(1992)26Ιουνίου, 1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ G.Ε. MAVROMMATIS LTDΚΑΙ ΑΛΑΟΣ, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1181/91). Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Περισσότεροι αιτητές στο ίδιο δικόγραφο — Δυνατόν όταν συνδέονται με τον δεσμό της ομοδικίας— Έννοια ομοδικίας — Προσβολή με το ίδιο δικόγραφο περισσότερων διοικητικών πράξεων — Οι πράξεις πρέπει να είναι συναφείς — Έννοια συνάφειας — Αποτέλεσμα 5 μη ύπαρξης ομοδικίας ή συνάφειας — Προσφυγή παραδεκτή, μόνο αναφορικά με την πρώτη προσβαλλόμενη πράξη. Αντικείμενο της παρούσας προσφυγής ήταν τρεις διοικητικές πράξεις,οι εξής: 10 α) Απόφαση επιβολής επαγγελματικού φόρου στον αιτητή 1, β) απόφαση επιβολής επαγγελματικού φόρου στον αιτητή 2, και 15 γ) απόφασηεπιβολής τέλους σκυβάλων στον αιτητή 1. Το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα ήγειρε θέμα παραδεκτού της προσφυγής αναφορικά με την ομοδικία των αιτητών και των ^ αποφάσεωνπου προσβάλλονταν. Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε πως οι αποφάσειςήταν συναφείς γιατί είχαν εκδοθεί από το ίδιο διοικητικό όργανο. Περαιτέρω, δε, επιχειρηματολόγησε πως αν υπήρχε νομικό 25 ελάττωμα, θάπρεπε, βάσει του Κανονισμού 19 του περί Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού 2338 4Α.Α.Δ. G.E.Mavrommatis Ltd x.a. v.ΔήμουΛ/σοΰ Δικαστηρίου 1962, το Δικαστήριο να εκδώσει διαταγή χωρισμού του δικογράφου. 5 10 15 2" 25 3^ 35 4 υ 45 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή στην έκτασηπουαφορούσε τον δεύτερο αιτητήκαιτην επιβολή τέλους σκυβάλων στον πρώτοαιτητή,αποφάσισεότι: Η αίτηση ακυρώσεως, με βάση το Άρθρο 146 του Συντάγματος, ασκείται ξεχωριστά από κάθε αιτητή. Περισσότεροι αιτητές μπορούν να ενωθούν στο ίδιοδικόγραφο, όταν συνδέονται με το δεσμό της ομοδικίας, όταν όλοι οι αιτούντες έχουν κοινό έννομο συμφέρον, θεμελιώνουν τοαίτημα τους στην ίδια πραγματική και νομική κατάσταση και προβάλλουν κοινούς λόγους ακυρώσεως κατά της ίδιαςπράξηςή παράλειψης. Μεπρόσφατηνομολογία -(ΣΕ 129/1987, 2603/1987,1617/1988) - το Ελληνικό Συμβούλιο Επικρατείας έχει διευρύνει την έννοια της ομοδικίας.Δέχτηκε ότι υπάρχει ομοδικία και στην περίπτωση που περισσότεροι αιτητές με το ίδιο δικόγραφο προσβάλλουν περισσότερες αντίστοιχες πράξεις ή παραλείψεις για τους ίδιους λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι δηλαδή, στηρίζονται στην ίδια νομικήκαιπραγματικήβάση. Δεν χωρεί προσφυγή με το ίδιο δικόγραφο εναντίον περισσοτέρων της μιας αυτοτελούς διοικητικής πράξης,OLοποίες δεν είναισυναφείς. Η προσφυγή είναι παραδεκτήμόνο αναφορικά με την πρώτη προσβαλλόμενηπράξη. Πράξεις ή αποφάσεις θεωρούνται συναφείς, εάν η μία πράξη αποτελεί προϋπόθεση της άλλης, ή αφορούν τον ίδιο αιτητή, στηρίζονται