clr/1992/1992_4_3180.pdf

(1992)IS Σεπτεμβρίου,1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ/σιής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ GEVOLTD, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 670/91). Προσφορές — Αρχή της ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών — Παράλειψη προσφοροδότη να υποβάλει στοιχεία ουσιώδη για την αξιολόγηση τηςπροσφοράς τον και υποβολή τωνστοιχείων εκ των υστέρων — Ακυρότητα της προσφοράς λόγω παραβίασης της χρηστής διοίκησηςκαι τηςίσηςμεταχείρισης τωνπροσφοροδοτών. 5 Προσφορές — Διακήρυξη προσφορών — Πράξη κανονιστικού περιεχομένου — Δεσμεντικότητα,συνέπειες. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 τον Συντάγματος — Έννομο 10 συμφέρον — Έλλειψη — Προσφοροδότης που υπέβαλε άκνρη προσφορά στερείται εννόμου συμφέροντος να α/ις9ΐσ)3ϊ^ίσΕί την κατακύρωση σεάλλο πρόσωπο. Προσφυγή βάσει του Άρθρον 146 τον Σνντάγματος — Λόγοι 15 ακυρώσεως — Έλλειψη αιτιολογίας — Αποτελεί παράβαση ουσιώδους τύπου. Διοικητική Πράξη — Αιτιολογία — Ορισμός,χαρακτηριστικά — Αιτιολογία ελεγχόμενης πράξης διακριτικής εξουσίας — 20 Σαφήνεια,λακωνικότητα, κρίση αοριστίας — Διαπίστωση εντελώς αναιτιολόγητης πράξης στηνσυγκεκριμένηπερίπτωσηΟι αιχητές προσέβαλαν με την προσφυγή την κατακύρωση προσφοράς του ΤμήματοςΔημοσίων Έργων στο ενδιαφερόμενο 25 ' μέροςαντί &αυτούς. Κρίσιμοσταπλαίσιατηςδιαδικασίαςαπέβη 3180 s 4Λ.Α.Δ. GEVO Ltd v. Δημοκρατίαςχ.α. το γεγονός ότι οι αιτητές είχαν υποβάλει και διαζευκτική προσφορά. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισε ότι: 10

1. Υπήρχε ρητή αναφοράστην υποχρέωση του προσφοροδότη να επισυνάψει μαζί με την προσφορά του λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια, στην περίπτωση που θα υπέβαλε προσφοράμεδιαζευκτικάσχέδια. 15 20 25 30 35 Οι αιτητές δεν υπέβαλαν κατασκευαστικά σχέδια και στατικούς υπολογισμούς. Σύμφωνα με την έκθεση του Τμήματος Δημοσίων Έργων,ταπιο πάνωήταν απαραίτητα για να μπορεί να γίνει έλεγχος του στατικού μέρους της νέας κατασκευής στο στάδιο της αξιολόγησης της προσφοράς. Έγιναν οι υπενθυμίσεις από το Τμήμα Δημοσίων Έργων στους αιτητές. Οι αιτητές ζήτησαν χρόνο μέχρι τις 3 Μαΐου, 1991, για να μπορέσουν να επικοινωνήσουν μετοεργοστάσιο, τοοποίο είχεδιακοπές. Η παράλειψη προσφοροδότη να υποβάλει τα στοιχεία, τα οποία είναι ουσιώδη για την αξιολόγηση της προσφοράς του,καιηυποβολήτέτοιων στοιχείων εκτωνυστέρων είναι αντίθετη με την αρχή της χρηστής διοίκησης και ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών και επιφέρει την ακυρότητατηςπροσφοράς.
2. Η διακήρυξη προσφορών αποτελεί πράξη κανονιστικού περιεχομένου και η παράβαση των όρων της συνεπάγεται ακυρότητα -(βλ. Σ.τ.Ε. Υπόθεση 531/49). Η διακήρυξη της δημοπρασίας συνιστά το νομικό πλαίσιο της και δεσμεύει τόσο τη διοίκηση, όσο και τους διαγωνιζομένους. Η παράβαση ουσιωδών διατάξεων της, που αποβλέπουν στην ουσιώδη εξυπηρέτηση του σκοπού που επιδιώκεται με τη δημοπρασία,οδηγεί στην ακυρότητα του αποτελέσματος της δημοπρασίας -(βλ. Σ.τ. Ε. Υπόθεση 668/74). 40 45
3. Από όλα τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, η κύρια προσφορά των αιτητών δεν ήταν σύμφωνη με τις προδιαγραφές, τις οδηγίες και τους όρους της Διακήρυξης της Προσφοράς. Η παράβαση είναι ουσιώδης και, ως εκ τούτου, η προσφορά δεν ήταν έγκυρη. Ο προσφοροδότης 3181... GEVOLtd v. Δημοκρατίαςκ.α. ϊ

(1992)στερείται εννόμου συμφέροντος να αμφισβητήσει την κατακύρωσητηςπροσφοράςσε άλλοπρόσωπο.

