός για ύπαρξη προκατάληψης επίσης απορρίπτεται γιατί από ταγεγονότα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και ιδιαίτερα απότην αθωωτική απόφαση στην πειθαρχική διαδικασία εναντίον του Αξιολογούντα Λειτουργού, δεν μπορεί να θεμελιωθεί με επαρκήβεβαιότητα.
(2)Όταν το διορίζον όργανο επιλέγει άλλους υποψήφιους από εκείνους που κατέχουν το πρόσθετο προσόν που προβλέπεται απότο Σχέδιο Υπηρεσίας, θα πρέπει να ' δώσει πειστικούς λόγους καιεπαρκή αιτιολογία για την παραγνώριση τους. Ένα διοικητικό όργανο δεν είναι υπόχρεο ναδιορίσει ένα υποψήφιο που έχει τοπρόσθετο προσόν εάνκρίνει, αφού αξιολογήσει όλαταυπόλοιπα κριτήρια,ότι άλλος είναι καταλληλότερος γιαπροαγωγήή διορισμό. Η αιτιολογία για την παραγνώριση του πρόσθετου προσόντος θα πρέπει να εμφαίνεται στο πρακτικόΓ της απόφασης και όχι να αφήνεται να συνάγεται. Από ταπρακτικάτηςσυνεδρίασης της μεημερομηνία24/2/88 είναι φανερόν πως ηΕπιτροπήδιεξήγαγε τη δέουσα έρευνα σχετικά με το επιπρόσθετο προσόν καιδενπαρέλειψε να ενημερώσειτον Αναπληρωτή Διευθυντή τουΤμήματοςότι το επιπρόσθετο προσόν κατείχαν οι Μέζος, Ψιλοΐνης, Παπαϊωάννου καιΧαραλάμπους. Ο ίδιος ο Αναπληρωτής Διευθυντής κατάτη διενέργεια των συστάσεων σημείωσε ότι "λήφθηκε υπόψη η πρόνοια του Σχεδίου Υπηρεσίας της θέσης για το πρόσθετο προσόν" και ότι "ο Ντίνος Παπαϊωάννουπαρ' όλο πουείχεκατάτον ουσιώδηχρόνο το επιπρόσθετο προσόν, δε συστήνεται, γιατί υστερούσε σε αξία." Η ίδια η Επιτροπή, υιοθετώντας τη σύσταση του Αναπληρωτή Διευθυντή υπέρ των ενδιαφερομένων μερών, έδωσε επαρκήαιτιολογία για την προτίμηση τους και έκαμε ειδικήαναφοράστοπρόσθετοπροσόν.
(3)Οισυστάσεις του Προϊσταμένου Τμήματος αποτελούν ένα ανεξάρτητο στοιχείο κρίσεως το οποίο άπτεται τηςαξίας των υποψηφίων και είναι τόσο σημαντικές ώστε να απαιτείται ειδική αιτιολόγηση και προσδιορισμός των λόγων γιατυχόν απόκλιση από αυτές. Οι συστάσεις θα 235 Παπαϊωάννουν.Ε.Δ.Υ.
(1992)πρέπει νασυνάδουν μετις εκθέσεις καιταάλλα συναφή στοιχεία των φακέλων και ότι αν αυτές βρίσκονται σε αντίθεση με την εικόνα που παρουσιάζουν οι εμπιστευτικές εκθέσεις των υποψηφίων, θα πρέπει να *δίδεται σ' αυτές περιορισμένη βαρύτητα ανάλογα με την 5 έκταση της ασυμφωνίας. Ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος προέβη σε λεπτομερείς και αιτιολογημένες συστάσεις OL οποίες εναρμονίζονταν μεταστοιχεία τουφακέλου καιεν πάση * " περιπτώσει δεν βρίσκονταν σε οποιαδήποτε αντίθεση προς αυτά. Επίσης αιτιολόγησε γιατί δε σύστησε τον αιτητήπαρόλον ότι κατείχε τοπρόσθετο προσόν.
