4ΑΛ.Δ. 28Σεπτεμβρίου, 1992 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΟΥΣΤΑΚΟΥΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΔΙΑΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 1060/87& 1061/87). 5 Αναθεωρητική Δικαιοδοσία Ανωτάτου Δικαστηρίου — Δικαστικός Έλεγχος — Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Εξουσία του Δικαστηρίου σε υποθέσεις της φύσης αυτής — 'Ελεγχος νομιμότητας— Μηεπέμβασηστην ουσιαστική κρίση του Εφόρου, εκτός αν διαπιστωθεί πλάνη περί τα πράγματα ή το Νόμο ή υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας — Κατά την εξέταση της νομιμότητας της απόφασης του Εφόρου, το Δικαστήριο περιορίζεται στα γεγονότα που ήτανενώπιον του Εφόρου κατάτη λήψη τηςαπόφασης του. 10 15 Οι αιτητές προσέβαλαν με τις προσφυγές τους που συνεκδικάστηκαν την απόφαση τουΕφόρουΦόρου Εισοδήματος να τους επιβάλλει Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών για κέρδος που προέκυψε από διάθεση μεριδίων τους του κτήματος αρ.εγγραφής 19224στηνΑγία Φύλα Λεμεσού. 20 Κύρια διαφωνία ήτανηεκτίμησηπουέγινε απότον έφορο της αξίας του κτήματος κατά 27/6/1978. Ηκάθε πλευράδε υπέβαλε ένορκη δήλωση του δικού τηςεκτιμητήγιαναυποστηρίξει τους ισχυρισμούς της. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισεότι: 3443 Μουστακούδηςν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)Σύμφωνα με τη νομολογία σε υποθέσεις της φύσης αυτής η εξουσία του Διοικητικού Δικαστηρίου περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας της επίδικης απόφασης καιδεν επεμβαίνει ότανη επίδικηαπόφαση ήτανεύλογα επιτρεπτήστην κρίση τουαρμοδίου διοικητικού οργάνου, ούτε στην ουσιαστική κρίση της διοίκησης, 5 εκτός αν φανεί ότι υπήρξε πλάνη περί τα πράγματαή το Νόμο ή υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας, που σε τέτοιες περιπτώσεις το Δικαστήριο αυτό θα εδικαιολογείτο να επέμβει με την εκτίμηση τωνγεγονότων ή την απόφασηεπί τηςουσίας. 10 Όσον αφορά την έκθεση των εκτιμητών των αιτητών, ημερομηνίας 3 Μαΐου 1988, η οποία παρουσιάστηκε προς υποστήριξη των ισχυρισμών των αιτητών, εφόσον δεν ήταν ενώπιον του καθ' ου η αίτηση Εφόρου κατά το χρόνο λήψης τηςεπίδικης απόφασης δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη από το ^ Δικαστήριο δεδομένου ότι κατάτην εξέταση της νομιμότητας μιας διοικητικής πράξης το Δικαστήριο περιορίζεται στα γεγονότα που ήτανενώπιον τουκαθ'ουη αίτησηοργάνου. Σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου, 20 καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν δικαιολογείται επέμβαση του Δικαστηρίου στην εκτίμηση των γεγονότων από τον Έφορο. Η εκτίμηση πάνω στην οποία στηρίχθηκε για την απόφαση του υποστηρίζεται απότα γεγονότα. Δεν έχει αποδειχθείοποιαδήποτε πλάνηπερί ταπράγματαή το Νόμο,ηδεπροσβαλλόμενη απόφαση 25 ήταν εύλογα επιτρεπτή στον καθ' ου ηαίτησηΈφοροκαι απόλυτα αιτιολογημένη. Οι προσφυγές απορρίπτονται μεέξοδα. 30 Αναφερόμενες Υποθέσεις: Georgiades v.Republic
(1982)3 (C)C.L.R. 659Ieronymidou v.Republic
(1988)3(C)C.L.R. 2657- 35 Protopapa v.Republic
(1989)3(A) C.L.R. 528Καμηλάρης v.Δημοκρατίας
(1991)4(A) A.A.A. 725· 40 Νικολάου v.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 34Mazmanian ν.Δημοκρατίας 3(E)ΑΛΛ.
