4 ΑΛΛ. 12Νοεμβρίου, 1992 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής1 ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΡΔΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΙ ΛΤΔ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 438/91). 5 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Αφαιρετέα ποσά — ^ιεκόικίίσεις αφαίρεσης τόκων δανείων από το φορολογητέο εισόδημα — Εγκρίνονται και πάλι μόνον όταν πρόκειται για δαπάνη πον γίνεται εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για την απόκτηση του εισοδήματος. 10 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Αφαιρετέα ποσά — 'Εξοδα υποθήκης προς εξασφάλιση δανείου — Λεν αφαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα — Νομολογία — Αδιάφορος ο σκοπός για τον οποίο χρησιμοποιείται το προϊόν του ενυπόθηκου δανείου. 1* 20 25 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Εμπορία — Πότε η διάθεση ακίνητης περιουσίας συνιστά εμπόριο — Κριτήρια από τη νομολογία — Το ζήτημα αποφασίζεται σε κάθε υπόθεση με βάση τις γενικές αρχές που το διέπουν αφού συνεξεταστεί το σύνολο των περιστατικών της — Δεν εξετάστηκε το σύνολο των περιστατικών στην κριθείσα περίπτωση. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία Ανωτάτου Δικαστηρίου — Δικαστικός Έλεγχος — Δεν είναι έργο του Ανωτάτου Δικαστηρίου η πρωτογενής εξακρίβωση γεγονότων και η εξαγωγή συμπερασμάτων από αυτά — Η ύπαρξη διοικητικής κρίσης εκάστοτε, απαραίτητη προς διεξαγωγή της αναθεώρησης της. Αμφισβητήθηκε με την προσφυγήτο κΰρος της απόφασης του 4273 Α. ΛόρδουΚατασκ.Λτδ ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)ΕφόρουΦόρουΕισοδήματος μετηνοποία έκρινε: (α) ότι τα έξοδα υποθήκης στα οποία υποβλήθηκαν οι αιτητές είναι κεφαλαιουχικής φύσης και,επομένως, δεν αφαιρούνταιπρος εξεύρεσητου φορολογητέου εισοδήματος τους και 5 (β) ότι το κέρδος που πραγματοποίησαν οι αιτητές από την πώλησητριών διαμερισμάτων υπόκειται σεφόρο εισοδήματος. Η.προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνδέθηκε με οποιοδήποτε * " ιδιαίτερο γεγονός. Στηρίχτηκε σε όσα, κατά την αντίληψη του Εφόρου, αποτελούν την ορθή νομική αντίκρυση έχοντας υπόψη τη φύση της διεκδίκησης ως προς τα έξοδα της υποθήκης και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από το γεγονός ότι οι αιτητές είναι εταιρεία που ασχολείται και με την"ανέγερση και πώληση 15 διαμερισμάτων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, εν μέρει ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση,αποφάσισεότι:
(1)Ηέγκρισηδιεκδικήσεων για αφαίρεσητόκων γιαδάνειαπου συνάπτονται δεν έχει ως έρεισμα την αποδοχήπως,ως θέμα ερμηνείας του Νόμου,αποτελούν μήκεφαλαιουχικής φύσης δαπάνη αλλά δαπάνη που γίνεται εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά γιατηναπόκτησητου εισοδήματος. Στην περίπτωση των εξόδων της υποθήκης δεν υπάρχεικαν το, ανεπαρκές, εν πάση περιπτώσει, έρεισμα οποιασδήποτε διοικητικής πρακτικής. Κατ' αναλογία προς όσα αποτελούν την ορθή νομική προσέγγιση αναφορικά με τη διεκδίκηση 30 αφαίρεσης για τόκους δανείων,ταέξοδα της υποθήκης είναι δαπάνη για την απόκτηση κεφαλαίου και δεν αφαιρούνται όπως ακριβώς αποφασίστηκε και στις υποθέσεις Kyriakos Tyllis και River Estates Ltd. Αυτό, ανεξάρτητα από το σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιήθηκε ή πρόκειται να 35 χρησιμοποιηθεί τοπροϊόν του ενυπόθηκουδανείου. Τα έξοδα της υποθήκης πουκαταβλήθηκαν σε συνάρτηση με την εξασφάλιση δανείου, αποσκοπούσαν εν προκειμένω στην επέκτασηήτηνενίσχυσητηςκεφαλαιουχικής βάσηςτης ^0 εταιρείας και, επομένως, ο σχετικός λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί.