(4)Όταν ένα διοικητικό όργανο επιλέγει ένα υποψήφιο σε 15 σύγκριση μεάλλους, δενείναι υποχρεωμένο νααποδείξει ότι ο επιλεγείς ήταν έκδηλα υπέρτερος των άλλων υποψηφίων. Το βάρος απόδειξης έκδηλης υπεροχής είναι στους ώμους του αιτητή ώστε να καταδειχθεί ότι το διορίζον όργανο υπερέβη ταακραίαόρια της διακριτικής 20 του εξουσίας. Ηυπεροχή τεκμηριώνεται ως έκδηλη όταν μετά από συνεκτίμηση όλων τωνσχετικών στοιχείων και σύγκριση μεταξύ του αιτητή και του ενδιαφερόμενου, η υπεροχή του αιτητή είναι αντικειμενικά αναντίλεκτηκαι αυταπόδεικτη. 25 Από όλαταστοιχεία τηςυπόθεσης προκύπτει ότι ο αιτητής απότυχε να αποδείξει ότι υπερείχε έκδηλα των δύο ενδιαφερομένων μερών. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας την απόφαση, άσκησε μέσα στα ορθά πλαίσια τη διακριτική της 30 ευχέρεια' και η επιλογή της ήταν εύλογα επιτρεπτή υπό τις περιστάσεις. Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: Christouv.Republic
(1980)3C.L.R. 437Soteriadou &Othersv.Republic
(1983)3C.L.R. 92V Ioannides&Othersv.Republic
(1989)3(A) Α.ΑΛ. 278Χρίστου κ.α. ν.ΕΔΥ
(1989)3(A)Α.Α.Δ. 211V 236 4 0 4Α.ΑΛ. Παπαϊωάννου ν.Ε.Δ.Υ. Loucav.Savva andOthers
(1989)3(A)Α.Α.Δ. 672Οικονόμου & Αλλος v.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 37165 Γεωργίου καιΑλλοι ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 4275Δημοκρατία ν.Χρίστου
(1991)3Α.Α.Δ. 56Τουρπέκη ν.Δημοκρατίας
(1973)3C.L.R. 592- 10 Νησιώτης ν.Δημοκρατίας
(1977)3C.L.R. 388Τσούντας κ.α. ν.ΕΔΥ
(1985)3C.L.R. 784· 15 Σάββαν.Δημοκρατίας
(1980)3C.L.R. 675Γεωργίου κ.α.ν.Δημοκρατίας (Αρ.2)
(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 1822Θεοδοσίου ν.Δημοκρατίας
(1961)2R.S.C.C. 44· 20 Ιωάννου ν.Δημοκρατίας
(1977)3C.L.R. 61'• Δημοκρατία ν.Παπαμιχαήλ
(1989)3(B) Α.Α.Δ. 823· 25 Μουρτζής ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 1615Σταύρου ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1206Χριστοφίδης & Αλλος ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1367- 30 Δημοκρατία & Άλλοι ν. Στυλιανού & Αλλων
(1990)3 Α.Α.Δ. 2427 Δημοκρατία ν. Κουφέττα
(1985)3C.L.R. 1950- 35 Κνπριανίδης ν.Δημοκρατίας
(1989)3(E)Α.Α.Α. 301· Χριστοφίδης καιΆλλος ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1367· 40 45 Georghiou v.Republic
(1976)3C.L.R. 74Christou v.Republic
(1980)3C.L.R. 437Στυλιανού v.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 2025· Χατζησάββα ν.Δημοκρατίας
(1982)3C.L.R. 76- 237 Παπαϊωάννου ν.Ε.Λ.Υ.
