(1992)20Αυγούστου,1992 [Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.Ι ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΡΔΗ&ΒΡΑΧΙΜΗ ΙΝΒΕΣΤΜΕΝΤΣΛΤΔ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιττγτές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 890/89). Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Επίτευξη σκοπού — Η περίπτωση της εγκαταλείψεως τον σκοπού της — Εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 τον Άρθρον 23 τον Σνντάγματος — Νομολογία. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Δημόσια Ωφέλεια — Αρχές που οριοθετούν τηνεκτίμηση τηςδημόσιαςωφελείαςαπό την Αρμοδία Αρχή — Ακυρωτικός έλεγχος τονΔικαστηρίου μόνο για παράβαση νόμου,κακήχρήση διακριτικής εξουσίας ήκατάχρησηεξονσίας — Ανάπτυξη υπό το φωςκαι τηςκριθείσηςπεριπτώσεως. 10 Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Αρθρο 23.4 — Παροχή δυνατότητας αναγκαστικής απαλλοτριώσεως ιδιοκτησίας — 'Οροι — Ηαπαλλοτρίωση αυτήκατ'αρχήν δενδικαιολογεί τηνεπέμβαση δικαστηρίον. 15 Οι αιτητές ζήτησαν με την προσφυγή την ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης της ιδιοκτησίας τους στοΣτρόβολο, αλλά και την διαπίστωσητου πρόωρου χαρακτήρα του και της αντισυνταγματικότητας του. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισεότι:
- Είναι φανερόν, από την έκθεση των γεγονότων, ότι η 25 προτιθέμενηοικιστικήανάπτυξητουκρίσιμουχώρου, όπως 2882 4ΑΛ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Σκορδή& Βοαχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας φάνηκε και από την σχετική αίτηση για άδεια οικοδομής, κατέστησε απαραίτητη και επείγουσα την απαλλοτρίωση του μέρους του κτήματος που θα επηρεάζετο από τη μελλοντική κατασκευή του προγραμματισμένου, για το χώρο αυτό, δρόμου πρωταρχικής σημασίας. Δεν τίθεται δε θέμα δυσμενούς διάκρισης, μια και οι συνθήκες και προοπτικές άμεσης οικοδομικής ανάπτυξηςτων υπολοίπων κτημάτων δεν ήταν οι ίδιες, ώστε να καθιστούν επιτακτική την άμεση απαλλοτρίωση. Όσον δε αφορά τον ισχυρισμό, ότι μια και ο σκοπός των καθ' ων η αίτηση δεν ήτο η κατασκευή του δρόμου αλλά η διασφάλιση της πορείας μελλοντικού δρόμου, ο οποίος μπορεί και να μην κατασκευαστεί, η απάντηση είναι ότι αυτό δεν καθιστά άκυρη την απαλλοτρίωση, η κατασκευή του δρόμου όμως στην περίπτωσηαυτήήτανήδηαποφασισμένηκαιαργότερα μπήκε σχετικό κονδύλιο στον Προϋπολογισμό. Αλλά, εν πάσηπεριπτώσει, αν το όλο σχέδιο εγκαταλειφθεί, τότε θα ισχύουν οι διατάξειςτηςπαραγράφου5 τουΆρθρου 23 του Συντάγματος, όπως ερμηνεύτηκε από τη Νομολογία (Cyprus Tannery v. TheRepublic),καιτου άρθρου 15,του Νόμου 15 του 1962, σχετικά με τη μη επίτευξη του σκοπού για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση ή αυτή εγκαταλείφθηκε. Αναφορά επίσης μπορεί να γίνει στην υπόθεση αρ. 139/90 ΑντώνηςΣιμώνηκαι άλλοι ν. ΤηςΔημοκρατίας.
- Έχει καταδειχθεί ότι, η απαλλοτρίωση του επίδικου κτήματος ήταν απαραίτητη και σημαντική για την κατασκευή του δρόμου πρωταρχικής σημασίας και κατ' επέκταση της εφαρμογής του Τοπικού Σχεδίου. Ασφαλώς η επίδικη απαλλοτρίωση θα μπορούσε να επιτευχθεί και χωρίς την ύπαρξη δεσμευτικού Τοπικού Σχεδίου, μια και υπήρχε η πρόθεση κατασκευής ενός τέτοιου δρόμου. Η ύπαρξη του Σχεδίου, μαζί με τις σχετικές μελέτες και την όλη φιλοσοφία που το διέπει, αποδεικνύει την διενέργεια της δέουσας έρευνας και μελέτης, στην οποία έχει προβεί η Διοίκηση πριν την απαλλοτρίωση, και που σε τελευταία ανάλυσηη υιοθέτηση τους αποτελούν, μαζί με όλα τα άλλα στοιχεία του φακέλου, την αιτιολογία της επίδικης απόφασης.