- Το Ανώτατο Δικαστήριο με μεγάλη σειρά αποφάσεων έχει καθορίσει τις αρχές με βάση τις οποίες κρίνεται πότε η 45 4274 20 25 4ΑΛΛ. 5 10 ]5 20 25 Α.ΛόρδουΚατασκ.Λτδ ν.Δημοκρατίαςκ.α. διάθεση ακίνητης περιουσίας συνιστά εμπόριο και έχει προσδιορίσει σειρά κριτηρίων που, ανάλογα με τις περιστάσεις, είναι σχετικά. Τα κριτήρια αυτά δεν έχουν καθοριστεί με τρόπο εξαντλητικό. Στην υπόθεση Αμόνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Ατό ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Α.Ε. 438,απαριθμήθηκεη σειρά τωνκριτηρίων που θεωρή θηκαν σχετικά απότην Κυπριακή Νομολογία. Κανένα όμως από τακριτήρια αυτά δενείναι καθοριστικό από μόνο του. Τοζήτημααποφασίζεταισεκάθευπόθεση μεβάσητις γενικές αρχές πουτο διέπουν αφού συνεξεταστεί το σύνολο των περιστατικών της. (Βλ. Κναριαχή Δημοκρατία v. Dr. ΣοφονλλαΛέρνη,Α.Ε. 793). Στηνπαρούσαυπόθεση,όπως προκύπτει απότο απόσπασμα της επιστολής του Εφόρου που εμπεριέχει την προσβαλλόμενη απόφαση, δεν εξετάστηκε το σύνολο των περιστατικών. Τα πορίσματα της CD. Hay Properties Ltd. v. Δημοκρατίας, Α.Ε.927, έχουν τηθέ,ση τους στην παρούσα υπόθεση. Το μέρος αυτό της προσβαλλόμενης απόφασης πρέπειναακυρωθείωςπροϊόν ελλειπούς έρευνας.
- Δεν είναι έργο του Ανωτάτου Δικαστηρίου η πρωτογενής εξακρίβωση τωνγεγονότων καιη εξαγωγή συμπερασμάτων από αυτά.ΤοΑνώτατο Δικαστήριο αναθεωρεί τηδιοικητική απόφασηκαι,βέβαια,αυτότοέργο προϋποθέτει την ύπαρξη διοικητικής κρίσης που θα είναι και το αντικείμενο της αναθεώρησης. 30 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μερικώςχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: 35 TyliisandCo. Ltd v.Republic
(1986)3C.LR. 401· 40 RiverEstatesLtdv.Republic
(1986)3C.LR. 2575· Α. Τριανταφυλλίδης Εστέϊτς Ατδ v.Δημοκρατίας
(1992)4 AAA. 122V Regent Oil Co. Ltd v.Stride[1965]43 T.C. 1· 45 Lanitis v.Republic
(1984)3 C.LR. 1588Beach Ltd v.Republic
(1988)3C.LR. 28V 4275 Α. Λόρδου Κατασκ.Λτδ ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)SunriseClothingindustryLtdv. Δημοκρατίας
(1990)3AAA. 2542G. Pavlou TextileIndustries Ltd v.Δημοκρατίας
(1989)3(Δ) AAA. 2545- 5 Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάουσες) Ατδ ν.Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1990)3 AAA. 1038Δημοκρατία ν.Αέρνη
(1991)3AAA. 346- 10 CD.HayPropertiesLtdv.Δημοκρατίας(Αρ.2)
(1992)3AAA. 355. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Εφόρου Φόρου 15 Εισοδήματος με την οποία έκρινε ότι τα έξοδα υποθήκης στα οποία υποβλήθηκαν οι αιτητές είναι κεφαλαιουχικής φύσης και επομένως δεν αφαιρούνται προς εξεύρεση του φορολογητέου εισοδήματος τους. Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατουςαιτητές. Στ. Ιωσήφ (κα),Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ'ων ηαίτηση. _,_ Cur.adv. vult. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Αμφισβητείται το κύρος της απόφασης του OQ Εφόρου Φόρου Εισοδήματος ημερομηνίας 21 Φεβρουαρίου 1991 με την οποία έκρινε (α) ότι τα έξοδα υποθήκης στα οποία υποβλήθηκαν οι αιτητές είναι κεφαλαιουχικής φύσης και,επομένως, 35 δεν αφαιρούνται προς εξεύρεση του φορολογητέου εισοδήματος τουςκαι (β) ότι το κέρδος πουπραγματοποίησανοι αιτητέςαπό την πώληση τριών διαμερισμάτων υπόκειται σε 40 φόρο εισοδήματος. Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει συνδεθεί με οποιοδήποτε ιδιαίτερο γεγονός. Στηρίχτηκε σε όσα, κατά 4276 4 Α.Α.Δ. Α. Λόρδου Κατασκ.Ατό ν.Δημοκρατίας κ.α. Κων/νίσης,Δ. την αντίληψη του Εφόρου, αποτελούν την ορθή νομική αντίκρυση έχοντας υπόψη τη φύση της διεκδίκησης ως προς τα έξοδα της υποθήκης και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από το γεγονός ότι οι αιτητές είναι εταιρεία 5 που ασχολείται και με την ανέγερση και πώληση διαμερισμάτων. Επομένως, δεν χρειάζεται να εξιστορήσω τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψε η αντιγνωμία ούτε να 10 παραθέσω τις λεπτομέρειες που, κάτω από άλλες συνθήκες, θα συντελούσαν στον προσδιορισμό του επίδικουζητήματοςκαιτηςπραγματικήςτουβάσης. Η σύντομη απόφασητου Εφόρουως προς τα έξοδα της 15 υποθήκης, όπως την βρίσκουμε στην επιστολή του της 21 Φεβρουαρίου 1991,ήτανη ακόλουθη. 20 "Τα έξοδα υποθήκης αποτελούν έξοδα πρώτης υποθήκης για- κάθε δάνειο και θεωρούνται κεφαλαιουχικής φύσεως έξοδα,τα οποία δεν μπορώ να επιτρέψω,βάσει αποφάσεωςδικαστηρίου". Εμπερικλείει ηπιο πάνωπροσέγγιση την άποψηπωςτα έξοδα της υποθήκης, ως κεφαλαιουχικής φύσεως, δεν 25 αφαιρούνται ανεξάρτητα από το σκοπό για τον οποίο συνάπτεται το ενυπόθηκο δάνειο. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση υποστήριξε την ορθότητα της θέσης αυτής με αναφορά στο συνδυασμένο αποτέλεσμα των άρθρων 11
(1)και 13(a) και (ζ) των περί Φορολογίας του Εισοδήματος 30 Νόμωνκαιστη νομολογία, κυπριακήκαιαγγλική,ως προς τα κριτήρια της διάκρισης μεταξύ της κεφαλαιουχικής δαπάνης και εκείνης που αναφέρεται στα έξοδα της επιχείρησης. Επικαλέστηκε ιδιαίτερα τις υποθέσεις Tyllis . and Co Ltd v.Republic
(1986)3C.L.R.401 και River Es35 tates Ltd v. Republic
(1986)3 C.L.R. 2575 στις οποίες, μεταξύ των άλλων, εξετάστηκε ακριβώς και το ζήτημα της αφαίρεσης.ή μή εξόδων υποθήκης προς εξεύρεση του φορολογητέου εισοδήματος. Υποστήριξε τελικά ότι είναι σχετική καιηυπόθεση Α. ΤριανταφυλλίδηςΕστέϊτςΑτδ ν. 40 Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή 350/91 της 10 Απριλίου 1992 στην οποία επικυρώθηκε η απόφαση του Εφόρου με την οποίααπορρίφθηκεηδιεκδίκηση έκπτωσης σε σχέση με ποσό που πληρώθηκε ως αποζημίωση σε 4277 Κων/νίδης,Δ. Α. Λόρδου Κατασκ. Λτδ ν.Δημοκρατίαςκ.α.