στις ίδιες διατάξεις του Νόμου, έχουν ταυτόσημη αιτιολογία και εξεδόθησαν στην ίδια διοικητική διαδικασίααπό το ίδιοόργανο. Στην παρούσα υπόθεση, με βάση τις πιο πάνω αρχές, οι αιτητές δεν έχουν κοινό έννομο συμφέρον, ούτε θεμελιώνουν τα αιτήματα τους στην ίδιαπραγματικήκαινομική κατάσταση. Δεν υπάρχει δεσμός ομοδικίας μεταξύ τους και,ως εκτούτου, η προσφυγή, στην έκταση που αφορά τον δεύτερο αιτητή, είναι απαράδεκτη. 2339 G.E.Mavrommatis Ltd κ.ο.v.ΔήμουΛ/σού
(1992)Οι αποφάσεις που προσβάλλονται από τον πρώτο αιτητή έχουν ως μόνο κοινό τοότι εξεδόθησαν απότο ίδιο όργανο -το Δήμο στην άσκηση των εξουσιών του με βάση το Νόμο. Η μια απόφαση αναφέρεται σε επαγγελματικό φόρο και η άλλη σε ανταποδοτικό τέλος σκυβάλων. Τα κριτήρια, τόσο τα πραγματικά, όσο και τα νομικά, για την επιβολή τους είναι διάφορα και στηρίζονται σε διαφορετικέςνομικές πρόνοιες. 5 Ούτε το αιτιολογικό, ούτε το διστακτικό, ούτε το αντικείμενο τους ταυτίζονται. 10 Εν όψει των πιο πάνω, οι αποφάσεις που προσβάλλονται δεν είναι συναφείς. Δεν είναι επιτρεπτό να προσβληθεί η νομιμότητα τους με το ίδιο δικόγραφο. Η επιτακτική ανελαστική προθεσμίαπροσβολής τους,μεβάσητην παράγραφο 15 3 του Άρθρου 146 του Συντάγματος,έχει εκπνεύσει πριν πολύ χρόνο. Η προσφυγή παραμένει ισχυρή μόνο αναφορικά με τον πρώτο αιτητή για την πρώτη προσβαλλόμενη απόφαση - την 20 απόφασηγια επιβολή επαγγελματικούφόρου. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μερικώς με έξοδα. 25 Αναφερόμενες Υποθέσεις: Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας, Σε 129/1987, 2603/1987, 1617/1988- 30 Βίολάρης και Αλλοι ν.Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγρού
(1992)4 Α.Α.Δ. 1456Georgiou v.Republic
(1987)3 C.L.R. 40035 Σι/ιιλλτ)και Αλλος ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.463Διακόπουλος και Αλλος ν.Ρ.Ι.Κ.
(1990)3Α.Α.Δ. 1366Αρσαλίδης ν.Α.ΤΗ.Κ.
(1991)4(B)ΑΛΛ. 1601• Κυριάκου και Λλλοι ν.Α.ΤΗ.Κ. (Αρ.2)
(1991)4(Γ)ΑΛΛ. 1822' Πογιατζής ν.Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ. 20Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας, 1933 Β' III,554, Υπ. Αρ. 2340 40 4Α~Α.Δ. G.E.Mavrommatis Ltd κ.α.v. ΔήμουΛ/σοΰ 865/
- Προσφυγή Προσφυγή κατά της απόφασης του καθ' ου η αίτηση Δήμου για την επιβολή επαγγελματικού φόρου στον αιτητή 1και2και μέλους σκυβάλων στον αιτητή
- Α. Νεοκλέονς,γιατους αιτητές. Γ.Ποταμίτης, για τους καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η προσφυγή αυτή, που καταχωρίστηκε από δυο αιτητές, προσβάλλει τρεις αποφάσεις: Απόφαση επιβολής επαγγελματικού φόρου στον αιτητή 1,απόφαση επιβολής επαγγελματικού φόρου στον αιτητή 2 και 2 ^ απόφασηεπιβολής τέλους σκυβάλων στον αιτητή
