(1992)30Σεπτεμβρίου,1992 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 & 169ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ JOHNRIZOPOULOS LTD,ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣΦΡΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 730/91). Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 τον Συντάγματος — Προσβαλλόμενες πράξεις — Προαπαιτούμενο η προσβαλλόμενη πράξη να ανάγεται στη σφαίρα τον δημοσίου δικαίου (όχι τον ιδιωτικού) — Πράξεις διοικητικών οργάνων πον ανάγονται στη σφαίρα τον Ιδιωτικού Δίκαιον— Νομολογία. 5 Οι αιτητές προσέβαλαν με την προσφυγή την απαγόρευση χρήσης των αυτόματων μηχανών πωλήσεων ροφημάτων, ιδιοκτησίας τους, σε στρατόπεδα της Εθνικής Φρουράς. Η απαγόρευσηοφειλόταν σε λόγους υγιείας των στρατιωτών αλλάοι 10 αιτητές επανειλημμένα εναντιώθηκαν εμμένοντας στις σχετικές συμβάσεις τους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 1.Το βασικό θέμα που εγείρεται στην παρούσα προσφυγή και το οποίο θα εξετάσω ex proprio molu, είναι κατά πόσον η διαφορά που προέκυψε μεταξύ των αιτητών και των καθ' ων η αίτηση, εμπίπτει στη σφαίρα του Δημοσίου ή του 20 ΙδιωτικούΔικαίου. Για να είναι η πράξη προσβλητή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, πρέπει ναανάγεταιστη σφαίρατου Δημοσίου Δικαίου και όχι του Ιδιωτικού Δικαίου. Πράξεις 25 3562 15 4Α.Α.Δ. J.Rizopoulos Ltd κ.α.v.Δημοκρατίαςκ.α. διοικητικών οργάνων που ανάγονται στη σφαίρα του Ιδιωτικού Δικαίου, είναι οι πράξεις που προσβάλλουν ιδιωτικά δικαιώματα, οι διαφορές από συμβάσεις και οι χρηματικέςδιαφορές,μεταξύτουκράτουςκαιτων πολιτών. 5 10 15 20 25 30 35 40
- Στην υπό κρίση υπόθεση η διαφοράπροέκυψε όταν οι καθ' ων ηαίτησηπληροφόρησαν τους αιτητές ότι δεν επιθυμούν πλέον την ύπαρξη και λειτουργία αυτόματων πωλητών θερμών ροφημάτων και χυμών στις μονάδες της Εθνικής Φρουράς. OLκαθ'ωνηαίτησηπήραν αυτήτηναπόφασηγια λόγους υγείας των στρατιωτών. Την απόφασητους αυτήοι καθ' ων η αίτηση κοινοποίησαν στους αιτητές με την επιστολήτους ημερ.13.6.
- Όλη η αλληλογραφία που ακολούθησε αφορούσε την απόφαση των καθ' ων η αίτηση να μην ανανεώσουν τις συμβάσεις και να μην υπογράψουν άλλες, καθώς και την απόφαση τους να ζητήσουν, σαν επακόλουθο, την απομάκρυνση των αυτόματων πωλητών, μετά την εκπνοή των συμβάσεωναυτών. OL αιτητές με επιστολές τους πρόβαλαντις θέσεις τους και τα επιχειρήματα τους γιατί θεωρούσαν την απόφασηαυτή των καθ' ων ηαίτησηαδικαιολόγητηκαιτο αίτηματουςγια επανεξέτασηείχεσανυπόβαθρο τις συμβάσεις πουσύναψαν μετην ΕθνικήΦρουρά,μετάαπόμειοδοτικό διαγωνισμό.
