clr/1992/1992_4_4597.pdf

(2)(μ) και(θ), αντίστοιχα, του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962,Ν. 15/

1. 10 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Προϋποθέσεις — Το πόρισμα της Χατζηϊωάννον«αϊ Άλλες ν,Δημοκρατίας και η υιοθέτηση τους στην κριθείσαπερίπτωση. Με τις κριθείσες ως συνεκδικαστέεςπροσφυγέςτους,οιαιτητές - 15 προσέβαλανδιάταγμα απαλλοτρίωσηςστο βαθμό και στην ένταση πουεπηρέαζετηνακίνητηιδιοκτησίατους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας τις προσφυγές, αποφάσισεότι: 20 25
2. Βάσει του Αρθρου 23.4 του Συντάγματος επιτρέπετα η απαλλοτρίωση γης για σκοπούς δημόσιας ωφέλειαςπου καθορίζονται σε γενικό περί απαλλοτριώσεωννόμο, του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμο του 1962, Ν. 15/62 που συνιστά τέτοιο νομοθέτημα που επιτρέπει 4597 Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας

(1992)μεταξύάλλων τηναπαλλοτρίωσηγηςγια "τηνδημιουργίαή συντήρησιν ή ανάπτυξιν τόπων αναψυχής",καθώς και για "την πολεοδομίαν,χωρονομία ήοικιστική" (Άρθρο 3

(2)(μ) και (θ) αντίστοιχα). OL λόγοι για τους οποίους απαλλοτριώθηκε η γη των αιτητών ανταποκρίνονται και στους δύο αυτούς σκοπούς και συνεπώς παρεχόταννομικό έρεισμα γιατηνέκδοσητουδιατάγματος. 5

1. Αλλος λόγος προσβολής του διατάγματος σύγκειται στην απουσία οριστικών σχεδίων για τη χρήση της γης οπόταν 10 ελλείπει η ανάγκη που αποτελεί προϋπόθεση για τη διενέργεια της απαλλοτρίωσης. Τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί αποκαλύπτουν την ύπαρξη συγκεκριμένων σχεδίων γιατηχρήσητηςγηςγια σκοπόδημόσιαςωφέλειας. Ό,τι δεν έχει οριστικοποιηθεί είναι το σχέδιο για την 15 ευρύτερη ανάπτυξη και εξωραϊσμό της περιοχής στο οποίο προβλέπεται ότι ταυφιστάμενα έργαθαενταχθούν.Ταέργα που δημιούργησαν την ανάγκη για την απαλλοτρίωση δεν εξαρτώνταιαπότηνυιοθέτηση ευρύτερου σχεδίου και έχουν μεν περιορισμένο αλλά αυτοτελήχαρακτήρα. 20
2. Ηαπόφαση στην Χατζηιωάννον και 'Αλλες ν. Δημοκρατίας με βρίσκει σύμφωνο. Ο σκοπός για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση ήταν σκοπός δημόσιας ωφέλειας βάσει του Αρθρου 3

(2)του Ν. 15/62 αφενός ενώ τα πραγματικά 25 γεγονότα θεμελιώνουν τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του μέτρου της απαλλοτρίωσης αφετέρου.Ηαπαλλοτρίωση ήταν αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών δημόσιας ωφέλειας που στοιχειοθετούν τα διατάγματα, δεν παρεχόταν υπαλλσκτική λύση, ενώ οι ενστάσεις των 30 αιτητών στην απαλλοτρίωση καθιστούσαν κάθε περαιτέρω προσπάθειαγια επίτευξησυμφωνίας ματαιοπονία. Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: Χατζηιωάννου και Άλλοι ν.Δημοκρατίας

(1990)3ΑΛΛ. 2877ChrysochouBros v. CY.TA.

(1966)3C.L.R. 482- 4 Q Hjiloannou v.Republic

(1983)3 C.L.R. 536Theodoridou v.Republic

(1984)3 C.L.R.

1. 4598 45 4Α.Α.Δ. Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας Προσφυγές. Προσφυγές με τις οποίες οι αιτητές επιδιώκουν την ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης υπό στοιχεία 5 Α.Δ.Π. 1192/89 στο βαθμό και έκταση που επηρεάζει την ακίνητηιδιοκτησία τους. Α. Σ.Αγγελίδης, γιατους αιτητές στην644/
2. 10 /7.Παυλίδης, γιατους αιτητές στην752/
3. Γ. Χ" Πέτρου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατους καθ*ωνη αίτηση. 15 Cur.adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με παράλληλες αιτήσεις οι αιτητές επιδιώκουν την ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης υπό τα στοιχεία Α.Δ.Π. 20 1192/89(δημοσιεύτηκε στις 28/7/89)στο βαθμόκαι έκταση που επηρεάζει την ακίνητη ιδιοκτησία τους. Τα κτήματα απαλλοτριώθηκαν για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, όπως αναφέρεται στο διάταγμα, που εξειδικεύονται στη δημιουργία διευκολύνσεων για το κοινό για τη χρήση της 25 παραλίας και άνετη πρόσβαση στη θάλασσα. Έργα υποδομής όπως κυματοθραύστες καθώς και αποχωρητήρια για χρήση των λουσμένων είχαν κατασκευασθεί σε παρακείμενο παραλιακό χώρο στα πλαίσιατου σχεδιασμού γιατηδημιουργία ανέσεων για τη 30 χρήση της παραλίαςαπότο κοινό. Επίσης επρόκειτο να οικοδομηδούν ντους για τον ίδιο σκοπό. Συγχρόνως ευρίσκοντο υπό εκπόνηση σχέδια για τη δημιουργία τουριστικού πάρκου με προοπτική τη συγχώνευση των έργων δημόσιας ωφέλειας που προβλέπονται από το 35 διάταγμα. Οι αιτητές στις δύο προσφυγές είναι ιδιοκτήτες απαλλοτριωθείσας γης με κοινά χαρακτηριστικά. Το αντικείμενο των δύο προσφυγών είναι το ίδιο, δηλαδή η 40 αναθεώρηση του διατάγματοςαπαλλοτρίωσης, και κοινοί είναι ουσιαστικά οι λόγοι για τους οποίους επιδιώκεται η ακύρωση του, διαπιστώσεις που κατέστησαν τη 4599 Πικής, Δ. Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας

(1992)συνεκδίκαση τους (των δυο προσφυγών) επιβαλλόμενο μέτρο. Κατά την ανάλυση των λόγων για τους οποίους επιδιώκεται η ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης θα αναφερόμεθασ' αυτούς χωρίς ιδιαίτερη μνεία στη μια ήτηνάλληπροσφυγή. 5 Μικρό μέρος της γης η οποία απαλλοτριώθηκε επηρεάζεται απόρυμοτομία,συναφήπρος τον παραλιακό δρόμο Λεμεσού, ενώ το υπόλοιπο εμπίπτει μέσα στη γραμμή προστασίας της παραλίας, ταξινομημένη για 10 πολεοδομικούς σκοπούς στη ζώνη Β1 που περιορίζει την οικοδομική ανάπτυξη στη δημιουργία τουριστικών εγκαταστάσεων με συντελεστή δόμησης 0.15:1, ποσοστό κάλυψης 0.10:1, και ύψος 27 ποδών (2 ορόφοι). Προκύπτει από τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί ότι οι 15 προσπάθειες των αιτητών στο παρελθόν για χαλάρωση των περιοριστικών όρων δε βρήκαν θετική ανταπόκριση από τις αρχές. Προβλήθηκε επίσης ο ισχυρισμός ότι αίτηση για την παραχώρηση άδειας οικοδομής, που υποβλήθηκε το 1985 και συνεπαγόταν μόνο οριακή 20 χαλάρωση των πολεοδομικών κανονισμών, δεν έτυχε οριστικής απάντησης. Ηπαρούσαδιαδικασίαδε συνιστά μέσο για την αναθεώρησηπράξεων ήπαραλείψεων άλλων από το επίδικο θέμα. Συνεπώς,δε θαμας απασχολήσει η τύχη της αίτησης εκείνης ή οποιοδήποτε θέμα άλλο από 25 την εγκυρότητα του επίδικου διατάγματος. Άλλο γεγονός στο οποίο πρέπει να αναφερθούμε είναι ότι εντός της περιουσίας των αιτητών ευρίσκονται κτίρια τα οποία χρησιμοποιούνται ως κατοικία (από τους γονείς τους) καθώς και εγκαταστάσεις παλαιού ελαιοτριβείου. 'Οτι 30 μπορεί νασημειωθεί είναι ότι υλοποίηση των σχεδίων των αιτητών για ανάπτυξη της περιουσίας τους θα συνεπαγόταντηνκατεδάφισητωνυφιστάμενων κτιρίων. Οι λόγοι για τους οποίους προσβάλλεται το διάταγμα 35 υποδιαιρούνται σεδύο ενότητες:(α) Εκείνους που αφορούντηδυνατότητα επίκλησης της συνταγματικής εξουσίας (Άρθρο 23.4) για την απαλλοτρίωση ακίνητης ιδιοκτησίας για σκοπούς 40 δημιουργίας ανέσεων για τηχρήση παραλιακώνχώρων και προσπέλασηστηθάλασσα, και 4600 4Α.Α.Δ. 5 Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας Πικής, Δ. (β)Λόγους που αφορούντο παραδεκτότου μέτρου τηςαπαλλοτρίωσης,εφόσοκριθεί ότιπαρέχεταινομικό έρεισμα για την υιοθέτηση του, στα συγκεκριμένα γεγονότατηςυπόθεσης. Η θέση των αιτητών είναι ότι η προστασία της παραλίαςκαιη δημιουργίαανέσεωνγιατοκοινόκοντά σε θαλάσσιουςχώρους δεσυνιστά σκοπόδημόσιαςωφέλειας ώστενανομιμοποιείται ηεπίκληση του επαχθούςγιατον 10 πολίτη μέτρου της απαλλοτρίωσης που προβλέπει το Άρθρο 23.4. Βάσει του άρθρου αυτού επιτρέπεται η απαλλοτρίωση γης για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας που καθορίζονται σε γενικό περί απαλλοτριώσεων νόμο, τον περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμο του 1962,Ν 15 15/62 που συνιστά τέτοιο νομοθέτημα που επιτρέπει μεταξύ άλλων την απαλλοτρίωση γης για "την δημιουργίανή συντήρησιν ή ανάπτυξιν τόπων αναψυχής", καθώς και για "την πολεοδομίαν, χωρονομίαν ή οικιστικήν" (Άρθρο 3

(2)(μ)και(θ)αντίστοιχα).Οιλόγοι 20 για τους οποίους απαλλοτριώθηκε, η γη των αιτητών ανταποκρίνονται και στους δυο αυτούς σκοπούς και συνεπώς παρεχόταν νομικό έρεισμα για την έκδοση του διατάγματος. 25 Άλλος λόγος προσβολής του διατάγματος σύγκειται στην απουσία οριστικών σχεδίων για τη χρήση της γης οπόταν ελλείπει η ανάγκηπου αποτελεί προϋπόθεσηγια τηδιενέργεια της απαλλοτρίωσης.Ταστοιχεία πουέχουν κατατεθεί αποκαλύπτουν την ύπαρξη συγκεκριμένων 30 σχεδίων για τη χρήση της γης, για σκοπό δημόσιας ωφέλειας. Ό,τι δεν έχει οριστικοποιηθεί είναι το σχέδιο για την ευρύτερη ανάπτυξηκαι εξωραϊσμό της περιοχής στο οποίο προβλέπεται ότι τα υφιστάμενα έργα θα ενταχθούν. Τα έργα που δημιούργησαν την ανάγκηγια 35 την απαλλοτρίωση δεν εξαρτώνται από την υιοθέτηση ευρύτερου σχεδίου και έχουν μεν περιορισμένο αλλά αυτοτελήχαρακτήρα. Ανάλογοι ισχυρισμοί μ' εκείνους πουπροβάλλονται σ' 40 αυτέςτις προσφυγές γιατηναπουσίατων προϋποθέσεων για την απαλλοτρίωση ακινήτου ιδιοκτησίας για τους σκοπούςτου επίδικουδιατάγματοςπροβλήθηκανκαι από άλλο επηρεαζόμενο ιδιοκτήτηστηνπροσφυγή782/89 αλλά 4601 Πικής,Δ. Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας

(1992)απορρίφθηκαν ως ανεδαφικοί για τους λόγους που εξηγούνται στην απόφαση του Δικαστή Στυλιανίδη στην Χατξηϊωάννον και Άλλες ν. Δημοκρατίας (εκδόθηκε στις 29/8/90). Στην απόφασηδιαπιστώνεται ότι οι σκοποί για τους οποίους διενεργήθηκε η απαλλοτρίωση συνιστούν σκοπούς δημόσιας ωφελείας μέσα στα συνταγματικά και νομικάπλαίσια. 5 Η απόφασηστην Χατξηϊωάννον με βρίσκει σύμφωνο. Ο σκοπός για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση ήταν 10 σκοπός δημόσιας ωφέλειας βάσει του άρθρου 3

(2)του Ν. 15/62 αφενός ενώ ταπραγματικάγεγονότα θεμελιώνουν τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του μέτρου της απαλλοτρίωσης αφετέρου. Οι άλλοι λόγοι που έχουν προβληθεί για την ακύρωση του διατάγματοςεδράζονταιστους ισχυρισμούς των αιτη­ τών ότι δεν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις που θέτει η νομολογία (Βλ. μεταξύ άλλων Chrysochou Bros v. CY.T.A.

(1966)3 C.L.R. 482, Hjiloannou v. Republic 2 0

(1983)3 C.L.R. 536, Theodoridou v. Republic

(1984)3 C.L.R.146, και Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας, 1929-1959, σελ. 87) για προσφυγή στο επαχθές μέτρο της απαλλοτρίωσης, όπως ο αποκλεισμός διαζευκτικών τρόπων για επίτευξη των σκοπών της 25 απαλλοτρίωσης, η πιθανότητα επανασχεδιασμού του έργου προς μετριασμό των επιπτώσεων στα περιουσιακά δικαιώματα των αιτητών,όπωςκαιπαράλειψητων αρχών να εξαντλήσουν τα περιθώρια για συμφωνία με τους αιτητές για την απόκτηση της γης. Κανένας από τους 30 λόγους αυτούς δεν κρίνεται βάσιμος. Η απαλλοτρίωση ήταν αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών δημόσιας ωφέλειας που στοιχειοθετούν τα διατάγματα, δεν παρεχόταν υπαλλσκτική λύση, ενώ οι ενστάσεις των αιτητών στην απαλλοτρίωση καθιστούσαν κάθεπεραιτέρω 35 προσπάθεια γιαεπίτευξη συμφωνίαςματαιοπονία. Μετά από προσεχτική εξέταση όλων των πτυχών της υπόθεσης δε διαπιστώνεται βάσιμος λόγος που να δικαιολογεί τηνακύρωσητης επίδικηςαπόφασης. 40 Οι προσφυγές απορρίπτονται- η επίδικη απόφαση επικυρώνεται στην ολότητα της βάσει του άρθρου 146.4 • 4602 4Α.Α.Λ. Τιμοθέουκ.α.ν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. (β).Δενεκδίδεται διαταγήγιαταέξοδα. Οιπροσφυγέςαπορρίπτονται χωρίς έξοδα. 4603