clr/1992/1992_4_2984.pdf

(1992)3Σεπτεμβρίου,1992 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ Αιτητής, ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Καθ'ων η Αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 439/90) ΚΑΙ ΩΣΤΡΟΠΟΙΗθΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΗΣΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜ.3/9/92: ΙΩΑΝΝΗΣΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Καθ'ων η Αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 439/90). Προσφυγή βάσει του Αρθρου 146τον Συντάγματος—Προσβαλλόμενες πράξεις — Εκτελεστές — "Πράξη" ή "απόφαση" στην έννοια της παραγράφου 1 του Αρθρου 146 του Συντάγματος — Πράξη ή απόφαση που εκδίδεται από διοικητικό όργανο ή αρχή κατά την άσκηση εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας τους, που εμπίπτει στη σφαίρα τον δημοσίου και όχι του ιδιωτικού δικαίου — Κριτήριο διάκρισης — Πράξεις διαχειρίσεως κρατικής περιουσίας εμπίπτουν στη σφαίρα τον ιδιωτικού δικαίου — Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να επιδιώξει με νόμιμα μέσα την έξωση 2984 4 ΑΛΛ. Ερωτοκρίτουν. Δημοκρατίας τον αιτητή από κρατική γη,την οποία κατείχεπαράνομα, εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου — Δενμπορεί να προσβληθεί με προσφυγή βάσει τον Αρθρον 146τον Σνντάγματος. ^ Έννομο Σνμφέρον — Χαρακτηριστικά — "Έννομο" είναι το συμφέρον όταν αντό στηρίζεται σε συγκεκριμένη ιδιότητα ή κατάσταση την οποία ο νόμος αναγνωρίζει ως νομίμως υπάρχουσα — Ο αιτητής, ο οποίος κατείχε παράνομα κρατική γη δεν νομιμοποιείται να προσβάλει την απόφαση της επιδίωξης, με 1" νόμιμαμέσα,έξωσης του από αυτήν. Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Τίτλος προσφυγής — Τροποποίηση — Εξουσία τον Δικαστηρίον που ασκείται και αυτεπάγγελτα, ακόμα και στο στάδιο έκδοσηςτηςαπόφασης, εφόσον δεν υπάρχει 15 κίνδυνοςδυσμενούςεπηρεασμού τωνμερών. 20 Ο αιτητής προσέβαλε με την προσφυγή του την απόφασητων καθ'ων ηαίτηση, μετηνοποίαμεταστεγαζόταναπότηναυθαίρετη οικοδομή, που είχε ανεγείρει πάνω σε κρατική γή, για το σκοπό ανέγερσης σε αυτήνΔημοτικού Σχολείου. 25 Οι καθ'ων η αίτηση πρόβαλαν δυο προδικαστικές ενστάσεις, ότι η προβληθείσα απόφαση δεν ενέπιπτε στη σφαίρα του δημοσίου αλλά του ιδιωτικού δικαίου και ότι ο αιτητής στερείτο εννόμου συμφέροντος προσβολήςτης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισεότι: 30 35 40 45 (ΐ) Οι λέξεις "πράξη" ή "απόφαση", μέσα στην έννοια της παραγράφου 1του Αρθρου 146 του Συντάγματος,σημαίνει μόνο την πράξηήτην απόφασηπου εκδίδει όργανο ήαρχή κατά την άσκηση της εκτελεστικής ή της διοικητικής λειτουργίας τους, η οποία όμως εμπίπτει στη σφαίρα του δημόσιου δικαίουκαιόχιτουιδιωτικού δικαίου. Το κύριο κριτήριο για τη διάκριση μεταξύ πράξεων δημοσίου δικαίου και πράξεων ιδιωτικού δικαίου είναι η φύση της ίδιας της πράξης και ο επιδιωκόμενος με την πράξη αυτή σκοπός. Μπορεί μια διοικητική πράξη ή απόφαση να εκδόθηκε από όργανο κατά την άσκηση της εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας του και, εντούτοις, να εκφεύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου κάτω από το Αρθρο 146 του Συντάγματος, για τον αποκλειστικό λόγο ότι ο κύριος σκοπός που επιδιώκεται με την πράξη ή την 2985 Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)απόφασηαυτήδενείναι δημοσίου συμφέροντος, αλλά είναι ο καθορισμός των αστικών δικαιωμάτων των πολιτών. Πράξεις διαχειρίσεως της κρατικής περιουσίας εμπίπτουν στησφαίρατου ιδιωτικούκαιόχι τουδημόσιουδικαίουκαι δεν μπορούν, ως εκ τούτου,να προσβληθούν με προσφυγή 5 κάτωαπότοΑρθρο 146τουΣυντάγματος. Με την προσβαλλόμενη απόφαση του, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να επιδιώξει με νόμιμα μέσα την έξωση του Αιτητή από την περιουσία αυτή που ανήκει στη 10 Δημοκρατία, με βάση τις αρχές του ιδιωτικού αστικού δικαίου και όχι τις αρχές του διοικητικού δικαίου, όπως κάθε άλλος ιδιοκτήτης ακίνητηςπεριουσίας θαμπορούσενα πράξει κάτω από παρόμοιες περιπτώσεις. Ο σκοπός που επιδιώκεται με την επίδικη απόφαση δεν είναι δημόσιου 15 συμφέροντος. Είναι ηδιεκδίκηση αστικών δικαιωμάτων.Ως εκ τούτου, η επίδικη απόφαση εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και βρίσκεται έξω από τον έλεγχο του Δικαστηρίου κάτωαπό το Αρθρο 146 του Συντάγματος. Το γεγονός δε ότι στην ίδια παράνομη θέση με τον Αιτητή 20 βρίσκεταικαιαριθμόςάλλων εκτοπισμένων, τους οποίους η επίδικη απόφαση επίσης επηρεάζει, δεν αλλάζει την κατάσταση, ούτε καθιστά τον επιδιωκόμενο σκοπό της επίδικης πράξης σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Η επίδικη πράξηανήκειστηνκατηγορίατωνπράξεωνδιαχειρίσεως,τη 25 νομιμότητα των οποίων τοΔικαστήριο δενέχειδικαιοδοσία ναελέγξεικάτωαπότοΑρθρο 146τουΣυντάγματος.