(1992)Χατζηϊωάννου ν.Δημοκρατίας
(1983)3 C.L.R. 104V Lewis v.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. c Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας με την οποία τα ενδιαφερόμενα μέρη προάχθηκαν στη θέση Ανώτερου Γεωργικού Επιθεωρητή αναδρομικάαπό 1/4/86 αντί του αιτητή. JQ Λ. Μαρκίδης,για τοναιτητή. Μ. Ραφτόπουλος, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για την καθ' ης ηαίτηση. 15 Cur.adv.vult. Ο Δικαστής κ. Παπαδόπουλος ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. 20 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτή ο αιτητής ζητάδήλωση τουΔικαστηρίου ότι ηαπόφαση της καθ' ης η αίτηση Επιτροπής που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 15/4/88 και με 25 την οποία τα ενδιαφερόμενα μέρη Στυλιανός Στεφάνου και Προκοπής Γιάλλουρος προάχθηκανστη μόνιμη θέση Ανώτερου Γεωργικού Επιθεωρητή αναδρομικά από 1/4/86, αντί του αιτητή, ήταν άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. 30 Η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας σε συνεδρίαση της με ημερομηνία 29/10/87 (Παράρτημα 1 στην ένσταση), ύστερα από νομική συμβουλή του Γραφείου της Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, αποφάσισε να ανακαλέσει 35 την απόφασητης ημερομηνίας 13/3/86 για προαγωγή των Προκοπή Γιαλλουρου καιΣτυλιανού Στεφάνου στη θέση Ανώτερου Γεωργικού Επιθεωρητή,Τμήμα Γεωργίας,από 1/4/86, γιατί στις εμπιστευτικές εκθέσεις μερικών υποψηφίων που έλαβε υπόψη της έγιναν τροποποιήσεις 40 από τους προσυπογράφοντες λειτουργούς χωρίς να 238 4 Α.Α.Α. Παπαϊωάννου v. Ε.Δ.Υ. Παπαδόπουλος, Δ. τηρηθούν οι πρόνοιες της παραγράφου 9 των Κανονιστικών Διατάξεων για την ετοιμασία και υποβολή Εμπιστευτικών Εκθέσεων γιαδημοσίους υπαλλήλους. 5 Οι υπάλληλοι οι οποίοι επηρεάζονταν από την πιο πάνω ανάκληση ειδοποιήθηκαν σχετικά με επιστολές ημερομηνίας 3/11/87 (Παραρτήματα2και3). Στησυνεδρίαση της μεημερομηνία 24/2/88 (Παράρτημα 10 4),η Επιτροπήπροχώρησε στην επανεξέταση τουθέματος πλήρωσης των δύο θέσεων που παρέμειναν κενές ύστερα από την ανάκληση, με βάση το πραγματικό και νομικό καθεστώς που ίσχυε κατά το χρόνο λήψης τηςαπόφασης, δηλαδήστις 13/3/
- 15 Όσον αφορά τις Εμπιστευτικές Εκθέσεις των υποψήφιων, η Επιτροπή αποφάσισε όπως, στις περιπτώσεις που έγιναν τροποποιήσεις από τους Προσυπογράφοντες Λειτουργούς, χωρίς να τηρηθούν οι 20 πρόνοιες της παραγράφου 9 των Κανονιστικών Διατάξεων που διέπουν την ετοιμασία και υποβολή Εμπιστευτικών Εκθέσεων για δημόσιους υπαλλήλους, ληφθεί υπόψη μόνο η αξιολόγηση των Αξιολογούντων Λειτουργών. 25 Στη συνέχεια προσήλθε στη συνεδρίαση και ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας κ. ΚυριάκοςΠολυδώρου. 30 ο Αναπληρωτής Διευθυντής ενημερώθηκε για τα πιο πάνω, καθώς και,'για την απόφαση της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας που λήφθηκε κατά τον ουσιώδη χρόνο αναφορικά με το επιπρόσθετο προσόν που προβλεπόταν στο Σχέδιο Υπηρεσίας της θέσης και το 35 οποίο διέθεταν οι Μέζος, Ψιλο'ϊνης, Παπαϊωάννου και Χαραλάμπους. Ο Αναπληρωτής Διευθυντής, αφού κλήθηκε να λάβει υπόψη,επιπρόσθετα μετους υποψήφιουςπουσυστήθηκαν 40 από την Τμηματική Επιτροπή," ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονταν τόσο . ο αιτητής ' όσο και τα ενδιαφερόμενα μέρη, και τους Βάσο Μέζο, Γεώργιο 239 Παπαδόπουλος, Δ. Παπαϊωάννου ν,Ε.Δ.Υ.
