(1992)22Σεπτεμβρίου,1992 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 552/91). Ακυρωτική απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου — Αποτέλεσμα — Αναδρομικότητα, επανεξέταση. Ακυρωτική απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου — Επανεξέταση — Το πόρισμα της Republic v. Safirides ως προς την αξιολόγηση ~* των υποψηφίων από το διορίξον όργανο κατά τις συνεντεύξεις — Δεν αποτελεί αντικειμενικό γεγονός — Δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στα αντικειμενικά στοιχεία κρίσεως που επανεξετάζονται. Διοικητικό Όργανο — Συλλογικά όργανα — Η έννοια της αυτής συνθέσεως του οργάνου δεναναφέρεται στα πρόσωπα αλλά στην ιδιότητα υπό την οποία σύμφωνα με το νόμο πρέπει αυτά να μετάσχουν στο όργανο — Εφαρμογή στην προς απόφαση περίπτωση. Οι αιτητές ζήτησαν με την προσφυγή την ακύρωση του διορισμού των ενδιαφερομένων μερών στη θέση Τουριστικού Λειτουργού. Η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν προϊόν επανεξετάσεως ύστερα από ακυρωτικήαπόφασητων αρχικών 20 διορισμών των ιδίωνπροσώπων στηνεπίδικηθέσηεξ αιτίαςτης διαπίστωσης της αντισυνταγματικότητας του Ν. 149/
- Κατά την επανεξέταση προς λήψη της επίδικης απόφασηςλήφθηκε υπόψη η απόδοσητων υποψηφίων κατά τις συνεντεύξεις που διεξήχθηκαν στα πλαίσια της αρχικής και ακυρωθείσης 25 3272 15 4Α.Α.Δ. Κυριάκουκ.α.ν. ΚΟΤ διαδικασίας και μάλιστα λόγω κακής συγκρότησης του οργάνου που διεξήγαγε τις συνεντεύξεις, γεγονός που επισημάνθηκε απότους αιτητέςως ακυρωτικός λόγος. 5 10 15 20 25 30 35 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: •
- Η ακυρωτική δικαστική απόφαση εξαλείφει ex tunc την προσβαλλόμενη πράξη, καθώς και όλους τους λόγους οι οποίοι την στηρίζουν. Όταν μία απόφαση κηρύσσεται εν όλω άκυρηδυνάμει του Αρθρου 146,4 του Συντάγματος, η διοίκηση έχει υποχρέωση να αποκαταστήσει το προηγούμενο καθεστώς και να επανεξετάσει εκ νέου το θέμα με αναφοράστο νομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε κατά το χρόνο λήψης της διοικητικής πράξης που ακυρώθηκε. Ηνέααπόφασηέχει αναδρομικήισχύ.
- Στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Republic ν. Safirides αποφασίστηκε πως η αξιολόγηση των υποψηφίων από το διορίζον όργανο κατά τις συνεντεύξεις, δεν αποτελεί αντικειμενικό γεγονός, μέρος δηλαδή του πραγματικού καθεστώτος που ίσχυε, αλλά κρίση που αντανακλά την αξιολόγηση των υποψηφίων από το συλλογικό όργανο και ανάγεται στις υποκειμενικές τους εκτιμήσεις για την αξία και την καταλληλότητα των υποψηφίων για διορισμό. Συνεπώς, δεν παρέχεται πεδίο, όπως αποφασίστηκε, για τη συμπερίληψη, κατά την επανεξέταση, των αποτελεσμάτων των συνεντεύξεων στα αντικειμενικά στοιχεία κρίσεως.
- Όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδρίας της Επιτροπής ημερ. 12.4.91 η ΕπιτροπήΠροσωπικού έλαβε, μεταξύάλλων, υπόψητην απόδοσητων υποψηφίων κατά τΐζ προσωπικές συνεντεύξεις ενώπιον της Επιτροπής με ημερ.2.10.90,3.10.90και5.10.