(1992)ενοικιαστές καταστημάτωνπροκειμένου να εγκαταλείψουν το δικαίωμα που είχαν για κατοχή του. Κατέληξε πως, όπως και στην υπόθεση Regent Oil Co Ltd. v. Strick [1965] 43 T.C. 1, αν επιτρεπόταν να αφαιρεθεί από τα κέρδη ενός φορολογικού έτους τέτοιας φύσης δαπάνη, τα 5 οφέλητης οποίας είναι μακροπρόθεσμα, αναπόφευκτα θα υπήρχε στρέβλωσητωνκερδώντηςεταιρείας. Η αντίθετη άποψηόπως την ανέπτυξε ο δικηγόρος των αιτητών συνοψίζεται ως εξής: Τα έξοδα της υποθήκης 10 πρέπει να αφαιρούνταιήνα μήν αφαιρούνταιανάλογα με το σκοπό για τον οποίο συνάπτεται το ενυπόθηκο δάνειο. Στην περίπτωση των αιτητών ήταν άμεσα έξοδα των οικοδομών που ανεγέρθηκαν. Έγιναν για την απόκτηση της αναγκαίας ρευστότητας για την ανοικοδόμηση 15 διαμερισμάτων που οι αιτητές διαθέτουνπρος πώλησηκαι όχι για εξασφάλιση μόνιμου αρχικού κεφαλαίου ή προς απόκτηση κάποιου πάγιου στοιχείου της επιχείρησης. Τα έξοδα αυτά ήταν επαναληπτικής φύσης γιατί οι αιτητές συνάπτουν συχνά ενυπόθηκα δάνεια που αποτελούν 20 αναγκαία προϋπόθεση για την ανέγερση των διαφόρων οικοδομών από τις οποίες προέρχεται το εισόδημα τους. Επομένως, τα έξοδα υποθήκης έγιναν εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για την απόκτηση του εισοδήματος των αιτητών και η παρούσα υπόθεση διακρίνεται από τις 25 υποθέσεις Tyttis and Co Ltd v.Republicκαι River Esta tes Ltd v. Republic (ανωτέρω) γιατί, στην περίπτωση τους, τα δάνεια είχαν συναφθεί για απόκτηση στοιχείων επένδυσης. Διευκρίνησε ο δικηγόρος των αιτητών πως τα έξοδα υποθήκης θαπρέπει να αφαιρούνταιακριβώς όπως 30 αφαιρούνται και οι τόκοι δανείων που συνάπτονται για σκοπούς ανάλογους και πως θα πρέπει να ισχύσουν και εδώ οι αρχέςπουδιέπουν το θέματων τόκων. Κατέληξε με την εισήγησηπως μιακαι ηαφαίρεσηπουδιεκδικήθηκεθα ήταν επιβεβλημένη ή όχι, ανάλογα με το σκοπό για τον 35 οποίο συνάφθηκε το δάνειο,ηπροσβαλλόμενη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί για μήδιεξαγωγή της δέουσας έρευνας προς εξακρίβωση αυτούτουσκοπού. Ο παραλληλισμός είναι εύστοχος αλλά δε νομίζω ότι δικαιολογείται να οδηγήσει στην αποδοχήτης άποψηςτων αιτητών. Αντίθετα μάλιστα. Από τη μελέτη της νομολογίας προκύπτει πως η έγκριση διεκδικήσεων για 4278 4 0 4 Α.