(2)Προσφυγήκάτωαπότο Αρθρο 146 του Συντάγματοςχωρεί μόνον στην περίπτωση που το θιγόμενο από την επίδικη 30 πράξη συμφέρον του αιτητή είναι έννομο, όταν δηλαδή στηρίζεται σε συγκεκριμένη ιδιότητα ή κατάσταση την οποία ονόμος αναγνωρίζειως νομίμωςυπάρχουσαν. Στηνπαρούσαπερίπτωσητο ισχύον δίκαιοδεναναγνωρίζει 35 οποιαδήποτενομική κατάστασηπουέχει δημιουργηθεί από την παράνομη ανέγερση οικοδομής σε κρατική γη, πάνω στην οποία στηρίζεται το συμφέρον του Αιτητή που έχει θιγεί από την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την έξωση του. Ούτε το δίκαιο αναγνωρίζει οποιαδήποτε 40 νομική ιδιότητα που να πηγάζει από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, πάνω στην οποία στηρίζεται το συμφέρον του Αιτητή, ώστε να καθίσταται έννομο, όπως ρητά προϋποθέτει το Αρθρο 146 του Συντάγματος. Χωρίς 2986 4A.A.A. Ερωτοκρίτουν. Δημοκρατίας το αναγκαίο έννομο συμφέρον, ο Αιτητής δεν νομιμοποιείται στηνκαταχώρησητηςπροσφυγήςτου. 10 15 20 25

(3)Η προσφυγή αυτή στρέφεται εναντίον του "Γενικού Εισαγγελέα για την Κυπριακή Δημοκρατία". Η επίδικη όμως απόφασηλήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και θα έπρεπεεπομένως,να στρέφεται εναντίοντηςΚυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου. Το Δικαστήριο έχει εξουσία, σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, να τροποποιήσει τον τίτλο της προσφυγής ώστενα συνάδει με τα περιστατικά της υπόθεσης, παρόλο που το θέμα δεν έχει εγερθεί στη διάρκειατης διαδικασίας από οποιαδήποτε πλευρά. Η εξουσία αυτή μπορεί να ασκηθείαυτεπάγγελτα, ακόμα και στο στάδιο της έκδοσης της απόφασης,με την • προϋπόθεση πάντοτε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος δυσμενούς επηρεασμού των μερών. Η προσφυγή κάτω από το Αρθρο 146 του Συντάγματος ασκείται εναντίον της διοικητικής πράξης, που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής, και όχι εναντίον του διοικητικού οργάνου πουτην εξέδωσεκαι το οποίο εμφανίζεται ως διάδικος στην προσφυγή μόνο, προκειμένου να του δοθεί η δυνατότητα να ακουστεί. Κρίνω ότι ενδείκνυται η τροποποίηση του τίτλου της προσφυγής ώστε να συνάδει με τα περιστατικά της υπόθεσης και διατάζω, ως εκ τούτου,την τροποποίηση του τίτλου. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. ΑναφερόμενεςΥποθέσεις: 30 HadjiKyriacouandHadjiapostolou, 3R.S.C.C. 89Valana v.RepublicandOthers,3R.S.CC. 9V 35 GreekRegistrarof the Co-OperativeSocieties v.Nicolaides