- 3444 4 Α.Α.Δ. Μουστακούόηςν.Δημοκρατίαςκ.α. Προσφυγές. 5 10 Προσφυγές με τις οποίες οι αιτητές προσβάλλουν την απόφαση καθ'ου η αίτηση, ημερομηνίας 13/10/1987, να τους επιβάλλει Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών για κέρδος που προέκυψε σ' αυτούς από τη διάθεση των μεριδίων τους του κτήματος αρ. 19224,Τεμ. Φ/Σχ.LIV/42 στην ΑγίαΦΰλαΛεμεσού. Α. Αδαμίδης,γιατους αιτητές. Γ. Ααζάρον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α'για τους καθ'ων η αίτηση. !5 Cur. adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με τις προσφυγές αυτές που συνεκδικάστηκαν κατόπιν διαταγής του Δικαστηρίου οι αιτητές 20 προσβάλλουν την απόφασητου καθ'ου η αίτηση Εφόρου Φόρου Εισοδήματος (οΈφορος), ημερομηνίας 13/10/1987, να τους επιβάλει Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών για κέρδος που προέκυψε σ' αυτούς από τη διάθεση των μεριδίων τους του κτήματος αρ.εγγραφής 19224,Τεμάχιο 25 9,Φ./Σχ. LIV/42 στην Αγία ΦΰλαΛεμεσού. Οι αιτητές είναι συνιδιοκτήτες μεριδίων του πιο πάνω κτήματος το οποίο απέκτησαν ο μεν αιτητής 1 το 1983 δυνάμει δωρεάς από τον πατέρα του, ο αιτητής 2, ο 30 οποίος το είχεαποκτήσει το
- Στις 4/4/1983 ο άψητης 2 πώλησε 432/550 ιδανικά μερίδια του πιο πάνω κτήματος για το ποσό των £165.000.- και στις 5/4/1983 ο αιτητής 1 πώλησε 20/550 35 ιδανικάμερίδιαγιατο ποσότων£7.640.-. Οι αιτητές δεν υπέβαλαν δική τους δήλωση για υπολογισμό του κέρδους πουπροέκυψε σ' αυτούς απότην πιο πάνωδιάθεση.Στις 20/7/1987στάληκαν στους αιτητές 40 ειδοποιήσεις περί Επιβολής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών με τις οποίες τους επιβλήθηκε στον αιτητή 1 φόρος £38.-στον δεαιτητή2φόροςποσού£21.400.-. 3445 Δημητριάδης, Δ. Μονστακούδηςν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)Οι αιτητές υπέβαλαν ένσταση εναντίον της πιο πάνω φορολογίας με επιστολή του ελεγκτή τους, ημερομηνίας 27/7/1987, στην οποίααναφέρονταιταπιο κατω:"Εκ μέρους του ως άνωπελάτου μου ενίσταμαι κατά 5 της ως άνω επιβληθείσης φορολογίας καθότιηαξίατου εν λόγω κτήματος την 27ην Ιουνίου, 1978 ήτο πολύ μεγαλύτερα από την ήδη υπολογισθείσα από του γραφείουσας. Εκτίμησις υπό ανεξάρτητου εκτιμητού θα σας αποσταλή συντόμως. Παρακαλώ όπως η εν λόγω φορολογίαακυρωθή." Με επιστολές του προς τους αιτητές ημερομηνίας 15 13/10/1987 ο Έφορος απέρριψε τις ενστάσεις των αιτητών ως ακολούθως:"Έχω εξετάσει τον ισχυρισμό σας ότι η αγοραία αξία του ακινήτου που διαθέσατε ..., με αριθμό 20 εγγραφής τίτλου 19224, ήτανκατάτις 27 Ιουνίου, 1978, μεγαλύτερη από αυτή που έχω καθορίσει στην πιο πάνω φορολογία και σας αναφέρω ότι με βάση τα στοιχεία που έχω στα χέρια μου και που αφορούν πωλήσεις άλλων παρομοίων κτημάτων στην ίδια 25 περιοχή κατάτο ίδιο περίπουχρονικό διάστημα, καθώς και άλλους παράγοντες που έχω υπόψη μου ότι επηρεάζουν την αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η εκτίμηση μου είναι κανονικήκαιδεν μπορώνατην αλλάξω." 