- Η απόδοση των υποψηφίων κατά τις πιο πάνω συνεντεύξεις δεν ήταν ένα αντικειμενικό στοιχείο κρίσεως, όπως είναι οι προσωπικοί φάκελοι και οι εμπιστευτικές εκθέσεις, αλλά κρίση και αξιολόγηση, η οποία μάλιστα διαμορφώθηκε από τα μέλη ενός συλλογικούοργάνου με αντισυνταγματική συγκρότηση. 40 S' 3273 Κυριάκουκ.α.ν.ΚΟΤ
(1992)Το γεγονός, ότι τα άτομα από τα οποία απαρτίζετο νόμιμα συγκροτημένη πια Επιτροπή ήτανταίδιαμε εκείνα που την απάρτιζαν κατά τη λήψη της πρώτης απόφασης η οποία ακυρώθηκε,δενδιαφοροποιείτοτελικό αποτέλεσμα. 5 Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα της Δήμητρας Κοντόγιωργα Θεοχαροπούλου, "Αι συνέπειαι της Ακυρώσεως Διοικητικής Πράξεως έναντι της Διοικήσεως κατόπιν Ασκήσεως Αιτήσεως Ακυρώσεως (ανατύπωση 1988), στη σελ. 249, υποσημείωση 31, "Διευκρινίζεται ότι η 10 έννοια της "αυτής συνθέσεως του οργάνου"δεναναφέρεται εις τα πρόσωπα αλλ' εις την ιδιότητα υπό την οποία, συμφώνως τω νόμω, δέον να μετάσχουν αυτά του οργάνου." „ 4. Η συμπερίληψη στα στοιχεία αξιολόγησης των υποψηφίων των αποτελεσμάτων των συνεντεύξεων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν με βάση τις κρίσεις και εντυπώσεις των μελών ενός οργάνου με αντισυνταγματική συγκρότηση, κατέστησε γιαδεύτερη φοράάκυρητηνεπίδικηαπόφαση. 20 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίςέξοδα. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Αποστολίδης ν.Κ.Ο.Τ.
(1991)4(B)ΑΛΛ. 1596· Ρ.ϊ.Κ. και Άλλοι ν. Καραγιώργη&Άλλων
(1991)3ΑΛΛ. 159' Δημοκρατία και Άλλοι ν. Στυλιανού και Άλλου
(1990)3 ΑΛΛ. 2427- 30 Λύωνα κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2038Republic v.Safindes (1985 3 CL.R. 163· 3 5 Μακρίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)ΑΛΛ. 1338Πρέζας ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Δ)ΑΛΛ. 2304Αβρααμίδου ν. Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Στέγης
(1992)4 ΑΛΛ. 198V Παπαδόπουλος ν. ΟργανισμούΧρηματοδοτήσεωςΣτέγης
(1992)4 ΑΛΛ.
- 3274 40 45 4 Α.Α.Δ. Κυριάκουκ.α. ν. ΚΟΤ Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον της απόφασηςτου καθ' ου η αίτηση οργανισμού με την οποία διόρισε τα ενδιαφερόμενα μέρη 5 στη θέσηΤουριστικού Λειτουργού στον ΚΟΤαναδρομικά, μετά από προηγηθείσες ακυρωτικές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. 10 Α.Σ. Αγγελίδης, γιατουςαιτητές. Α.Ι.Διχηγορόπονλος, γιατουςκαθ'ωνη αίτηση. Cur.adv. vult. 15 20 25 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση.Μετηνπαρούσαπροσφυγήοι αιτητέςζητούντην πιοκάτω θεραπεία: "ΔήλωσητουΔικαστηρίουότιηπράξηκαι/ήαπόφαση του καθ' ου η αίτηση με την οποία διόρισε τους
- Λουκία Πανταζή,
- Αλεξάνδρα Κωνσταντινίδου και
- Κλεάνθη Ναύτηστη θέσηΤουριστικού Λειτουργού στον ΚΟΤ αναδρομικά μετά από προηγηθείσες ακυρωτικές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αντί να διορίσει σ' αυτές τους αιτητές είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτεέννομου αποτελέσματος." Με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερ. 29.3.91, ακυρώθηκε η πρώτη απόφασηγια πλήρωση των επίδικων 30 θέσεων με τα ίδια ενδιαφερόμενα μέρη από 1.11.90,προς συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με τις οποίες είχαν κηρυχθεί άκυρεςπράξεις Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, που έγιναν από Διοικητικά Συμβούλια που είχαν διοριστεί με βάση τις 35 πρόνοιες του Νόμου 149/88, που μεταγενέστερα κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 5
(3)των περί Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού Νόμων 1969-1985, 40 όπως τροποποιήθηκε απότο άρθρο 3(ι) του Ν. 149/88,το Διοικητικό Συμβούλιο του Κ.Ο.Τ. αποτελείτο από 9 μέλη. Δυο από αυτά είχαν διοριστεί μέλη του Συμβουλίου με βάσητις πρόνοιεςτου Ν.149/88. 3275 Χρυσοστομής, Δ. Κυριάκουκ.α.ν.ΚΟΤ
(1992)Με βάση το άρθρο 5
(6)των πιο πάνω Νόμων, το Διοικητικό Συμβούλιο του Κ.Ο.Τ. μεταβίβασε τις εξουσίες του για διορισμούς και προαγωγές υπαλλήλων στην ΕπιτροπήΠροσωπικού.ΗΕπιτροπήΠροσωπικού κατά τις συνεδρίες της με ημερ. 2.10.90, 3.10.90 και 5.10.90, 5 αποφάσισε να προαγάγει το ενδιαφερόμενο μέρος στην παρούσα προσφυγή Κλεάνθη Ναύτη και να διορίσει τα ενδιαφερόμενα μέρη στην παρούσα προσφυγή Λουκία Πανταζή και Αλεξάνδρα Κωνσταντινίδου στη θέση Τουριστικού Λειτουργού στον Κ.Ο.Τ., από1.11.
