(1992)14 Οκτωβρίου, 1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 118/92). Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Εκπτώσεις — Οι περί Φορολογίας τον Εισοδήματος Νόμοι 1961-1991 — Άρθρο 11
(1)(η) — Παραχώρηση εκπτώσεων σε περίπτωση ανέγερσης κατοικίας για ιδιοκατοίκηση — Ερμηνεία— Σκοπός τον νομοθέτη. Λέξεις και φράσεις — "Ιδιοκατοίκηση"στο Αρθρο 11
(1)(η) τωνπερί Φορολογίας τον Εισοδήματος Νόμων 1961-1991 — Έννοια — Χαρακτηριστικά. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Άρθρο 28 — Αρχή της 10 ισότητας — Δεν νοείται ισότητα στην παρανομία — Εσφαλμένη ερμηνεία νόμου δεν μπορεί να καταστεί μόνιμη επειδή ακολουθήθηκεεπί μακρόεσφαλμένητακτική. Η αιτήτρια προσέβαλεμε την προσφνγή της την απόφαση του 15 Εφόρου Φόρου Εισοδήματος με την οποία αποφάσισε να μην της παραχωρήσει έκπτωσηγια τόκους δανείων που συνήψε για την αγορά κατοικίας στο Παραλίμνι. Σύμφωνα με το Αρθρο 11(Ι)(η) των Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων 1961-1991 η έκπτωση παραχωρείται όταν η κατοικία χρησιμοποιείται για 20 ιδιοκατοίκηση. Ο Έφορος έλαβε την απόφαση του μη αποδεχόμενος ότι η κατοικία χρησιμοποιείτο γιαιδιοκατοίκησηαλλάότιήτανεξοχική κατοικία της αιτήτριας η οποία είχε μόνιμη κατοικία της στη 25 3750 4Α.Α.Α. Αναστασίου v.Δημοκρατίας Λευκωσία. 5 10 Ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε πως το Αρθρο 11
(1)(η) του Νόμου θαέπρεπε να ερμηνευθεί με ευρύτητα κατάτρόπο που να επιλέγεται η πιο ευνοϊκή για τον φορολογούμενο ερμηνεία. Επίσης ισχυρίστηκε πως αν ο Νομοθέτης ήθελενα αποκλείσει την εξοχικήκατοικίαθατοπροέβλεπεστονΝόμο. Περαιτέρω ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε πως οκαθ' ουηαίτησηδενπροέβηστηδέουσαέρευνακαιπαραβίασετηναρχή της ισότητας επειδή σε παρόμοιες περιπτώσεις ο Έφορος είχε χορηγήσει εκπτώσεις. Ι* Η δικηγόρος της Δημοκρατίας αντέταξε τα ακόλουθα επιχειρήματα: 20 Ο ερμηνευτικός κανόνας πως οι φορολογικοί Νόμοι ερμηνεύονται στενά και προς όφελος του φορολογουμένου, δεν εφαρμόζεται σε πρόνοιες που παρέχουν στο φορολογούμενο ανακούφιση ή έκπτωση. Σε περιπτώσεις φορολογικών διατάξεων τίποτε δεν εξυπακούεται ή προστίθεται, αλλά αυτές ερμηνεύονται σύμφωνα μετησυνηθισμένη έννοιατουλεκτικούτους. 25 Ότανο φορολογούμενος διεκδικεί μιανέκπτωσηήανακούφιση από Φόρο, φέρει και το βάρος της απόδειξης ότι πράγματι δικαιούταιτέτοιαέκπτωσηή ανακούφιση. 30 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισεότι:
(1)Στην υπόθεση Ανδρέα Ευσταθίου δόθηκε η ερμηνεία της λέξηςιδιοκατοίκηση. 35 Ηιδιοκατοίκησηέχειταεξήςσυστατικά:1.Ιδιόκτητη οικία. 40
- Εγκατάσταση σ'αυτή.