ΑΛ. Α. Λόρδου Κατασκ.Ατδ ν.Δημοκρατίας κ.α. Κων/νίδης»Δ. αφαίρεση τόκων για δάνειαπου συνάπτονται δεν έχει ως έρεισμα την αποδοχήπως,ως θέμα ερμηνείας τουΝόμου, αποτελούν μή κεφαλαιουχικής φύσης δαπάνη αλλά δαπάνη που γίνεται εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για 5 την απόκτηση του εισοδήματος. (Βλ. Lanitis v. Republic
(1984)3 C.L.R. 1588, Beach Ltd v. Republic
(1988)3 C.L.R. 281, Sunrise Clothing Industry Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή Αρ. 686/88της 14 Ιουλίου
- Όπως εξηγήθηκε από την Ολομέλεια του Ανωτάτου 10 Δικαστηρίου στην υπόθεση Lanitis v. Republic (ανωτέρω),ηαφαίρεση των τόκωνγίνεται απότονΈφορο σε ορισμένες περιπτώσεις, κατά παραχώρηση, στα πλαίσια της διοικητικής πρακτικής που καθιερώθηκε με ειδικήεγκύκλιο του.Στηνυπόθεσηεκείνη, μεεγκύκλιο του 15 Εφόρου, διαφοροποιήθηκε η παλαιότερη πρακτική της αφαίρεσης τόκων, μεταξύ άλλων, και για αγορά μετοχών δημόσιων εταιρειών για να περιοριστεί στην αγορά,κάτω από προϋποθέσεις, μετοχών ιδιωτικών εταιρειών. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του 20 Εφόρου με την οποία απορρίφθηκε η διεκδίκηση για αφαίρεση τόκων για δάνειο που συνάφθηκε προς αγορά μετοχών δημόσιας εταιρείας ακριβώς γιατί το ποσό του δανείου ήταν, κατά το Νόμο, κεφάλαιο. Βρίσκουμε το σχετικό απόσπασμααπότηναπόφασηστησελίδα
- 25 "It is a well settled principle of income tax law, which has,also, been given statutory effect both here andinEn gland, that nodeduction from taxableincome is allowable in respect of capital employed or intended to be emplo30 yed in-a trade; and that interest on borrowed money, which is capital intended to be employed or is employed in trade, is not allowable as a deduction from taxable in come..." 35 Σε μετάφραση: 40 "Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή του φορολογικού δικαίου στο οποίο και δόθηκε νομική ισχύς τόσο εδώ όσο και στην Αγγλία, ότι καμιά αφαίρεση από το φορολογητέο εισόδημα είναι επιτρεπτή σε σχέση με κεφάλαιο που χρησιμοποιείται ή σκοπείται να χρησιμοποιηθεί σε μια επιχείρηση· και ότι τόκος για δανεισθέντα χρήματα, τα οποία είναι κεφάλαιο που 4279 Κων/νίδης,Δ. Α.ΛόρδουΚατασκ.Ατδ ν.Δημοκρατίαςκ,α.