(1965)3 C.L.R. 164Poyadjis v.Republic

(1975)3C.L.R. 378· 40 Charalambides v.Republic

(1982)3 CLR. 403 • Tekkis v.Republic

(1982)3 CLP. 680- _ Hadjipapasymeou v.Republic

(1984)3C.LR. 1182· Christodoulou v.Republic, 1 R.S.CC. V 2987 Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)Peletico Ltd v. Republic

(1985)3 CLR.

1. Προσφυγή. Προσφυγή κατά της απόφασης του Υπουργικού 5 Συμβουλίου, αρ. 32.914 ημερομηνίας 18/1/90, η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτητή στις 22/3/90 για μεταστέγαση τουαπότην Κάσου 32,εις Άγιους Ομολογητές Λ/σία, σε άλλοχώρο. 10 Αρ. Γεωργίου, γιατοναιτητή. Γ. Κυριακίδον (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur.adv. vult. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΜετηνπροσφυγήαυτήοΑιτητής ζητάαπότοΔικαστήριο τηνακόλουθηθεραπεία: 20 "Α. Απόφαση και/ή δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 32.914 ημερομηνίας 18/1/90 η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 22/3/90 για 25 μεταστέγαση του από την Κάσου 32, εις Άγιους Ομολογητές Λευκωσία, σε άλλο χώρο,είναι άκυρη και χωρίς έννομααποτελέσματα." Ταουσιώδηγεγονόταείναισεσυντομίαταεξής: 30 Ο Αιτητής είναι νυμφευμένος και πατέρας δύο παιδιών. Γεννήθηκε στον Καραβά όπου διέμενε σε ιδιόκτητη οικία μέχρι την Τούρκικη εισβολή ως αποτέλεσμα τηςοποίαςμετακινήθηκεστον Άγιο Νικόλαο 35 Στέγης όπου διέμενε για δύο περίπου μήνες. Ακολούθως μετακινήθηκε στη Λευκωσία όπου διέμενε σε συγγενικό του σπίτι για ένα περίπου χρόνο. Είναι κάτοχος προσφυγικήςταυτότητας μεαριθμό
2. Στη διάρκεια του έτους 1975 ο Αιτητής επενέβη παράνομα στο τεμάχιο 685 του Συμπλέγματος Β, στους 2988 40 4 ΑΛΛ. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. Άγιους Ομολογητές, που αποτελεί κυβερνητική ιδιοκτησίακαιανήγειρεοικοδομήαποτελούμενη από τρία υπνοδωμάτια, χώλ, σαλόνι, κουζίνα και βοηθητικούς χώρους, την οποία έκτοτε χρησιμοποιεί ως κατοικία.Στο 5 ίδιο τεμάχιο και κατά την ίδια περίοδο,άλλα'10περίπου εκτοπισμένα πρόσωπα προέβησαν σε παράνομη ανέγερση οικοδομών στο ίδιο τεμάχιο, τις οποίες επίσης χρησιμοποιούν ως κατοικίες. Παρά το γεγονός ότι η Διοίκηση, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου 10 ενώπιον μου, θεώρησε πάντοτε τα πρόσωπα αυτά, περιλαμβανομένου του Αιτητή, ως επεμβασίες, φαίνεται ότι δικαστικά μέτρα που λήφθηκαν για την αναγκαστική εκδίωξη τους είχαν ανασταλεί με πρωτοβουλία της ίδιας της Διοίκησης, προφανώς ως αποτέλεσμα κοινών 15 διαβημάτωντων επεμβασιών προς τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίαςκαι/ή την Κυβέρνηση. Στις 25 Φεβρουαρίου 1984, ο Πρόεδρος της Σχολικής Εφορίας Λευκωσίας ζήτησε με αίτηση του την 20 παραχώρησητου εν λόγω κρατικού τεμαχίου αρ.685 προς τη Σχολική Εφορεία για την ανέγερση δημοτικού σχολείου. Για την περαιτέρω μελέτη της αίτησης διεξήχθηκαν επιτόπιες έρευνες από το κτηματολόγιο και καταρτίστηκαν κατάλογοι, εκθέσεις και σχέδια που 25 περιγράφουν λεπτομερώς τις παράνομες οικοδομές που είχαν ανεγερθεί καιτηνταυτότητατων προσώπων πουτις είχαν ανεγείρει. Στη συνεδρία της ημερομηνίας 16/7/1986 η αρμόδια Υπουργική Επιτροπή εξέτασε την αίτηση της Σχολικής Εφορείας Λευκωσίας .και ανέβαλε τη λήψη 30 απόφασης "για να μελετηθεί όταν μεταστεγαστούν οι εκτοπισμένοι σε οικίες". Τρία περίπου χρόνια αργότερα, στις 26 Μαΐου 1989, ενόψει της συνεχιζόμενης άρνησης των εκτοπισμένων οικογενειών να μετακινηθούν, υποβλήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών πρόταση 35 προς το Υπουργικό Συμβούλιο για τη λήψη απόφασης σχετικά με τη μετακίνηση εκείνων που είχαν ανεγείρει κατοικίες.ΤοΥπουργικό Συμβούλιο μελέτησετην εν λόγω πρότασηκαιπήρετην ακόλουθηαπόφαση: 40 "Το Συμβούλιο μελέτησε αίτηση της Σχολικής Εφορείας Λευκωσίας για την παραχώρηση κρατικής γης στην περιοχή 'Κατσελλής Hill Hotel' για την ανέγερση Δημοτικού Σχολείου και συμφώνησε, προτού 2989 Πογιατζής, Δ. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)αποφασισθεί κατά πόσο θα παραχωρηθεί η πιο πάνω κρατική γη στη Σχολική Εφορεία Λευκωσίας, να καταβληθούν απότις αρμόδιες Υπηρεσίες προσπάθειες για τη μετακίνηση των εκτοπισμένων που έχουν εγκατασταθείπαράνομαεκεί." 5 Ακολούθησαν προσπάθειες από την Υπηρεσία Μερίμνης για παροχήβοήθειαςστους επηρεαζόμενουςγια μεταστέγαση τους σύμφωνα με οποιοδήποτε από τα ισχύοντα για τους εκτοπισμένους στεγαστικά σχέδια 10 επιθυμούσαν, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Με νέα πρόταση του προς το Υπουργικό Συμβούλιο, το Υπουργείο Εσωτερικών εισηγήθηκε τη λήψη όλων των αναγκαίων νομίμων μέσων για την έξωση όσων αρνούνταν να μετακινηθούν από το εν λόγω κρατικό τεμάχιο γης. Το ^ Υπουργικό Συμβούλιο, στη συνεδρία του με ημερομηνία 18 Ιανουαρίου 1990, πήρε την ακόλουθη απόφαση με αριθμό32.914: "