- Ηδιαφοράπου προέκυψε μεταξύ των αιτητών και τωνκαθ' ων η αίτηση, είναι διαφορά από σύμβαση και σαν τέτοια ανάγεται στη σφαίρα του Ιδιωτικού Δικαίου και συνεπώς δεν είναι προσβλητή δι' αιτήσεως ακυρώσεως κάτω απότο Αρθρο 146του Συντάγματος. Όμως, και αν ακόμα υποθέσουμε πως η προσβαλλόμενη πράξη είναι προσβλητή και πάλι η αιτήτριαδεν μπορεί να επιτύχει, γιατί ηπροσβαλλόμενη πράξηείναι επιβεβαιωτική τηςαπάντησηςτωνκαθ'ωνηαίτησηημερ. 14.5.
- Ενόψει της κατάληξης αυτής, δεν κρίνω σκόπιμο να εξετάσωτους λόγους ακυρότηταςπουυποβλήθηκαν. Ηπροσφνγή απορρίπτεται μεέξοδα. 3563 J.Rizopoulos Ltd κ.α.v. Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)Αναφερόμενες υποθέσεις: Πορίσματα Νομολογίας τον Σνμβουλίον της Επικρατείας, 19291959, σελ.232 και επέκεινα. 5 Pitsillos v.Republic
(1967)3C.L.R. 236Nominee v.Republic
(1967)3 C.L.R. 582. Προσφυγή. 1Q Προσφυγή που προσβάλλει την απόφαση των καθ*ων η αίτηση ημερομηνίας 2.7.1991, με την οποία απέρριψαν αίτημα των αιτητών όπως επανεξετάσουν και/ή ανακαλέσουν την απότο Φεβρουάριο 1989 απόφασητους 15 με την οποία απαγόρευσαν τη χρήση αυτόματων μηχανών πωλήσεως ροφημάτων ιδιοκτησίας των αιτητών σε στρατόπεδο της ΕθνικήςΦρουράς. Ε. Ευσταθίου, για τους αιτητές. 20 Α. Χριστοφόοου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ' ων η αίτηση. Car. adv. vult 25 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Οι αιτητές μετηνπαρούσαπροσφυγή ζητούν: "Α. Δήλωση ή Διαταγή του Σεβαστού Δικαστηρίου 30 ότι η απόφαση των καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 2.7.1991 (Τεκμήριο 1) με την οποία αυτοί απέρριψαν αίτημα των αιτητών όπως επανεξετάσουν και/ή ανακαλέσουν την από Φεβρουαρίου 1989 απόφαση τους με την οποία απαγόρευσαν τη χρήση 'αυτόματων 35 μηχανών πωλήσεως ροφημάτων ιδιοκτησίας των αιτητών σε στρατόπεδα της Εθνικής Φρουράς είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη έννομου αποτελέσματος, και ότι παν δε το παραλειφθέν θα έπρεπε να ελάμβανε χώραν. 40 Β. ΔήλωσηήΔιαταγήτου Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η παράλειψη των καθ' ων η αίτηση όπως επανεξετάσουν την από Φεβρουαρίου 1989 απόφαση 3564 4ΔΑ.Δ. J.Rizopoulos Ltd κ.α. v.Δημοκρατίαςκ„α. Χρυσοστομής,Δ. τους είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη εννόμου αποτελέσματος καιδεν θαέπρεπε να ελάμβανε χώραν. 5 10 15 Γ.ΔήλωσηήΔιαταγήτου Σεβαστού Δικαστηρίουότι η παράλειψη τωνκαθ' ωνη αίτηση να κοινοποιήσουν στους αιτητές τις όσες γνωματεύσεις και/ή τα αποτελέσματα των όσων υγειονομικών ελέγχων των αρμοδίων υπηρεσιών περί της καταλληλότητας και/ή υγιεινής τωνμηχανημάτων των αιτητών και βάσει των οποίων οι καθ' ων η αίτηση απαγόρευσαν την χρήση των αυτόματων μηχανών πωλήσεως ροφημάτων ιδιοκτησίας τωναιτητών είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη έννομου αποτελέσματος καιδεν θα έπρεπε ναελάμβανεχώραν." Τα