(1992)σκοπείται να χρησιμοποιηθεί ή χρησιμοποιείται στο εμπόριο, δεν επιτρέπεται να αφαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα" Σύμφωνα με την απόφαση, δεν είναι δυνατό με 5 διοικητική πρακτική να καταργείται φορολογική υποχρέωση και, εν πάση περιπτώσει, δεν δημιουργείται δέσμευση από προηγούμενη διοικητική πρακτική όταν αυτή δεν συνάδει με την ερμηνεία και εφαρμογή των σχετικών νομοθετικών προνοιών. 10 Στην περίπτωση των εξόδων της υποθήκηςδεν υπάρχει καν το ανεπαρκές, εν πάση περιπτώσει, έρεισμα οποιασδήποτε διοικητικής πρακτικής. Κατ' αναλογία προς όσα αποτελούν την ορθή νομική προσέγγιση ^ αναφορικά με τη διεκδίκηση αφαίρεσης για τόκους δανείων, τα έξοδα της υποθήκης είναι δαπάνη γιατην απόκτηση κεφαλαίου καιδεναφαιρούνταιόπως ακριβώς αποφασίστηκε και στις υποθέσεις Kyriakos Tyllis και River Estates Ltd (ανωτέρω). Αυτό, ανεξάρτητα από το 20 σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιήθηκε ή πρόκειται να χρησιμοποιηθεί το προϊόν του ενυπόθηκου δανείου. Η αναφορά στην υπόθεσηKyriakos Tyllisσε αρχική υποθήκη και στην υπόθεση River Estates Ltdov(\\ πρόθεση χρησιμοποίησης των χρημάτων για σκοπούς επένδυσης, 2 5 πρέπει να διαβαστεί ωςπεριγραφικήτωνγεγονότων των υποθέσεων εκείνων. Ηαπόφασηστην υπόθεση Kyriakos Tyllis στηρίχτηκε στηνομολογία αναφορικά μετιςγενικές αρχές πουδιέπουν τηδιάκριση τηςκεφαλαιουχικής από την εισοδηματική δαπάνη, στηδε υπόθεση River Estates 30 Ltd η απόφασηαιτιολογήθηκε ακριβώς μεαναφοράστην αγγλική νομολογία πουυιοθετήθηκε στην υπόθεση Lani tis,την ουσίατης οποίαςκαι συνοψίζει. Καταλήγω ότι τα έξοδα της υποθήκης που 35 καταβλήθηκαν σε συνάρτηση μετην εξασφάλιση δανείου, αποσκοπούσαν στην επέκταση ή την ενίσχυση της κεφαλαιουχικής βάσης της εταιρείας και, επομένως, ο σχετικός λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί. (Βλ. G. Pavlou Textile Industries Ltd v.Δημοκρατίας, Προσφυγή459/78 40 της 31Οκτωβρίου 1989, Α. ΤριανταφυλλίδηςΕστέϊτςΑτδ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή 350/91 της 10 Απριλίου 1992). 4280 4 Α.Α.Δ. Α. Λόρδου Κατασκ.Ατδ ν.Δημοκρατίας κ.α. Κων/νίδης, Δ. Η απόφαση σε σχέση με το λόγο ακύρωσης που αναφέρεται στηφορολογία τωνκερδών από την πώληση τριών διαμερισμάτων, τον οποίο βρίσκω βάσιμο, μπορεί να είναι σύντομη. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι η 5 ακόλουθη: 10 'Τα πιο πάνω κέρδη αποτελούν κέρδη που φορολογούνται στο Νόμο Φόρου Εισοδήματος. Έχει ληφθεί υπόψητο γεγονός ότιηεταιρεία σας ασχολείται μετην ανέγερση και πώληση διαμερισμάτων εκτός από τις ξενοδοχειακές της επιχειρήσεις". Το Ανώτατο Δικαστήριο με μεγάλη σειρά αποφάσεων έχει καθορίσει τιςαρχές μεβάσητιςοποίες κρίνεται πότε 15 ηδιάθεση ακίνητης περιουσίας συνιστά εμπόριο καιέχει προσδιορίσει σειρά κριτηρίων που, ανάλογα με τις περιστάσεις, είναι σχετικά. Τακριτήρια αυτά δεν έχουν καθοριστεί με τρόπο εξαντλητικό. Στην υπόθεση Αμάνι Εντερπράϊσες(Χάουσες)Ατδ ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, 20 Α.