4\ΛΛ. 14Οκτωβρίου, 1992 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής) ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ, Αιτητής, ν ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 683/91). 5 Τελωνειακοί Δασμοί και Φόροι Καταναλώσεως — Εισαγωγή Αδασμολόγητου Αναπηρικού Οχήματος — Απαιτείται γνωμάτευση Ιατροσυμβουλίου — Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει σε πορίσματα της Διοίκησης για τεχνικά θέματα — Δεν απαιτείται η εισαγωγή του οχήματος πριν την υποβολή της αίτησης. 10 Οι λόγοι ακυρότητας που προβλήθηκαν από τον αιτητη" προς υποστήριξη της προσφυγής του κατά της απόφασηςτου Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, για εισαγωγή αδασμολόγητου αναπηρικού οχήματος,ήτανοι εξής:
(1)'Ελλειψη δέουσας έρευνας και πλάνηπερί τα πράγματα. ._
(2)Μηεπαρκήςγνωμάτευση απότο Ιατροσυμβούλιο. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση, επικαλούμενη της 20 απόφασης στις υποθέσεις Yiangou v. Republic
(1987)3 C.L.R. 27 και Κυπριακής Δημοκρατίας ν. Παντελή Χατζηπαντελή Α.Ε. 827, ισχυρίστηκε πως η επίδικη απόφασηδεν ήταν εκτελεστή διοικητική πράξηκαθ' ότι το όχημαδεν είχε εισαχθεί στην Κύπρο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 25
(1)Οι υποθέσεις που επικαλέστηκε η δικηγόρος των καθ'ων η 3741 Χρύσανθουν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)αίτηση, αφορούσαν εισαγωγή αυτοκινήτου με βάση το Διάταγμα 188/82του Υπουργικού Συμβουλίου, που αφορά επαναπατριζόμενους. Στην περίπτωση των επαναπατριζόμενων είναι αναγκαία 5 προύπόθεση, για απαλλαγή από δασμό, η επιστροφή στην Κύπρο για επανεγκατάσταση και η πραγματική εισαγωγή του αυτοκινήτου. Σκοπός της νομοθετικής διάταξης, στην οποία στηρίχτηκε ηαίτησηστην παρούσαυπόθεση,είναινα βοηθήσει τους ανάπηρους με την απαλλαγή πληρωμής 10 εισαγωγικού δασμού για αυτοκίνητο κατάλληλο γι' αυτούς. Ο ανάπηροςμπορεί ναζητήσει την απαλλαγή προτείνοντας _κατάλληλο όχημα,χωρίς να είναι ανάγκηνα προβείπρώτα στην εισαγωγήτου. 15
(2)Το Δικαστήριο δεν ελέγχει πορίσματα της Διοίκησης για τεχνικά θέματα. Εν πάση περιπτώσει, στην παρούσα υπόθεση ειδοποιήθηκε ο αιτητής να παρουσιαστεί ενώπιον του Ιατροσυμβουλίου και να προσκομίσει οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικόπουο ίδιος είχε. Εξετάστηκε απότο 20 Ιατρικό Συμβούλιο,τοοποίο εξέδωσετοπιστοποιητικόπου έχει προεκτεθεί. Η έρευνα ήτανπλήρηςκαι δεν αποδείχτηκε απότον αιτητή ότι το Ιατροσυμβούλιο και, κατ' επέκταση, ο Διευθυντής 25 ενήργησαν με πλάνηπερί ταπράγματα- δέχτηκαν γεγονότα που δεν υπήρχανήπαρέλειψαν να λάβουν υπόψη γεγονότα που υπήρχαν. Το Ιατροσυμβούλιο γνωμάτευσε ότι δεν συνιστάται παροχή στον αιτητή οχήματος κατάλληλου για χρήση απόανάπηρα πρόσωπα. Οαντίθετος ισχυρισμός τουαιτητήδεν ευσταθεί. ^ Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενες Υποθέσεις: Kalli v.Republic
(1984)3C.L.R. 443Ioannou v.Republic
(1985)3 C.L.R. 31· 4 0 Kyriacouv.Republic
(1985)3C.LR.2414Φλωρίδηςv.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 138Δημοκρατίας v.Χατζηπαντελή
(1989)3(B)ΑΛΛ.