γεγονότα, όπως αυτά εκτίθενται στην ένσταση των καθ' ων ηαίτηση και όπως προκύπτουν απότουλικό που τέθηκε ενώπιον μου,είναιταακόλουθα: 20 Οι αιτητές με επιστολή τους ημερομηνίας 8.4.88 (Τεκμήριο 1)προςτηΔιεύθυνσηΟικονομικού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ), ζήτησαν άδεια να τοποθετήσουν στις Μονάδες της Εθνικής Φρουράς 25 αυτόματουςπωλητές ζεστών ροφημάτων. Μετάτην πιο πάνωεπιστολήτων αιτητών,τοΓΕΕΦ με σχετικό Σήματου (Τεκμήριο 2)πληροφόρησε τις Μονάδες της Εθνικής Φρουράς ότι μπορούσαν να 30 διαπραγματευθούν την εγκατάσταση των αυτόματων πωλητών ζεστών ροφημάτων των αιτητών, υπό την προϋπόθεση ότι θα ετηρείτο η διαδικασία των Μειοδοτικών Διαγωνισμών πουκαθορίζετο στην Πάγια Διαταγή 8-7του83 "Περί Διαγωνισμών" της Διεύθυνσης 35 Οικονομικού (ΔΟΙ)τουΓΕΕΦ. Ενεργώντας μέσα στο πνεύμα τωνπιοπάνω οδηγιών του ΓΕΕΦ, αρκετές Μονάδες της Εθνικής Φρουράς προέβησαν σε Μειοδοτικούς ' Διαγωνισμούς που 40 κατέληξαν στην υπογραφή Σύμβασης διαρκείας ενός χρόνου με τους αιτητές για την εγκατάσταση των αυτόματων πωλητών ζεστών ροφημάτων τους. Οι Συμβάσεις αυτές υπογράφηκανκατά ήπερί τον Αύγουστο 3565 Χρυσοστομής,Δ. J.Rizopoulos Ltd κ.α.v.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)του 1988. Οι αιτητές, με επιστολή τους ημερομηνίας 19.4.89 (Τεκμήριο 3) προς τον Αρχηγό ΓΕΕΦ, διαμαρτυρήθηκαν με απόφαση,που όπως ισχυρίστηκαν λήφθηκε από το 5 ΓΕΕΦ, σύμφωνα με την οποία απομακρύνονταν οι αυτόματοι πωλητές ζεστών ροφημάτων που είχαν εγκαταστήσει σεΜονάδεςτηςΕθνικήςΦρουράς. Το ΓΕΕΦ απάντησε (Τεκμήριο 4) στην πιο πάνω 10 αναφερόμενηεπιστολή τωναιτητώνκαιτουςεγνώρισεότι αποφάσισε, μετά από σχετικές Εκθέσεις των Ιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας της Δημοκρατίας (Τεκμήρια 5 και 6), σύμφωνα με τις οποίες η λειτουργία τέτοιου είδους μηχανών στις Μονάδες της Εθνικής 15 Φρουράς εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία των Στρατιωτών, ότι δεν επιθυμεί πλέον την ύπαρξη και λειτουργία αυτόματωνπωλητών ζεστών ροφημάτων στις Μονάδες της Εθνικής Φρουράς. Επίσης,τονίστηκε πωςη απόφασηγια απομάκρυνσητους θαελάμβανεχώρα μετά 20 τη λήξη οποιωνδήποτε συμβάσεων που υπήρχαν, των οποίωνη ανανέωσηδενεπιθυμείτο. Οι αιτητές μενέαεπιστολή τους (Τεκμήριο 7)προςτον Αρχηγό ΓΕΕΦ,επανήλθαν στο θέμα και τόνισαν, μεταξύ 25 άλλων, πως δεν υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα για την επανεγκατάστασή τους. Το ΓΕΕΦμε επιστολή του ημερ. 17.11.89(Τεκμήριο8), απάντησε στους αιτητέςπωςηάποψητουπάνωστο θέμα 30 ήτανκαθαράκαι μεσαφήνειαδιατυπωμένηστην μεημερ. 13.6.89(Τεκμήριο 4) επιστολή του καιδεν είχεοτιδήποτε άλλο να προσθέσει. Οι αιτητές απάντησαν(Τεκμήριο 9) στην επιστολή αυτή και σχολίασαν σαν απαράδεκτα ορισμένα σημείατης. 