(1992)Ψιλοΐνη και Κώστα Παναγή,ανάφερεταεξής: "Όπως είναι γνωστό ανάλαβε τη διεύθυνση του Τμήματος τους τελευταίους δυόμισυ μήνες και δεν είναι σε θέση να γνωρίζει την εργασία όλων των 5 υπαλλήλων. Από πληροφορίες που πήρε από τους προϊστάμενους των υποψήφιων σ' ότι αφορά την απόδοση τους μέχρι τον ουσιώδη χρόνο, καθώς και από τη μελέτη των φακέλων των υποψήφιων, και έχοντας υπόψη τα καθιερωμένα κριτήρια, αξία, 10 προσόντα,αρχαιότητα,συστήνονται γιαπροαγωγή:Για την πρώτη θέση ο Προκοπής Γιάλλουρος, ο οποίος έχει ' Εξαίρετες' Εμπιστευτικές Εκθέσεις τα δύο τελευταία έτη σε σχέση με τον ουσιώδη χρόνο και 15 'Λίαν Καλές* τα προηγούμενα, εκτελεί υπεύθυνα καθήκοντα στον κλάδο εγγείων βελτιώσεων και προηγείται κατά πέντε χρόνια σε αρχαιότητα έναντι του αμέσως επόμενου. 20 Για τη δεύτερη θέση ο Στυλιανός Στεφάνου, ο οποίος διακρίνεται για την υπευθυνότητα, την εντιμότητα και τα ηγετικά προσόντα που διαθέτει. Αυτός υστερεί σε αρχαιότητα έναντι άλλων υποψηφίων, όμως έχει για πολλά χρόνια ' Εξαίρετες' 25 Εμπιστευτικές Εκθέσεις. To Post-Graduate Seed Trai ning Course in Kenya (FAO), που παρακολούθησε από 12.6.74 έως 24.8.74, είναι πολύ σχετικό με τα καθήκοντα της θέσης. 30 Κατά τις συστάσεις λήφθηκε υπόψη η πρόνοια του Σχεδίου Υπηρεσίας της θέσης για το επιπρόσθετο προσόν. Παρ'όλο ότι ορισμένα από τα προσόντα που έχουν μερικοί από τους υποψήφιους δεν μπορούν να θεωρηθούν ως επιπρόσθετα προσόντα, ωστόσο είναι 35 σχετικά με τα καθήκοντα της θέσης και λήφθηκαν υπόψη κατά την υποβολή των συστάσεων. Αυτό ισχύει για τον υποψήφιο Γιάλλουρο. Ο Ντίνος Παπαϊωάννου, παρ' όλο που είχε κατά 40 τον ουσιώδη χρόνο το επιπρόσθετο προσόν, δε συστήνεται, γιατί υστερούσε σεαξία". 240 4Α.Α.Δ. Παπαϊωάννου ν.Ε.Δ.Υ. Παπαδόπουλος, Δ. Στο σημείο αυτό ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας αποχώρησεαπότησυνεδρίαση. 5 Στη συνέχεια η Επιτροπή ασχολήθηκε με την αξιολόγηση και σύγκριση των υποψήφιων με βάση το νομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η Επιτροπή εξέτασε τα ουσιώδη στοιχεία από το 10 Φάκελο Πλήρωσης της θέσης, καθώς και από τους Προσωπικούς Φακέλους και τις Εμπιστευτικές Εκθέσεις των υποψήφιων, και έλαβε επίσης υπόψη ταπορίσματα της Τμηματικής Επιτροπήςκαι τις κρίσεις και συστάσεις του Αναπληρωτή Διευθυντή. 15 Η Επιτροπή,με βάση την αξία,τα προσόντα και την αρχαιότητα των υποψήφιων κατά τον ουσιώδη χρόνο, υιοθέτησε τις συστάσεις του Αναπληρωτή Διευθυντή και επέλεξεγια προαγωγήγια την πρώτηθέσητο Γιάλλουρο, 20 παρ' όλο που όπως ανάφερε δεν είχε το επιπρόσθετο προσόν, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη του αρχαιότητα και τις υψηλές Εμπιστευτικές του Εκθέσεις και για τη δεύτερη θέση το Στεφάνου, ο οποίος παρ' όλο που διέθετε το επιπρόσθετο προσόν, ωστόσο με βάση τις 25 Εμπιστευτικές του Εκθέσεις και τη σύσταση του Διευθυντή κρίθηκε ως ο αμέσως επόμενος καλύτερος για προαγωγή. Επιλέγοντας το Στεφάνου,η Επιτροπή σημείωσε πως 30 δεν παράλειψε να λάβει υπόψη την αρχαιότητα του Μαρκίδη έναντι του (ένα έτος περίπου στην προηγούμενη θέση),έκρινε όμως ότι το στοιχείο αυτόδεν ήταν αρκετό για να ανατρέψει τη γενική εικόνα αξιολόγησης, σύμφωνα με την οποία ο Στεφάνου 35 υπερτερούσε. Συμπερασματικά η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενώπιον της νόμιμα στοιχεία πουανάγοντανστον ουσιώδη χρόνο,έκρινε με βάσητακαθιερωμένακριτήρια 40 στο σύνολο τους (αξία, προσόντα, αρχαιότητα) ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη υπερείχαν των άλλων υποψηφίων και αποφάσισε να τους προαγάγει σαν τους πιο 241 Παπαδόπουλος,Δ. Παπαϊωάννουν.ΕΛ.Υ.