- Διαμονή στην οικία ως τη μόνη ή κύρια κατοικία στη διάρκειαπουπροβλέπει οΝόμος. 45 "....ηκατοικίαπρέπεινα είναι ήηκύρια,ήη μόνη κατοικία προσώπου. Οι λέξεις στο κείμενο που ελέγχουν είναι η 3751 Αναστασίου ν. Δημοκρατίας
(1992)"κατοικία"καιη "ιδιοκατοίκηση"....". Στην υπόθεσηΧαράλαμπος Στυλιανού, αποφασίστηκεότι η ιδιοκατοίκηση πρέπει να υφίσταταιόταν ο αιτητήςζητάνα του παραχωρήσουν έκπτωση για τόκους που κατέβαλε επί 5 δανείων που συνήψε για αγοράκατοικίας. Στην περίπτωση της αιτήτριας,ούτε εγκατάστασηυπάρχειστην κατοικίαστο Παραλίμνι, ούτε διαμονή σε αυτήν ως τη μόνη ή κύρια κατοικία. Ιδιοκατοίκηση υπάρχει μόνο σε σχέση με την κατοικία τηςαιτήτριαςστην Ακρόπολη. 10 Ο ισχυρισμός της αιτήτριας ότι αν ο Νομοθέτης ήθελε να διαφοροποιήσει την εξοχική κατοικίααπότημηεξοχική, θα το προέβλεπε στο εν λόγω εδάφιο,-δεν ευσταθεί καΓτούτο πάλι προκύπτει από την υπόθεση Ευστρατίου στην οποία 15 το Δικαστήριο δε θεώρησε τη διαμονή σε κατοικία μόνο τα Σαββατοκύριακακαιτις διακοπές,ωςιδιοκατοίκηση. Για τους σκοπούς ερμηνείας του σχετικού άρθρου,δεν έχει καμιά σημασία το κατά πόσο η κατοικία δεν αγοράστηκε 20 για εκμετάλλευση ή κερδοσκοπικό σκοπό, αλλά σημασία έχειτοκατά πόσοοφορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε αυτή. Ούτε, επίσης, έχει σημασία η δήλωση της αιτήτριας ότι η κατοικία που αγοράστηκε από αυτήν στο Παραλίμνι είναι 25 για ιδιοκατοίκηση της μεγάλης της θυγατέρας, γιατί κατά τον ουσιώδη χρόνο η θυγατέρα της αιτήτριας ήταν φοιτήτρια στο εξωτερικό. Δεν είναι αρκετή,η "πρόθεση"ήη "δήλωση" του φορολογουμένου ότι θα ιδιοκατοικήσει σε κάποια συγκεκριμένη κατοικίαστο μέλλον. 30 Ηορθήερμηνεία του εδαφίου 11
(1)(η)είναι ότι επιτρέπεται έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα για τόκους μέχρι £1,500 που πληρώνονται για δάνειο ή δάνεια ανέγερσης κατοικίας που χρησιμοποιείται για ιδιοκατοίκηση από το 35 φορολογούμενο ήταπαιδιάτου.
(2)Ο δεύτερος λόγος ακύρωσης που προβλήθηκε δεν ευσταθεί γιατί είναι σαφέςότι όλα τασχετικά γεγονότα ήτανενώπιον του Εφόρου πριν από τη λήψητης επίδικης απόφασης και, 40 αφού αξιολογήθηκαν ορθά μέσα στα πλαίσια της σωστής ερμηνείας του σχετικού άρθρου του Νόμου, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Τα γεγονότα δεν είναι υπό αμφισβήτηση,οδήγησαν σεαναπόφευκτα συμπεράσματαστα 3752 4Α.Α.Δ. Αναστασίου ν.Δημοκρατίας πλαίσιαεφαρμογήςτηςσχετικήςΝομοθεσίας. 5
(3)Δεν υφίσταται ισότητα στην παρανομία. Δεν μπορεί να επιβληθεί μιαεσφαλμένηερμηνείακαι να καταστείμόνιμη επειδή η διοίκηση ακολούθησε επί μακρό χρόνο μια εσφαλμένητακτική. Ηπροσφνγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 10 Αναφερόμενες Υποθέσεις: Vita Ovav.Republic
(1973)3C.L.R. 273- 15 Καρκώτης καιΑλλη ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 497Ρούσοςν.Δημοκρατίας
(1991)4(Γ) Α.Α.Δ. 2208Hadjiyianni v.Republic
(1966)3C.L.R. 338- 20 25 Amazon EnterprisesLtd. v. Δημοκρατίας & Άλλου
(1991)4(A) Α.Α.Δ. 129· Serafino Shoe Industry and TradingCo. Ltd v. Republic