1. Η προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους κρίθηκε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων σύμφωνη με τα σχέδια και τους όρους τηςπροσφοράς. 5 Ηυπόθεση Christodoulouδεν έχει εφαρμογήστηνπαρούσα υπόθεση. Το Τμήμα Δημοσίων Έργων απλώς έκαμε ορισμένες υποδείξεις για την καλύτερη εκτέλεσητου έργου, 10 επειδή δεν είχε εφαρμοστεί στην Κύπρο παρόμοιου τύπου θολωτή κατασκευή.Αυτό δεν αποτελεί ούτε απόδειξη,ούτε καν ένδειξη ότι η προσφορά του ενδιαφερομένου μέρους δεν ήτανσύμφωνη μετους όρους καιτις προδιαγραφές. Την έκθεση - εισήγηση του Τμήματος Δημοσίων Έργων υιοθέτησε, όπως φαίνεται στη λακωνική απόφαση του, το Συμβούλιο Προσφορών, το οποίο είναι το μόνο αρμόδιο σώμα, σύμφωνα με τον Κανονισμό 15 των Κανονισμών Αποθηκών, που προβλέπει ότι για όλες τις προσφορές του ^0 δημοσίου αρμόδιος φορέας είναι το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών.
2. Η διαζευκτική προσφορά των αιτητών ήταν £133.726,χαμηλότερη από την προσφορά του ενδιαφερόμενου 25 μέρους, που κατακυρώθηκε. Καμιά αιτιολογία δεν δίδεται γιατί η διαζευκτικήπροσφορά ήταν εκτόςπροδιαγραφών. Ούτε στο Διοικητικό Φάκελο,που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ούτε στην αγόρευση του δικηγόρου των καθ' ων η αίτησηυπάρχει οποιαδήποτευπόδειξη,ένδειξη ή 30 ισχυρισμός για παραβίαση οποιουδήποτε όρου των προδιαγραφών. Το μόνο συμπέρασμα από όλα τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία είναι ότι η προσφορά αυτή κρίθηκε εκτός προδιαγραφών,γιατίτο ποσότηςπροσφοράς ήταν £260.000,-. Το χαμηλό ποσό δεν θέτει την προσφορά 35 εκτός των όρων των προδιαγραφών. Δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε μέρος ή σε οποιοδήποτε έγγραφο χαμηλότερο ή ανώτατο ποσό για τις προσφορές. Η διαζευκτική προσφορά δεν εξετάστηκε στην ουσία, ούτε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων,ούτε απότο Συμβούλιο Προσφορών. Με 40 s βάση όλα τα πιο πάνω, οι αιτητές δεν έχουν έννομο συμφέρον για την κύρια προσφορά τους, έχουν όμως έννομο συμφέρον γιατηδιαζευκτικήπροσφοράτους. 3182 15 4 ΑΛ.Δ. GEVOLtd v. Δημοκρατίαςκ.α.
3. Είναιφανερόνότι,εκτός από τοποσό,καμιάέρευναδενέγινε γιατηδιαζευκτικήπροσφορά. 5 10 15 20 25 30 Έλλειψη αιτιολογίας αποτελεί παράβασηουσιώδους τύπου. Η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης αποτελεί την έκθεση των πραγματικών και νομικών λόγων που οδήγησαν τη διοίκηση στην απόφαση της, καθώς και παράθεση των κριτηρίων μεβάση ταοποίαάσκησεηδιοίκησητη διακριτική της ευχέρεια. Ηαιτιολογίαμπορεί νασυμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου. Δεν είναι αναγκαίο να είναι μακροσκελής. Μπορεί να είναι και λακωνική, ανάλογα με την περίπτωση. Ηαιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοσηκαινομιμότητα τηςδιοικητικήςπράξης. Η αιτιολογία της ελεγχόμενης πράξης διακριτικής εξουσίας πρέπει να είναι διατυπωμένη με σαφήνεια. Είναι σαφής, εφόσον αναφέρονται συγκεκριμένα τα στοιχεία στα οποία η διοίκηση στήριξε την ουσιαστική κρίση της, ειδικά για την κρινόμενη περίπτωση, σε τρόπο ώστε να είναι εφικτός ο δικαστικός έλεγχος. Η σαφήνεια αυτή δεν είναι συνάρτηση της λεπτομέρειας, αρκεί η αιτιολογία να είναι σαφής, έστω και περιληπτική, εφόσον τα επί μέρους στοιχεία υπάρχουν αναλυτικά στο φάκελο. Αιτιολογία που διατυπώνεται κατά γενικό και αόριστο τρόπο, ώστε να μην προκύπτει με ποια στοιχεία μορφώθηκε ηκρίση ήπρόκρισητης διοίκησης, είναι αόριστη, γιατί ο Δικαστής δεν έχει στη διάθεση του συγκεκριμένα στοιχεία επιδεκτικά δικανικής εκτίμησης και άσκησης του δικαστικού ελέγχου. Η αοριστία όμως καλύπτεται από τα στοιχεία του φακέλου όταν τα στοιχεία αυτά συμπληρώνουν την αοριστία, στην περίπτωση που το σφάλμαπεριορίζεταιστηδιατύπωσητηςαιτιολογίας. Η απόφαση αναφορικά με τη διαζευκτική προσφορά των αιτητώνείναιεντελώςαναιτιολόγητη. Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: 40 Medcon Construction andOthers v.Republic