1. Το Συμβούλιο αποφάσισε να υιοθετήσει την 2 0 έξωση με νόμιμα μέσα, αφού προηγουμένως δοθεί εύλογη προθεσμία, των προσφύγων που έχουν επέμβει πάνω σε χαλίτικη γη και οι οποίοι αρνούνται να στεγασθούν με ένααπότα ισχύοντα στεγαστικά σχέδια για τους πρόσφυγες,μεπροτεραιότητατις περιπτώσεις 25 των προσφύγων που έχουν ανεγείρει κατοικίες στις περιοχές της Ακρόπολης (κοντά στο Νοσοκομείο Μακάριος Γ') καιτωνΑγ. Ομολογητών (περιοχή πρώην 'Katsellis Hill Hotel'),στη Λευκωσία". 30 Στις 5 Μαρτίου 1990 έγινε σύσκεψη εκπροσώπων διαφόρων Κυβερνητικών Τμημάτων και Υπηρεσιών με σκοπό την εφαρμογή της πιό πάνω απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, ως αποτέλεσμα της οποίας το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας απέστειλε 35 στονΑιτητήτην ακόλουθηεπιστολή ημερομηνίας22/3/1990: "Έχω οδηγίες να σας πληροφορήσω ότι το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφασητου αρ.32.914 ημερομηνίας 18 Ιανουαρίου, 1990 αποφάσισετηνάμεση 4 0 μεταστέγαση σας γιατί η κρατική γη στην οποία έχετε αναγείρει αυθαίρετη οικοδομή, την οποία χρησιμοποιείτε σαν κατοικία, επιλέγηκε για την 2990 4Α.Α.Δ. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. ανέγερσηΔημοτικού Σχολείου. 5 10 15 Τα αρμόδια Κυβερνητικά Τμήματα φροντίζουν για την εξεύρεση κατοικιών ή διαμερισμάτων στους Κυβερνητικούς Οικισμούς για άμεση μεταστέγαση σας. Έτσι καλείστε όπως είστε έτοιμος για τον πιο πάνω σκοπό, και όταν εξευρεθεί κατάλληλη κατοικία ή διαμέρισμα θα κληθείτε να εγκαταλείψετε το τωρινό υποστατικό σας καινα εγκατασταθείτεστο νέο μέσα σε 15 μέρες από την ημέρα που θα σας κοινοποιηθεί τούτο. Αν επιθυμείτε να ενοικιάσετε ιδιωτική κατοικία ή διαμέρισμα θα σας παραχωρείται από την Αρχή Επιδοτήσεως Ενοικίων το σχετικό επίδομα. Αν όμως επιθυμείτε να μεταστεγαστείτε και ενταχθείτε σ' οποιοδήποτε άλλο Κυβερνητικό Στεγαστικό σχέδιο, μέσα στην ίδια προθεσμία θα ικανοποιηθείτε με προτεραιότητακαιμάλισταχωρίςκριτήρια." 20 Αντικείμενο της παρούσας προσφυγής αποτελεί η πιο πάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αριθμό 32.
2. Η προσφυγή βασίζεται στα πιο κάτω νομικά σημεία: 25 "
3. Ηαπόφαση των καθ' ων ηαίτηση λήφθηκε χωρίς να λάβει υπόψη τα πραγματικάπεριστατικά του αιτητή. 30 35
4. Η απόφασητων καθ' ων η αίτηση λήφθηκε από αναρμόδιονόργανο.
5. Η απόφασητων καθ' ων η αίτηση λήφθηκε κατά παράβασητων Αρχών του Συντάγματος.
6. Η απόφασητων καθ' ων η αίτηση λήφθηκε κατά παράβαση της ισχύουσας Νομολογίας και του δικαίουτης ανάγκης. 40
7. Η απόφασητων καθ' ων η αίτηση λήφθηκε κατά παράβαση του Νόμου 141/89 Περί ίσης Κατανομής Βαρών. 2991 Πογιατζής,Δ. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)κύριο κριτήριο για τηδιάκριση μεταξύ πράξεων δημοσίου δικαίου και πράξεων ιδιωτικού δικαίου είναι η φύση της ίδιας της πράξης και ο επιδιωκόμενος με την πράξηαυτή σκοπός. Μπορεί μια διοικητική πράξη ή απόφαση να εκδόθηκε απόόργανο κατά τηνάσκηση της εκτελεστικής ή 5 διοικητικής λειτουργίας του και, εντούτοις, να εκφεύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου κάτωαπότο άρθρο 146 του Συντάγματος για τον αποκλειστικό λόγο ότι ο κύριος σκοπός που επιδιώκεται με την πράξη ή την απόφαση αυτή δεν είναι δημοσίου συμφέροντος αλλά είναι ο 10 καθορισμός των αστικών δικαιωμάτων των πολιτών. Χρήσιμη αναφοράεπί του προκειμένου μπορεί επίσης να γίνει στις υποθέσεις The Greek Registrar of the Co­ operative Societies v.Nicos Nicolaides