30 Ως αποτέλεσμα οι αιτητές καταχώρησαντις προσφυγές αυτές. Είναι ο ισχυρισμός τους ότι η εκτίμηση που 35 ετοιμάστηκε από τον Προϊστάμενο του Γραφείου Φόρου Κληρονομιάς με ημερομηνία 24/4/1986 για σκοπούς υπολογισμού της αγοραίας αξίας του επίδικου κτήματος στις 27/6/1978 είναι εσφαλμένη γιατί, όπως προκύπτει από τις εκτιμήσεις με ημερομηνίες 7/8/1987 και 3/5/1988 40 που έγιναν από τους εκτιμητές των αιτητών "Αντώνης Λοΐζου και Συνεργάτες", η αγοραία αξία του κτήματος κατά την πιο πάνω ημερομηνία ήταν μεγαλύτερη. 3446 4 Α.Α.Λ. Μονστακοΰδης ν.Δημοκρατίας κ.α. Δημητριάδης, Δ. Παρόλον δε που τόσον ηεκτίμηση του αιτητήόπως καιη εκτίμηση των καθ' ων η αίτηση έγινε με τη συγκριτική μέθοδο είναι ηεισήγηση τωναιτητών ότιηεκτίμησητου Εφόρου έγινε χωρίς τηδέουσα έρευνα χωρίς ναγίνει επί 5 τόπου επίσκεψη στοχώρο και χωρίς να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτεραχαρακτηριστικάτουκτήματος,ημορφολογία του εδάφους, η τοπογραφία καιτο περιβάλλον γενικά, αλλά με μόνο κριτήριο αξιολόγησης την πρόσβασητου κτήματος στον κύριο δρόμο καικατά συνέπεια είναι η 10 θέση τους ότι η εκτίμηση των καθ' ων η αίτηση είναι ελλειπής και πεπλανημένη. Κατατέθηκαν ένορκες δηλώσεις από τονεκτιμητή των αιτητών κ. Α. Λοΐζου και από τον Προϊστάμενο του 15 Γραφείου Φόρου Κληρονομιάς κ. Γρ. Ματέα, προς υποστήριξη και επεξήγηση των εκτιμήσεων των δύο πλευρών. Στην ένορκη του δήλωση όπως και κατά την 20 αντεξέτασή του ο Προϊστάμενος του Γραφείου Φόρου Κληρονομιάς αναφέρει ότι για τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας τουεπίδικου κτήματος έλαβε υπόψη του συγκριτικές πωλήσεις στην περιοχή καιτογεγονός ότι το κτήμα εφάπτεται μονοπατιού στη βόρεια πλευρά του, 25 απόστασης περί τα 1,100 πόδια από το δρόμο τοοποίο, για να μετατραπείσεδημόσιο δρόμοώστεναείναιδυνατή η ανάπτυξη και αξιοποίηση του κτήματος, λόγω της μεγάλης απόστασης του μονοπατιού, της μορφολογίας του εδάφους του και του γεγονότος ότι εφάπτεται 30 κτημάτων αριθμού άλλων ιδιοκτητών, είναι δύσκολο, χρονοβόρο καιδαπανηρό. Σύμφωνα με τη νομολογία σε υποθέσεις της φύσης αυτής η εξουσία του Διοικητικού Δικαστηρίου 35 περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας της επίδικης απόφασης και δεν επεμβαίνει όταν η επίδικη απόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή στην κρίση του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, ούτε στην ουσιαστική κρίση της διοίκησης, εκτός αν φανεί ότι υπήρξε πλάνη περί τα 40 πράγματαήτο Νόμο ήυπέρβαση ήκατάχρηση εξουσίας, που σε τέτοιες περιπτώσεις το Δικαστήριο αυτό θα εδικαιολογείτο να επέμβει μετην εκτίμηση των γεγονότων ήτην απόφαση επί της ουσίας (βλέπε Georghiades v. Re· 3447 Δημητριάδης,Δ. . Μουστακοΰδηςν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)public