- Ηύπαρξητου Τοπικού Σχεδίου χρονολογείται απότο
- Οι δε πρόνοιες του, όπως αυτό ολοκληρώθηκε το 1987, 2883 Σκορδή&Βοαχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)παρέμειναν αναλλοίωτες μέχρι τη δημοσίευση του την 1 Δεκεμβρίου
- " Η υλοποίηση του δρόμου, λόγω του μεγάλου μήκους του, κρίθηκε σκόπιμο να προωθείται σταδιακά.Τμήματα του εν 5 λόγω δρόμου, όπως η προσπέλαση προς το Μακάρειο Αθλητικό Κέντρο, είχαν ήδη κατασκευασθεί. Το κατασκευασθέν αυτό μέρος του δρόμου καταλήγει στη συμβολή με το δρόμο Λευκωσίας - Παλαιχωρίου και ακριβώς απέναντι από το κτήμα των αιτητών. Στην ίδια 10 περιοχή έχουν γίνειδιαχωρισμοί οικοπέδων, αφούλήφθηκε υπόψη και η πορεία του υπό αναφορά δρόμου. Κατά συνέπεια δεν ενδείκνυται, αλλά ούτε και είναι εφικτή, οποιαδήποτε αλλαγή της πορείας του εν λόγω δρόμου, ιδιαίτερα στο σημείο πουαυτόςδιέρχεται απότοκτήματων 15 αιτητών. Για την εκπόνηση των σχεδίων του δρόμου αυτού έγινε επιτόπια έρευνα και μελέτη εναλλακτικών χαράξεων και εισηγήσεων και ηλύσηπου υιοθετήθηκε τελικά κρίθηκε ότι ήτανηενδεδειγμένη, μεβάσηορθάγεωμετρικά κριτήρια, ασφαλή οδικά χαρακτηριστικά και τον ελάχιστο δυνατό 20 επηρεασμό ιδιωτικών τεμαχίων. Είναι φανερόν ότι η επίδικη απαλλοτρίωση έγινε ύστερα από προηγούμενη ολοκληρωμένη μελέτη σχεδίων και ερευνών από αρμόδια κυβερνητικά τμήματα και 25 εμπειρογνώμονες, οιοποίζςήτανεπαρκείς,κατάτρόποπου να μηθεωρείται πρόωρηηλήψη του συγκεκριμένου μέτρου της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. (Glyki v. The Repu blic). 30 Εάν πάλι τεθεί θέμα εγκατάλειψης της κατασκευής του δρόμου αυτού, τότε πάλι θα ισχύουν οι διατάξεις του Αρθρου 15τουΝόμουΑρ. 5του
- Σχετικά με την εισήγηση ότι δεν εξετάστηκε το θέμα της * " χρησιμοποίησης γης, η οποία πιθανώς να προσφέρεται εθελοντικά προς πώληση από άλλους ιδιοκτήτες στην ίδια περιοχή, κάτι τέτοιο δεν είναι πρακτικά εφαρμόσιμο, γιατί τέτοια τεμάχιαγης,ανυπάρχουν,είναι διεσπαρμένακαιδεν μπορεί η πορεία του δρόμου να καθορίζεται με βάση τη ^0 θέση των τεμαχίων αυτών. Κυβερνητική δε γη, όπως αναφέρθηκε,δεν υπάρχει κατά μήκος ή κοντά στην πορεία του δρόμου.Ούτε επίσης υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη ότι η απαλλοτριωθείσα γη επροσφέρετο εθελοντικά από όλους 2884 4Α*ΑΑ. Σκορδή&Βραχ.Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας τους συνιδιοκτήτες, μάλλον το αντίθετο σε ό,τι αφορούσε τουςαιτητές. 5 1θ
- Οι αιτητές έχουν κτίσει τεράστια διώροφη οικοδομή, με πισίνα και ηκατασκευήτου υπ' αναφορά δρόμου ουδόλως θα επηρεάσει την οικοδομή. Εν πάση περιπτώσει εκείνο το οποίο έχει σημασία είναι ότι εδώ πρόκειται για την υλοποίηση ενός δρόμου υψίστης σημασίας, ο οποίος θα επηρεάσει,όπως είναι φυσικό,και άλλους ιδιοκτήτες,κατά χην προσεκτικά χαραγμένηδιαδρομήτου, και η δυσχέρεια που μπορεί να προκληθεί στους περιοίκους από την κατασκευή ενός δρόμου δεν είναι λόγος ακυρώσεως του Διατάγματος Απαλλοτριώσεως της γης, επί της οποίαςθα κατασκευαστεί. 15 20 25 30 35 40
- Σε ό,τι αφορά την εισήγηση για απαλλοτρίωση άλλων τεμαχίων και τη χρησιμοποίηση της οδού Μακεδονιτίσσης θα πρέπει να τονιστεί ότι αυτά ανάγονταιστην ουσιαστική κρίσητης διοικήσεως καιεγείρονται δύονομικάθέματα.Το πρώτο είναι ότι ηεκτίμηση της δημοσίας ωφελείας απότην αρμοδία Αρχή οριοθετείται από τις αρχές (α) της αγαθής κρίσεως, η οποία πρέπει να διέπει την χρηστή και εύρυθμη διοίκηση, (β) του ίσιου μέτρου κρίσεως για την αντιμετώπιση των ομοίων περιπτώσεων και (γ) της επιλογής του ολιγότερο επαχθούς, διά το διοικούμενο, τρόπου πραγματώσεως της ωφελείας (βλέπε Πορίσματα Νομολογίας Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959,σελ. 182). Το δεύτερο είναι ότι δεν υπόκειται στον ακυρωτικόέλεγχο η, υπό της διοικήσεως, εκτίμησις, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση,ως προς τη συνδρομήτων όρων τηςκατ' αρχής, υπότουνόμου,αναγνωριζομένηςδημοσίαςωφελείας,εκτός αν συντρέχει παράβαση νόμου, κακή χρήση διακριτικής εξουσίας ή κατάχρηση εξουσίας, πράγματα που δεν συμβαίνουν εδώ. (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας, άνωθι, σελ. 87).