- 3742 4 5 4Α.Α.Δ. Χρυοόνθου ν.Δημοκρατίαςκ.α. Προσφυγή. Προσφυγή με την οποία προσβάλλεται ηνομιμότητα της αρνητικής απόφασης των καθ' ων η αίτηση σε αίτηση του 5 αιτητή για απαλλαγή του από εισαγωγικό δασμό για αναπηρικόόχημα. Π.Αγγελίδης, γιατοναιτητή. 10 Α. Παπαδοπούλου (κα) Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur.adv. vulh 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Με την προσφυγή αυτή προσβάλλεται η νομιμότητα της αρνητικής απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων, (ο "Διευθυντής"), σε αίτηση του αιτητή για απαλλαγήτουαπόεισαγωγικό δασμόγιααναπηρικό όχημα. 20 Είναι η τέταρτη διαδικασία για το ίδιο θέμα στα τελευταίαοκτώχρόνια. Ο αιτητής το 1974, σε ηλικία 14 χρονών, ήταν θύμα 25 αυτοκινητιστικού δυστυχήματος, από το οποίο υπέστη σωματικές βλάβες. Στην κατάλληλη ηλικία απέκτησε άδεια οδηγούαυτοκινήτου. Στις 11 Οκτωβρίου, 1983, υπέβαλε αίτησηγια απαλλαγή 30 από την καταβολή του δασμού για εισαγωγή αναπηρικού οχήματος. Ηαίτησητου απορρίφθηκε. 35 Η απόφαση εκείνη ακυρώθηκε στην Προσφυγή Αρ. 258/
- Στις 22 Απριλίου, 1986, υπέβαλε πανομοιότυπη αίτηση, στην οποία ζήτησε την απαλλαγή δασμού για εισαγωγή 4 0 αυτόματουαυτοκινήτουτύπου"ΜερσεντέςD". Λήφθηκε πάλιν αρνητική 3743 απόφαση, η οποία Στυλιανίδης,Δ. Χρύσανθουν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)προσβλήθηκε μετην ΠροσφυγήΑρ.207/
- Το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση για έλλειψη δέουσας έρευνας. 5 Ο Διευθυντής εφεσίβαλε τηνπρωτόδικη Απόφαση μετην Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 826,η οποίατελικάαποσύρθηκε. Ο δικηγόρος του αιτητή ζήτησε την επανεξέταση του θέματος. 10 Ο Διευθυντής παρέπεμψε τον αιτητή στο Αρμόδιο Κυβερνητικό Ιατρικό Συμβούλιο, που ουστήθηκε^τΰμφωνα μετησχετική νομοθεσία. Στις 19 Μαρτίου, 1991, το Ιατροσυμβούλιο εξέτασε τον αιτητήκαιεξέδωσετο πιοκάτω πιστοποιητικό:- 15 "Σε ηλικία 11 χρονών κατόπιν τροχαίουατυχήματος υπέστη Κάταγμα τουΔεξιού ΜηριαίουΟστού. 20 Παρουσιάζειβράχυνσητουδεξιού σκέλους περίπου6 εκ.. Μερική Αδυναμία δεξιού Τετρακέφαλου και ουλή στην έξωπλαγίαεπιφάνειατουΔεξιού Μηρού. 25 Κινήσεις γόνατος φυσιολογικών ορίων. και ποδοκνημικής εντός Χρησιμοποιεί ειδική ανύψωση του δεξιού υποδήματος τοοποίοτονυποβοηθείκατάτηνβάδιση. 30 Ποσοστό αναπηρίας 25%. Δεν συνιστάται παροχή οχήματος κατάλληλου προς χρήση υπό αναπήρων προσώπων." 35 Ο Διευθυντής, ενεργώντας με βάση το πιστοποιητικό αυτό, κατέληξε στην προσβαλλόμενη αρνητικήαπόφαση, την οποία κοινοποίησε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 15 Ιουλίου,
- 40 Οι λόγοι ακυρότητας που προβλήθηκαν και αναπτύχθηκαν στην αγόρευση του δικηγόρου του αιτητή 3744 4Α.Α.Δ. Χρύσανθουν.Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίδης,Δ. είναι:
- Έλλειψη δέουσας έρευνας και πλάνη περί τα πράγματα. 5 10