(1987)3 C.L.R. 1316Μάτσης v.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 4249Ευστρατίου v. Δημοκρατίας (Αρ.2)
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1742- 30 Στνλιανού ν. Εφόρου Φόρου Εισοδήματος και Αλλου
(1992)4 .Α.Α.Δ.3130Voyiazianos v.Republic
(1981)3C.L.R. 314- 35 Ayios Andronikos Development Co. Ltd. v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2362. Προσφυγή. 40 45 Προσφυγή εναντίοντηςαπόφασης τωνκαθ'ων η αίτηση μετην οποίααποφάσισε ναμητης παραχωρήσει έκπτωση για τους τόκους που κατέβαλε επί δανείων που συνήψε για τηναγοράκατοικίας στοΠαραλίμνι. Λ. Παπαφιλίππον, γιατηναιτήτρια. 3753 Αναστασίου ν.Δημοκρατίας
(1992)Λ. Δημητριάδου (5Μζ) Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατον καθ* ουη αίτηση. Cur, adv. vult. 5 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την προσφυγή αυτή η αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση του Εφόρου ΦόρουΕισοδήματος μετην οποίααποφάσισε να μην της παραχωρήσει έκπτωση για τους τόκους που κατέβαλε επί δανείων που συνήψε για την αγορά 10 κατοικίας στο Παραλίμνι. Η προσφυγή στρέφεται εναντίον της φορολογίας Φόρου Εισοδήματος γιατο φορολογικό έτος
- 15 Η πιο πάνω κατοικία αγοράστηκε για προικοδότηση της μιας από τις δύο κόρες της, όπως ισχυρίζεται η αιτήτρια, με δάνεια από την Τράπεζα Κύπρου και τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης. Ο Έφορος ισχυρίζεται ότι στην πραγματικότητα η κατοικία στο 20 Παραλίμνι δεν χρησιμοποιείται για ιδιοκατοίκηση αλλά ως εξοχική. Είναι ο ισχυρισμός του Εφόρου, ότι η κατοικία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι χρησιμοποιείται σαν ιδιοκατοικία 25 από την κόρη της αιτήτριας όπως ισχυρίζεται, διότι αυτή η κατοικία δεν είναι η μόνη ή η κύρια κατοικία της, ούτε και κατοικεί σε αυτήν. Η μεν αιτήτρια κατοικεί σε ιδιόκτητη κατοικία στην οδό Ιφιγένειας44Α, Ακρόπολη, η δε κόρη της ήταν φοιτήτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο, το 30
- Ως εκ τούτου, ο Έφορος ισχυρίζεται ότι ηαιτήτρια δε δικαιούται την έκπτωση τόκων για δάνειο για την αγορά της εν λόγω κατοικίας, λόγω του ότι η κατοικία θεωρήθηκε εξοχική και όχι ότι αποκτήθηκε για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. 35 Ο Έφορος,αφούέλαβε υπόψητουταπιοπάνω, επέβαλε φορολογία γιατοφορολογικό έτος 1990 στις30/9/
- Στις 18/10/91 η αιτήτρια υπέβαλε ένσταση για την πιο 40 πάνω φορολογία, διεκδικώντας έκπτωση για τους τόκους επί δανείων που συνήφθηκαναναφορικά μετην αγοράτης 3754 4Α.Α.Δ. Αναστασίου ν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. πιο πάνω οικείας στο Παραλίμνι για προικοδότηση της κόρηςτης. Ο Έφοροςαφούεξέτασε την όλη υπόθεση,κατέληξε ότι 5 η κατοικία χρησιμοποιείτο ως εξοχική κατοικία και όχι για ιδιοκατοίκηση και ως εκ τούτου αποφάσισε να μην παραχωρήσει στην αιτήτρια έκπτωση για τόκους από δάνειοπουείχεσυνάψει γιατο σκοπόαγοράςτης,μεβάση το άρθρο 11
(1)(η)των περί Φορολογίαςτου Εισοδήματος 10 Νόμων 1961-1991, το οποίο προνοεί ότι η κατοικία για την οποία γίνεται το δάνειο πρέπει να χρησιμοποιείται για σκοπούς ιδιοκατοίκησης είτε από το φορολογούμενο και/ή τον/τηνσύζυγο,είτεαπότοπαιδίήπαιδιάτου. 15 Ο Έφορος απέστειλε στις 29/11/91 στην αιτήτρια τελική ειδοποίηση επιβολής φορολογίας για το φορολογικό έτος 1990 μαζίμεσυνοδευτική επιστολή ίδιας ημερομηνίας στην οποία δίδεται η αιτιολογία της απόφασης(ΤεκμήριαΑ καιΒστηναίτηση). 20 25 Είναι ηθέσητης αιτήτριαςότι δικαιούταινααφαιρεθεί από το εισόδημα της για σκοπούς φορολογίας το ποσό των τόκων που πλήρωσε κατά το 1990 με βάση το άρθρο 11
(1)01) τωνπερίΦορολογίαςτου ΕισοδήματοςΝόμων. Το άρθρο 11
(1)(η) του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο6 του τροποποιητικούνόμου 24/81, έχει ως εξής: 30 "11
(1)Προς εξεύρεσιν του φορολογητέου εισοδήματος παντόςπροσώπουθαεκπίπτονταιάπασαι αι δαπάναι άς το τοιούτο πρόσωπον υπέστη εξ ολοκλήρου και αποκλειστικώς προς κτήσιν του εισοδήματος. Εν αυταίςπεριλαμβάνονται - (η) τόκος μέχρι ποσού χιλίων διακοσίων λιρών πληρωθείς αναφορικώςπρος δάνειον δημιουργηθέν διάτηνανοικοδόμησιν κατοικίαςχρησιμοποιούμενης συνήθως υπό προσώπου τινός ή των τέκνων αυτού διάσκοπούςιδιοκατοικήσεως.". 3755 Κονρρης,Δ. Αναστασίουν.Δημοκρατίας
(1992)(Μεταγενέστερα, με το Νόμο245/90,που ισχύει απότο φορολογικό έτος 1991, το ποσό των £1,200αυξήθηκε στις £1,500). Το θέμα συνεπώς που εγείρεται κρίνεται απότησωστή 5 ερμηνεία της πιοπάνω νομοθετικήςδιάταξης. Σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)για την εξεύρεση του φορολογητέου εισοδήματος εκπίπτονται όλες οι δαπάνες που υπέστη ο φορολογούμενος "εξ ολοκλήρου και 10 αποκλειστικώς προςκτήσιν του εισοδήματος". Ακολούθως, στο άρθρο εκτίθενται οι παράγραφοι(α)-(θ), σύμφωνα με τις οποίες επιτρέπεται ρητά η - έκπτωση ορισμένων δαπανών. Όπως συνάγεται από τη χρήση της" λέξης "περιλαμβάνονται", η απαρίθμηση των εκπιπτωμένων 15 δαπανών δεν είναι περιοριστική ή εξαντλητική. Στην προκειμένη περίπτωση,τοΔικαστήριο καλείται να εξετάσει τηνοριοθέτηση τουόρου"ιδιοκατοίκηση". Κατά το 1990, που είναι το φορολογητέο έτος στο 20 οποίο αναφέρεταιη προσφυγή αυτή,η αιτήτρια πλήρωσε στον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης τόκο £220.05 και στην Τράπεζα Κύπρου £1142.83. Το ότι πληρώθηκαν τα πιο πάνω ποσά ως τόκοι, δεν αμφισβητείται από τον Έφορο ο οποίος δεν αμφισβητάτασχετικά δάνειακαι ότι 25 διατέθηκανγιατηναγοράκατοικίαςστοΠαραλίμνι. Εκείνο που αμφισβητείται από τον Έφορο, είναι η χρήση της κατοικίας. Ο ισχυρισμός του Εφόρου, όπως προκύπτει από την ένσταση, είναι ότι η κατοικία στο 30 Παραλίμνι χρησιμοποιείται ως εξοχική κατοικία και όχι για ιδιοκατοίκηση της ίδιας της αιτήτριας ή του συζύγου της ή από το παιδί ή παιδιάτης. Προς τούτο, ο Έφορος προβάλλει το επιχείρημα ότι η κατοικία στο Παραλίμνι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι χρησιμοποιείται σαν 35 ιδιοκατοικία από την κόρη της αιτήτριας, διότι αυτή η κατοικίαδεν είναι ημόνηήηκύριακατοικίατης,ούτεκαι κατοικεί σ' αυτήνκαιπροσθέτει ότι η αιτήτριακατοικεί σε ιδιόκτητη κατοικία στην Ακρόπολη, ενώ η κόρη τηςκατά το 1990 ήτανφοιτήτρια. 40 Με την προσδοκία της επιστροφής της θυγατέρας της, ισχυρίζεται η αιτήτρια, και εγκατάστασης της στην 3756 4Α.Α.Δ. Αναστασίουν.Δημοκρατίας Κοΰρρης, Δ. Κύπρο, η αιτήτρια προέβηκε στην αγορά της κατοικίας στοΠαραλίμνι. Είναι η εισήγηση της αιτήτριας ότι η προσβαλλόμενη 5 απόφασητου Εφόρου αντιβαίνει προς το άρθρο 11
(1)(η) των περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων. Η πρόνοια αυτή, ισχυρίζεται ηαιτήτρια, προβλέπει έκπτωση από το εισόδημα, τόκου μέχρι £1,500 που ο φορολογούμενος πλήρωσε αναφορικά με δάνειο που 10 δημιουργήθηκε για την ανοικοδόμηση κατοικίας που συνήθως χρησιμοποιείται από το φορολογούμενο ή από τα τέκνα του για σκοπούς ιδιοκατοίκησης.Το άρθροαυτό χρησιμοποιεί τη λέξη "συνήθως" και όχι τη λέξη "μόνιμης". Τούτο δείχνει πως δεν είναι απαραίτητο να 15 διαμένει είτε η αιτήτρια είτε ο σύζυγος ή τα παιδιά της συνεχώς και μονίμως. Η φράση "χρησιμοποιούμενης συνήθως υπό προσώπου τινός ή των τέκνων αυτού διά σκοπούς ιδιοκατοικήσεως",έχει την έννοια ότι η κατοικία δεν προορίζεται για άλλο σκοπό εκτός μόνο για 20 ιδιοκατοίκηση. Αν ο νομοθέτης ήθελε να διαφοροποιήσει την εξοχική κατοικίααπότη μηεξοχική,θατο προέβλεπε στο ενλόγω εδάφιο.Όμως,δεντο προνοεί. Ούτεκαιτο εν λόγω εδάφιο αποκλείει το φορολογούμενο από του να έχει δύο κατοικίες για ιδιοκατοίκηση. Εν πάση 25 περιπτώσει, η κατοικία που αγόρασε η αιτήτρια στο Παραλίμνι, είναι για ιδιοκατοίκηση της μεγάλης της θυγατέρας. Το άρθρο 11
(1)(η), εισηγείται ο δικηγόρος της 30 αιτήτριας, δεν έχει ασάφεια,αλλά ευρύτητα πουκαλύπτει και την περίπτωση της αιτήτριας. Εφόσον η κατοικία αγοράστηκε για ιδιοκατοίκηση της θυγατέρας της αιτήτριας και/ή της ίδιας της αιτήτριας, και όχι για εκμετάλλευση ή κερδοσκοπικό σκοπό, εμπίπτει μέσα στα 35 πλαίσια του άρθρου 11
(1)(η). Εάν όμως το άρθρο τούτο έχει διφορούμενες ερμηνείες, η πλέον ευνοϊκή για το φορολογούμενο προτιμάται. Ο δικηγόρος της αιτήτριας, βασίστηκε στην υπόθεση Vita Ora v. Republic
(1973)3 C.L.R.273. 40 Η δικηγόρος της Δημοκρατίας, υπέβαλε ότι ο ερμηνευτικός κανόνας πως οι φορολογικοί Νόμοι ερμηνεύονται στενά και προς όφελος του 3757 Κοΰρρης, Δ. Αναστασίουν.Δημοκρατίας
(1992)φορολογουμένου, δεν εφαρμόζεται σε πρόνοιες που παρέχουν στο φορολογούμενο ανακούφιση ή έκπτωση (Γεώργιος Καρκώτης και Άλλη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφυγή αρ.648/88, ημερομηνίας 14/2/90 και προσφυγή αρ. 605/89, ΓεώργιοςΧρίστου Ρούσου ν. 5 Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 19/6/91). Περαιτέρω, έχει νομολογηθεί ότι όταν ο φορολογούμενος διεκδικεί μια έκπτωση ή ανακούφιση από Φόρο,φέρει καιτοβάρος της απόδειξηςότι πράγματι 10 δικαιούται τέτοια έκπτωση ήανακούφιση(Λ. Hadjiyianni v.Republic