35 Ακολούθως, οι αιτητέςμενέαεπιστολή τους (Τεκμήριο 10) προς το ΓΕΕΦ, επανέρχονται στο θέμα και ζητούν επανεξέταση του με βάση ορισμένα γεγονότα που παρέθεσαν. Απαντώντας (Τεκμήριο 11) στην πιο πάνω αναφερόμενη επιστολή των αιτητών, το ΓΕΕΦ τους 3566 4 0 4Λ.Λ.Δ. J.Rizopoulos Ltd κ.α. v. Δημοκρατίαςκ,α. Χρυσοστομης,Δ. 5 εγνώρισε, για μια ακόμη φορά, ότι οι λόγοι υγιεινής που οδήγησαν στη λήψη της απόφασης για απαγόρευση της χρήσης των αυτόματων πωλητών ζεστών ροφημάτων στις Μονάδες της Εθνικής Φρουράς, εξακολουθούσαν να ισχύουν. ΟιΑιτητές επανήλθανγιαμιαακόμαφοράστο θέμα,με επιστολή τους ημερομηνίας 31.5.91 και το ΓΕΕΦ σε νέα απάντηση του (Τεκμήριο 12) απορρίπτει και πάλι το 10 αίτηματους. • Οι καθ' ων η αίτηση, με την ένσταση τους, εγείρουν προδικαστική ένσταση και ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι βεβαιωτική. Ανεξάρτητα 15 όμως απότην προδικαστική ένσταση, οι καθ' ων οι αίτηση ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι Νομική, ορθή, σύμφωνη με την καθιερωμένη αρχή του διοικητικού δικαίουκαιδεόντως αιτιολογημένη. 20 Το βασικό θέμαπου εγείρεται στην παρούσαπροσφυγή, και το οποίο θα εξετάσω ex proprio motu, είναι κατά πόσον η διαφορά που προέκυψε μεταξύ των αιτητών και των καθ' ων η αίτηση, εμπίπτει στη σφαίρατου Δημοσίου ήτου ΙδιωτικούΔικαίου. 25 Για να είναι η πράξη προσβλητή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, πρέπει αυτή να ανάγεται στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου και όχι του Ιδιωτικού Δικαίου. Πράξεις διοικητικών οργάνων που ανάγονται 30 στη σφαίρα του Ιδιωτικού Δικαίου, είναι οι πράξεις που προσβάλλουν ιδιωτικά δικαιώματα, οι διαφορές από συμβάσεις και οι χρηματικές διαφορές, μεταξύ του κράτους και των πολιτών (βλ., μεταξύ άλλων, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, 1929-1959, 35 σελ. 232 και επέκεινα, Pitsillos v. Republic
(1967)3 C.L.R. 236, Nomineev.Republic
(1967)3C.L.R.582). Στην υπό κρίση υπόθεση η διαφορά προέκυψε όταν οι καθ' ων η αίτηση πληροφόρησαν τους αιτητές ότι δεν 40 επιθυμούν πλέον την ύπαρξη και λειτουργία αυτόματων πωλητών θερμών ροφημάτων και χυμών στις μονάδες της Εθνικής Φρουράς. Οι καθ' ων η αίτηση πήραν αυτή την απόφαση για λόγους υγείας των στρατιωτών. Την 3567 Χρυσοστομής,Δ. J.RizopoulosLtd κ.α.v. Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)απόφαση τους αυτή οι καθ' ων η αίτηση κοινοποίησαν στους αιτητές με την επιστολή τους ημερ. 13.6.89 (Τεκμήριο 4 στην ένσταση), η οποία και καταλήγει ως ακολούθως: H γ. Παρά τις πιο πάνω απόψεις μας, δεν διατάξαμε την άμεση απομάκρυνση των μηχανών της Εταιρείας σας,αλλά επιτρέψαμε τησυνέχισητης λειτουργίας τους *" μέχρι να εκπνεύσουν οι σχετικές συμβάσεις που έχετε συνάψει σε Μονάδεςτης Εθνικής Φρουράς. Εκείνο που απλώς κάνουμε τώραείναι ότι δεν επιθυμούμε για τους λόγους που προαναφέραμε,ανανέωση των συμβάσεων ή υπογραφή άλλων με άλλη Εταιρεία πράγμα που 15 πιστεύουμε είναι μέσασταδικαιώματαμας.
- Πιστεύουμε πως ηυγεία των Στρατιωτώνπουμας εμπιστεύθηκε η πολιτεία είναι πρωταρχικής σημασίας και δεν έχουμετο δικαίωμανα τηδιακινδυνέψουμε και ως εκ τούτου λυπούμεθα που βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέσηνα σας γνωρίσουμε ότι με τη λήξητων συμβολαίων σταματάει πλέον ηπαροχήυπηρεσιών σας στην ΕθνικήΦρουρά. 20 25
- Παρακαλούμε κατόπιν των ανωτέρω για την παραλαβήτων μηχανημάτων σας απότις Μονάδες μας μέχρι 30 Ιουνίου 1989." Όλη η αλληλογραφία που ακολούθησε αφορούσε την απόφαση των καθ' ων η αίτηση να μην ανανεώσουν τις συμβάσεις και να μην υπογράψουν άλλες, καθώς και την απόφαση τους να ζητήσουν, σαν επακόλουθο, την απομάκρυνση των αυτόματων πωλητών, μετά την εκπνοή των συμβάσεων αυτών. Οι αιτητές με επιστολές τους πρόβαλαν τις θέσεις τους και τα επιχειρήματα τους γιατί θεωρούσαν την απόφαση αυτή των καθ" ων η αίτηση αδικαιολόγητη και το αίτημα τους για επανεξέταση είχε σαν υπόβαθρο τις συμβάσεις 40 που σύναψαν με την ΕθνικήΦρουρά,μετά από μειοδοτικό διαγωνισμό. 3568 30 35 4A.A.A. J. Rizopoulos Ltd κ.α.v. Δημοκρατίας κ.α. Χρυσοστομής,Δ. Υπό τις συνθήκες, έχω τη γνώμη, πως η διαφοράπου προέκυψε μεταξύ των αιτητών και των καθ'ων ηαίτηση, είναι διαφοράαπό σύμβαση και σαν τέτοια ανάγεται στη σφαίρα του Ιδιωτικού Δικαίου και συνεπώς δεν είναι 5 προσβλητή διά αιτήσεως ακυρώσεως κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Όμως, και αν ακόμα υποθέσουμε πως η προσβαλλόμενη πράξη (Τεκμήριο 12 στην ένσταση) είναι 10 προσβλητή και πάλι η αιτήτρια δεν μπορεί να επιτύχει, γιατί η προσβαλλόμενη πράξη είναι βεβαιωτική της απάντησης των καθ'ων η αίτηση ημερ. 14.5.91 (Τεκμήριο 11 στην ένσταση). 15 Ενόψει της κατάληξης αυτής, δεν κρίνω σκόπιμο να εξετάσωτους λόγους ακυρότηταςπου υποβλήθηκαν. Κατά συνέπεια,ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμε έξοδα εις βάρος των αιτητών, τα οποία να υπολογιστούν από τον 20 Πρωτοκολλητή. Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 3569