- Μη επαρκής γνωμάτευση από το Ιατροσυμβούλιο,γιατί διακριβώνει την ύπαρξη σωματικών ατελειών, χωρίς να γνωματεύει, με βάση τα πραγματικά γεγονότα, εάν ο αιτητής μπορεί να οδηγεί κανονικό όχημα και/ήκατά πόσον, εάν οδηγεί, θαδυσκολεύεται ήθαπαρουσιάζειασυνήθη κόπωση. Το Ιατροσυμβούλιο αποτελούσαν τρεις Κυβερνητικοί Ιατροί - ο Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός Λευκωσίας, 15 Ειδικός Χειρούργος και ο Α. Λοΐζου, Επιμελητής Ορθοπεδικός. Ο Επιμελητής Ορθοπεδικός κλήθηκε από τον αιτητή και κατέθεσε ως μάρτυρας στην παρούσα υπόθεση. 20 Επιβεβαίωσε το περιεχόμενο του πιστοποιητικού. Ανέφερε ότι ο αιτητήςχρησιμοποιεί στην καθημερινήτου ζωή και σε όλες τις δραστηριότητες του συνεχώς ειδική ανύψωση - παπούτσι ανυψωμένο. Ο αιτητής είναι σε θέση να οδηγεί κανονικό αυτοκίνητο με την ανύψωση, η 25 οποία δεν είναι αλλαγή από το συνηθισμένο τρόπο στις υπόλοιπες εκδηλώσεις της ζωής του. Η μερική αδυναμία του δεξιού τετρακέφαλου και η ουλή στην έξω πλάγια επιφάνεια του δεξιού μηρού καμιάεπίδρασηδεν ασκούν στην ικανότητα του αιτητή να οδηγεί συνηθισμένο 30 αυτοκίνητο. Ο αιτητής δεν παραπονέθηκε για πόνους, ούτε είχε συμπτώματα πόνου και η βράχυνση δεν είναι, κατ' ανάγκη,γενεσιουργός αιτία πόνου. Η αίτηση στη Διοίκηση βασίστηκε στο εδάφιο 09, της 35 κλάσεως 01, του Τέταρτου Πίνακα των περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμων του 1978 έως (Αρ. 2) του 1979, (Αρ. 18/78,33/78, 45/78, 63/78, 1/79, 11/79), όπως αντικαταστάθηκε με το Διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου, που εκδόθηκε 40 δυνάμει του Άρθρου 11
(2)και δημοσιεύτηκε στο Παράρτημα Τρίτο, Μέρος Ι, της Επίσημης Εφημερίδας της ΔημοκρατίαςΑρ. 1553, ημερομηνίας 14Σεπτεμβρίου, 1979, Κ.Δ.Π.221/79, σελ. 623 καιέχει:3745 Στυλιανίδης,Δ. Χρύσανθου ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)ΠεριγραφήΑπαλλαγής Έκτασις Απαλλαγής Βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα οδικά οχήματα, ιπποδυνάμεως μη υπερβαινούσης τα 2000 κυβ. εκατοστά και 2300 • κυβ. εκατοστά, αντιστοίχως, κατάλληλα προς χρήσιν υπό προσώπων πασχόντων εκ σωματικής αναπηρίας εισαγόμενα υπό ανα πήρων προσώπων των οποίων η αναπηρία πιστοποιείται δεόντως υπό επί τούτω συγκρο τουμένου Κυβερνητικού ΙατρικούΣυμβουλίου: Ως ήθελεν αποφα σίσει ο Υπουργός Οικονομικών βάσει της οικονομικής καταστάσεως του αιτητού. Νοείται ότι η απαλλαγή αύτη δεν τυγχάνει εφαρμογής επί αναπήρων προσώπων άτινα: 10 15 20 25 30 (α) Είναι ιδιοκτήται ή κάτοχοι ετέρου ούτως ατελώς εισαχθέντος οχήματος-.ή 35 (β)δενκέκτηνταιάδειαν οδηγού νοουμένου ότι οσάκις ανάπηροι κέκτηνται άδειαν, μαθη τευομένου οδηγού ο Διευθυντής δύναται να 3746 40 4Α.Α.Δ. Χρύσανθουv. Δημοκρατίαςκ.α. Στνλιανίδης,Δ. παραχώρηση απαλλαγήν υπό τον όρον ότι θα εξασφαλισθή άδεια οδηγού εντός ενός έτους από του τελωνισμού του οχήματος ή εντός τοιαύτης ετέρας περιόδου ως ούτος ήθελεκρίνει εύλογον. Αρμόδιο όργανο, σύμφωνα με τη νομοθετική διάταξη, να εξετάσει και να αποδεχτεί ή απορρίψει αίτηση για 20 απαλλαγή από εισαγωγικό δασμό, είναι ο Διευθυντής. Περαιτέρω ο Νόμος θεσπίζει υποχρεωτική γνωμοδότηση από το Ιατρικό Συμβούλιο για την αναπηρίατου αιτητή και κατά πόσο αυτή απαιτεί τη χρήση οχήματος κατάλληλου γιαανάπηροπρόσωπο.