(1965)3 C.L.R. 164, Lakis Christou Poyadjis v. The Republic

(1975)3 15 C.L.R. 378, και CharalambosCharalambides v. The RepuW/c

(1982)3C.L.R.403. Υιοθετώντας την Ελληνική νομολογία και τη γνώμη Ελλήνων συγγραφέων επί του προκειμένου, η νομολογία 20 μας έχει καθορίσει ότι πράξεις διαχειρίσεως της κρατικής περιουσίας εμπίπτουν στη σφαίρα του ιδιωτικού και όχι του δημόσιου δικαίου και δεν μπορούν, ως εκ τούτου, να προσβληθούν με προσφυγή κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Βλ. επί του προκειμένου Kyriacos Tekkis 25 v. The Republic

(1982)3 C.L.R. 680, και τα πιό κάτω αποσπάσματα από τα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας1929-1959: Σελ. 232, 233: 30 "Πράξειςδιαχειρίσεως. Αι πράξεις,αίτινες δεν είναι προϊόντα της ασκήσεως της δημοσίας εξουσίας, ήτις ανήκει εις την Πολιτείαν, αλλ' ενεργούνται υπ'αυτήςως υποκειμένου δικαιωμάτων και υποχρεώσεων 35 αναγομένων εις την σφαίραν του ιδιωτικού δικαίου, δεν είναι προσβληταί δι' αιτήσεως ακυρώσεως, υποκείμεναι ως αι πράξεις οιουδήποτε ιδιώτου εις την αρμοδιότητα των κοινών δικαστηρίων. Οι πράξεις αύται καλούμενοι πράξεις διαχειρίσεως, αναφερόμεναι 40 εις την διαχείρισιν της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου και δημιουργούν ενδίκους αμφισβητήσεις αστικής φύσεως, ων ηεπίλυσις ανήκει εις τα πολιτικά 2994 4 ΑΛΛ. 5 10 15 Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. δικαστήρια. Ούτω αποτελεί πράξιν διαχειρίσεως η πράξις η αναφερομένη εις εκποίησιν περιουσιακού στοιχείου του Δημοσίου, ή μίσθωσιν ακινήτου, ή διαχείρισιν κληροδοτήματος υπέρ κοινωφελούς σκοπού, εφ' όσον δια της αιτήσεως ακυρώσεως προβάλλεται παράβασιςτης διαθήκης. Διαφεύγουν την προσβολην δι' αιτήσεως ακυρώσεως ου μόνον αι πράξεις διαχειρίσεως του Κράτους αλλά και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου,ως π.χ. των Δήμων: 1185

(46). Το ως είρηται απαράδεκτον δεν εξακολουθεί συντρέχον, οσάκις πρόκειται πράξις αφορώσα μεν εις την διαχείρισιν της ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου και έχουσα ως αντικείμενον την δημιουργίαν, τροποποίησιν ή ανατροπήν νομικής σχέσεως του αστικού δικαίου,γεγομένη όμως κατάπαρέκκλισιν των διατάξεων αυτού και κατά τους κανόναςκαι μεθόδους προσδιορίζοντας ειςτο δημόσιον δίκαιον." 20 Και σσ.234-235: 25 30 35 40 "Το Συμβούλιον Επικρατείας είναι αναρμόδιον επί πάσης αμφισβητήσεως περί την ύπαρξιν, αναγνώρισιν ή προστασίαν ιδιωτικών δικαιωμάτων, δι' ας αποκλειστικώς αρμόδια τυγχάνουν τα κοινά δικαστήρια. Ούτω είναι απαράδεκτος αίτησις έχουσα ως αντικείμενον την αναγνώρισιν δικαιώματος κυριότητος ή νομής επί ακινήτου, πάσα δε-πράξις της διοικήσεως ενέχουσα διατάραξιν νομής ή προσβολην κυριότητος απαραδέκτως προσβάλλεται. Υπό το πρίσμα τούτο εκρίθη απορριπτέα τύποις αίτησις ακυρώσεως κατά πράξεως διατασσούσης αποβολήν από αξιουμένην ιδιωτικήν κτήσιν του Δημοσίου ήεκδοθείσης κατ'ενάσκησιν αξιουμένου υπό του Δημοσίου δικαιώματοςκυριότητος ήνομής ή κατά αρνήσεως του Δημοσίου προς απόδοσιν ακινήτου ως περιελθόντος κατά κυριότητα αυτώ: 58

(57), ή προς απόδοσιν της νομής εκτάσεως, εφ' ης ήρθη η αναγκαστική απαλλοτρίωσις, δεδομένου ότι κατοχή ακινήτου υπό του Δημοσίου μη στηριζομένη εις απαλλοτριωτικήν πράξιν δεν δημιουργεί ακυρωτικήν 2995 Πογιατζής, Α. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)διαφοράν αλλά διαφοράν περί την νομήν, δι' ην αποκλειστικώς αρμόδια τυγχάνουν τα πολιτικά δικαστήρια." Ενόψει των πιο πάνω νομικών αρχών όπως έχουν 5 διαμορφωθεί από τη νομολογία, το ερώτημα πουπρέπει να απαντηθείστην παρούσαυπόθεση είναι κατάπόσο το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά την έκδοση της επίδικης απόφασης, ενεργούσε μέσα στα πλαίσια του ιδιωτικού δικαίου, όπως ισχυρίζονται οι Καθ' ων ηΑίτηση, ή μέσα 10 στα πλαίσια του δημόσιου δικαίου,όπως ισχυρίζεται ο Αιτητής. Το Υπουργικό Συμβούλιο είναι όργανο που οπωσδήποτεασκεί εκτελεστικήεξουσία περιλαμβανομένης 15 τηςεποπτείαςκαιτηςδιάθεσης, σύμφωναμετιςδιατάξεις του Συντάγματος και του νόμου, της περιουσίας που ανήκει στη Δημοκρατία, όπως ρητά προνοείται στην παράγραφο (ε) του άρθρου 54 του Συντάγματος.Όπως φαίνεται από τα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου, ο 20 Αιτητής επενέβη παράνομαστο επίδικο κρατικό τεμάχιο και έκτισε, χωρίς άδεια,κατοικίαμε δικάτου έξοδα,την οποία χρησιμοποιεί για τη στέγαση του ίδιου και της οικογένειας του μετά τον εκτοπισμό του από την κωμόπολη Καραβά. Η ενέργεια αυτή του Αιτητή ήταν 25 πάντοτε ολότελα έξω απότις πρόνοιες οποιουδήποτε από τα Κυβερνητικά στεγαστικά σχέδια για εκτοπισμένους, πουβρίσκοντανκαι εξακολουθούν ναβρίσκονται σε ισχύ. Με την προσβαλλόμενη απόφαση του, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να επιδιώξει με νόμιμα μέσα την 30 έξωσητουΑιτητήαπότηνπεριουσίααυτήπουανήκειστη Δημοκρατία, με βάση τις αρχές του ιδιωτικού αστικού δικαίου και όχι τις αρχές του διοικητικού δικαίου, όπως κάθε άλλος ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας θαμπορούσε να πράξει κάτω από παρόμοιες περιπτώσεις. Ο σκοπός 35 που επιδιώκεται με την επίδικη απόφαση δεν είναι δημόσιου συμφέροντος. Είναι η διεκδίκηση αστικών δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, η επίδικη απόφαση εμπίπτει στη σφαίρατου ιδιωτικού δικαίουκαιβρίσκεται έξωαπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου κάτω απότο άρθρο 146 του 40 Συντάγματος.Το γεγονός δε ότι στην ίδιαπαράνομη θέση μετονΑιτητή βρίσκεταικαιαριθμόςάλλων εκτοπισμένων, τους οποίους η επίδικη απόφαση επίσης επηρεάζει, δεν 2996 4Α.Α.Δ. Ερωτοκρίτου ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. αλλάζει την κατάσταση, ούτε καθιστά τον επιδιωκόμενο σκοπό της επίδικης πράξης σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Η επίδικη πράξη ανήκει στην κατηγορία των πράξεων διαχειρίσεως, τη νομιμότητα των οποίων το Δικαστήριο 5 δεν έχει δικαιοδοσία να ελέγξει κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Η παρούσα προσφυγή κρίνεται, ως εκ τούτου,απαράδεκτη. Απαράδεκτη όμως κρίνεται η προσφυγή του παρόντα 10 Αιτητή και για τον πρόσθετο λόγο που εκτίθεται στην δεύτερη προδικαστική ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση. Προσφυγή κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος χωρεί μόνο στην περίπτωση που το θιγόμενο από την επίδικη πράξη συμφέρον του αιτητή είναι έννομο. Στα 15 Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959,αναφέρονται επί του προκειμένου τα εξής στη σ.258: 20 25 "Έννομον είναι το συμφέρον του αιτουμένου την ακύρωσιν διοικητικής τίνος πράξεως, οσάκις τούτο απορρέει εξ ειδικώς καθορισμένης νομικής καταστάσεως αυτού έναντι της διοικήσεως, υπαρχούσης καθ* ον χρόνον εκδίδεται η προσβαλλόμενη πράξις. Ο διά της ακυρώσεως της προσβαλλόμενης πράξεως επιδιώκων σκοπόν μη νόμιμον δεννομιμοποιείται προς άσκησιν της αιτήσεως ακυρώσεως." Σχετικό είναι και το ακόλουθο απόσπαμα από το 30 σύγγραμμα του Στασινόπουλου "Δίκαιον των Διοικητικών Διαφορών",4η έκδοση,σ.198: 35 40 "Έννομον είναι το συμφέρον του ασκούντος την αίτησιν ακυρώσεως, ότανδεν αντίκειται εις το δίκαιον. Δεν αντίκειται δε εις το δίκαιον, όταν στηρίζεται εις συγκεκριμένην ιδιότητα ή κατάστασιν, την οποίαν ο νόμος αναγνωρίζει ως νομίμως υπάρχουσαν. Π.χ. προσβάλλει ο ιδιοκτήτης οικοπέδου την άρνησιν του νομομηχανικού να χορήγηση εις αυτόν άδειαν οικοδομής, διότι έχει συμφέρον να χρησιμοποίηση την ιδιοκτησίαν του, ήτοι το οικόπεδόν του, δια να οικοδόμηση, το συμφέρον του δε τούτο είναι έννομον, διότι στηρίζεται εις την συγκεκριμένην νομικήν 2997 Πογιατξής,Δ. Ερωτοκρίτουν.Δημοκρατίας

(1992)κατάστασιν της ιδιοκτησίας, την οποίαν αναγνωρίζει το δίκαιον, το οποίον δίδει εις τον ιδιοκτήτην την δυνατότητα να χρησιμοποίηση το ακίνητόν του κατ' αυτόν τον τρόπον.Εάνόμως εις ιδιοκτήτης επιθυμείνα 5 ακύρωση π.χ. την διαταγήν της αστυνομίας δι' ής απαγορεύεται η τοιχοκόλλησις διαφημίσεων λαχείου αλλοδαπού κράτους, επικαλούμενος την ιδιότητα του ως αντιπροσώπου και πωλητού ξένων λαχείων, το συμφέρον τούτο δεν στηρίζεται εις τον νόμον, αλλ' απεναντίας αντίκειται εις αυτόν, διότι ο νόμος ίο απαγορεύει την διαφήμισιν αλλοδαπών κρατικών λαχείων, καισυνεπώς δενείναι συμφέρον έννομον. Συνεπώς, ο δια της αιτήσεως ακυρώσεως επιδιώκων σκοπόν μη νόμιμον δεν νομιμοποείται εις άσκησιν 15 αυτής. Πάντως ηυπό του νόμου παρεχομένηπροστασία εις το έννομον συμφέρον δεν είναι ανάγκη να είναι τοσαύτη, ώστε να μετατρέπεται τούτο εις δικαίωμα, 20 (καίτοι τούτο συμβαίνει εις πολλάς περιπτώσεις), αλλ' αρκεί οτι το δίκαιον αναγνωρίζει απλώς την νομικήν κατάστασιν ήτην νομικήν ιδιότηταεφ'ης στηρίζεται το συμφέρον,ώστενακαθίσταται τούτο απλώς έννομον." 25 Στην παρούσα περίπτωση το ισχύον δίκαιο δεν αναγνωρίζει οποιαδήποτε νομική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί από την παράνομη ανέγερση οικοδομής σε κρατικήγη,πάνω στην οποίαστηρίζεται το συμφέρον του Αιτητή που έχει θιγεί απότην απόφασητου Υπουργικού 30 Συμβουλίου για την έξωση του. Ούτε το δίκαιο αναγνωρίζει οποιαδήποτε νομική ιδιότηταπουνα πηγάζει από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, πάνω στην οποία στηρίζεται το συμφέρον του Αιτητή, ώστε να καθίσταται έννομο, όπως ρητάπροϋποθέτει το άρθρο 146 35 του Συντάγματος.Χωρίς το αναγκαίο έννομο συμφέρον, ο Αιτητής δεν νομιμοποιείται στην καταχώρηση της προσφυγής του η οποία είναι απαράδεχτη και για τον πρόσθετοκαιαυτοτελήαυτόλόγο. 40 Η προσφυγή αυτή στρέφεται εναντίον του "Γενικού Εισαγγελέα για την Κυπριακή Δημοκρατία". Η επίδικη όμως απόφαση λήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο 2998 4 Α.Α.Δ. Ερωτοκρίτου ν. Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. και θα έπρεπε, επομένως, να στρέφεται εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου. Το Δικαστήριο έχει εξουσία, σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, να τροποποιήσει τον τίτλο της 5 προσφυγής ώστε να συνάδει με τα περιστατικά της υπόθεσης, παρόλο που το θέμα δεν έχει εγερθεί στη διάρκεια της διαδικασίας από οποιαδήποτε πλευρά. Η εξουσία αυτήμπορεί να ασκηθεί αυτεπάγγελτα,ακόμα και στο στάδιο της έκδοσης της απόφασης,με την προϋπόθεση 10 πάντοτε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος δυσμενούς επηρεασμού των μερών. Η προσφυγή κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος ασκείται εναντίον της διοικητικής πράξης που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής και όχι εναντίον του διοικητικού οργάνου που την εξέδωσεκαι το 15 οποίο εμφανίζεται ως διάδικος στην προσφυγή μόνο προκειμένου να του δοθεί η δυνατότητανα ακουστεί. Βλ. επι του προκειμένου: Hadjipapasymeou v. Republic

(1984)3 C.L.R. 1182, Miltiades Christodoulou v. Repu­ blic, 1R.S.CC. 1, και Peletico Ltd v. Republic

(1985)3 20 C.L.R. 1582. Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω ότι ενδείκνυται η τροποποίηση του τίτλου της προσφυγής ώστε να συνάδει με τα περιστατικά της υπόθεσης και διατάζω, ως εκ 25 τούτου,ο τίτλος ναδιαμορφωθείως εξής: Ιωάννης Ερωτοκρίτου,εκ Λευκωσίας, Αιτητής, 30 35 ν. Κυπριακής Δημοκρατίας,μέσωτου Υπουργικού Συμβουλίου, Καθ'ων η Αίτηση. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς, όμως οποιαδήποτε διαταγήαναφορικάμεταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2999