(1982)3 C.L.R. 659, Athinoulla Ieronymidou v. Republic, ΥπόθεσηΑρ. 344/85, απόφαση ημερομηνίας 30 Δεκεμβρίου, 1988, Thekla Protopapa v. Republic, Υπόθεση Αρ. 13/86,απόφασηημερομηνίας 27 Απριλίου, 1989). 5 Επίσης σχετικά είναι τα πιο κάτω που λέχθηκαν στην Υπόθεση Καμηλάρης ν. Δημοκρατίας, Αρ. Υπόθεσης 496/90,απόφασηημερομηνίας 15 Φεβρουαρίου 1991:10 "Η αναθεωρητική δικαιοδοσία, όπως έχει επανειλημμένα τονισθεί, έχει το ίδιο αντικείμενο σε σχέση με κάθε μορφή διοικητικής απόφασης· τον έλεγχο της νομιμότητας της πράξης και όχι την ορθότητα της ουσιαστικής κρίσης του αρμόδιου 15 διοικητικού οργάνου. Το αντικείμενο της αναθεώρησης δεν είναι η διαπίστωση της ορθότητας των εκατέρωθεν εκτιμήσεων αλλά η επάρκεια της έρευνας των καθ' ων η αίτηση και το εύλογο της επίδικης απόφασης μέσα στο πλαίσιο των εξουσιών 20 του Διευθυντή. Όπως είχα την ευκαιρία να υποδείξω σε πρόσφατη απόφαση - Λάζαρος ΧατζηφόραδοςΑκίνητα Ατδ. ν. Δημοκρατίας (Υπόθεση Αρ. 457/89, απόφαση 25 ημερομηνίας 11/1/1991) η σημασία της έκθεσης πραγματογνώμονα που υποβάλλεται στο Δικαστήριο για την αξίατου κτήματος έγκειται στη διαφώτισηπου παρέχει ως προς την επάρκειατης έρευνας." 30 Όσον αφορά την έκθεση των εκτιμητών των αιτητών, ημερομηνίας 3 Μαΐου 1988, η οποία παρουσιάστηκε προς υποστήριξη των ισχυρισμών των αιτητών, εφόσον δεν ήταν ενώπιον του καθ'ου η αίτηση Εφόρου κατά το χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης δεν μπορεί να 35 ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο δεδομένου ότι κατά την εξέταση της νομιμότητας μιας διοικητικής πράξης το Δικαστήριο περιορίζεται σταγεγονότα πουήταν ενώπιον του καθ'ου ηαίτηση οργάνου (βλέπε Athinoulla Ierony midou v. Republic [πιο πάνω], Μαρία Νικολάου ν. 40 Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1065/87, απόφαση ημερομηνίας 10/1/1990). 3448 4Λ.Α.Δ. Μουστακοΰδηςν.Δημοκρατίαςκ.α. Δημητριάδης,Δ. Σύμφωνα με τη νομολογία η εκτίμηση των γεγονότων ανήκει στη διοίκηση, το δε Διοικητικό Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην εκτίμηση αυτή εκτός αν η διοίκηση υπερέβηκε τα όρια της διακριτικής της εξουσίας (βλέπε 5 AngeleMazmanian ν. Δημοκρατίας, ΥπόθεσηΑρ. 510/88, απόφασηημερομηνίας23/12/1989). Στηνπροκειμένη περίπτωσηοκαθ'ουηαίτησηΈφορος έκαμετηδέουσα έρευναόπωςκαιο εμπειρογνώμονας του 10 Τμήματοςτουκ. Ματέαςκατάτηδιενέργεια της εκτίμησης του. Σύμφωνα μετις γενικές αρχέςτουδιοικητικού δικαίου, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν δικαιολογείται 15 επέμβαση του Δικαστηρίου στην εκτίμηση των γεγονότων από τον Έφορο. Ηεκτίμηση πάνωστην οποία στηρίχθηκε για τηναπόφασητουυποστηρίζεταιαπόταγεγονότα. Δεν έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε πλάνη περί τα πράγματαή το Νόμο, η δε προσβαλλόμενη απόφαση ήταν εύλογα 20 επιτρεπτή στον καθ' ου η αίτηση Έφορο και απόλυτα αιτιολογημένη. 25 Για τους πιοπάνωλόγους οι προσφυγές αποτυγχάνουν και απορρίπτονται. Οι αιτητές να πληρώσουν τα έξοδα τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, Οι προσφυγές απορρίπτονταιμεέξοδα. 3449