Ηκαταλληλότητατου 25 προτεινόμενου για "απαλλαγή οχήματος στην κάθε περίπτωση εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Διευθυντή, ο οποίος επιλαμβάνεται του θέματος, σε συνάρτηση με την ιατρική γνωμοδότηση του Ιατροσυμβουλίου, όπως αναφέρεται πιο πάνω. Η 30 γνωμοδότηση του Ιατρικού Συμβουλίου αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, ενδιάμεση, που μπορεί να προσβληθεί, η δε τελική απόφαση του Διευθυντή είναι σύνθετη διοικητικήπράξη. (Βλ. Kalli v.Republic
(1984)3 C.L.R.443, 447· Ioannou v. Republic
(1985)3 C.L.R. 31, '35 36, 37· Kyriacou v.Republic
(1985)3 C.L.R. 2414, 2422και Ανδρέας Φλωρίδης v. ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 771, (Απόφαση δόθηκε στις 31 Ιανουαρίου,1989).) 40 Η δικηγόρος του Διευθυντή ισχυρίστηκε ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη, γιατί δεν υπάρχει στην παρούσα υπόθεση πραγματική εισαγωγή οχήματος. Βάσισε τον ισχυρισμό 3747 Στνλιανίδης,Δ. Χρύσανθουν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)της στις υποθέσεις Yiangou ν,Republic
(1987)3 C.L.R. 27' και ΚυπριακήΔημοκρατία ν.ΠαντελήΧατζηπαντελή, Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 827,(Απόφαση δόθηκε στις 25 Απριλίου, 1989). 5 Οι υποθέσεις αυτές αφορούσαν εισαγωγή αυτοκινήτου μεβάσητοΔιάταγμα 188/82 τουΥπουργικού Συμβουλίου, που αφορά επαναπατριζόμενους. Στην περίπτωση των επαναπατριζόμενων είναι 10 αναγκαία προϋπόθεση για απαλλαγή από δασμό η επιστροφή στην Κύπρο για επανεγκατάσταση και η πραγματική εισαγωγή του αυτοκινήτου. Σκοπός της νομοθετικής διάταξης, στην οποία στηρίχτηκε η αίτηση στην παρούσα υπόθεση, είναιναβοηθήσει τους ανάπηρους 15 με την απαλλαγή πληρωμής εισαγωγικού δασμού για αυτοκίνητο κατάλληλο γι'αυτούς.Οανάπηρος μπορείνα ζητήσει την απαλλαγή προτείνοντας κατάλληλο όχημα, χωρίς να είναι ανάγκη να προβεί πρώτα στην εισαγωγή του. (Βλ. παρατηρήσεις τουΔικαστηρίου στις υποθέσεις 20 Χατζηπαντελήχαι Φλωρίδης, (ανωτέρω).) Το Δικαστήριο δεν ελέγχει πορίσματα της Διοίκησης για τεχνικά θέματα. Ενπάση περιπτώσει, στην παρούσα υπόθεσηειδοποιήθηκεοαιτητήςναπαρουσιαστείενώπιον 25 του Ιατροσυμβουλίου και να προσκομίσει οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό που ο ίδιος είχε. Εξετάστηκε από το ΙατρικόΣυμβούλιο,τοοποίοεξέδωσετοπιστοποιητικό που έχει προεκτεθεί. 30 Η έρευνα ήταν πλήρης και δεν αποδείχτηκε από τον αιτητή ότι το Ιατροσυμβούλιο και, κατ' επέκταση, ο Διευθυντής ενήργησαν με πλάνη περί τα πράγματα δέχτηκαν γεγονότα πουδεν υπήρχαν ή παρέλειψαν να λάβουνυπόψηγεγονόταπουυπήρχαν. 35 Το Ιατροσυμβούλιο γνωμάτευσε ότι δεν συνιστάται παροχή στον αιτητήοχήματος κατάλληλου για χρήση από ανάπηρα πρόσωπα. Ο αντίθετος ισχυρισμός του αιτητή δενευσταθεί. Η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Η 3748 40 4 ΑΛΛ, Χρυαάνθουν.Δημοκρατίαςκ.α. Στυλιανίσης,Δ. προσβαλλόμενηαπόφασηεπικυρώνεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 3749