- 10 "ν Καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας λήψεως της πιο πάνω απόφασης, περιλαμβανομένης και της τελικής επιλογής των ενδιαφερμένων μερών, τα δύο μέλη της Επιτροπής Προσωπικού,πουείχανδιοριστεί μεβάσητο Ν. 15 149/88, παρευρίσκονταν και λάμβαναν μέρος στις συνεδρίες (βλ. σχετικά, Πάτροκλος Αποστολίδης ν. Κ.Ο.Τ., Υπ. Αρ. 782/90, ημερ.9.5.91). Μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου 20 Δικαστηρίου στις Α.Ε. Αρ. 1163, 1178 και 1179, Ρ.Ι.Κ. και Άλλοι ν. Καραγιώργη ».«., ημερ. 14.2.91, to Υπουργικό Συμβούλιο δημοσίευσε στο Παράρτημα Τέταρτο της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας, Αρ. 2579, ημερ. 1.3.91, Αρ. 60, νέους διορισμούς μελών των Διοικητικών 25 Συμβουλίων των Ημικρατικών Οργανισμών. Με βάση νόμιμη πλέον σύνθεση, η Επιτροπή Προσωπικού του Κ.Ο.Τ., στησυνεδρία της μεημερ. 12.4.91 (Τεκμήριο 2 στην ένσταση), προχώρησε στην επανεξέταση 30 του θέματος πλήρωσης των τριών θέσεων Τουριστικού Λειτουργού με βάση το νομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε κατά την ημερομηνία που λήφθηκε η απόφαση της Επιτροπής Προσωπικού που ακυρώθηκε και έλαβε, μεταξύ άλλων, υπόψη την απόδοση των υποψηφίων στις 35 προσωπικές συνεντεύξεις ημερ.2.10.90, 3.10.90και5.10.
- Ένα βασικό επιχείρημα που προβλήθηκε από τους αιτητές, ήταν ότι η συμπερίληψη από την Επιτροπή στα στοιχεία κρίσεως των αποτελεσμάτων των υποψηφίων 40 κατά τις προσωπικές συνεντεύξεις, όπως αυτά διαμορφώθηκαν από την.πρώτη Επιτροπή Προσωπικού 3276 4ΑΛΛ. Κυριάκουκ.α. ν.ΚΟΤ Χρυσοστομής, Δ. μετην αντισυνταγματικήσυγκρότηση, κατέστησαν την όλη απόφασηάκυρη. Ηακυρωτικήδικαστική απόφασηεξαλείφει ex tuncτην 5 προσβαλλόμενη πράξη, καθώς και όλους του λόγους οι οποίοι την στηρίζουν. Όταν μια απόφασηκηρύσσεται εν όλω άκυρη δυνάμει του άρ. 146.4 του Συντάγματος, η διοίκηση έχει υποχρέωση να αποκαταστήσει το προηγούμενο καθεστώς και να επανεξετάσει εκ νέου το 10 θέμα με αναφορά στο νομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε κατά το χρόνο λήψης της διοικητικής πράξης που ακυρώθηκε. Η νέα απόφαση έχει αναδρομική ισχύ (βλ., μεταξύ άλλων, Δημοκρατίαν. Στυλιανού κ.α., Α.Ε. Αρ. 1028,1029και 1034, ημερ. 10.7.90,ΓεώργιοςΑύωνα & 15 Άλλοι ν.Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 683/88,703/88και706/88, ημερ. 14.6.90). Στην απόφασητης Ολομέλειας στην υπόθεση Republic v. Safihdes