(1968)3C.L.R. 535Ατλάντικ Ινσιοναρανς Λτδ v. Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών και Άλλον

(1990)3Α.Α.Δ. 173- 45 Αιμίλιος Έλληνας & Σία Λτδ ν. Υπουργείου Οικονομικών και 3183 GEVOLtd v. Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)Αλλου

(1990)3Α.Α.Δ. 181· Λονκής Π. Λουκαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.862· Caramondani BrosLtdν.Δημοκρατίας

(1991)4(E)Α.Α.Δ. 4003- 5 Κ.Π.Ιωάννου Λτδ. ν.Δημοκρατίας

(1991)4(B)Α.Α.Δ.1703· Christodoulou andOthersv.Cyprus Telecommunications Authority 1 0

(1973)3CLR. 695Pancyprian Federation of Labour (PEO) v.BoardofCinematograph Films Censorsand Another

(1965)3CLR.27Nicolaides v.MunicipalityofLatsia

(1987)3CLR. 1496- 15 .Δημοκρατίακαι Αλλος v.Φιλιππίδη

(1989)3(B)Α.Α.Δ.292Ορφανίδης και Αλλος ν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.2207- Κλεάνθουςν.Δημοκρατίας(Αρ.1)

(1990)3Α.Α.Δ.2686. Προσφυγή. Προσφυγή πουπροσβάλλει τηναπόφασητωνκαθ'ων η 25 αίτηση μετηνοποία οικαθ'ων ηαίτηση δεν αποδέχτηκαν την προσφορά της Αιτήτριας για την κατασκευή φωταγωγών στο Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας και/ή αποδέχτηκαν τηνπροσφορά τηςGALLOENGINEERING CONSTRUCTIONS LTD, αντί την προσφορά της 30 αιτήτριας. Α. Ταλιαδώρος γιαΚ.Χρνσοστομίδη, γιατοναιτητή. Λ. Δημητριάδου (δνίς), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, -*5 για τους καθ'ωνηαίτηση. Cur.adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη 4 0 απόφαση. Οι αιτητές μετην παρούσα προσφυγή ζητούν την πιοκάτωθεραπεία:"Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή 3184 20 4 Α.Α.Δ. 5 10 GEVO Ltd v. Δημοκρατίαςχ.α. απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια με την επιστολή των Καθ' ων ηΑίτησηημερ. 14.5.1991και με την οποία οι Καθ' ων ηΑίτησηδεν αποδέχτηκαντην προσφορά της Αιτήτριας για τηνκατασκευήφωταγωγών στο Διεθνές Αεδροδρόμιο Λάρνακας και/ή αποδέχτηκαν την προσφορά της GALLOP ENGINEERING CONS­ TRUCTIONS LTD, αντί την προσφορά της Αιτήτριας, είναι άκυρη και στερείται οποιουδήποτε αποτελέσματος." Στις 8 Μαρτίου, 1991, το Τμήμα Δημοσίων Έργων ζήτησε προσφορές για την υπεργολαβία της κατασκευής φωταγωγών από αλουμίνιο για τις επεκτάσεις του 15 κτιρίου επιβατών Γ' Φάσηςτου Αεροδρομίου Λάρνακας - (βλ. Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ. 2580, ημερομηνίας 8 Μαρτίου^ 1991, Αριθμός Γνωστοποίησης 909, σελ. 306). 20 Στις 29 Μαρτίου, 1991, τέσσερις προσφοροδότες υπέβαλαν προσφορές, μεταξύ των οποίων οι αιτητές και η Gallop Engineering Constructions Ltd., (ενδιαφερόμενο μέρος). Οι δύο αυτοί προσφοροδότες υπέβαλαν και διαζευκτικές προσφορές. 25 Οι προσφορές στάληκαν στο ΤμήμαΔημοσίων 'Εργων για αξιολόγηση καιυποβολή εισηγήσεων. Στις 30 Απριλίου, 1991, το Τμήμα Δημοσίων 'Εργων 30 υπέβαλε στον Πρόεδρο του Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών την αξιολόγηση -εισήγησητου, με Αρ.Φακ. 129/74/Β. Στις 10 Μαΐου, 1991, το Κεντρικό Συμβούλιο 35 Προσφορών εξέτασε το θέμα των προσφορών και η απόφασητου,όπως καταγράφτηκε,έχει:"Τ 289/56/238/14 Κατασκευή των φωταγωγών στις 4 0 επεκτάσεις του κτιρίου επιβατών στοΑεοοοοόμιοΛάονακας Κατακυρώνεται σύμφωνα με τις 3185 Στυλιανίδης,Α. GEVO Ltd ν. Δημοκρατίαςχ.α.

(1992)εισηγήσεις του Τμήματος Δημοσίων 'Εργων αρ. φακ. 129/74/Β ημερ. 30.4.91." Με την υιοθέτηση της εισήγησης του Τμήματος 5 Δημοσίων Έργων, η προσφορά κατακυρώθηκε στο ενδιαφερόμενο μέρος - δεύτερο χαμηλότερο προσφοροδότη. Στις 13 Μαΐου, 1991, το Συμβούλιο Προσφορών 10 γνωστοποίησε την απόφασητου στο Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων. Ο δικηγόρος των αιτητών, με επιστολή ημερομηνίας 14 Μαΐου, 1991, ζήτησε πληροφορίες από τον Πρόεδρο του 15 Συμβουλίου Προσφορών. Σε απάντηση πληροφορήθηκε ότι ηπροσφορά κατακυρώθηκε στο ενδιαφερόμενο μέρος, η οποία αξιολογήθηκε ως η φθηνότερη μέσα στις προδιαγραφέςκαιόρους τηςπροσφοράς. 20 Οι καθ" ων ηαίτηση ήγειραν προδικαστική ένσταση ότι οι αιτητές δεν έχουν έννομο συμφέρον στην έννοια του Άρθρου 146.2 του Συντάγματος, γιατί η προσφορά τους δεν ήταν σύμφωνη με τους όρους των προσφορών και, ως εκ τούτου,ήτανάκυρη. 25 Οι αιτητές αντιπρόβαλαν ότι η προσφορά τους ήταν σύμφωνη με τις προδιαγραφές και τους όρους των προσφορών και ότι δεν είχε γίνει καμιά παρέκκλιση. Είναι αδιαμφισβήτητογεγονός ότι ηκύριαπροσφορά των 30 αιτητών είχε υπολογίσει ενισχυμένες διατομές αλουμινίου 60 Χ 60 Χ 3 χιλ., αντί των διατομών 150 Χ 60 Χ 5 χιλ. που προνοούσαν τα σχέδια προσφοράς. Αυτό δεν συνιστούσε παράβασητων όρων της προσφοράς και, ως εκ τούτου, ούτε ακυρότητα της. Διαζευκτικά, επειδή η 35 προσφορά του ενδιαφερομένου μέρους ήταν εκτός προδιαγραφών, οι αιτητές έχουν έννομο συμφέρον να προσβάλουν την κρινόμενη απόφαση. Περαιτέρω, ισχυρίστηκαν ότι η διαζευκτική προσφορά τους ήταν σύμφωνη με τους όρους και τις προδιαγραφές των 40 προσφορών. Οι καθ" ων η αίτηση εισηγήθηκαν ότι στους όρους της 3186 4ΧΛ.Λ. GEVO Ltdv. Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίόης,Δ. προσφοράς υπάρχει ρητή αναφορά σε υποχρέωση του προσφοροδότη να επισυνάψει μαζί με την προσφορά λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια, στην περίπτωσηπου θα υπέβαλλε προσφορά η οποία θα περιλάμβανε 5 διαζευκτικάσχέδια (alternative designs). Στην έκθεση του Τμήματος Δημοσίων αναφέρονταιταακόλουθα:10 15 20 Έργων "Ο προσφοροδότης GEVO LTD με συνοδευτική επιστολή του με αρ. 305/DG/PG ημερομηνίας 29 Μαρτίου, 1991 πρόσφερε συνολική έκπτωση £14,000.για τους φωταγωγούς και των δύο φάσεων και έτσιτο ποσό της προσφοράς του μειώνεται σε £361,000.(£375,000 -£14,000) και γιατηδιαζευκτική προσφορά σε£260,000.-(£274,000- £14,000). Η χαμηλότερη προσφορά της GEVO LTD (διαζευκτικήπροσφορά) μεποσό £260,000.-είναι εκτός προδιαγραφώνκαιδεν μπορεί ναγίνειαποδεκτή. Εξετάζοντας την πρώτη προσφορά της GEVO LTD, που είναι η επόμενη -χαμηλότερη, διαπιστώσαμε τα ακόλουθα: 25 1. Στην προσφορά του ο προσφοροδότης υπελόγισε ενισχυμένες διατομές αλουμινίου 60X60X3 χιλ. αντίτων διατομών 150X60X5 χιλ.που προνοούσαν τασχέδιατης προσφοράς. 30 Σύμφωνα με τους όρους της προσφοράς οι προσφοροδότες μπορούσαν να εισηγηθούν διαφορετικές διατομές αλουμινίου αλλά να υποβάλουν μαζί μετην προσφορά τους λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια και 35 στατική μελέτη με όλους τους υπολογισμούς για να μπορεί να γίνει έλεγχος του στατικού μέρους της νέας κατασκευής στο στάδιοτης αξιολόγησης των προσφορών. Ο προσφοροδότης δενυπέβαλε μαζί μετηνπροσφορά 40 του τα πιο πάνω στοιχεία και μετά από προφορική έγκριση του Συμβουλίου Προσφορών του ζητήσαμε να μαςταυποβάλει. 3187 Στυλιανίοης, Δ. GEVOLtd ν. Δημοκρατίας κ.α.

(1992)Μετάαπόσυνάντησηπουείχαμε μαζίτουκαι συζήτηση του θέματος, ο προσφοροδότης με επιστολή του ημερομηνίας 15 Απριλίου, 1991 μας υπέβαλε διάφορα τεχνικά χαρακτηριστικάτων διατομών απόαλουμίνιο και των διαφανών φύλλων και μας πληροφορούσε και τα 5 εξής: α) Αποδέχεται να χρησιμοποιήσει τα διαφανή φύλλα LEXAN που προνοούσαν τα σχέδια αντί των φύλλων POLYCARBONATE που εισηγείτο στην 10 προσφορά του χωρίς να αυξάνεται το ποσό της προσφοράςτου. β) Μπορεί ανθέλουμε να χρησιμοποιήσει μεγαλύτερες διατομές αλουμινίου 100X60X3.5 χιλ. με αύξηση 15 όμως του ποσού της προσφοράς του κατά £7,000.και γ) Λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια και στατικούς υπολογισμούς θαμαςυποβάλει μετάτηνυπογραφή 20 τουΣυμβολαίου.

1. Παρόλον ότι ο προσφοροδότης καιπάλιδεν υπέβαλε λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια και στατικούς υπολογισμούς, έγινε βασικός έλεγχος των διατομών 25 αλουμινίου 60X60X3 χιλ. και αποδείχθηκε ότι κάτωαπό την επίδραση δυνάμεων αέρα με ταχύτητα 150 χιλιόμετρα ανά ώρα, που είναι η μεγαλύτερη ταχύτητα αέρα που καταγράφηκε στο Αεροδρόμιο Λάρνακας, τα υπό αναφορά μέλη θα παρουσιάσουν κάμψη η οποία δεν θα 30 είναι μέσα στα αποδεκτάόρια για το είδος της υπό έλεγχο κατασκευής. Η ενίσχυση των μελών του σκελετού που προτάθηκε με χρήση διατομών 100X60X3.5 χιλ. εκτός του ότι ανεβάζει 35 το ποσό της προσφοράς κατά £7,000.- δεν υποβλήθηκε στατική μελέτημε λεπτομερείς υπολογισμούς για να γίνει ο απαιτούμενος έλεγχος. Παρόλες τις υπενθυμίσεις μας τα μόνα επιπρόσθετα 40 στοιχεία που μας υπέβαλε στις 27/4/1991 είναι μέρος των αποτελεσμάτων της στατικής μελέτης πουδεν μπορούν να βοηθήσουν στον απαιτούμενο έλεγχο και ζήτησε επίσης 3188 4ΑΛΑ GEVOLtd ν. Δημοκρατίας κ.α. Στυλιανίδης, Δ. αναβολήμέχρι τις 3/5/91που θαανοίξει το εργοστάσιο το οποίο βρίσκεται σε διακοπές για να μπορέσει να επικοινωνήσει ξανάμαζίτους. 5
2. Από τη μελέτη επίσης των λεπτομερειών/ διατομών αλουμινίου που μαςυπέβαλε προκύπτει ότι δεν μπορεί να κατοχυρωθεί με την επιβαλλόμενη αυστηρότητα/σαφήνεια η συναρμολόγηση μιας υδατοστεγούς/αεροστεγούς κατασκευής. 10 Ενόψει των πιο πάνω και του γεγονότος ότι η προσφορά πρέπει να κατακυρωθεί το ταχύτερο δυνατό λόγω του ότι η εργασία αυτή είναι διορισμένη υπεργολαβία του κυρίως Συμβολαίου του οποίου το 15 χρονοδιάγραμμα προβλέπει την παράδοση του Τμήματος του κτιρίου στο οποίο θα ενσωματωθούν οι φωταγωγοί μέχρι την 17η Ιουνίου, 1991, εισηγούμαι νακατακυρωθείη προσφορά στο δεύτερο χαμηλότερο προσφοροδότη κους GALLOP ENG.CONSTRUCTIONS LTD με το ποσό των 20 £393,726.- για την αποφυγή περαιτέρω καθυστέρησης η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απαιτήσεις για αποζημιώσεις από μέρους του κυρίως εργολάβου για καθυστερήσεις στη συμπλήρωση του έργου. 25 Η προσφορά για την οποία γίνεται εισήγηση να κατακυρωθεί είναι σύμφωνα με τα σχέδια και τους όρους τηςπροσφοράς." Ο δικηγόρος των αιτητών εισηγήθηκε ότι η υποχρέωση 30 των προσφοροδοτών περιοριζόταν στην υποβολή σύντομων παρατηρήσεωνή σχολίων. Στις Οδηγίες προς τους Προσφοροδότες (Instructions to Tenderers) - (Παράρτημα Α στην ένσταση) 3* αναφέρονται:"Thetender shallbe accompanied by two sets of working drawings fully detailed and a set of structural design (cal­ culations). The wholedesign is subject to the approval of the architect during the appraisal of tender. After the ap­ proval by the Architect the successful tenderer shall pro­ videthe client with one set of reproducible negativewor­ kingdrawings. 3189 Στυλιανίόης, Δ. GEVO Ltd ν. Δημοκραιίας κ.ο.

(1992)The tenderers are informed that the structure shall be made of aluminium sections as indicated on drawingsand that no other material will be accepted where aluminium sections are specified. 5 Thesections anddimensions of thestructural member are indicative and, therefore, the tenderers may offer other similar andapproved designs." Στο έγγραφοTender for Skylights -Information to Ten- 10 derers αναφέρονται:"If theTenderer includes in his Tender alternative alumi­ nium or steel sections to that shown on the drawing he shall attach to the Tender brief particulars of the sections 15 offered including the name of the manufacturer, and the Tendershall be accompanied by fully detailed technical li­ terature, (brochures, drawings test certificates etc) and small quantities of actual sections may be delivered tothe Architects, if requested, during the tender period illustra- 20 ting thealternative solutions offered by theTenderer with regard to typical parts of theskylights offered. If theTenderer includes in this tender alternative designs, then theTender shall be accompanied by two sets of wor- 25 king drawings fully detailed. The design is subject to the approval of the Architect." Από τα πιο πάνω φανερώνεται ότι υπήρχε ρητή αναφορά στην υποχρέωση του προσφοροδότη να 30 επισυνάψει μαζί με την προσφορά του λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια,στην περίπτωσηπουθαυπέβαλλε προσφορά μεδιαζευκτικάσχέδια. Οι αιτητές δεν υπέβαλαν κατασκευαστικά σχέδια και 35 στατικούς υπολογισμούς. Σύμφωνα με την έκθεση του Τμήματος Δημοσίων Έργων, τα πιο πάνω ήταν απαραίτητα για να μπορεί να γίνει έλεγχος του στατικού μέρους της νέας κατασκευής στο στάδιο της αξιολόγησης της προσφοράς. Έγιναν οι υπενθυμίσεις από το Τμήμα 40 Δημοσίων Έργων στους αιτητές. Οι αιτητές ζήτησαν χρόνο μέχρι τις 3 Μαΐου, 1991, για να μπορέσουν να επικοινωνήσουν με το εργοστάσιο, το οποίο είχε 3190 4ΑΛ.Δ. GEVOLtd v. Δημοκρατίας κ.α. Στυλιανίδης, Δ. διακοπές. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι αιτητές στην επιστολή τους, ημερομηνίας 15 Απριλίου, 1991, δήλωσαν:5 "Full set of structural calculations, working drawings etc willbe presented after signingthecontract documents." Η θέση αυτή επαναλήφθηκε στην επιστολή τους ημερομηνίας 29 Απριλίου, 1991 - (Παράρτημα 4 στη 10 γραπτήαγόρευση του δικηγόρουτους). Η παράλειψηπροσφοροδότη να υποβάλει τα στοιχεία τα οποία είναι ουσιώδη για την αξιολόγηση της προσφοράς του,καιηυποβολήτέτοιων στοιχείων εκ των 15 υστέρων είναι αντίθετη με την αρχή της χρηστής διοίκησης και ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών και επιφέρει την ακυρότητα της προσφοράς - (βλ., μεταξύάλλων, Medcon Construction and Others v. Re­ public (Minister of Finance and Others)

(1968)3 C.L.R. 20 535, στη σελ. 545· Ατλάντικ Ινσιοναρανς Ατό. ν. Συμβουλίου ΕμπορίαςΚυπριακώνΠατατών, Υποθέσεις Αρ. 468/88 και 472/88, (Απόφαση δόθηκε στις 27 Ιανουαρίου, 1990)). 25 Η διακήρυξη προσφορών αποτελεί πράξη κανονιστικού περιεχομένου και η παράβαση των όρων της συνεπάγεται ακυρότητα - (βλ. Σ.τ.Ε. Υπόθεση 531/49). 30 Η διακήρυξη της δημοπρασίας συνιστά το νομικό πλαίσιο της και δεσμεύει τόσο τη διοίκηση, όσο και τους διαγωνιζομένους. Η παράβαση ουσιωδών διατάξεωντης, που αποβλέπουν στην ουσιώδη εξυπηρέτηση του σκοπού που επιδιώκεται με τη δημοπρασία, οδηγεί στην 35 ακυρότητα του αποτελέσματος της δημοπρασίας - (βλ. Σ.τ.Ε. Υπόθεση 668/74-Αιμίλιος Έλληνας & Σία Ατό. ν. Υπουργείου Οικονομικώνκαι Άλλου,ΥπόθεσηΑρ. 64/89, (Απόφαση δόθηκε στις 27 Ιανουαρίου, 1990)-Αουκής Π. Αονκαϊδης, Αίμιτεδ ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Υπόθεση 40 Αρ.549/88,(Απόφασηδόθηκεστις 10Μαρτίου, 1990)). Από όλα τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, η 3191 Στνλιανϋης, Δ. GEVOLtd ν. Δημοκρατίας κ.α.

(1992)κύρια προσφορά των αιτητών δεν ήταν σύμφωνη με τις προδιαγραφές,τις οδηγίεςκαιτουςόρουςτηςΔιακήρυξης της Προσφοράς. Η παράβασηείναι ουσιώδης και, ως εκ τούτου, η προσφορά δεν ήταν έγκυρη. Ο προσφοροδότης στερείται εννόμου συμφέροντος να αμφισβητήσει την 5 κατακύρωση της προσφοράς σε άλλο πρόσωπο - (βλ. Caramondani Bros. Ltd, v. Κυπριακής Αημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 512/90, (Απόφαση δόθηκε στις 13 Δεκεμβρίου, 1991)· Ατλάντικ Ινσιοναρανς Ατό., (ανωτέρω)' Κ. Π. Ιωάννου Ατό, ν. Κυπριακής 10 Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 833/89, (Απόφαση δόθηκε στις 20 Μαΐου, 1991)). Οι αιτητές παρέθεσαν την υπόθεση Χ. Christodoulou and Others v. Cyprus TelecommunicationsAuthority 15

(1973)3 C.L.R. 695, για υποστήριξη του ισχυρισμού τους ότι έχουν έννομο συμφέρον, επειδή η προσφορά του ενδιαφερομένου μέρους ήταν εκτός προδιαγραφών, γιατί ηπροσφοράέγινε αποδεκτήαφούυποβλήθηκαν ορισμένοι όροι και δεσμεύσεις, πουαφορούσαντηλήψη απόμέρους 20 τουορισμένων ενεργειών στο μέλλον. Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση απάντησε ότι η εισήγηση αυτήδεν είναι ορθή,γιατί δεν επιβλήθηκαν όροι στο ενδιαφερόμενο μέρος, αλλά ορισμένες υποδείξεις στα 25 όσα ήδη περιέχει το συμβόλαιο, αναφορικά με τις υποχρεώσεις του υπεργολάβου, τόσον σε σχέση με τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν, όσον και με τον τρόπο κατασκευής του έργου. Το σχετικό απόσπασμα από την έκθεση του ΤμήματοςΔημοσίων Έργωνέχει:30 "Επειδή παρόμοιου τύπου θολωτή κατασκευή δεν έχει μέχρι σήμερα εφαρμοστεί στην Κύπρο, η κατακύρωση να γίνει υπό την προϋπόθεση ότι ο Εργολάβος σύμφωνα με τους όρους του Συμβολαίου 35 του θα δεσμευτεί να ζητήσει γραπτώς,υποβάλει στους μελετητές για έγκριση και ακολουθήσει/εφαρμόσει πλήρως και πιστά όλες τις υποδείξεις της κατασκευάστριας εταιρείας των υλικών που να διασφαλίζουν την ορθότητα και την ποιότητα των 40 εργασιών καλύπτοντας τον τομέα της επίβλεψης και τηςκατασκευής: 3192 4ΑΛΛ. GEVOLtdv. Δημοκρατίας χ.α. Στυλιανίδης, Λ α) με Συμβούλους Επιβλέποντες εξειδικευμένους Τεχνικούςκαι 5 10 και β)μετοναναγκαίομηχανικό εξοπλισμό που να διασφαλίζειτην επιβαλλόμενη ακρίβειαπουπρέπει να επιτυγχάνεται κατά το κόψιμο/συναρμολόγηση του σκελετού υδατοστεγών και αεροστεγών κατασκευών." Ηπροσφορά αυτή κρίθηκε από τοΤμήμα Δημοσίων Έργων σύμφωνη με τα σχέδια και τους όρους της προσφοράς. Η υπόθεση Christodoulou (ανωτέρω), δεν έχει 15 εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση.ΤοΤμήμα Δημοσίων Έργων απλώς έκαμε ορισμένες υποδείξεις για την καλύτερηεκτέλεση του έργου,επειδήδεν είχε εφαρμοστεί στην Κύπρο παρόμοιουτύπου θολωτή κατασκευή. Αυτό δεν αποτελεί, ούτε απόδειξη, ούτε καν ένδειξη ότι η 20 προσφοράτουενδιαφερομένουμέρουςδενήτανσύμφωνη μετουςόρουςκαιτιςπροδιαγραφές. Τηνέκθεση- εισήγησητουΤμήματοςΔημοσίων Έργων υιοθέτησε, όπως φαίνεταιστηλακωνικήαπόφασητου, το 25 ΣυμβούλιοΠροσφορών,τοοποίο είναιτο μόνοαρμόδιο σώμα, σύμφωνα μετονΚανονισμό 15τωνΚανονισμών Αποθηκών, που προβλέπει ότιγια όλες τις προσφορές του δημοσίου αρμόδιος φορέας είναι το Κεντρικό ΣυμβούλιοΠροσφορών. 30 Αναφορά στη διαζευκτική προσφορά των αιτητών γίνεται στην εισήγηση τουΤμήματος Δημοσίων Έργων και έχει:35 "Η χαμηλότερη προσφορά της GEVO LTD (διαζευκτική προσφορά) με ποσό £260,000.- είναι εκτός προδιαγραφών και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή." 40 Η διαζευκτική προσφοράτωναιτητώνείναι£133.726,χαμηλότερη από την προσφορά του ενδιαφερομένου μέρους, που κατακυρώθηκε. Καμιά αιτιολογία δεν 3193 Στνλιανίδης,Δ. GEVOLtd ν. Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)δίδεται γιατί η διαζευκτική προσφορά είναι εκτός προδιαγραφών. Ούτε στο Διοικητικό Φάκελο, που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ούτε στην αγόρευση του δικηγόρου των καθ* ων η αίτηση υπάρχει οποιαδήποτε υπόδειξη, ένδειξη ή ισχυρισμός για 5 παραβίαση οποιουδήποτε όρου των προδιαγραφών. Το μόνο συμπέρασμα από όλα τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία είναι ότι η προσφορά αυτή κρίθηκε εκτός προδιαγραφών, γιατί το ποσό της προσφοράς ήταν £260.000,-. 10 Το χαμηλό ποσό δεν θέτει την προσφορά εκτός των όρων των προδιαγραφών. Δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε μέρος ή σε οποιοδήποτε έγγραφο χαμηλότερο ήανώτατοποσό γιατις προσφορές. 15 Η διαζευκτική προσφορά δεν εξετάστηκε στην ουσία, ούτε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, ούτε από το Συμβούλιο Προσφορών. 20 Με βάση όλα τα πιο πάνω, οι αιτητές δεν έχουν έννομο συμφέρον για την κύρια προσφορά τους, έχουν όμως έννομο συμφέρον για τη διαζευκτική προσφορά τους. 25 Οι λόγοι ακυρότητας που υποβλήθηκαν και αναπτύχθηκανείναι:1.Παράλειψη δέουσας έρευνας.

1. Έλλειψη αιτιολογίας. 3.Πλημμελής άσκηση διακριτικής εξουσίας. 30 Είναι φανερό ότι, εκτός από το ποσό, καμιά έρευνα δεν έγινεγια τηδιαζευκτικήπροσφορά. 35 Έλλειψη αιτιολογίας αποτελεί παράβαση ουσιώδους τύπου. Η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης αποτελεί την έκθεση των πραγματικών και νομικών λόγων που 40 οδήγησαν τη διοίκηση στην απόφαση της, καθώς και παράθεση των κριτηρίων με βάση τα οποία άσκησε η 3194 4 ΑΛΛ. GEVOLtd v. Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης,Δ. διοίκηση τη διακριτική της ευχέρεια. Η αιτιολογία μπορεί να συμπληρώνεται απότα στοιχεία του φακέλου. Δεν είναι αναγκαίο να είναι μακροσκελής. Μπορεί να είναι και λακωνική, ανάλογα με την περίπτωση. Η 5 αιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοση και νομιμότητα τηςδιοικητικήςπράξης. Η αιτιολογία της ελεγχόμενης πράξης διακριτικής εξουσίας πρέπεινα είναι διατυπωμένημε σαφήνεια. Είναι 10 σαφής, εφόσον αναφέρονται συγκεκριμένα τα στοιχεία στα οποία η διοίκηση στήριξε την ουσιαστική κρίση της, ειδικά για την κρινόμενη περίπτωση, σε τρόπο ώστε να είναι εφικτός ο δικαστικός έλεγχος. Η σαφήνεια αυτήδεν είναι συνάρτηση της λεπτομέρειας, αρκεί η αιτιολογία να 15 είναι σαφής,έστω και περιληπτική, εφόσον τα επί μέρους στοιχεία υπάρχουν αναλυτικά στο φάκελο. Αιτιολογία που διατυπώνεται κατά γενικό και αόριστο τρόπο, ώστε να μην προκύπτει με ποια στοιχεία μορφώθηκε ηκρίση ή πρόκριση της διοίκησης, είναι αόριστη, γιατί ο Δικαστής 20 δεν έχει στη διάθεση του συγκεκριμένα στοιχεία επιδεκτικά δικανικής εκτίμησης και άσκησης του δικαστικού ελέγχου. Η αοριστία όμως καλύπτεται απότα στοιχεία του φακέλου όταν τα στοιχεία αυτά συμπληρώνουν την αοριστία, στην περίπτωση που το 25 σφάλμα περιορίζεται στη διατύπωση της αιτιολογίας (Οικονόμου "Ο Δικαστικός Έλεγχος της Διακριτικής Εξουσίας", Έκδοση 1966, σελ. 235* PancyprianFedera­ tion of Labour (PEO) and
2. Board of Cinematograph Films Censors,
3. Minister of Interior of the Republic 30 of Cyprus

(1965)3C.L.R. 27· Nicolaides v. Municipality ofLatsia

(1987)3C.L.R.1496' ΚυπριακήΔημοκρατίακαι Άλλος ν. Σταύρου Φιλιππίδη, Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 862 και 863, (Απόφαση δόθηκε στις 14 Φεβρουαρίου, 1989)· Δημήτριος Ορφανίδηςκαι Άλλος ν. Κυπριακής 35 Δημοκρατίας, Υποθέσεις Αρ. 416/88 και 445/88, (Απόφαση δόθηκε στις 25 Ιουνίου, 1990)· Σάββας Κ. Κλεάνθουςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας, ΥπόθεσηΑρ. 630/ 88,(Απόφαση δόθηκεστις 31 Ιουλίου, 1990)). 40 Η απόφαση αναφορικά με τη διαζευκτική προσφορά αιτητών είναι εντελώςαναιτιολόγητη. Γιατους πιο πάνωλόγους, ηπροσφυγή επιτυγχάνει και 3195 Στυλιανίδης,Δ. GEVOLtd ν. Δημοκρατίαςκ.α.

(1992)ηπροσβαλλόμενηαπόφασηακυρώνεται. Καμιάδιαταγή για έξοδα. Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. 5 3196