(1966)3 C.L.R. 338, στη σελίδα 350 και Ama zon Enterprises Ltd. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφυγή αρ. 683/84,-η οποίαεκδόθηκε στις 15/1/91). Επισημαίνεται και η αρχή ότι σε περιπτώσεις φορολογικών διατάξεων τίποτε δεν εξυπακούεται ή προστίθεται, αλλά ότι αυτές ερμηνεύονται σύμφωνα με τη συνηθισμένη έννοια τουλεκτικού τους (Serafino Shoe in dustry and Trading Co. Ltd. v. The Republic
(1987)3 20 C.L.R. 1316 και Ανδρέα Μάτση v. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφυγή αρ.823/89,ημερομηνίας 7/12/90). Αναφορικά με το θέμα της ερμηνείας του όρου "ιδιοκατοίκηση", ηδικηγόρος της Δημοκρατίας βασίστηκε 25 στις υποθέσεις Ανδρέας Ευστρατίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφυγή αρ.582/86,ημερομηνίας 21/7/89, Γεώργιος Καρκώτης και Αλλη (ανωτέρω) και Χαράλαμπος Στυλιανού ν. Εφόρου Φόρου Εισοδήματος και Αλλον, προσφυγή αρ. 783/91, μεημερομηνία 16/9/92). 30 Το θέμα ερμηνείας του όρου "ιδιοκατοίκηση" έχει εξεταστεί στην υπόθεση υπ' αριθμό 582/86, Ανδρέα Ευστρατίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (ανωτέρω), η οποία αφορούσε την ερμηνεία στο άρθρο 5
(2)του περί 35 Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου, 52/80, της λέξης "ιδιοκατοίκηση" και θα ήταν ίσως χρήσιμο να παραθέσω αυτούσιο το ακόλουθο απόσπασμα της πιο πάνω απόφασης που εκτίθεται στις σελίδες 9-10 του δακτυλογραφημένουκειμένου:40 'Το ζήτημα που εγείρεται είναι: Ποια είναι η οριοθέτηση τουόρου 'ιδιοκατοίκηση'"; 3758 4Α.Α.Δ. Αναστασίου ν.Δημοκρατίας Κοΰρρης,Δ. Δεν αποκλείεται μια οικία να χρησιμοποιείται για σκοπούς ιδιοκατοίκησης ταυτόχρονα από δύο ιδιοκτήτες. Το ζήτημα είναι πραγματικό και εξαρτάται από τις περιστάσεις τηςκάθευπόθεσης. 5 "Ιδιοκατοίκηση" ορίζεται στο "Μεγάλο Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας" του Α. Γεωργοπαπαδάκου"το να κατοικεί κάποιοςσε ιδιόκτητο σπίτι". 10 "Κατοικώ", με το ίδιο λεξικό, σημαίνει "διαμένω μόνιμα σεκάποιο τόπο". "Κατοικώ" σημαίνει έχω τόπο διαμονής και "κάτοικος" είναι εκείνος πουείναι εγκαταστημένος σε ένα μέρος. "Ιδιοκατοικώ" σημαίνει εγκαθίσταμαι εις ιδίαν κατοικίαν - (Βλ. "Αντιλεξικό ή Ονομαστικόν της Νεοελληνικής Γλώσσας" του θεολ. Βοσταντζόγλου). 20 Η ιδιοκατοίκησηέχειταεξής συστατικά:1.Ιδιόκτητηοικία. 2. Εγκατάστασησ' αυτή. 3.Διαμονή στην οικίαως τη μόνηήκύριακατοικία στη διάρκειαπουπροβλέπει οΝόμος. Ο αιτητής δεν είχε την ιδιοκτησία που διατέθηκε ως τη 30 μόνη ή την κύρια κατοικία του. Μόνον τα Σαββατοκύριακα και τις διακοπές διέμενε σ' αυτή. Ως εκ τούτου δεν δικαιούται στην εξαίρεση πληρωμής καταβολήςφόρουλόγω ιδιοκατοίκησης, μεβάσητο άρθρο 5
(2).". 35 Στην υπόθεση Γεώργιος Καρκώτης και Αλλη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (ανωτέρω), στη σελίδα 7, αναφέρονται μεταξύ άλλων καιταεξής σχετικά με το υπό κρίση εδάφιοτουΝόμου: 40 ".... η κατοικία πρέπει να είναι ή η κύρια, ή η μόνη κατοικία προσώπου. Οι λέξεις στο κείμενο που 3759 Κοΰρρης, Δ. Αναστασίουν.Δημοκρατίας
(1992)ελέγχουν είναι η'κατοικία'καιη' ιδιοκατοίκηση'....". Στην υπόθεση Χαράλαμπος Στυλιανού (ανωτέρω), αποφασίστηκε ότι η ιδιοκατοίκηση πρέπει να υφίσταται όταν ο αιτητής ζητά να του παραχωρήσουν έκπτωση για 5 τόκους που κατέβαλε επί δανείων που συνήψε για αγορά κατοικίας. Στην περίπτωση της αιτήτριας, ούτε εγκατάσταση υπάρχει στην κατοικία στο Παραλίμνι, ούτε διαμονή σε αυτήν ως τη μόνη ή κύρια κατοικία. Ιδιοκατοίκηση υπάρχει μόνο σε σχέσημε την κατοικίατης 10 αιτήτριας στην Ακρόπολη. Ο ισχυρισμός της αιτήτριας,ότι αν ο Νομοθέτης ήθελε να διαφοροποιήσει την εξοχική κατοικία από τη μη εξοχική θατο προέβλεπε στο εν λόγω εδάφιο,δεν ευσταθεί 15 και τούτο πάλι προκύπτει από την υπόθεσηΕυστρατίου (ανωτέρω) στην οποία το Δικαστήριο δε θεώρησε τη διαμονή σε κατοικία μόνο τα Σαββατοκύριακα και τις διακοπές,ως ιδιοκατοίκηση. 20 Για τους σκοπούς ερμηνείας του σχετικού άρθρου,δεν έχει καμιά σημασία το κατά πόσο η κατοικία δεν αγοράστηκε για εκμετάλλευση ή κερδοσκοπικό σκοπό, αλλά σημασία έχει το κατά πόσο ο φορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε αυτή. 25 Ούτε, επίσης, έχει σημασία ηδήλωση της αιτήτριας ότι η κατοικία που αγοράστηκε από αυτήν στο Παραλίμνι είναι για ιδιοκατοίκηση της μεγάλης της θυγατέρας,γιατί κατά τον ουσιώδη χρόνο η θυγατέρα της αιτήτριας ήταν 30 φοιτήτρια στο εξωτερικό. Δεν είναι αρκετή,η "πρόθεση" ή η "δήλωση" του φορολογουμένου ότι θα ιδιοκατοικήσει σε κάποιασυγκεκριμένη κατοικίαστο μέλλον. Η ορθή ερμηνεία του εδαφίου 11
(1)(η) είναι ότι 35 επιτρέπεται έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα για τόκους μέχρι £1,500πουπληρώνονται για δάνειοή δάνεια ανέγερσης κατοικίας που χρησιμοποιείται για ιδιοκατοίκηση απότο φορολογούμενο ήταπαιδιάτου. 40 Αναφορικά μετο δεύτερο νομικό λόγογιαακύρωσητης επίδικης απόφασης ότι ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος δεν προέβηκε στη δέουσα έρευνα και ότι αρκέστηκε σε 3760 4Α.Α.Δ. 5 Αναστασίου ν.Δημοκρατίας Κοΰρρης,Δ. επιχειρήματα και όχι σε διαπίστωση των πραγματικών στοιχείων, δεν ευσταθεί γιατί είναι σαφές ότι όλα τα σχετικά γεγονότα ήταν ενώπιον του Εφόρου πριν από τη λήψη της επίδικης απόφασης και, αφού αξιολογήθηκαν ορθά μέσα στα πλαίσια της σωστής ερμηνείας του σχετικού άρθρου του Νόμου, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Τα γεγονότα δεν είναι υπό αμφισβήτηση, οδήγησαν σε αναπόφευκτα συμπεράσματα στα πλαίσια εφαρμογήςτης σχετικής Νομοθεσίας. 10 Ο τρίτος νομικός λόγος είναι ότι υπήρξε παραβίαση από τον Έφορο Φόρου Εισοδήματος της αρχής της ισότητας,όπως αυτήκατοχυρώνεται απότο άρθρο28 του Συντάγματος, επειδή σε παρόμοιες περιπτώσεις όπως 15 εκείνης της αιτήτριας, ο Έφορος χορήγησε έκπτωση για τους καταβληθέντες τόκους. Είναι παραδεκτό από τον καθ' ου η αίτηση, ότι πράγματι ο Έφοροςσε έξι περιπτώσεις χορήγησε έκπτωση 20 για τους καταβληθέντες τόκους (Βλέπε, Τεκμήρια 2Α, Β, Γ,Δ, ΕκαιΣΤ). Είναι εισήγησητης δικηγόρου του καθ'ου ηαίτηση,ότι είναι η βασική αρχή του διοικητικού δικαίου ότι δεν 25 υφίσταται ισότητα στην παρανομία. Στα "Πορίσματα της Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας", 1929-1959,στη σελίδα 158, αναφέρονταιτα πιοκάτω: 30 "ΥΙΙ. Ουκ ισόττις εν τη παρανομία. 35 40 Εκ του ότι η Διοίκησις δεν εφήρμοσε τον νόμον εις άλλην περίπτωσιν, δεν δημιουργείται ακυρότης εκ της εφαρμογής του επί τηςκρινομένης υποθέσεως: 761
(36), ούτε η εν τω παρελθόντι ή έναντι ετέρων προσώπων: 1253
(48), 755, 756
(49), 892
(51)γενομένη μη νόμιμος ενέργεια της Διοικήσεως δημιουργεί και υποχρέωσιν αυτής όπως επαναλάβη ομοιομόρφως την παράβασιν: 353, 1187
(53), 1118, 1121
(54).". Επίσης,στην υπόθεσηPraxitelis Voyiazianos v. Repu3761 Κοΰρρης, Δ. Αναστασίου ν.Δημοκρατίας
(1992)blic
(1967)3 C.L.R. 239, στη σελίδα 243 αναφέρονται τα εξής: "In view of the above circumstances, Iam of the opi nion that no question of unequal treatment of, or discri- 5 mination against the Applicant could arise, at all, con trary to Article 28, or Article 6, of the Constitution. There can be no right to equal treatment on an illegal basis; because in earlier cases the Respondent took an erroneous view of thelaw, applicant in this recourse can- 10 not be heldtobe entitledtothesame error onthepartof the Respondent.TheApplicant hadnolegitimate interest to expect an illegal decision of the Respondent in his fa vour.". 15 Στην υπόθεση Charalambos Κ. Proestou v. Republic
(1981)3 C.L.R. 314, στησελίδα 320,το Δικαστήριοείπε τα εξήςαναφορικά μετοθέματηςίσηςμεταχείρησης: ".... the wrong application of the law in one occasion 20 does not entitle another person even on the same facts, to insist on thecontinuationof such wrong application of thelaw.". Περαιτέρω, το ότι δεν μπορεί να επιβληθεί μια 2 ^ εσφαλμένη ερμηνεία και να καταστεί μόνιμη επειδή η διοίκηση ακολούθησε επί μακρό χρόνο μια εσφαλμένη τακτική, επαναβεβαιώθηκε στην υπόθεσηAyios Androni· kos Development Co. Ltd. v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2362.Στιςσελίδες2388-2389, αναφέρονταιταεξής: 30 "And 'of course if the practice followed in the past by the Departmentin question was contrary to Law, it can not create a legal rule which would enable the applicants to succeed in these recourses ....' (Vide P.M. Tseriotis 35 Ltd. and Others v.TheRepublic
(1970)3C.L.R. 135at p. 143 adopted in Makhdes v. The Republic
(1979)3 C.L.R.584, atp.601 (lines 11-16)). "....Nordoes theunlawful act of theAdministration in 40 the past or towards otherpersons, create obligation to it, to repeat likewise the contravention." (Vide theConclu sions from theJurisprudenceof theGreekCouncilof State 3762 4Α.Α.Α. Αναστασίουν.Δημοκρατίας Κοΰρρης,Δ. 1929-1959at p. 158 -Ioannou v. The Republic
(1982)3 C.L.R. 1002 at p. 1015).". 5 Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος ήταν λογικά εφικτή. Η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαέξοδα. Η προσφνγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3763