(1985)3 C.L.R. 163, αποφασίστηκε πως η 20 αξιολόγηση των υποψηφίωναπότοδιορίζονόργανο κατά τις συνεντεύξεις, δεν αποτελεί αντικειμενικό γεγονός, μέρος δηλαδή του πραγματικού καθεστώτος που ίσχυε, αλλά κρίση που αντανακλά την αξιολόγηση των υποψηφίων από το συλλογικό όργανο και ανάγεται στις 25 υποκειμενικές τους εκτιμήσεις για την αξία και την καταλληλότητα των υποψηφίων για διορισμό. Συνεπώς, δεν παρέχεται πεδίο, όπως αποφασίστηκε, για τη συμπερίληψη, κατά την επανεξέταση,των αποτελεσμάτων των συνεντεύξεων στα αντικειμενικά στοιχεία κρίσεως 30 (βλ., επίσης,ΚώσταςΜακρίδηςκ.α, ν.Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 780/86,66/87και71/87, ημερ.30.5.89,ΙωάννηςΠρέζας ν. Δημοκρατίας, Υπ. Αρ. 140/87, ημερ. 11.10.89,Αθηνά Αβρααμίδου ν. ΟργανισμόςΧρηματοδοτήσεως Στέγης, Υπ. Αρ. 546/91, ημερ. 27.5.92, Μάριος Παπαδόπουλος ν. 35 Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Στέγης,Υπ. Αρ. 545/91, ημερ. 13.7.92). 'Οπως προκύπτει από τα πρακτικάτης συνεδρίας της Επιτροπής ημερ. 12.4.91 (Τεκμήριο 2 στην ένσταση, 40 παράγραφος (γ)), η Επιτροπή Προσωπικού έλαβε, μεταξύ άλλων, υπόψη την απόδοση των υποψηφίων κατά τις προσωπικές συνεντεύξεις ενώπιον της Επιτροπής με ημερ. 2.10.90,3.10.90και5.10.90. 3277 Χρυσοστομής,Δ. Κυριάκουκ.α.ν.ΚΟΤ
(1992)Η απόδοση των υποψηφίων κατά τις πιο πάνω συνεντεύξεις δεν ήταν ένα αντικειμενικό στοιχείο κρίσεως, όπως είναι οι προσωπικοί φάκελοι και οι εμπιστευτικές εκθέσεις, αλλά κρίση και αξιολόγηση, η οποία μάλιστα διαμορφώθηκε από τα μέλη ενός συλλογικού οργάνου με 5 αντισυνταγματική συγκρότηση. Το γεγονός, ότι τα άτομα από τα οποία απαρτίζετο νόμιμα συγκροτημένη πια Επιτροπήήταντα ίδια με εκείνα που την απάρτιζαν κατά τη λήψη της πρώτης απόφασης η 10 οποία ακυρώθηκε, δεν διαφοροποιεί,κατά την άποψημου, το τελικό αποτέλεσμα. 'Οπως αναφέρεται στο σύγγραμμα της Δήμητρας Κοντόγιωργα- Θεοχαροπούλου, "Αι συνέπει,αι της Ακυρώσεως 15 Διοικητικής Πράξεως έναντι της Διοικήσεως κατόπιν Ασκήσεως Αιτήσεως Ακυρώσεως (ανατύπωση 1988), στη σελ. 249, υποσημείωση 31, "Διευκρινίζεται ότι η έννοια της "αυτής συνθέσεως του οργάνου" δεν αναφέρεται εις τα πρόσωπα αλλ' εις την ιδιότητα υπό την οποία, συμφώνως 20 τωνόμω,δέον ναμετάσχουν αυτάτουοργάνου." Η συμπερίληψη στα στοιχεία αξιολόγησης των υποψηφίων των αποτελεσμάτων των συνεντεύξεων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν με βάση τις κρίσεις και εντυπώσεις 25 των μελών ενός οργάνου με αντισυνταγματική συγκρότηση, κατέστησε γιαδεύτερη φοράάκυρη την επίδικηαπόφαση. Ενόψει της κατάληξης αυτής, δεν κρίνω σκόπιμο να υπεισέλθω στους άλλους λόγους ακύρωσης που 30 υποβλήθηκαν. Η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται. 35 Δεν επιδικάζονται έξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 3278