- Η αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιοκτησίας από τη Δημοκρατία ή Δημοτική Αρχή ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου κλπ. είναι επιτρεπτή σύμφωνα με το Άρθρο23.4 του Συντάγματος,για την εξυπηρέτηση σκοπού δημοσίας ωφελείας που καθορίζεται με γενικό, περί αναγκαστικής απαλλοτριώσεως, νόμο, έναντι ανταλλάγματος, αρκεί να υπάρχει συμμόρφωση στις αρχές που καθόρισε ο νόμος και η νομολογία. Και στην υπό 2885 Σκορδή & Βραχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α. ν.Δημοκρατίας
(1992)εξέταση τουΔικαστηρίου τούτου. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: Cyprus Tannery v.Republic
(1977)3 C.L.R. 75Cyprus Tannery v.Republic
(1980)3 C.L.R. 405- 10 Σιμώνης και Αλλοι v.Δημοκρατίας
(1991)3(Δ)Α.Α.Δ. 3450Glyki v.Republic
(1967)3C.L.R. 677. Προσφυγή. 15 Προσφυγή που προσβάλλει το διάταγμα απαλλοτριώσεως υπ' αρ. 1482 το οποίο εδημοσιεύθη την 29.9.1989 εις το Μέρος II του Τρίτου Παραρτήματος της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με το οποίο 20 απαλλοτριώνεται το κτήματων αιτητών,υπ. αρ. εγγραφής F1162, Φ/Σχ. XXI 61 W.I., τεμ. 915, Ενορία Χρυσελεοΰσης,Χωρίον Στρόβολος. Φ.Πελίδης,γιατους αιτητές. 25 Α. Βασιλειάδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους καθ' ων η αίτηση. Cur.adv. vult. 30 Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την προσφυγή τους αυτή οι αιτητές ζητούν τις πιο κάτωθεραπείες: 35 (α) Δήλωσιν του Δικαστηρίου ότι το διάταγμα απαλλοτριώσεως υπ' αριθμό 1482, το οποίο εδημοσιεύθη, την 29.9.89, εις το Μέρος II του Τρίτου Παραρτήματος της Επισήμου Εφημερίδος και διά του οποίου απαλλοτριούται το κτήμα των *0 αιτητών, υπό αρ. εγγραφής F1162, Φ/Σχέδιον XXI.61.W.I, τεμάχιον 915, Ενορία Χρυσελεούσης, Χωρίον Στρόβολος, είναι άκυρος και/ή παράνομος. 2886 4ΑΛΛ. Σκορδή&Βραχ.Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου,Π. 5 10 (β)Δήλωσιν τουΔικαστηρίου ότι, ηαπόφασιςτων καθ* ων ηαίτησις διατης οποίας εξέδωσαν τοδιάταγμα απαλλοτριώσεως αρ. 1482, το οποίον εδημοσιεύθη εις το Δεύτερον Μέρος του ΤρίτουΠαραρτήματος της Επισήμου Εφημερίδος, την 29.9.89, είναι πρόωρον και ελήφθη κατά παράβασιν των Άρθρων23
(11)και29
(1)τουΣυντάγματος. (γ) Έξοδα. Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες των 10/71 μεριδίων ο καθένας του τεμαχίου με αρ. 915, Φύλλο Σχέδιο XXI.61.W.1, στην ενορία Χρυσελεούσας Στροβόλου (Παράρτημα Α). Το υπόλοιπο μερίδιο (51/71) ανήκει στη 15 Στέλλα Κυπριανού από το Στρόβολο. Τμήματα του πιο πάνω τεμαχίου, που δείχνονται με καφέ και κίτρινο χρώμα στο χάρτη, Παράρτημα Α, απαλλοτριώθηκαν για τη βελτίωση του δρόμου προσπέλασης προς το Μακάριο Αθλητικό Κέντρο μετις Κ.Δ.Π. με αρ. 791 και ημερομηνία 20 25 Μαΐου 1984 (Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίαςαρ. 1961) και 1447 και ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου 1987 (Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας αρ. 2260) αντίστοιχα. Αρχικά είχε εμβαδό 10600τ.μ. περίπου.Μετά τις δύο απαλλοτριώσεις έμεινε εμβαδό 9850τ.μ. περίπου. 25 Το τμήμα του τεμαχίου, για το οποίο δημοσιεύτηκε η πιο πάνω Γνωστοποίηση, έχει εμβαδό 4260 τ.μ. περίπου, που αποτελεί ποσοστό 43% του ολικού εμβαδού του τεμαχίου πουαπέμεινε,μετάτις δύοπρώτες απαλλοτριώσεις. 30 Το διάταγμααπαλλοτριώσεως αναφέρει ότι αυτή είναι αναγκαία διά σκοπό δημοσίας ωφελείας, δηλαδή τη δημιουργία δρόμου πρωταρχικής σημασίας. Σύμφωνα με το άρθρο3
(2)(ι)του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962, Νόμος αρ. 15 του 1962, "η δημιουργία ή 35 συντήρηση ή ανάπτυξητων διά ξηράς, θαλάσσης ή αέρος συγκοινωνιών", αποτελούν σκοπόν δημοσίας ωφελείας, όπως επίσης και σύμφωνα με την παράγραφο (θ) του ίδιου εδαφίου, "ηπολεοδομία". 40 Η Στέλλα Κυπριανού, που ήταν αρχικά ιδιοκτήτρια ολόκληρου του τεμαχίου, υπέβαλε αίτηση, στις 29 Μαΐου 1985, γιαάδειαοικοδομής γιατηνανέγερση κατοικίας στο πιο πάνω τεμάχιο. Η αίτηση, που καταχωρήθηκε στο 2887 Α. Λοΐζου,Π. Σκορδή&Βραχ.Ινβέστ.Λίδ κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)Φάκελο Β.949/85 του Δήμου Στροβόλου, απορρίφθηκε, γιατί προσέκρουε στις τότε πρόνοιες του άρθρου4Α, του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96. Όταν το άρθρο 4Α τροποποιήθηκε με το Νόμο 199/86,η Στέλλα Κυπριανούζήτησε επανεξέτασητης αίτησης της.