- Το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα ήγειρε ζήτημα παραδεκτού της προσφυγής, αναφορικά με την ομοδικία των αιτητών καιτων αποφάσεωνπου προσβάλλονται. Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε ότι ησυνένωση των δυο αλητών στην ίδια προσφυγή συνιστά παρατυπία και όχι ακυρότητα και, με βάση τη Δ.64 των -„ Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, δεν επηρεάζει την πρόοδο της προσφυγής. Αναφορικά με την προσβολή πέραν της μιας απόφασης με την ίδια προσφυγή, ισχυρίστηκε ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις είναι συναφείς, γιατί 35 εξεδόθησαν από το ίδιο όργανο, με βάση τους περί Δήμων Νόμους του 1985 έως 1991, (ο"Νόμος"). Περαιτέρω, επιχειρηματολόγησε ότι, εάν υπάρχει 40 νομικό ελάττωμα στην προσβολή δυο διοικητικών πράξεων,αυτό είναι τυπικό νομικό ελάττωμα και κάλεσε το Δικαστήριο, με βάση τον Κανονισμό 19 του περί Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, να εκδώσει διαταγή 2341 Στυλιανίδης, Δ. G.E. Mavrommatis Ltd κ.α.ν.ΔήμουΛ/σοΰ
(1992)χωρισμού του δικογράφου, δηλαδή, το αίτημα ακυρώσεως της δεύτερης διοικητικής πράξης να εγερθεί μεξεχωριστή αίτησηακυρώσεως. Ο δικηγόρος του Δήμου επιχειρηματολόγησε ότι δεν 5 υπάρχει δεσμός ομοδικίας μεταξύ των αιτητών και οι πράξεις πουπροσβάλλονται δεν είναι συναφείς. Η αίτηση ακυρώσεως, με βάση το Άρθρο 146 του Συντάγματος, ασκείται ξεχωριστά από κάθε αιτητή. 10 Περισσότεροι αιτητές μπορούν να ενωθούν στο ίδιο δικόγραφο, όταν συνδέονται με το δεσμό της ομοδικίας, όταν όλοι οι αιτούντες έχουν κοινό έννομο συμφέρον, θεμελιώνουν το αίτημα τους στην ίδια πραγματική και νομική κατάσταση και προβάλλουν κοινούς λόγους 15 ακυρώσεως κατά της ίδιας πράξης ή παράλειψης. Στα Πορίσματα Νομολογίαςτου Συμβουλίου τηςΕπικρατείας 1929-1959,σελ. 273-274, αναφέρεται:"Σημειούται ότι ομοδικίαδεν υφίσταταιεκεί όπουη 20 προσβαλλομένη πράξις εμφανίζεται μεν ως ενιαία, διαλαμβάνει όμως πράγματι πλείονας αυτοτελείς πράξεις: 606
(42), 1323
(48), 589
(36), 1904
(55). Μη συντρεχούσης ομοδικίας η αίτησις ακυρώσεως είναι τύποις δεκτή ως προς τον πρώτον εκ των εν τηαιτήσει 25 αναφερομένων αιτούντων: 252
(33), 2129
(52), 1662
(56)." Με πρόσφατη νομολογία - (ΣΕ 129/1987, 2603/1987, 1617/1988) - το Ελληνικό Συμβούλιο Επικρατείας έχει 3 0 διευρύνει την έννοια της ομοδικίας.Δέχτηκε ότι υπάρχει ομοδικία και στην περίπτωση που περισσότεροι αιτητές με το ίδιο δικόγραφο προσβάλλουν περισσότερες αντίστοιχες πράξεις ή παραλείψεις για τους ίδιους λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι, δηλαδή,στηρίζονται στην 35 ίδια νομική και πραγματική βάση - (βλ. Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 1987, Ευρετήριον, σελ. 173· και Επαμεινώνδα Π. Σπηλιωτοπούλου - "Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου" - Πέμπτη Έκδοση, 1991, σελ. 517518. Βλ., επίσης, Γιώργος Βιολάρης και Άλλοι ν. 40 Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγρού, Υπόθεση Αρ. 276/89, (Απόφαση δόθηκεστις 22 Απριλίου, 1992)). 2342 4Α.ΑΛ. G.E. MavrommatisLtd κ,α.v. ΔήμουΛ/σοΰ Στυλιανίδης, Δ. Το ζήτημα της ομοδικίας, στην προσβολή περισσοτέρων της μιας διοικητικής απόφασης με την ίδια προσφυγή,αποτέλεσε αντικείμενο σε μια σειράΚυπριακών Αποφάσεων - (βλ. Georghiouv. Republic
(1987)3 C.L.R. 5 400*Μαρία Σιμιλλή και Άλλος ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 813/88, (Απόφαση δόθηκε στις 14 Φεβρουαρίου, 1990)· Ανδρέας άιακόπονλλος και Άλλος ν. Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου,Υποθέσεις Αρ. 516/88 και 528/88, (Απόφαση δόθηκε στις 21 Απριλίου, 1990)· 10 Νικόλαος Αρσαλίδης ν. Αρχής ΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου, Υπόθεση Αρ. 152/90, (Απόφαση δόθηκε στις 9 Μαΐου, 1991)" Χρίστος Κυριάκου και Άλλοι ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, Υπόθεση Αρ. 289/90, (Απόφαση δόθηκε στις 31 Μαΐου, 1991)' και ΠάμποςΠογιατζήςν. 15 ΚυπριακήςΑημοκρατίας,Υπόθεση Αρ. 1067/90, (Απόφαση δόθηκεστις 10Ιανουαρίου, 1992). Οι Κανόνες Πολιτικής Δικονομίας, λόγω της φύσεως και του σκοπού της διοικητικής δικαιοσύνης, δεν έχουν 20 εφαρμογή στην ομοδικία την αναφερομένηστην προσβολή περισσοτέρων της μιας διοικητικής πράξης με την ίδια προσφυγή. Το Δικαστήριο εφαρμόζει τη δικονομία που ισχύει σε 25 χώρες που έχουν το ίδιο σύστημα διοικητικού δικαίου, όπως η Ελλάδα. Δεν χωρεί προσφυγή με το ίδιο δικόγραφο εναντίον περισσοτέρων της μιας αυτοτελούς διοικητικής πράξης,οι 30 οποίες δενείναισυναφείς. Η προσφυγή είναι παραδεκτή μόνο αναφορικά με την πρώτηπροσβαλλόμενη πράξη. 35 Αναφορικά με το μέρος της προσφυγής που προσβάλλει άλλη πράξη, η οποία δεν είναι συναφής με την πρώτη, η προσφυγήείναιαπαράδεκτηκαιαπορρίπτεται. Στην Υπόθεση Αρ. 865/1933 - Αποφάσεις Συμβουλίου 40 Επικρατείας, 1933 Β' III, 554 -η Ολομέλεια του Ελληνικού ΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας,στις σελ.556-557 είπε:"Επειδή ο ισχυρισμός του παρεμβαίνοντος, ότι ηπαρά 2343 Στυλιανίδης,Δ. G.E. Mavrommatis Ltd κ.α. ν.ΔήμουΛ/σοΰ
(1992)του αιτούντος προσβολή δι' ενός δικογράφου δύο αυτοτελών διοικητικών πράξεων ουδεμίαν εχουσών, ως ισχυρίζεται, σχέσιν ήσυνάφειανπροςαλλήλας,εφ'όσονη μεν αφορά εις την άδειαν λειτουργίας εργοστασίου του παρεμβαίνοντος, η δε εις την παύσιν λειτουργίας του 5 εργοστασίου του αιτούντος,καθιστάάκυρονκαι συνεπώς απαράδεκτον το δικόγραφον, αβάσιμος κρίνεται και συνεπώς απορριπτέος,διότικαιεάνήθελεγίνηδεκτόν ότι δεν υφίσταται συνάφεια μεταξύ των ενιαίως προσβληθεισών δύο διοικητικών πράξεων, το γεγονός 10 τούτο δεν συνεπάγεται ολοσχερή ακυρότητα του δικογράφου της αιτήσεως,αλλά παραμένειτούτο,ενπάση περιπτώσει, ισχυρόν διάτηνπρώτηντων προσβαλλόμενων πράξεων, ως προς ην υπάρχουσι πάντα τα στοιχεία του νόμου ήτοι της υπ' αριθ. 44794 της 20 Ιουνίου 1933 15 αποφάσεως του Υπουργού της Συγκοινωνίας, ήτις αποτελεί και το αντικείμενον της παρούσηςαποφάσεως, όσον δ' αφορά ετέραν υπ' αυτού αρχικώς διά του ιδίου δικογράφουπροσβληθείσαν πράξιν,υπ'αριθ.65465από26 Αυγούστου 1933 του αυτού Υπουργού, ο αιτών υπέβαλε 20 και αυτοτελή αίτησιν, συμπληρούσαν τας ελλείψεις της πρώτης, ήτις εξετάζεται κατ' ιδίαν εν ετέρα ταυτοχρόνω αποφασειτουΣυμβουλίου τούτου." (Βλ. Θ. Τσάτσου "Η Αίτησις Ακυρώσεως ενώπιον του 25 Συμβουλίου της Επικρατείας", Έκδοση Τρίτη, παράγραφοι 25-26, σελ. 68- Μιχ. Δένδια "Διοικητικόν Δίκαιον",Τόμος Γ', σελ. 300-301· Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σελ.273-274.) 30 Πράξεις ή αποφάσεις θεωρούνται συναφείς, εάν η μία πράξη αποτελεί προϋπόθεση της άλλης, ή αφορούν τον ίδιο αιτητή, στηρίζονται στις ίδιες διατάξεις του Νόμου, έχουν ταυτόσημη αιτιολογία και εξεδόθησαν στην ίδιαδιοικητική διαδικασίααπότο ίδιοόργανο. 35 Στην παρούσαυπόθεση,με βάσητις πιο πάνωαρχές,οι αιτητές δεν έχουν κοινό έννομο συμφέρον, ούτε θεμελιώνουν τα αιτήματα τους στην ίδια πραγματικήκαι νομικήκατάσταση. Δεν υπάρχει δεσμός ομοδικίας μεταξύ τους και, ως εκ τούτου, η προσφυγή, στην έκταση που αφορά τον δεύτερο 2344 40 4ΑΛΑ. G.E. MavrommatisLtd κ.α.v. ΔήμουΛ/σοΰ Στυλιανίδης, Δ. αιτητή,είναιαπαράδεκτη. Οι αποφάσειςπουπροσβάλλονται απότον πρώτοαιτητή έχουν ως μόνο κοινό τοότι εξεδόθησαν από το ίδιο όργανο 5 - τοΔήμο - στηνάσκησητων εξουσιών του μεβάση τοΝόμο. Η μια απόφασηαναφέρεται σε επαγγελματικό φόρο και η άλλησε ανταποδοτικότέλος σκυβάλων. Τα κριτήρια,τόσο τα πραγματικά,όσο και τα νομικά, για την επιβολή τους είναι διάφορα και στηρίζονται σε διαφορετικές νομικές 10 πρόνοιες. Ούτε το αιτιολογικό, ούτε το διατακτικό,ούτε το αντικείμενο τουςταυτίζονται. Ενόψει των πιο πάνω,οι αποφάσειςπου προσβάλλονται δεν είναι συναφείς. Δεν είναι επιτρεπτό να προσβληθεί η 15 νομιμότητα τους με το ίδιο δικόγραφο. Η επιτακτική ανελαστική προθεσμία προσβολής τους, με βάση την παράγραφο 3 του Άρθρου 146 του Συντάγματος, έχει εκπνεύσει πρινπολύχρόνο. 20 Η προσφυγή παραμένει ισχυρή μόνο αναφορικά με τον πρώτοαιτητήγιατηνπρώτηπροσβαλλόμενη απόφαση- την απόφασηγιαεπιβολή επαγγελματικούφόρου. Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή απορρίπτεται, 25 στην έκταση που αφοράτο δεύτερο αιτητή και την επιβολή τέλουςσκυβάλων στον πρώτο αιτητή. Ο δεύτερος αιτητής να πληρώσει το 1/2 των εξόδων από την έναρξη της προσφυγής μέχρι σήμερα, τα οποία να 30 υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, εκτός εάν, σε ένα μήνααπόσήμερα, συμφωνηθούν μεταξύ των δικηγόρων. Η προσφυγή επιτυγχάνει μερικώς μεέξοδα. 2345