13Οκτωβρίου, 1992 [ΑΡΤΕΜΗΣ Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΑΝΗ Π. ΦΑΡΚΩΝΑ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 904/91) Οργανισμοί Δημοσίου Δικαίου — Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού — Άδεια ανάπτυξης γης σε τουριστικά διαμερίσματα — Πιστοποιητικό καταλληλότητας γηπέδου για συγκεκριμένη ς. τουριστική ανάπτυξη — Φύση και ενέργεια του πιστοποιητικού. Διοικητική Πράξη — Κρίσιμο νομικό καθεστώς — Εκείνο που ισχύει κατά την ημερομηνία εκδόσεως — Εξαίρεση λόγου παράλογης καθυστέρησης της διοικήσεως να αποφασίσει. 10 Οι αιτήτριες ζήτησαν την ακύρωση της απόρριψης της αιτήσεως τους για έγκριση σχεδίων για ανάπτυξη κτήματος τους σε οργανωμένα διαμερίσματα, και επίκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου αρ.34.544. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 20 25
(1)Ο ισχυρισμός ότι το πιστοποιητικό καταλληλότητας του γηπέδου των αιτητριών δημιούργησε σε αυτές δικαιώματα που επηρεάζουν την έκβαση της προσφυγής αυτής δεν ευσταθεί. Η έκδοση τέτοιου πιστοποιητικού δεν είναι δυνατόν να δίδει δικαίωμα αξιοποίησης της γης οποτεδήποτε και με βάση οποιαδήποτε σχέδια. Τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν παράλογο. Το πιστοποιητικό απλώς βεβαιώνει ότι η γη ικανοποιεί τους όρους και προϋποθέσεις που αναφέρονται στους σχετικούς κανονισμούς και 3711 Φάρχωνακ.ά.ν.ΚΟΤ
(1992)ακολούθως θαπρέπειναυποβληθούν αρχιτεκτονικάσχέδια προς έγκριση. Έτσι,αντασχέδια αυτάδεν ικανοποιούν τις πρόνοιες της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ή τις νομικές ρυθμίσεις για οικοδομές, η αίτηση θα πρέπει να απορρίπτεται. 5 Ο Οργανισμός θεώρησε την υποβολή των νέων σχεδίων ως υποβολή νέας αίτησης, γιατί, όπως φαίνεται και από την επιστολή του ημερ. 24.8.89 τα αρχιτεκτονικά σχέδια θα έπρεπενα αλλαχθούν ριζικά.Έτσι,ότανηαίτησηεξετάζετο 10 για τελική έγκριση, ίσχυε η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 34.544, με βάση την οποία δεν θα μπορούσαν να εγκριθούν στην περιοχή Οργανωμένα Διαμερίσματα. . _ 15
(2)Σύμφωναμε καλάνομολογημένη αρχήτο νομικό καθεστώς πουθαπρέπει ναεφαρμόζεταιστην λήψη απόφασης απότη Διοίκηση είναι εκείνο που ισχύει κατάτην ημερομηνία της απόφασης εκτός αν υπάρχει παράλογη καθυστέρηση στην εξέταση της αίτησης απότη Διοίκηση. Ο Οργανισμός ορθά *" εφάρμοσε το νομικό καθεστώς που ίσχυε όταν εξέταζε τα τελικά σχέδια των αιτητριών, γιατί δεν ετίθετο θέμα οποιασδήποτεκαθυστέρησης εκμέρους της Διοίκησης.
(3)Το παράπονο των αιτητριών, ότι η απόφαση του 25 Υπουργικού Συμβουλίου ήταν εκτός των προνοιών του εξουσιοδοτούντος Νόμου (Αρθρο 5Α), απορρίπτεται ως ανεδαφικό.Τέτοια εξουσιοδότηση προκύπτει σαφώς απότο Αρθρο 5Α το δε παράπονο των αιτητριών, ότι υπάρχει παράνομη αναδρομικότητα, δεν μπορεί επίσης να 30 ευσταθήσει. Στην ουσία δεν είναι αναδρομικότητα της απόφασης που υπάρχει αλλά, αντίθετα, αν δεν γινόταν τέτοια πρόνοια, κάθε αίτηση θα απορριπτόταν εκτός αν ενέπιπτε μέσα στις πρόνοιες της απόφασης34544. Με την τροποποίησηπουέγινεδιασώζονταιεκείνες οι αιτήσεις που 35 υποβλήθηκαν πριν την 1.6.89και που ικανοποιούσαν,την ημερομηνία εκείνη,τις προϋποθέσειςγιατηνέγκριση τους. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: LoizianaHotels Ltd. v. Municipality of Famagusta
(1971)3C.L.R. 466- 3712 4 ΑΑ.Δ. Φάρκωνακ.ά.ν.ΚΟΤ Christoforou v.Municipal Committeefor Ayios Dhometios
(1987)3 C.L.R. 1464. Προσφυγή. 5 Προσφυγή με την οποία οι αιτήτριες προσβάλλουν την απόφασητων καθ' ων ηαίτησηνααπορρίψουν την αίτηση τους για έγκριση σχεδίων για ανάπτυξη του κτήματος τους σε οργανωμέναδιαμερίσματα. 10 Α.Σ. Αγγελίδης,γιατις αιτήτριες. Α. Διχηγορόπουλος,γιατους καθ'ων η αίτηση. 15 Cur.adv. wit. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την προσφυγή τους οι Αιτήτριες ζητούν δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξηκαι/ή απόφασητων Καθ' ων η 20 Αίτηση, όπως κοινοποιήθηκε στις Αιτήτριες, με επιστολή τους ημερ. 17.7.91 και με την οποία, κατ' επίκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 34.544, απέρριψαν την αίτηση τους για έγκριση σχεδίων για ανάπτυξη του κτήματος τους σε οργανωμένα 25 διαμερίσματα, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτεέννομου αποτελέσματος. 30 Οι Αιτήτριες υποβάλλουν ότι η απόφαση είναι άκυρη γιατί: (α) Αντιβαίνει στα άρθρα 28, 25 και 26 του Συντάγματος. (β) Είναι προϊόν υπέρβασης ή κατάχρησης εξουσίας 35 και/ή εσφαλμένης εφαρμογής νομικού καθεστώτος που δημιουργήθηκε μετά τα διαβήματα των Αιτητριών για άδεια. (γ)Είναιαποτέλεσμα πλάνηςήελλειπούς έρευνας γιατί 40 λήφθηκε στιγμιαία και αυθαίρετα. (δ) Είναι αντίθετη στα συμφέροντα της Κυπριακής 3713 Αρτεμης,Δ. Φάρκωνα κ.ά. ν. ΚΟΤ
(1992)Οικονομίας. (ε) Στερείται αιτιολογίας και παραβιάζειτις αρχέςτης χρηστής διοίκησης και/ή του Διοικητικού Δικαίου και/ή τους κανόνες Φυσικής Δικαιοσύνης και/ή η δοθείσα 5 απάντησηείναι αντιφατική μεπροηγηθείσα απόφασητων καθ'ωνηαίτηση. Οι Αιτήτριες υπέβαλαν στον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού αίτησηγιαεξασφάλισηπιστοποιητικούκαταλ- 10 ληλότητας για ανέγερση Οργανωμένων Διαμερισμάτων Κατηγορίας Α' σε γήπεδο τους στον Πρωτάρα και ο Οργανισμός εξέδωσεπιστοποιητικό καταλληλότητας στις 4.3.89 (τεκμ.1στην ένσταση).Με αίτησητουςημερ. 25.4.89 οι Αιτήτριες υπέβαλαν σχέδια προς έγκριση για την 15 ανέγερση Οργανωμένων Διαμερισμάτων Κατηγορίας Α' (τεκμ.2 στην ένσταση). Με επιστολή ημερ.24.8.89(τεκμ.3 στην ένσταση) ο Οργανισμός ζήτησε νααναθεωρηθούν τα υποβληθέντα σχέδια με βάση τις παρατηρήσεις που εκτίθονταν στην επιστολή,γιαναυποβληθούνξανάστον 20 Οργανισμό για θεώρηση. Με επιστολή του Αρχιτεκτονικού Γραφείου Ε. & Γ. Αντωνίου, που λήφθηκε στον Οργανισμό στις 3.5.81, οι Αιτήτριες ζητούσαν την έγκριση επισυναπτομένων στην επιστολή νέων σχεδίων για διαμερίσματα 1ης Κατηγορίας (τεκμ.4 25 στην ένσταση). Επειδή τα σχέδια που υποβλήθηκαν στις 3.5.91 δεν ενέπιπταν στις πρόνοιες της Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου μεαρ.34.544καιημερ.29.11.90, όπως τροποποιήθηκε με τη διόρθωση που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 7.12.90, 30 Παράρτημα 4 (Ι), σελ.131, σύμφωνα με την οποία μόνο αιτήσεις για ανέγερση ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών καταλυμάτων που είχαν υποβληθεί στον Οργανισμό πριν τις 1.6.89και οι οποίες ικανοποιούσαν την ημερομηνία εκείνητις προϋποθέσεις γιαέγκριση τους 35 μπορούσαν να εξετασθούν, και επειδή τα σχέδια που υποβλήθηκαν στις 25.4.89 δεν ικανοποιούσαν κατά την ημερομηνία υποβολής τους τις προϋποθέσεις για έγκριση τους, ηαίτηση της 3.4.91δεν έγινε αποδεκτήγια εξέταση και τα υποβληθέντα σχέδια και λοιπά έγγραφα 40 επεστράφησαν με επιστολή του Οργανισμού ημερ.17.7.91 (τεκμ. 5 στην ένσταση). Τοτεκμ.5 αναφέρεικατά λέξη τα ακόλουθα: 3714 4 AAA. 5 10 Φάρκωνα κ.ά.ν.ΚΟΤ Αρτεμης,Α. "Αναφέρομαι στην επιστολή σας ημερ. 3.5.1991και τα υποβληθέντα σχέδια για ανέγερση Συγκροτήματος Οργανωμένων Διαμερισμάτων στο Παραλίμνι Φ/Σ 33/64αρ.τεμ. 418/1 και 517/2 και σας γνωρίζω ότι με βάση την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 34.544 στις 29.11.1990τα εν λόγω σχέδια δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτάγια εξέταση γιατί αυτά συνιστούν νέα αίτηση. Τα υποβληθέντα σχέδια και λοιπά έγγραφα σας επιστρέφονται." Μετην γραπτήτου αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητριών παραθέτει βασικά τα πιό κάτω 15 επιχειρήματα.
(1)'Οτι ο Οργανισμός έπρεπε να αποφασίσει με βάση το νομικό καθεστώς που ίσχυεκατάήπερί τις 6.5.89,που οι Αιτήτριες υπέβαλαν τα αρχικά σχέδια για έγκριση, 20 γιατί το πιστοποιητικό καταλληλότητας του γηπέδου που εκδόθηκε σε αυτές είχε δημιουργήσει δικαιώματα στις Αιτήτριες που ο Οργανισμός δεν μπορούσε να μεταβάλει λόγω τηςαρχήςτηςκαλήςπίστης καιτουestoppel. 25
(2)'Οτι ηαπόφαση στερείται αιτιολογίας.
(3)'Οτι η απόφαση εκδόθηκε από αναρμόδιο όργανο γιατί δεν υπήρξε συνεδρία του Συμβουλίου του Οργανισμού. 30
(4)Ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δεν έγινε με βάση εξουσιοδότηση του από το Νόμο,αλλά έξω από την εξουσία του άρθρου 5Α του Νόμου και εφαρμόστηκε παράνομα και αναδρομικά. 35 Ο ισχυρισμός ότι το πιστοποιητικό καταλληλότητας του γηπέδου των Αιτητριών δημιούργησε σε αυτές δικαιώματα που επηρεάζουν την έκβαση της προσφυγής αυτής, βρίσκω ότι δεν ευσταθεί. Η έκδοση τέτοιου 40 πιστοποιητικού δεν είναι δυνατόν να δίδει δικαίωμα αξιοποίησης της γης οποτεδήποτε και με βάση οποιαδήποτε σχέδια. Τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν 3715 Αρτεμης,Δ. Φάρκωνα κ.ά. ν.ΚΟΤ
(1992)παράλογο. Το πιστοποιητικό απλώς βεβαιώνει ότι ηγη ικανοποιεί τους όρους και προϋποθέσεις που αναφέρονται στους σχετικούς κανονισμούς και ακολούθως θα πρέπει να υποβληθούν αρχιτεκτονικά σχέδια προς έγκριση. Έτσι, αν τα σχέδια αυτά δεν 5 ικανοποιούντιςπρόνοιες τηςΑπόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ή τις νομικές ρυθμίσεις για οικοδομές, η αίτηση θαπρέπεινααπορρίπτεται. Ο Οργανισμός θεώρησε τηνυποβολήτωννέων σχεδίων 10 ως υποβολή νέας αίτησης, γιατί, όπως φαίνεταικαιαπό την επιστολή του ημερ.24.8.89(τεκμ.3),τα αρχιτεκτονικά σχέδια θα έπρεπε να αλλαχθούν ριζικά. Έτσι, όταν η αίτησηεξετάζετο γιατελική έγκριση,"ίσχυεηαπόφαση του Υπουργικού Συμβουλίουμεαρ.34.544,μεβάση τηνοποία 15 δεν θα μπορούσαν να εγκριθούν στην περιοχή ΟργανωμέναΔιαμερίσματα. Σύμφωνα με καλά νομολογημένη αρχή το νομικό καθεστώς που θα πρέπει να εφαρμόζεται στην λήψη 20 απόφασης απότηΔιοίκηση είναι εκείνο που ισχύεικατά την ημερομηνία της απόφασης εκτός αν υπάρχει παράλογη καθυστέρηση στην εξέταση τηςαίτησης από τη Διοίκηση (LoizianaHotelsLtd v.MunicipalityofFama gusta
(1971)3C.L.R. 466 και Christoforouv.Municipal25 Committee of Ayios Dhometios
(1987)3 C.L.R. 1464). Έτσι,καταλήγωστο συμπέρασμαότιοΟργανισμόςορθά εφάρμοσε τονομικό καθεστώς που ίσχυεότανεξέταζετα τελικά σχέδια των αιτητριών, γιατί δεν ετίθετο θέμα οποιασδήποτεκαθυστέρησηςεκμέρουςτηςΔιοίκησης. 30 Το παράπονο των Αιτητριών, ότι η απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου ήταν εκτός τωνπρονοιώντου εξουσιοδοτούντος Νόμου (άρθρο 5Α), απορρίπτεταιως ανεδαφική. Τέτοια εξουσιοδότηση προκύπτει σαφώς από 35 το άρθρο5Α, τοδεπαράπονοτωνΑιτητριών ότι υπάρχει παράνομη αναδρομικότητα, δεν μπορεί επίσης να ευσταθήσει. Στην ουσία δεν είναι αναδρομικότητατης απόφασης πουυπάρχει αλλά, αντίθετα, ανδενγινόταν τέτοια πρόνοια, κάθεΑίτηση θα απορριπτότανεκτός αν 40 ενέπιπτεμέσαστιςπρόνοιεςτηςαπόφασης34.544. Μετην τροποποίηση πουέγινε διασώζονται εκείνες οι αιτήσεις που υποβλήθηκανπριντην 1.6.89 καιπουικανοποιούσαν 3716 4AAA. Φάρκωνα κ.ά.ν.ΚΟΤ Αρτεμης,Δ. την ημερομηνία εκείνη, τις προϋποθέσεις για την έγκριση τους. Έστω και αν γινόταν αποδεκτή η θέση των Αιτητριών 5 ότι η υποβολή νέων σχεδίων δεν αποτελούσε νέα αίτηση αλλά τροποποίηση της προηγούμενης, ηκατάστασηδενθα άλλαζε, γιατί και πάλιν το νομικό καθεστώς που θα έπρεπενα εφαρμόσει ο Οργανισμός ήτανεκείνοπου ίσχυε κατά την ημερομηνία της έκδοσης της απόφασης και έτσι 10 πάλιν θα έπρεπε να εφαρμόζονταν οι πρόνοιες της Απόφασης 34.544, με το ίδιο απορριπτικό αποτέλεσμα. Και σε τέτοια περίπτωση οι τροποποιητικές πρόνοιες της Διόρθωσης, ημερ. 7.12.90,δεν θαδιέσωζαν και πάλιν την αίτηση, γιατί όταν υποβλήθηκαν τα αρχικά σχέδια δεν 15 ικανοποιούσαν κατά την ουσιώδη ημερομηνία τις προϋποθέσεις γιαέγκρισητους. Όσον αφορά το επιχείρημα περί αναρμοδιότητας οργάνου δέχομαι τη θέση των Καθ' ων η Αίτηση ότι το 20 Συμβούλιο του Οργανισμού δεν είναι ανάγκη να συνεδριάζει και να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με αρμοδιότητα που νόμιμα μετεβιβασθη στη Γενικό Διευθυντή. Επίσης απορρίπτω τον ισχυρισμό των Αιτητριών ότι η απόφαση δεν είναι αιτιολογημένη. Η 25 αιτιολογία είναι σαφής, δηλαδή η μη συμμόρφωση με τις πρόνοιες της απόφασης 34.544 και η ως εκ τούτου αδυναμία του Οργανισμού να εξετάσει την αίτηση με τα νέα σχέδια που υποβλήθηκαν στις 3.5.91, γιατί η έγκριση τους θαήταναδύνατη κάτωαπότην πιόπάνω ρυθμιστική 30 απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου. 35 Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή των Αιτητριών απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διάταγμα για έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3717