(1992)κατάλληλους στη μόνιμη θέση ανώτερου Γεωργικού Επιθεωρητή,Τμήμα Γεωργίας, από1/4/86. Ο δικηγόρος του αιτητή πρόβαλε τον ισχυρισμό πως οι εμπιστευτικές εκθέσεις του αιτητή για τα έτη 1975- 5 1984 έπασχαν από έλλειψη αντικειμενικότητας και προκατάληψη και δεν ανταποκρίνονταν προς την πραγματική του αξία. Προς ενίσχυση του ισχυρισμού αυτού ο δικηγόρος του αιτητή, μετά από άδεια του Δικαστηρίου, καταχώρισε ένορκη δήλωση του αιτητή 10 στην οποία αυτός ανάφερε, μεταξύ άλλων, πως ο τότε Διευθυντής του Τμήματος κ. Αβραάμ Λούκα υπεδείκνυε στον Αξιολογούντα Λειτουργό του κ. Ζίγκα να μην του κάνει καλές εμπιστευτικές εκθέσεις. 15 Ένορκη δήλωση για το θέμα αυτό καταχωρίστηκε και από μέρους του Αξιολογούντα Λειτουργού κ. Ζίγκα, ο οποίος διέψευσε τους πιο πάνω ισχυρισμούς του αιτητή και επισύναψε αθωωτική απόφαση της Επιτροπής σχετικά με πειθαρχική δίωξη που είχε ασκηθεί εναντίον 20 του. Είναι βασική αρχή ότι ταόργανα που συμμετέχουν σε μια διαδικασία έκδοσης διοικητικής πράξης, πρέπει να εμφανίζονται ότι ενεργούν αμερόληπτα και αν 25 αποδειχτεί το αντίθετο τότε η σχετική διοικητική πράξη είναι άκυρη. Η έλλειψη αμεροληψίας όμως, πρέπει να αποδεικνύεται με επαρκή βεβαιότητα είτε από γεγονότα που προκύπτουν από τα σχετικά διοικητικά έγγραφα, είτε από ασφαλή συμπεράσματα που συνάγονται από 30 τέτοια γεγονότα. Το βάρος απόδειξης έχει εκείνος που ισχυρίζεται την ύπαρξη προκατάληψης. Ο αιτητής θα πρέπει να παρουσιάσει συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και στοιχεία για θεμελίωση εχθρικής διάθεσης και προκατάληψης (Christou v.Republic 35
(1980)3 C.L.R. 437, σελ. 451-452, Soteriadou & Others v. Republic
(1983)3 C.L.R. 921, σελ. 944, loannides & Others v. Republic, (Υπ. Αρ. 501/86, 510/86, 513/86, 514/86 και 515/86, ημερ. 28.2.89, Γιαννούλα Τάκη Χρίστου κ.α. ν. ΕΛ.Υ.,Υπ. Αρ. 40 633/87, 697/87, 748/87, ημερ. 23.9.89, Yiannoula Louca v. Michalakis Savva, R.A. 777, 780, ημερ. 16.6.
- 242 4 Α.Α.Δ, Παπαϊωάννου ν. Ε.Δ.Υ. Παπαδόπουλος, Δ. Επίσης βλέπε Κυριακόπουλου, Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο, Μέρος Γ', Έκδοση4η στησελ. 140). Από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν φαίνεται πουθενά ότι ο αιτητής έθεσε υπόψη της Επιτροπής, κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης, τα σχετικά με την ύπαρξητηςπροκατάληψης γεγονότα προς εξέταση και διερεύνηση. Η εισήγηση του αιτητή ότι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του είχαν περιληφθεί 10 στην γραπτή αγόρευση του δικηγόρου του στην προσφυγή 506/86, η οποία σημειωτέον ότι αποσύρθηκε, και ως εκ τούτου η Επιτροπή και ο Προϊστάμενος εγνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν τους ισχυρισμούς αυτούς και να τους διερευνήσουν, δε μπορεί να 15 ευσταθήσει. Η εισήγηση του αιτητή για μη διεξαγωγή από μέρους της Επιτροπής της δέουσας έρευνας απορρίπτεται σαν αναπόδεικτη. Ο ισχυρισμός για ύπαρξη προκατάληψης επίσης απορρίπτεται γιατί από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και 20 ιδιαίτερα από την αθωωτική απόφαση στην πειθαρχική διαδικασία εναντίον του Αξιολογούντα Λειτουργού κ. Ζίγκα,δε μπορεί ναθεμελιωθεί με επαρκή βεβαιότητα. 5 25 Ο αιτητής εισηγήθηκε πως υπερείχε έκδηλα των ενδιαφερομένων μερών, ιδιαίτερα γιατί κατείχε το επιπρόσθετο προσόν το οποίο σύμφωνα με-τα Σχέδια Υπηρεσίας της θέσης αποτελούσε πλεονέκτημα, σε αντίθεση με τα ενδιαφερόμενα μέρη που δεν το διέθεταν. 30 Ο αιτητής καθόλη τη διάρκεια των ετών 1982-1984 εβαθμολογείτο σαν "Λίαν Καλός" στις εμπιστευτικές εκθέσεις και στο έτος 1985 σαν "Εξαίρετος". Το ενδιαφερόμενο μέρος Προκοπής Γιάλλουρος 35 βαθμολογήθηκε σαν "Εξαίρετος" το 1982, σαν "Λίαν Καλός" το 1983 και σαν "Εξαίρετος" το 1984 και
- Το ενδιαφερόμενο μέρος Στυλιανός Στεφάνου εβαθμολογείτο συνεχώς και μέχρι το 1985, σαν "Εξαίρετος", όπως ετόνισε και ο Αναπληρωτής 40 Διευθυντής στις συστάσεις του. Όσον αφορά την αρχαιότητα, το ενδιαφερόμενο 243 Παπαδόπουλος,Δ. Παπαϊωάννουν.ΕΛ.Υ.
(1992)μέρος Προκοπής Γιάλλουρος υπερείχε σημαντικά, κατά 7 χρόνια περίπου, του αιτητή, στην αμέσως προηγούμενη θέση Γεωργικού Επιθεωρητή 1ης Τάξης, ενώ ο αιτητής υπερείχε σε αρχαιότητα του ενδιαφερομένου μέρους Στυλιανού Στεφάνου, κατά 3 5 χρόνια περίπου,στην προ-προηγούμενη θέση Γεωργικού Επιθεωρητή 2ης Τάξης, αρχαιότητα όμως που σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία θεωρείται μικρή, απομακρυσμένη καιασήμαντης βαρύτητας. (Βλέπεγια το θέμα αυτό Οικονόμου & Άλλοι ν.Δημοκρατίας,Υπ. 10 Αρ. 128/89και 274/89, ημερομηνίας 7/11/90, Ανδρόνικος Γεωργίου κ.α.ν. Ε.Δ.Υ., Υπ. Αρ. 1040/87 και46/88, ημερομηνίας 12/12/90, Δημοκρατία ν. Γεώργιος Χρίστου, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 1070, ημερομηνίας 24/1/91.) 15 Αναμφισβήτητα ο αιτητής κατείχε το επιπρόσθετο προσόν τουΣχεδίου Υπηρεσίας ενώ τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν το κατείχαν. Αποτελεί πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι όταν το διορίζον όργανο επιλέγει άλλους υποψήφιους από εκείνους που κατέχουν το πρόσθετο προσόν που προβλέπεται από το Σχέδιο Υπηρεσίας, θα πρέπει ναδώσει πειστικούς λόγους και 25 επαρκή αιτιολογία για την παραγνώριση τους. Ένα διοικητικό όργανο δεν είναι υπόχρεο να διορίσει ένα υποψήφιο που έχει το πρόσθετο προσόν εάν κρίνει, αφού αξιολογήσει όλα τα υπόλοιπα κριτήρια,ότι άλλος είναι καταλληλότερος για προαγωγή ή διορισμό. Η 30 αιτιολογία για την παραγνώριση του πρόσθετου προσόντος θαπρέπει ναεμφαίνεται στοπρακτικότης απόφασης καιόχι να αφήνεται να συνάγεται. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Τονρπέκη ν. Δημοκρατίας
(1973)3 C.L.R. 592, 603, Σάββας Νησιώτης ν. Δημοκρατίας 35
(1977)3 C.L.R. 388,Τσούνταςκ.α. v. Ε.Ε.Υ.
(1985)3 C.L.R. 784,Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1980)3 C.L.R.675 και Ανδρέας Γεωργίου κ.α. ν.Δημοκρατίας,Υπ. Αρ. 213/84 κ.α., ημερομηνίας 31/7/89, απόφαση της 4 0 Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.) Από τα πρακτικάτης συνεδρίασης της μεημερομηνία 244 4 Α.Α.Δ. Παπαϊωάννου ν.Ε.Δ.Υ. Παπαδόπουλος, Δ. 24/2/88 είναι φανερό πως η Επιτροπή διεξήγαγε τη δέουσα έρευνα σχετικά με το επιπρόσθετο προσόν και δεν παρέλειψε να ενημερώσει τον Αναπληρωτή Διευθυντή του Τμήματος ότι το επιπρόσθετο προσόν κατείχαν οι 5 Μέζος, Ψιλοΐνης, Παπαϊωάννου και Χαραλάμπους. Ο ίδιος ο Αναπληρωτής Διευθυντής κατά τη διενέργεια των συστάσεων σημείωσε ότι "λήφθηκε υπόψη η πρόνοια του Σχεδίου Υπηρεσίας της θέσης για το πρόσθετο προσόν" και ότι "ο Ντίνος Παπαϊωάννουπαρ'όλο που είχε κατά 10 τον ουσιώδη χρόνο το επιπρόσθετο προσόν, δε συστήνεται, γιατί υστερούσε σε αξία." Η ίδια η Επιτροπή, υιοθετώντας τησύσταση του Αναπληρωτή Διευθυντή υπέρ των ενδιαφερομένων μερών, έδωσε επαρκήαιτιολογίαγια την προτίμηση τους και έκαμε ειδική αναφορά στο 15 πρόσθετο προσόν. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι συστάσεις του Προϊσταμένου Τμήματος αποτελούν ένα ανεξάρτητο στοιχείο κρίσεως το οποίο άπτεται της αξίας των 20 υποψηφίωνκαι είναι τόσο σημαντικές ώστενα απαιτείται ειδική αιτιολόγηση και προσδιορισμός των λόγων για τυχόν απόκλιση από αυτές. (Βλέπε Θεοδοσίου ν. Δημοκρατίας
(1961)2 R.S.C.C. 44, Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(1977)3 C.L.R. 61, Δημοκρατία ν.Πέτρος 25 Παπαμιχαήλ, Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 745, ημερομηνίας 12/4/89, Μάριος Μουρτζήςν. Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 955/ 88, ημερομηνίας 4/7/89, Έλενα Σταύρου ν. Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 104/87, ημερομηνίας 22/5/89, Πλαστήρας Χριστοφίδης& Άλλος ν. Ε.Δ.Υ., Υπ. Αρ. 446/86και 611/ 30 86, ημερομηνίας 31/5/89, Δημοκρατίαν. Ανδρέα Στυλιανού & 'Αλλων, Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 1028 κ.α.,ημερομηνίας 10/7/90.) Έχει ακόμη νομολογηθεί πως οι συστάσεις θα πρέπει 35 να συνάδουν με τις εκθέσεις καιταάλλα συναφή στοιχεία των φακέλων και ότι αν αυτές βρίσκονται σε αντίθεση με την εικόνα που παρουσιάζουν οι εμπιστευτικές εκθέσεις των υποψηφίων, θα πρέπει να δίδεται σ' αυτές περιορισμένη βαρύτητα ανάλογα με την έκταση της 40 ασυμφωνίας. (Βλέπε Δημοκρατία ν. Κουφέττας
(1985)3 C.L.R. 1950, ΣάββαςΚυπριανίδης ν. Δημοκρατίας, Υπ. 245 Παπαδόπουλος,Δ. Παπαϊωάννουν.Ε.Δ.Υ.
(1992)Αρ. 188/89, ημερομηνίας 13/12/89 και Πλαστήρας Χριστοφίδης ν. Δημοκρατίας Υπ. Αρ. 446/86, 611/86, ημερομηνίας31/5/89.) Ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος προέβη σε λεπτομερείς και αιτιολογημένες συστάσεις οι οποίες εναρμονίζονταν με τα στοιχεία του φακέλου και εν πάση περιπτώσει δεν βρίσκονταν σε οποιαδήποτε αντίθεση προς αυτά. Επίσης αιτιολόγησε γιατί δε σύστησε τον αιτητήπαρόλον ότι κατείχε το πρόσθετο προσόν. 5 Όπως συνάγεται από τα πρακτικά, τι Επιτροπή διερεύνησε και η ίδια όλα τα στοιχεία και συνεκτίμησε όλα τακριτήρια προτούκαταλήξει. Όταν ένα διοικητικό όργανο επιλέγει ένα υποψήφιο σε σύγκριση με άλλους, δεν είναι υποχρεωμένο να αποδείξει ότι ο επιλεγείς ήταν έκδηλα υπέρτερος των άλλων υποψηφίων. Το βάρος απόδειξης έκδηλης υπεροχής είναι στους ώμους του αιτητή ώστε να 20 καταδειχθεί ότι το διορίζον όργανο υπερέβη ταακραία όρια της διακριτικήςτου εξουσίας. (Βλέπε Georghiou ν. Republic
(1976)3 C.L.R. 74, Christou v. Republic
(1980)3 C.L.R. 437, 444 και Ανδρέας Στυλιανού ν. Δημοκρατίας,Υπ. Αρ. 915/88, ημερομηνίας 15/9/89.) 25 Η έννοια της έκδηλης υπεροχής έχει προσδιοριστεί στις υποθέσεις Χατξησάββα ν. Δημοκρατίας
(1982)3 C.L.R. 76, Χατζηϊωάννου ν. Δημοκρατίας
(1983)3C.L.R. 1041 και Rolis Lewis ν. Δημοκρατίας, Αναθεωρητική 30 Έφεση Αρ. 522, ημερομηνίας 30/5/89, στην οποία τονίστηκε ότι ηυπεροχή "τεκμηριώνεται ως έκδηλη όταν μετά από συνεκτίμηση όλων των σχετικών στοιχείων και σύγκριση μεταξύ του αιτητή και του ενδιαφερόμενου, η υπεροχή του αιτητή είναι αντικειμενικά αναντίλεκτη και 35 αυταπόδεικτη". Από όλα τα στοιχεία της υπόθεσης προκύπτει ότι ο αιτητής απότυχε να αποδείξει ότι υπερείχε έκδηλα των δύο ενδιαφερομένων μερών. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας την απόφαση, άσκησε μέσα στα ορθά πλαίσια τη διακριτική της ευχέρεια και η επιλογή της ήταν εύλογα 246 4 ^ 4 A.A.A. Παπαϊωάννουν.Ε.Δ.Υ. Παπαδόπουλος,Δ. επιτρεπτήυπότιςπεριστάσεις. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 247