Ο 5 Δήμος Στροβόλου ζήτησε από την ιδιοκτήτρια να τροποποιήσει τη χωροθέτηση της προτεινόμενης κατοικίας, για να διασφαλισθεί το μελλοντικό οδικό δίκτυο (δρόμος πρωταρχικής σημασίας) που επηρέαζε το τεμάχιο της. Αυτή όμως δεν υπέβαλε νέα σχέδια και η 10 αίτησητης δενπροωθήθηκε. Αργότερα οι αιτητές αγόρασαν μερίδιο του τεμαχίου και υπέβαλαν σχέδια για ανέγερση κατοικίαςστο τεμάχιο τους και παράλληλα υπέβαλαν αίτηση στο Τμήμα ^ Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, Φακ. Α.1087/87, για διαίρεση του τεμαχίου σε δύο νέα τεμάχια. Μετά από παρέμβασητου Διευθυντή τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαι Οικήσεως η αίτηση, για διαίρεση του τεμαχίου, δεν προωθήθηκε και οι αιτητές καταχώρησαν στο Ανώτατο 20 Δικαστήριο την προσφυγή με αρ. 972/88 εναντίον της απόφασης του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να μην προχωρήσει στη διαίρεση του τεμαχίουτους. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως με επιστολή του, ημερομηνίας 27 Ιουλίου 1988 (Παράρτημα Γ), προς το Γενικό Διευθυντή του Γραφείου Προγραμματισμού, εισηγήθηκε την απαλλοτρίωση του τμήματοςτου τεμαχίου 30 των αιτητών που επηρεαζόταν από τον πιο πάνω δρόμο πρωταρχικής σημασίας, με σκοπό τη διασφάλιση της πορείας του δρόμου. Σ' αυτή αναφέρεται ότι, η κ. Κυπριανού είχε αποταθεί επανειλημμένα στο Υπουργείο Εσωτερικών και ζητούσε όπως η Κυβέρνηση προβεί στην -" απαλλοτρίωση της έκτασης γης, του πιο πάνω τεμαχίου της, που επηρεάζετο από τη διάνοιξη του δρόμου. Ο Γενικός Διευθυντής του Γραφείου Προγραμματισμού δεν έφερε ένσταση στην προώθηση της διαδικασίας για την πιο πάνω απαλλοτρίωση και τότε ο Διευθυντής του 4 ^ Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως απέστειλε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών την επιστολή, με ημερομηνία 18 Φεβρουαρίου 1989 2888 4A.AA. Σχορδή & Βραχ.Ινβέστ. Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου,Π. (Παράρτημα Ε), με την οποία ζητούσε να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες για δημοσίευση της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. 5 Το Υπουργείο Εσωτερικών, με τ ην πρόταση με αρ. 243/87καιημερομηνία25 Φεβρουαρίου 1989 (Παράρτημα Ζ), προς το Υπουργικό Συμβούλιο, ζητούσε όπως το Υπουργικό Συμβούλιο 10 (α)Εγκρίνει: 15 (ι) την απαλλοτρίωση του τμήματος του τεμαχίου που επηρεάζεται από το δρόμο πρωταρχικής σημασίας, (ιι) την καταβολή ολόκληρου του ποσού της αποζημίωσηςαπότηνΚυβέρνηση, 20 25 (ιιι) την έκδοση της σχετικής Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης, (ιν) την έκδοση σε μελλοντικό στάδιο,και εφόσον καταστείαναγκαίο,ΔιατάγματοςΕπίταξης. (β) Εξουσιοδοτήσει τον Υπουργό Οικονομικών να εξεύρεικαιδιαθέσειτις αναγκαίες πιστώσεις. ΤοΥπουργικό Συμβούλιοενέκρινε ταπιοπάνω, μετην 30 απόφασητου με αρ. 31.402 και ημερομηνία 2 Μαρτίου 1989 (ΠαράρτημαΗ), και στη συνέχεια δημοσιεύτηκε η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης, με αρ. 302, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με αρ.2390 και ημερομηνία 10Μαρτίου 1989 (ΠαράρτημαΘ). Η συνιδιοκτήτρια με την επιστολή της ημερομηνίας 20 Μαρτίου 1989, προς τον Υπουργό Εσωτερικών, τον πληροφορούσε ότι δεν έφερε ένσταση στην απαλλοτρίωση του τμήματοςτουτεμαχίουτηςπουπεριλήφθηκεστην πιο 40 πάνωΓνωστοποίηση. Στις 18 Απριλίου 1989' ο δικηγόρος των αιτητών 2889 Α. Λοΐζου, Π. Σχορδή& Βραχ.Ινβέστ. Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)απέστειλε στον Υπουργό Εσωτερικών ένσταση των αιτητών, με ημερομηνία 17 Απριλίου 1989, εναντίον της πιο πάνω Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης, η οποία επιβεβαιώθηκε στησυνέχεια με την επιστολή τωναιτητών προς τον Υπουργό Εσωτερικών, μεημερομηνία2 Ιουνίου 5
- Η ένσταση των αιτητών ήταν εκπρόθεσμη.Παρόλο τούτο,η ένσταση μελετήθηκε απότον Έπαρχο Λευκωσίας, ο οποίος με επιστολή του προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών εισηγήθηκε την απόρριψη της. Την ένσταση μελέτησεεπίσης οΔιευθυντής τουΤμήματος 10 Πολεοδομίας και Οικήσεως, ο οποίος επίσης εισηγήθηκε την απόρριψητης και την προώθηση της διαδικασίας για δημοσίευση σχετικούδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης. Το Υπουργείο Εσωτερικών με την πρόταση του, με 15 ημερομηνία 4 Σεπτεμβρίου 1989 (Παράρτημα Ξ), κάλεσε το Υπουργικό Συμβούλιο να απορρίψει την ένσταση και να εγκρίνει τη δημοσίευση του Διατάγματος Απαλλοτριώσεως στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Το Υπουργικό Συμβούλιο, αφού μελέτησε 20 την ένσταση,αποφάσισετηναπόρριψητηςκαιτην έκδοση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης. Αριθμός Απόφασης 32.252, ημερομηνίας 16 Σεπτεμβρίου 1989 (Παράρτημα Ο). Στις 29 Σεπτεμβρίου 1989 δημοσιεύτηκε τοΔιάταγμα Απαλλοτρίωσης, Αρ. 1482, στην Επίσημη Εφημερίδα της 25 Δημοκρατίαςαρ.
- Στις 14 Σεπτεμβρίου 1989 παραχωρήθηκε στους αιτητές, απότο Δήμο Στροβόλου,η άδειαοικοδομής, με αρ. 3830, για ανέγερση κατοικίας στο τεμάχιο τους. Η 30 κατοικία, που άρχισε να ανεγείρεται προτού εκδοθεί η σχετική άδεια, βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο ανέγερσης. Το Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας ήταν έτοιμο από τις 15 35 Ιανουαρίου
- Οι πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου, όπως αυτό δημοσιεύτηκε την 1 Δεκεμβρίου 1990, παραμένουν οι ίδιες, όσον αφορά τους δρόμους πρωταρχικής σημασίας, όπως ήταν τότε. Το Τοπικό4 Σχέδιο έχει εκπονηθεί μεταξύτων ετών 1984-1986απότο ^ Πολεοδομικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972 (Νόμος αρ. 90 του 1972),για την ευρύτερη περιοχή της 2890 4 Α.ΑΛ. Σκορδή&Βραχ. Ινβέστ. Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζον, Π. Λευκωσίας. Η εκπόνηση του βασίστηκε πάνω στο Πολεοδομικό Σχέδιο που ετοιμάστηκε από ομάδα Κυπρίων και ξένων μελετητών, με χρηματοδότηση του Προγράμματος Αναπτύξεως των Ηνωμένων Εθνών, 5 μεταξύ των ετών 1981-1984, γνωστό ως Ενιαίο Ρυθμιστικό Σχέδιο Λευκωσίας (Nicosia Master Plan). Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και πλέγμα δρόμων πρωταρχικής σημασίας. Οι δρόμοι της κατηγορίας αυτής 10 είναι δρόμοι ταχείας κυκλοφορίας τεσσάρων λωρίδων, αποσκοπούν βασικά στην απορρόφηση του κύριου όγκου της τροχαίας κυκλοφορίας στην περιοχή του Σχεδίου. Ο σχεδιασμός των δρόμων αυτών έγινε με βάση τον προγραμματισμό της ανάπτυξης μέχρι το
- Η 15 υλοποίηση τουςαναμένεταιναεξελιχθείσταδιακά. Δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας μετά τη δημοσίευση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης. Σκοπός της δημοσίευσης του είναι να 20 δεσμεύονται στην υλοποίηση της ανάπτυξης, που προβλέπεται από αυτό, οι τοπικές αρχές π.χ. όταν εξετάζουν άδεια διαχωρισμού οικοπέδων, άδεια ανέγερσης κατοικίας κ.λ.π. Σαν αποτέλεσμα, η διασφάλιση τηςδυνατότηταςμελλοντικής υλοποίησης των 25 προνοιών του Τοπικού Σχεδίου, ιδίως σε σημαντικά τμήματα του, δημιουργεί μια υποχρέωση προς την Κυβέρνηση. Από πλευράς των αιτητών υποστηρίχθηκε ότι το 30 διάταγμααπαλλοτριώσεως είναι παράνομο,διότι οι καθ' ων η αίτηση προέβησαν μόνο στην απαλλοτρίωση του κτήματος των αιτητών και όχι των λοιπών κτημάτων, τα οποία πρέπει να επηρεάζονται για τη δημιουργία του δρόμου αυτού, γεγονός που, κατά τους αιτητές, 35 αποδεικνύει ότι ο σκοπός δεν ήταν η κατασκευή του δρόμου, αλλά απλώς και μόνο η διασφάλιση της πορείας μελλοντικού δρόμου. Η δε εισήγηση του ήταν ότι η διασφάλιση της πορείας μελλοντικού δρόμου, η κατασκευή του οποίου είναι άγνωστο πότε θα ξεκινήσει, 40 δ ε ν είναι δυνατό να θεωρηθεί σκοπός δημόσιας ωφελείας και παραβιάζει το δικαίωμα ιδιοκτησίας. Ταυτόχρονα, παραβιάζει και το Άρθρο 28 του Συντάγματος,γιατί για τη διασφάλιση της πορείας μελλοντικού δρόμου 2891 Α. Λοΐζον, Π. Σχορδή& Βραχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)απαλλοτριώθηκε μόνο το κτήμα των αιτητών και όχι και τα κτήματα των υπολοίπων ιδιοκτητών, τα οποία προφανώςθαεπηρεαστούναπότομελλοντικόδρόμο. Είναι φανερό από την έκθεση των γεγονότων ότι η 5 προτιθέμενη οικιστική ανάπτυξητου χώρου αυτού, όπως φάνηκεκαι απότην αίτηση για άδειαοικοδομής τηςκας Κυπριανού, κατέστησε απαραίτητη και επείγουσα την απαλλοτρίωση του μέρους του κτήματος που θα επηρεάζετο από τη μελλοντική κατασκευή του ^ προγραμματισμένου, για το χώρο αυτό, δρόμου πρωταρχικής σημασίας. Δεν τίθεται δε θέμα δυσμενούς διάκρισης, μια και οι συνθήκες και προοπτικές άμεσης οικοδομικής ανάπτυξης των υπολοίπων κτημάτων δεν1 5 ήταν οι ίδιες ώστε να καθιστούν επιτακτική την άμεση απαλλοτρίωση. 'Οσον, δε, αφορά τον ισχυρισμό ότι, μια και ο σκοπός των καθ'ων ηαίτηση δεν ήτο ηκατασκευή του δρόμου αλλά ηδιασφάλιση της πορείας μελλοντικού δρόμου, ο οποίος μπορεί και να μην κατασκευαστεί, η απάντηση είναι ότι αυτό δεν καθιστά άκυρη την 20 απαλλοτρίωση, η κατασκευή του δρόμου όμως, στην περίπτωση αυτή, ήταν ήδη αποφασισμένη και αργότερα μπήκε σχετικό κονδύλιο στον Προϋπολογισμό. Αλλά εν πάσηπεριπτώσει, αντοόλο σχέδιο εγκαταλειφθεί,τότεθα ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 5 του Άρθρου 23 25 του Συντάγματος,όπως ερμηνεύτηκε από τη Νομολογία, (Cyprus Tannery v. The Republic
(1977)3 C.L.R. 75 πρωτόδικακαι
(1980)3C.L.R.405 απότηνΟλομέλεια και άλλες)καιτουάρθρου 15τουΝόμου 15του 1962, σχετικά με τη μη επίτευξη του σκοπού για τον οποίο έγινε η 30 απαλλοτρίωση ήαυτήεγκαταλείφθηκε. Αναφορά, επίσης, μπορεί να γίνει στην υπόθεση αρ. 139/90 ΑντώνηςΣιμώνηκαιΆλλοι ν. ΤηςΔημοκρατίας, η απόφαση δόθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1991, όπου 35 αποφασίστηκε ότι η απόφαση για την επίλυση του κυκλοφοριακού προβλήματος, της μείζονος περιοχής Λευκωσίας, καθιστούσε την απαλλοτρίωση του, επίδικου στην υπόθεση εκείνη, κτήματος αναγκαία για την πραγμάτωση του σκοπού, στον οποίο απέβλεπε η 40 απαλλοτρίωση, και ότι τίποτε δεν είχε τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου πουνακλονίζει τοβάθροτηςαπόφασηςπου είχε ως λόγο την απάμβλυνση του σοβαρού 2892 4Α.ΑΛ. Σκορδή&Βραχ. Ινβέστ.Ατό κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου, Π. κυκλοφοριακού προβλήματος. Ο δεύτερος νομικός λόγος τον οποίο επικαλούνται οι αιτητές είναι ότι η απαλλοτρίωση ήταν πρόωρος, γιατί 5 κατά το χρόνο της λήψης της επίδικης απόφασης δεν υπήρχε δεσμευτικό Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμουαρ. 90 του 1972 και ειδικότερα του άρθρου 18
(4), σύμφωνα με το οποίο Τοπικό Σχέδιο τίθεται σε ισχύ την ημέρα κατά την οποία θα δημοσιευθεί 10 στην ΕπίσημηΕφημερίδα. Έχει καταδειχθεί ότι η απαλλοτρίωση του επίδικου κτήματος είναι απαραίτητη και σημαντική για την κατασκευήτου δρόμου αυτού πρωταρχικής σημασίας και 15 κατ' επέκταση της εφαρμογής του Τοπικού Σχεδίου. Ασφαλώς η επίδικη απαλλοτρίωση θα μπορούσε να επιτευχθεί και χωρίς την ύπαρξη δεσμευτικού Τοπικού Σχεδίου, μια και υπήρχε η πρόθεση κατασκευής ενός τέτοιου δρόμου. Η ύπαρξη του Σχεδίου, μαζί με τις 20 σχετικές μελέτες και την όλη φιλοσοφία που το διέπει, αποδεικνύει την διενέργεια της δέουσας έρευνας και μελέτης, στην οποία έχει προβεί η Διοίκηση πριν την απαλλοτρίωση, και που, σε τελευταία ανάλυση, η υιοθέτηση τους αποτελούν, μαζί με όλα τα άλλα στοιχεία 25 του φακέλου,την αιτιολογία της επίδικηςαπόφασης. Έχει επίσης προβληθεί ο νομικός λόγος ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενεργούσε με βάση εσφαλμένα γεγονότα και/ήότι ενήργησε υπόκαθεστώς πλάνηςπερίτα 30 πράγματα. Γιατί: (α) Το ισχυριζόμενο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας ήταν ανύπαρκτο. 35 (β) Εφόσον δεν είχε παρέλθει η προθεσμία, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 18
(5)του Νόμου 90/72,το Σχέδιο δεν ήταν τελικό. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, το Σχέδιο μπορεί να τροποποιηθεί μετά την πάροδο οκτώ μηνών από της ημερομηνίας γνωστοποίησης του, εφόσον 40 εξετέθηκαν οι τυχόν ενστάσεις οι οποίες θαυποβληθούν. (γ)Τοθέματηςχρησιμοποίησης τεμαχίων γης,ταοποία πιθανώς να προσφέρονταν προς πώληση, δεν 2893 Α. Λοΐζου, Π. Σκορδή& Βραχ. Ινβέστ. Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1992)διερευνήθηκε ειςβάθος. (δ) Το ολικό κόστος το οποίο θα απαιτηθεί για την κατασκευή του δρόμου ήταν άγνωστο στο Υπουργικό Συμβούλιο, καθότι η εκτίμηση του αρμοδίου Τμήματος αναφέρεται απλώς στο κόστος για την απαλλοτρίωση του Τεμαχίου 915 και όχι του κόστους για την απαλλοτρίωση ήαγοράόλων των τεμαχίων ταοποία θαεπηρεαστούν για τηνκατασκευήτου δρόμου. 5 10 (ε)Το Υπουργικό Συμβούλιο δεν ενημερώθηκε ορθάότι η απαλλοτρίωση αφορούσε τη διασφάλιση της πορείας μελλοντικού προτεινομένου δρόμου καιόχι τηδημιουργία δρόμου ΠρωταρχικήςΣημασίας. (στ) Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την απαλλοτρίωση χωρίς να λάβει υπόψη το γεγονός ότι ο δρόμος αυτός είναι πιθανόν να μην κατασκευαστεί, εφόσον είναι μελλοντικός δρόμος και είναι άγνωστο για πότε προγραμματίζεται. Εάν κατά τους αιτητές υπάρχει πρόθεση για την κατασκευή του δρόμου αυτού, η Κυβέρνηση θα προέβαινε στην απαλλοτρίωση όλων των τεμαχίων, τα οποία θα επηρεάσει ο δρόμος, και όχι μόνο τουΤεμαχίου
- (ζ)Ηπορείατουδρόμου,όπως φαίνεταιαπότο Σχέδιο 7 στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας, είναι διαφορετική από την πορεία του δρόμου, όπως φαίνεται στο ΠαράρτημαΑ επί της ένστασης, και είναι με άλλα λόγια εμφανές ότι οι καθ'ων ηαίτησηενέργησαν βάσηεσφαλμένων γεγονότων. 30 Η ύπαρξη του Τοπικού Σχεδίου χρονολογείται από το
- Οι δε πρόνοιες του, όπως αυτό ολοκληρώθηκε το 1987, παρέμειναν αναλλοίωτες μέχρι τη δημοσίευση του, την 1 Δεκεμβρίου
- 35 Η υλοποίηση του δρόμου αυτού, λόγω του μεγάλου μήκους του, κρίθηκε σκόπιμο να προωθείται σταδιακά. Τμήματα του εν λόγω δρόμου, όπως η προσπέλαση προς το ΜακάρειοΑθλητικό Κέντρο, είχαν ήδηκατασκευασθεί. **" Το κατασκευασθέν αυτό μέρος του δρόμου καταλήγει στη συμβολή με το δρόμο Λευκωσίας - Παλαιχωρίου και ακριβώς απέναντι από το κτήμα των αιτητών. Στην ίδια 2894 4Α.Α.Δ. Σκορδή& Βραχ.Ινβέστ. Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου, Π. περιοχή έχουν γίνει διαχωρισμοί οικοπέδων, αφού λήφθηκε υπόψη και η πορεία του υπό αναφοράδρόμου. Κατά συνέπεια δεν ενδείκνυται, αλλά ούτε και είναι εφικτή, οποιαδήποτε αλλαγή της πορείας του εν λόγω 5 δρόμου,ιδιαίτεραστο σημείο πουαυτόςδιέρχεται απότο κτήμα των αιτητών. Για την εκπόνηση των σχεδίων του δρόμου αυτού έγινε επιτόπια έρευνα και μελέτη εναλλακτικών χαράξεων και εισηγήσεων και η λύση, που υιοθετήθηκε τελικά, κρίθηκε ότι ήταν η ενδεδειγμένη, με 10 βάση ορθά γεωμετρικά κριτήρια, ασφαλή οδικά χαρακτηριστικά και τον ελάχιστο δυνατό επηρεασμό ιδιωτικώντεμαχίων. Είναι φανερόότι ηεπίδικηαπαλλοτρίωση έγινεύστερα 15 από προηγούμενη ολοκληρωμένη μελέτη σχεδίων και ερευνών, από αρμόδια κυβερνητικά τμήματα και εμπειρογνώμονες, οι οποίες ήταν επαρκείς κατά τρόπο που να μη θεωρείται πρόωρη η λήψη του συγκεκριμένου μέτρου της αναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης. (Glyki v. The 20 Republic
(1967)3C.L.R.677). Εάν πάλι τεθεί θέμα εγκατάλειψης της κατασκευής του δρόμου αυτού, τότε πάλι θα ισχύουν, όπως έχει ήδη λεχθεί, οι διατάξεις του άρθρου 15 του Νόμου αρ. 5 του 25 1962. Σχετικάμετην εισήγηση ότι δεν εξετάστηκε το θέματης χρησιμοποίησης γης, η οποία πιθανώς να προσφέρεται εθελοντικά προςπώληση απόάλλους ιδιοκτήτες στην ίδια 30 περιοχή, κάτι τέτοιο δεν είναι πρακτικά εφαρμόσιμο, γιατί τέτοια τεμάχιαγης,ανυπάρχουν, είναιδιεσπαρμένα και δεν μπορεί η πορεία του δρόμου να καθορίζεται με βάση τη θέση των τεμαχίων αυτών. Κυβερνητική δε γη, όπως αναφέρθηκε,δεν υπάρχει κατά μήκος ή κοντά στην 35 πορεία του δρόμου. Ούτε επίσης υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη ότι η απαλλοτριωθείσα γη επροσφέρετο εθελοντικά από όλους τους συνιδιοκτήτες, μάλλον το αντίθετοσε ό,τι αφορούσετουςαιτητές. 40 Πόσο θακοστίσει ηκατασκευήολόκληρου τουδρόμου, απασχόλησε τα αρμόδια Κυβερνητικά Τμήματα, ταοποία προωθούν την ετοιμασία ρυθμιστικών και κατασκευαστικών σχεδίων για το Τμήμα του δρόμουαπό 2895 Α. Λοΐζου, Π. Σκορδή& Βραχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α. ν.Δημοκρατίας
(1992)τη Λεωφόρο Στροβόλου μέχρι τη Λεωφόρο Ανθουπόλεως και υπολογίζεται ότι θα κοστίσει γύρω στο £1,500.000. Προς τούτο, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως έχει περιλάβει στις προτάσεις του για τον Προϋπολογισμό Αναπτύξεως του 1992 σχετική χρηματική πρόνοια. Αυτό 5 όμως είναι άσχετο με το κύρος της επίδικης απαλλοτρίωσης. Εκείνο που έχει σημασία είναι το κόστος που θα απαιτηθεί για την απαλλοτρίωση του επίδικου κτήματος, το οποίο, σύμφωνα με εκτίμηση του Κτηματολογίου, είναι £67,000(Παράρτημα"Ε"). 10 Από το σύνολο των γεγονότων δεν φαίνεται να υπήρξε οποιαδήποτε πλάνη περί τα πράγματα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης και της λήψης της επίδικης απόφασης από το Υπουργικό ^ Συμβούλιο. Ο επόμενος νομικός λόγος που επικαλούνται οι αιτητές είναι ότι, από τα στοιχεία του φακέλου, η απαλλοτρίωση του Τεμαχίου 915 θα έχει καταστρεπτικές ^0 επιπτώσεις στα δικαιώματαιδιοκτησίας των αιτητών,και κατ' ακρίβεια με τη δημιουργία του δρόμου Πρωταρχικής Σημασίας και ακολούθως τη δημιουργία δευτερεύοντος δρόμου, το Τεμάχιο των αιτητών θα μετατραπεί σε τρίγωνο νησίδα ανάμεσα του δρόμου αυτού και του ^ 5 δρόμου Λευκωσίας - Παλαιχωρίου. Αυτό θα μειώσει την αξία του και η κατοίκηση στην οικία αυτή θα είναι προβληματική λόγω της ηχορύπανσης, των καυσαερίων κλπ. Επίσης θα επηρεαστεί η πρόσβαση προς την οικία των αιτητών, γιατί αυτή από τη νότια πλευρά του 3 ^ κτήματος,όπου βρίσκεται και ο δευτερεύων δρόμος, είναι αδύνατη, καθότι η είσοδος της οικίας βρίσκεται στη βόρεια πλευρά, εις δε τη νότια πλευρά υπάρχει κολυμβητική δεξαμενή. Ο λόγος αυτός δεν ευσταθεί ούτε και υποστηρίζεται από τα γεγονότα της υπόθεσης. Θα πρέπει να αναφερθεί εδώ ότι οι αιτητές έχουν κτίσει τεράστια διόροφη οικοδομή, με πισίνα, και η κατασκευή του υπ'αναφορά δρόμου ουδόλως θα επηρεάσει την οικοδομή. Εν πάση 4C περιπτώσει, εκείνο το οποίο έχει σημασία είναι ότι εδώ πρόκειται για την υλοποίηση ενός δρόμου υψίστης σημασίας, ο οποίος θα επηρεάσει, όπως είναι φυσικό,και 2896 4ΑΛΛ. Σκορδή&Βραχ.Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου,Π. άλλους ιδιοκτήτες κατά την προσεκτικά χαραγμένη διαδρομήτου και ηδυσχέρεια που μπορεί να προκληθεί στους περιοίκους από την κατασκευή ενός δρόμου δεν είναι λόγος ακυρώσεως του Διατάγματος 5 Απαλλοτριώσεως της γης επί της οποίας θα κατασκευαστεί. Ο επόμενος νομικός λόγος είναι ότι υπήρχε εναλλακτική λύση εάν οι καθ' ων η αίτηση 10 χρησιμοποιούσαν μέρος της οδού Μακεδονίτισσας. Θα υλοποιούσαν, όπως υποστηρίζουν οι αιτητές στην αγόρευση τους,την πολιτική τους, όπως αναφέρεταιστο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας, και περαιτέρω δεν θα επηρέαζαν την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητών. Γίνεται 15 απότους ίδιους δεκτό βέβαιαότι, "φυσικά κάποια άλλη περιουσία θα έπρεπε να απαλλοτριωθεί, η οποία ήταν απλώςοικόπεδαήχωράφιακαιπεραιτέρω θααποφεύγετο ηκαταστροφή τηςοικίαςτωναιτητών". 20 Οικαθ'ωνη αίτησηδενείχανάλληυπαλλακτική λύσηή εκλογή, όπως ήτο καθήκον τους να πράξουν αν ο επιδιωκόμενος σκοπός μπορούσε να επιτευχθεί με λιγότερο επαχθές μέσον, παρά τη χρησιμοποίηση, στην περίπτωση αυτή, του μέτρου της αναγκαστικής 25 απαλλοτρίωσης, λόγω της φύσεως του έργου και της μονιμότητας,ειδικά, τηςκατασκευήςενόςτέτοιουδρόμου. Βέβαια σε ό,τι αφορά την εισήγηση για απαλλοτρίωση άλλων τεμαχίων και τη χρησιμοποίηση της οδού Μακεδονιτίσσης, θα πρέπει να τονιστεί ότι αυτά 30 ανάγονται στην ουσιαστική κρίση της διοικήσεως και εγείρονται δύο νομικά θέματα. Το πρώτο είναι ότι η εκτίμηση της δημοσίας ωφελείας από την αρμοδίαΑρχή αυτήοριοθετείται απότιςαρχές(α)τηςαγαθήςκρίσεως,η οποίαπρέπειναδιέπειτηνχρηστήκαιεύρυθμηδιοίκηση, 35 (β) του ίσου μέτρου κρίσεως για την αντιμετώπιση των ομοίων περιπτώσεων και (γ) της επιλογής του ολιγότερο επαχθούς,διάτοδιοικούμενο,τρόπουπραγματώσεωςτης διοικήσεως (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959, σελ. 182). Το δεύτερο είναι ότι 40 δεν υπόκειται στον ακυρωτικό έλεγχο η υπό της διοικήσεως, εκτίμησης, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ως προς τη συνδρομή των όρων της κατ'αρχήν,υπότου νόμου, αναγνωριζομένης δημοσίας ωφελείας, εκτός αν 2897 Α. Λοΐζου,Π. Σκορδή & Βραχ.Ινβέστ.Λτδ κ.α. ν.Δημοκρατίας
(1992)συντρέχει παράβαση νόμου, κακή χρήση διακριτικής εξουσίας ή κατάχρηση εξουσίας, πράγματα που δεν συμβαίνουν εδώ. (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας, άνωθι, σελ. 87). 5 Ως προς το θέμα όμως της υπαλλακτικής λύσης, αναφορά μπορεί επίσης να γίνει στο Παράρτημα "Ν", όπου φαίνεται ότι κι αυτό εμελετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καιαναφέρεταιμεταξύ άλλων: "Ο προτεινόμενος δρόμος, που επηρεάζει το κτήμα των αιτητών, αποτελεί δρόμο πρωταρχικής σημασίας που προνοείται στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας. Μέρος του εν λόγω δρόμου (προσπέλαση προς το Μακάρειο Αθλητικό Κέντρο) έχει ήδη κατασκευαστεί. Το 15 κατασκευασθέν αυτό μέρος του δρόμου καταλήγει στη συμβολή με το δρόμο Λευκωσίας - Παλαιχωρίου και ακριβώς απέναντι από το κτήμα των αιτητών. Στην ίδια περιοχή έχουν γίνει διαχωρισμοί οικοπέδων,αφού λήφθηκευπόψηκαιηπορείατουυπόαναφοράδρόμου. 20 Κατά συνέπεια δεν ενδείκνυται, αλλά και ούτε είναι εφικτή, οποιαδήποτε αλλαγή της πορείας του εν λόγω δρόμου και ειδικότερα στο σημείο που αυτός διέρχεται από το κτήματων αιτητών. 25 Ο προαναφερόμενος δρόμος πρωταρχικής σημασίας σχεδιάστηκε κατόπιν διεξοδικής μελέτης, τόσον από την ομάδα του Τοπικού Σχεδίου Λευκωσίας, στην οποία περιλαμβάνετο και συγκοινωνιολόγος, όσον και από την ομάδα του Ενιαίου Ρυθμιστικού Σχεδίου 30 Λευκωσίας, στην οποία περιλαμβάνετο και εμπειρογνώμονας συγκοινωνιολόγος των Ηνωμένων Εθνών. Η πορεία του δρόμου αυτού βασίστηκε σε πολεοδομικά κυκλοφοριακά και γεωμετρικά κριτήρια και αφού έγινε αξιολόγηση των διαφόρων 35 εναλλακτικών λύσεων". Καταλήγοντας θα ήθελα να τονίσω ότι η αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιοκτησίας, από τη Δημοκρατία ή Δημοτική Αρχή ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου 40 κλπ., είναι επιτρεπτή, σύμφωνα με το 'Αρθρο 23.4 του Συντάγματος, για την εξυπηρέτηση σκοπού δημοσίας ωφελείας, που καθορίζεται με γενικό περί αναγκαστικής 2898 4 ΑΛΛ. Σκορδή& Βραχ. Ινβέστ.Λτδ κ.α.ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου, Π απαλλοτριώσεως νόμο, έναντι ανταλλάγματος, αρκεί να υπάρχει συμμόρφωση στις αρχές που καθόρισε ο νόμος και η νομολογία. Και στην υπό εξέταση υπόθεση δεν υπάρχει τίποτε που να δικαιολογεί την επέμβαση του 5 Δικαστηρίουτούτου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επικυρώνεται δε η επίδικηαπόφαση. 10 Δεν γίνεται όμως οποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2899