Ε. 438της 27Μαρτίου 1990, απαριθμήθηκεησειράτων κριτηρίων που θεωρήθηκαν σχετικά απότην Κυπριακή Νομολογία. Κανένα όμως απότακριτήρια αυτά δενείναι καθοριστικό απόμόνο του. Το ζήτημα αποφασίζεται σε κάθε υπόθεση με βάση τις γενικές αρχές πουτο διέπουν 25 αφούσυνεξεταστεί τοσύνολοτων περιστατικών της.(Βλ. ΚυπριακήΔημοκρατίαv. Dr. ΣοφούλλαΑέρνη,Α.Ε. 793 της 17Μαΐου 1991). Στην παρούσα υπόθεση, όπως προκύπτει από το 30 απόσπασματης επιστολής του Εφόρουπουεμπεριέχει την προσβαλλόμενη απόφαση, δενεξετάστηκε το σύνολοτων περιστατικών. Όπως ρητάαναφέρεται,λήφθηκε υπόψητο γεγονός ότιοιαιτητές ασχολούνται, μεταξύ άλλων, καιμε την ανέγερση και πώληση διαμερισμάτων. Είναι και αυτό 35 ένααπότακριτήρια.Δενείναι όμως εύλογα επιτρεπτό να θεωρηθεί ως αποφασιστικής σημασίας από μόνο του χωρίς έρευνα σε σχέση με τα υπόλοιπα περιστατικά. Διαφορετική προσέγγιση θα συνεπαγόταν υιοθέτηση της άποψης πωςδενείναι νοητό εταιρεία που ασχολείται με 40 την εμπορία γης ή πουέχει στους σκοπούς της και την εμπορία γης,να αποκτήσει γη ως στοιχείο του πάγιου ενεργητικού της. 4281 Κων/νίδης,Δ. Α. Λόρδου Κατασκ.Ατδ ν.Δημοκρατίας κ.α.
(1992)Αυτήν ακριβώς την αντίληψη την απέρριψε ως λανθασμένη η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην εντελώς πρόσφατη απόφαση CD. Hay Properties Ltd. v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Α.Ε. 927 της 9 Σεπτεμβρίου 1992. Το σχετικό απόσπασμα είναι 5 διαφωτιστικό. "Οι σκοποί της εταιρείας προσδιορίζουν το λόγο ύπαρξης και οριοθετούν τα πλαίσια της λειτουργίας της. Στην προκείμενη περίπτωση οι σκοποί παρείχαν 10 έρεισμα για την απόκτηση και διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας. Οι σκοποί όμως της εταιρείας δεν είναι συμπερασματικοί ως προς την εμπορική της δραστηριότητα ούτε προκαθορίζουνταστοιχεία πάγιου ενεργητικού και τα αντικείμενα εμπορίου. Αυτά 15 προκύπτουν από τις εμπορικές δραστηριότητες της εταιρείας που, όπως και στην περίπτωση φυσικών προσώπων, υποδηλώνουν και τις προθέσεις της εταιρείας αναφορικά με την κτήση και διάθεση περιουσιακών στοιχείων". 20 Τα πιο πάνω έχουν τη θέση τους στην παρούσα υπόθεση. Αυτό το μέρος της προσβαλλόμενης απόφασης πρέπει να ακυρωθεί γιατί ήταν το αποτέλεσμα ελλιπούς έρευνας. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση εισηγήθηκε πως η προσβαλλόμενη απόφαση θα ήταν δυνατό να διασωθεί γιατί, από τη μελέτητου διοικητικού φακέλου,προκύπτει ως εύλογο συμπέρασμαότι,απότοσύνολοτων στοιχείων, 30 η πώληση των διαμερισμάτων συνιστούσε εμπορία. Δεν είναι όμως έργο του Ανωτάτου Δικαστηρίου η πρωτογενής εξακρίβωση των γεγονότων και η εξαγωγή συμπερασμάτων από αυτά. Το Ανώτατο Δικαστήριο 35 αναθεωρεί τη διοικητική απόφαση και, βέβαια, αυτό το έργο προϋποθέτει την ύπαρξη διοικητικής κρίσης που θα είναι καιτο αντικείμενο τηςαναθεώρησης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή 40 πετυχαίνει μερικώς. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται ως προς το μέρος που αναφέρεται στα έξοδα υποθήκης και ακυρώνεται ως προς το μέρος της 4282 25 4AAA. Α. ΛόρδουΚατασκ. Ατδ ν.Δημοκρατίαςκ.α. Κων/νίδης,Δ. που αναφέρεται στη φορολογία των κερδών από την πώλησητωνδιαμερισμάτων.Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμερικώςχωρίςέξοδα. 4283