4Α.ΑΛ. 23Δεκεμβρίου, 1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΛΟΚΑΣΙΔΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΑΡΧΗΣΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Καθ'ης ηαίτηση. — 5 — - - — - -- - (ΥπόθεσηΑρ. 929/91)- Συνταγματικό Δίκαιο — Συνταγματικότητα Νόμου — Οποιαδήποτε νομοθετική πρόνοια αντίκειται στις πρόνοιες του Συντάγματος είναι αντισυνταγματική — Κρίση περί αντισυνταγματικότητας — Τα Άρθρα 19, 21.1και28 του Συντάγματος και ο Κανονισμός24
(1)και
(2)—Καμμία αντισυνταγματικότητα. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος — Αόγοι ακυρώσεως — Προκατάληψη — Ισχυρισμοί για προκατάληψη πρέπει να αποδεικνύονται μεβεβαιότητα. 10 Οργανισμοί Δημοσίου Δικαίου — Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου — Υπάλληλοι — Προαγωγές — Προσόντα —Ουσιώδης χρόνος συνδρομής τους — ΗRepublic v.Perirteous and Others και η εφαρμογήτηςστην κριθείσαπερίπτωση —Συνέπειες. Οργανισμοί Δημοσίου Δικαίου — Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου — Υπάλληλοι — Προαγωγές— Έκδηλη Υπεροχή — Για ναεπιτύχει έναςαιτητής στηνακύρωσηπροαγωγής άλλουπρέπει να αποδείξει όχι απλή αλλά έκδηλη υπεροχήέναντι τουπροαχθέντα. 20 Διοικητικό Δίκαιο — ΓενικέςΑρχές — Αρχή τηςμη αναδρομικότητας τωνδιοικητικών πράξεων —θεωρία και νομολογία — Εξαιρέσεις — Ανάπτυξη περί της μη συνδρομής εξαιρέσεως στην κριθείσα περίπτωση ελλείψει ειδικής νομοθετικής εξουσιοδότησης 25 ανάδρομης. 4801 Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ
(1992)Ακυρωτική Απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου — Μερική Ακυρότητα — Δυνατότητα διαχωρισμούκαι διάσωσης του νομίμουμέρους. Η αιτήτρια επεζήτησε με την προσφυγή την ακύρωση της προαγωγής του ενδιαφερομένου μέρους στη θέση Προϊσταμένων 5 Υπηρεσίας Β' (Οικονομικό Προσωπικό). Στην προσβαλλόμενη απόφασηδόθηκε επτάμηνηπερίπουαναδρομικήισχύς. Το Ανώτατο Δικαστήριο, μερικώς ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση,αποφάσισεότι: *" 1. Σχετικά με το ζήτημα περί τον Κανονισμό 24
(1)και
(2), όπως αυτός εκτίθεται στην Κ.Δ.Π. 91/89,στο Σύνταγμαδεν υπάρχει καμιά πρόνοια σχετικά με τον τρόπο προαγωγής υπαλλήλων της Αρχής. Ο Νόμος δίνει (με το Αρθρο 3 του 15 Νόμου 61/70) στην Αρχή εξουσία, ανάμεσα σ' άλλα, διενέργειας προαγωγών του προσωπικού της και θέσπισης κανονισμών που να ρυθμίζουν το θέμα. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθετικήπρόνοιαστην οποίανααντίκειται ο Κανονισμός αυτός.Οι μόνες πρόνοιες πουυποδείχθηκαν 20 από το δικηγόρο της αιτήτριαείναι τα Άρθρα 19,21.2 και 28 του Συντάγματος. Οποιαδήποτε νομοθετική πρόνοια αντίκειται σε πρόνοιες του Συντάγματος είναι αντισυνταγματική. Νομοθετική πρόνοια κηρύσσεται άκυρη ως αντισυνταγματική,αν αποδειχθεί πέρανπάσης λογικής 25 αμφιβολίας, ότι είναι ασύμφωνη και αντίθετη και δεν μπορεί να συνυπάρξει με το Σύνταγμα {Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και 'Αλλοι ν. Καραγιώργη και 'Αλλων, Αναθεωρητική Έφεση 1163,ημερομηνίας 14/2/91). Το Άρθρο 19 του Συντάγματος διαφυλάσσει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης,τον λόγου καιτης έκφρασης,το Άρθρο 21.2 το δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι, και το Άρθρο 28 τοδικαίωματης ίσης μεταχείρισης. 30 35 Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν είναι πολιτικάκόμματα κι" ούτε έχουν πολιτικές επιδιώξεις ανάμεσα στους σκοπούς τους. Ούτε ο Κανονισμός 24 έχει καμιά σχέση με πολιτικές επιδιώξεις. Ο διορισμός, ως μελών του Συμβουλίου Προσωπικού, ατόμων υποδεικνυομένων από 40 τις συνδικαλιστικές οργανώσεις που είναι αναγνωρισμένες από τη Αρχή, δεν αντίκειται σε καμιά πρόνοια του Συντάγματος. Ούτε και υπάρχει στον Κανονισμό 24, πρόνοια ότι οι διοριζόμενοι πρέπει ν'ανήκουν 4802 4Α.ΑΛ. 5 10 15 Κολοκασίδουv. ΑΤΗΚ συνδικαλιστικά στην οργάνωση που τους υποδεικνύει, ησ' οποιαδήποτε άλλη συνδικαλιστική οργάνωση. Τα υποδεικνυόμενα απότις συνδικαλιστικές οργανώσεις μέλη του Συμβουλίου Προσωπικού, δεν διορίζονται απότις συνδικαλιστικές οργανώσεις αλλά από το Γενικό Διευθυντή,πουασκεί μετον τρόποαυτόκάποιονέλεγχο ως προςτοποιαάτομαθα διορισθούν. 2. Οι συμμετοχές του Συμβουλίου Προσωπικού δεν εκπροσωπούν καμιά οργάνωση, αλλά σκοπός τους είναι η επιλογή των καλύτερων υποψηφίωνγιαπροαγωγή.Προςτο σκοπό αυτό πρέπει να ενεργούν αμερόληπτα. Ισχυρισμοί για προκατάληψηπρέπει να αποδεικνύονταιμε βεβαιότητα (Christou v.Republic
(1980)3C.L.R. 437,449-450). Ίο γεγονός ύχι-στο-Συμβούλιο-Προσωπικού Αξν.συμμετείχε άτομο που να υποδείχθηκε από τη συνδικαλιστική οργάνωση της οποίας η αιτήτρια είναι μέλος, δεν αποδεικνύειαπό μόνο τουπροκατάληψη. 20 25 30 35 40 Οι ισχυρισμοί της αιτήτριας για προκατάληψη δεν αποδείχθηκαν και απορρίπτονται ως αβάσιμοι. Ούτε η παραβίαση οποιουδήποτε απόταΆρθρα του Συντάγματος στα οποίαγίνεται αναφοράαποδείχθηκε.Τακριτήρια που εφάρμοσε το Συμβούλιο Προσωπικού, αναφέρονται στα πρακτικά του και εφαρμόστηκαν για όλους. Δεν υπήρξε άνιση μεταχείριση της αιτήτρια, ούτε πλήγηκαν τα συνδικαλιστικά τηςδικαιώματα. 3. ΣύμφωναμετηνυπόθεσηRepublic v.Pericleous &Others
(1984)3 C.L.R. 577, ουσιώδης χρόνος συνδρομής των προσόντων για προαγωγή, είναι, στην περίπτωση προαγωγών Δημοσίων Υπαλλήλων, η ημερομηνία λήψης από τηνΕΔΥ της πρότασης γιαπλήρωση τηςθέσης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε πρόταση για πλήρωση της επίδικης θέσης, αλλά απόφασηγια πλήρωση της που λήφθηκε από την ίδια την Αρχή, στις 3/5/91. Επομένως, __ ουσιώδης χρόνος συνδρομής των προσόντων γιαπροαγωγή με βάση τον οποίο θακριθεί ποιοι δικαιούνται να είναι υποψήφιοι, είναι η ημερομηνία αυτήκαιόχι οποιαδήποτε άλλη,προγενέστερη ή μεταγενέστερη. Η απόφασητου Συμβουλίου Προσωπικού ναλάβει υπόψη, ως ουσιώδη χρόνο συνδρομής τωνπροσόντων και άλλων 4803 Κολοκασίδου v.ΑΤΗΚ
(1992)στοιχείων κρίσεων των υποψηφίων, την ημερομηνία αφυπηρέτησης του προκατόχου της θέσης, είναι οπωσδήποτε λανθασμένη, με βάση τηνομολογία μας.Η ακύρωση της επίδικης απόφασης γιατο λόγο αυτόθα εξαρτηθεί όμως απότο κατά πόσο το γεγονός αυτό 5 επηρέασε καθόλου τη θέση της αιτήτριας, ως προς το ενδιαφερόμενο μέρος, αφού η προσφυγή δεν ασκήθηκε από οποιαδήποτε άτομο πουδεν είχε τα προσόνταγια προαγωγή κατά την 1/1/91, αλλά τα απέκτησε μέχρι την 3/5/
- 10 Τόσο η αιτήτρια όσο και το ενδιαφερόμενο μέρος, θεωρήθηκαν υποψήφιοι για προαγωγή. Επομένως,-το δικαίωμα της αιτήτριαγιαυποψηφιότητα,δεν επηρεάστηκε. Το ότι το Συμβούλιο Προσωπικού έκρινε την καταληλότητα 15 των υποψηφίων μεβάσητο πραγματικόκαθεστώς (στοιχεία κρίσεως), που επικρατούσε κατά την 1/1/91, επίσης δεν επηρέασετηθέσητηςαιτήτριας. Ο ισχυρισμός αυτός τηςαιτήτριας, ανκαιβάσιμος, έχει 2 0 μόνο ακαδημαϊκή σημασία στην παρούσα περίπτωση κι' επομένως δεν επηρεάζει την εγκυρότητα της επίδικης απόφασης.
- Το θέμα των κριτηρίων εγέρθηκε στις υποθέσεις Χ" ^5 Βασιλείου και 'Αλλοι ν.Αρχής ΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου, Υποθέσεις αρ.923/91και971/91, ημερομηνίας3/11/
- Συμφωνώ με τα όσα λέχθηκαν εκεί και απορρίπτωτον ισχυρισμό αυτό του δικηγόρου της αιτήτριας ωςαβάσιμο, 30 προσθέτοντας ότι θα ήταν παράλογο να εφαρμόζονταν άλλα κριτήρια απότο ένα και άλλα κριτήρια απότο άλλο όργανο.
- Οι LOLOI ακριβώς ισχυρισμοί γύρω από την σύσταση του " Διευθυντή εγέρθηκαν στην Χ" Βασιλείου ν. ΑΤΗΚ. Ο αδελφός Δικαστής κ. Κωνσταντινίδης, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς αυτούς, είπε ότι, "... πέρα από τα αντικειμενικά κριτήρια των φακέλων που και το ίδιοτο Διοικητικό Συμβούλιο τηςΑρχής μπορεί ναδιαπιστώσει, ^ 0 είναι ενδεδειγμένο ν' αξιοποιηθούν και όσα ο ίδιος ο Γενικός Διευθυντής γνωρίζει αναφορικάμε την υπηρεσιακή επίδοσηκαιαπόδοσητων υποψηφίων". 4804 4 Α ΛΑ. 5 10 _15 20 25 30 3* 40 45 Κολοκασίδου ν. ΑΤΗΚ Συμφωνώ με τα πιο πάνω,τα οποία και υιοθετώ για τους σκοπούς της παρούσαςυπόθεσης. Εξάλλου,η σύσταση του Γενικού Διευθυντή θα ήταν χωρίς καμιά ουσιαστική σημασία αν δεν πρόσθετε τίποτα σ' όσα θα μπορούσαν να εντοπισθούν απότα στοιχεία των φακέλων (Παπαϊωάννον ν. Δημοκρατίας).
- Για να επιτύχει ένας αιτητής την ακύρωση της προαγωγής άλλου προσώπου, πρέπει να αποδείξει όχι απλή, αλλά έκδηληυπεροχήέναντιτουπροαχθέντα. Αναφορικά με τη βαθμολογία των ενδιαφερομένων εν προκειμένω είναι δύσκολο να πει κανείς ποιος υπερέχει, με τον τρόπο που γίνεται η βαθμολογία, χωρίς να εξάγεται __γενική βαθμολογία. Δεν βλέπω να υπάρχει ουσιαστική υπεροχή κανεν6ςΓ'ΕσΤω~κι~αν υπάγει ελαφρήυπεροχήτης αιτήτριας, αυτή δεν μπορεί οπωσδήποτε να χαρακτηριστεί ως έκδηλη. Για υπολογισμό της αξίας των υποψηφίων,και τηνκαταλληλότητατους,σημασίαέχουν κι οιπαρατηρήσεις των Προϊσταμένων τους. Καισ' αυτήτηνπερίπτωση οι δύο υποψήφιοιείναιπερίπουίσοι. Η πείρα αποτελεί επίσης παράγοντα προσδιορισμού της καταλληλότητας των υποψηφίων. Και οι δύο υποψήφιοι έχουν σημαντική πείρα στην Αρχή. Το γεγονός ότι η αιτήτρια απόκτησε τα προσόντα της πριν το ενδιαφερόμενο μέρος, δεν επηρεάζει τον παράγοντα της πείρας.Οι υποψήφιοι είναι καιπάλιπερίπου ισοδύναμοι.
- Στο διοικητικό δίκαιο υπάρχει η αρχή της μη αναδρομικότητας των διοικητικών πράξεων (ΒλέπεRepu blic v.Mozoras
(1970)3C.L.R. 210,219). Στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας, 1929 - 1959 στη σελίδα 197, αναφέρεταιότι δεν μπορεί να δοθεί αναδρομικήισχύς σεπράξηπροαγωγήςυπαλλήλου. Στο γενικό κανόνα της μη αναδρομικότητας των διοικητικών πράξεων, υπάρχουν κι* ορισμένες εξαιρέσεις, που απαριθμούνται στις σελίδες 197-198 του πιο πάνω συγγράμματος. Ηπρώτη περίπτωση είναι ηύπαρξηειδικής διάταξης νόμου που να ορίζει ότι η διοικητική πράξη ανατρέχεισεχρόνο προγενέστερο τηςέκδοσηςτης. ο δικηγόρος της καθ' ης η αίτηση αναφέρθηκε στον 4805 Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ
(1992)Κανονισμό 10
(6)και ισχυρίστηκε ότι ο Κανονισμός αυτός παρείχετηναναγκαίανομοθετικήεξουσιοδότηση. Η κανονιστική αυτή διάταξηδεν ευνοεί όμως τη θέση του δικηγόρου της καθ' ης η αίτηση. Το γεγονός ότι οι κενές 5 θέσεις πρέπει να πληρώνονται εντός 6 μηνών από την κένωση ήδημιουργίατους,δεν παρέχει αφ' εαυτού έρεισμα για την πλήρωση των θέσεων με αναδρομική ισχύ. Ο Κανονισμός 10
(6)αναφέρεται στο χρόνο λήψης της διοικητικήςαπόφασηςκαιόχι στοχρόνοισχύοςτης. 10 Στην παρούσα περίπτωση άλλη μία ισχυριζόμενη νομοθετική εξουσιοδότηση είναι οι Προϋπολογισμοί της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου Νόμος του 1991 (Ν. 93/91).Στο νόμο αυτό, δεν υπάρχειειδικήδιάταξηπου 15 να εξουσιοδοτεί τη διενέργεια προαγωγών με αναδρομική ισχύ. Το γεγονός ότι ο νόμος αυτός κάλυπτε τιςδαπάνες της Αρχής για ολόκληρο το έτος 1991,δεν μπορεί απόμόνο του ναπροσδώσει την αναγκαία νομοθετική εξουσιοδότηση για τηναναδρομικήισχύτηςεπίδικηςπράξης. 20 8. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρχε ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση για διενέργεια της επίδικης προαγωγής με αναδρομική ισχύ. Για το λόγο αυτό,το μέρος της επίδικης απόφασης που αφοράτην αναδρομικότητατης προαγίογής 25 του ενδιαφερόμενου μέρους, πρέπει ν' ακυρωθεί.Το μέρος της επίδικης απόφασηςπου αφοράτην επιλογή του όμως, μένει άθικτο, αφού το παράνομο μέρος της επίδικης απόφασης μπορείναδιαχωρισθείαπό τονόμιμο,χωρίςνα τοεπηρεάζει. 30 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μερικώςχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις; Ρ.Ι.Κ. κ.ά ν.Καραγιώργηκ.ά.
(1991)3Α.ΑΛ. 159- 3 5 Christou v.Republic
(1980)3 C.LR. 437Republicv. PericleousandOthers
(1984)3C.L.R.577- 40 Χ" Βασιλείου και Άλλοι ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1996)4Α.ΑΛ. 4136ΠαπαϊωάννονκαιΆλλοι ν.Δημοκρατίας(Αρ.2)
(1991)3Α.ΑΛ. 713- ^5 4806 Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ 4Α.ΑΛ. Republic v.Mozoras
(1970)3C.L.R.210- 5 Ορδοδόξον ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1992)4 Α.ΑΛ. 2374· Γεωργίου ν. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου
(1992)4 Α.ΑΛ. 2569Panayides v.Republic
(1973)3C.L.R. 378SoteriadesandOthers v.Republic
(1987)3 C.LR.1604· Afxentiouv.PublicServiceCommission
(1973)3C.LR. 309· 15 Kotsonisv.Republic
(1986)3C.LR.2346· Papaiqannouv. Republic
(1987)3C.LR.474· derides andOthers v.Republic (No.l)
(1966)3C.LR. 70V 20 KissonergaDevelopmentCo. Ltdv.Republic
(1982)3C.LR.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγή με την οποία η αιτήτρια προσβάλλει την προαγωγή του ενδιαφερόμενου μέρους Ευθυμίου Κλεάνθους, στη θέση Προϊστάμενου Υπηρεσίας Β' (Οικονομικό Προσωπικό), στην υπηρεσία της καθ' ης η αίτησηΑρχής, από1/1/
- Α. Σ.Αγγελίδης, γιατον αιτητή. Κ.Χ" Ιωάννου, γιατηνκαθ'ηςη αίτηση. 35 Cur.adv. wit. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση.Η αιτήτρια με την προσφυγή της αυτή, προσβάλλει την προαγωγή του ενδιαφερόμενου μέρους Ευθυμίου 40 Κλεάνθους, στη θέση Προϊστάμενου Υπηρεσίας Β' (Οικονομικό Προσωπικό), στην υπηρεσία της καθ'ης η αίτησηΑρχής(ηΑρχή),από1/1/
- Ηαιτήτριαπροσλήφθηκεστηνυπηρεσίατης Αρχής στις 45 14/9/60καικατέχειαπό 1/1/86, τοβαθμό τουΕπιθεωρητή. 4807 Κονρρης,Δ. Κολοκασίόουν.ΑΤΗΚ
(1992)Το ενδιαφερόμενο μέρος προσλήφθηκε στην υπηρεσία της Αρχής στις 6/2/62 και κατείχε από 1/6/83 μέχρι την επίδικηαπόφαση,επίσης τοβαθμότουΕπιθεωρητή. Η Αρχή, με απόφαση της ημερομηνίας 3/5/91, αποφάσισε την πλήρωση μιας θέσης Προϊστάμενου Υπηρεσίας Β', Οικονομικό Προσωπικό, που κενώθηκε ύστερα από την αφυπηρέτηση του πρώην κατόχου της, από31/12/90. 5 10 - Η θέση του Προϊστάμενου Υπηρεσίας Β' είναι θέση Προαγωγής, και υποψήφιοι ήταν όσοι είχαν τριετή υπηρεσία στο βαθμό του Επιθεωρητή,που είναι ο αμέσως κατώτερος βαθμός. Ανάμεσα στους υποψήφιους.ήταν η αιτήτριακαιτο ενδιαφερόμενο μέρος. ^ Για σκοπούς διαδικασίαςπλήρωσης της θέσης συνήλθε, στις 26/7/91, το Συμβούλιο Προσωπικού για εξέταση του θέματος και παροχήσυμβουλής προς την Αρχή, σύμφωνα με τον Κανονισμό 10
(5)των περί Προσωπικού της Αρχής ° Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (Τροποποιητικών) Γενικών Κανονισμών (οι Κανονισμοί). Ταπρακτικά της συνεδρίας αυτής επισυνάφθηκανωςΤεκμήριο 2 στην ένσταση. Κατά τη συνεδρία αυτή, το Συμβούλιο Προσωπικού, αφού αναφέρθηκε στα απαιτούμενα προσόντα για πλήρωση της θέσης και μελέτησε τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα των υποψηφίων, σε συνδυασμό με την υπηρεσιακή τους κατάσταση, κατέληξε στο „ Π συμπέρασμα ότι 13 μόνο από τους υποψηφίους κατείχαν ταπροσόντα για προαγωγή. 2*> Στη συνέχεια το Συμβούλιο Προσωπικού, αφού έλαβε υπόψη τα Φύλλα Ποιότητας και τα στοιχεία των ^ προσωπικών φακέλων των 13 υποψηφίων που κατείχαν τα προσόντα για προαγωγή,όπως αυτά είχαν κατά την 1/1/91, επέλεξε 5 υποψηφίους ως τους επικρατέστερους. Ανάμεσα σ' αυτούς ήταν και το ενδιαφερόμενο μέρος, όχι όμως ηαιτήτρια. 4 0 Μετά από περαιτέρω αξιολόγηση και σύγκριση των 5 επικρατέστερων υποψηφίων, το Συμβούλιο Προσωπικού επέλεξε από τους 5 αυτούς υποψήφιους μόνο 3 τους 4808 4 Α.Α.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρηζ,Α. οποίους αφού κατέταξε κατά σειρά προτεραιότητας, πρότεινε ομόφωνα στην Αρχή ως τους ουσιαστικά καταλληλότερους για προαγωγή.Το ενδιαφερόμενο μέρος ήτανπρώτος στον κατάλογοαυτό. 5 Ακολούθως ο Γενικός Διευθυντής της Αρχής, αφού μελέτησε τα πρακτικά της πιο πάνω συνεδρίας του Συμβουλίου Προσωπικού, σύστησε το ενδιαφερόμενο μέρος για προαγωγή στην επίδικη θέση. Οισυστάσεις του 10 Γενικού Διευθυντή βρίσκονται στο Τεκμήριο 3 στην ένσταση. ι Τέλος, τοθέματέθηκε μαζί με όλα τα σχετικά έγγραφα, ενώπιον της Αρχής, που κατά τη συνεδρία της 15 ημερομηνίας .29/7/91, αφού μελέτησε όλαταενώπιοντης στοιχεία ~~που—αφορούσαν—τους—υποψηφίους-—και· αξιολόγησε ηίδια όλους τους υποψηφίους, έκρινε ότι το ενδιαφερόμενο μέρος υπερείχε των υπολοίπων σε ακαδημαϊκά καιεπαγγελματικά προσόντα καιήταν από 20 κάθε άποψη ο καταλληλότερος για προαγωγή στη θέση Προϊστάμενου Υπηρεσίας Β'(Οικονομικού Προσωπικού) και γι'αυτό αποφάσισε την προαγωγή του στη θέση αυτή, από 1/1/91. 25 Ως αποτέλεσμα, καταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. ι· 30 Με τη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου του αιτητή, επιδιώκεται ήακύρωση τηςεπίδικης απόφασης γιατους ακόλουθους λόγους:
(1)Παράνομα δόθηκε αναδρομική ισχύς στην προαγωγήχρν ενδιαφερόμενου μέρους. Α' 35 4 0
(2)Η 'αξιολόγηση των υποψηφίων και ο καταρτισμός καταλόγου, από το Συμβούλιο Προσωπικού, έγινε με βάση χρόνο προγενέστερο του ουσιώδους χρόνου συνδρομής των προσόντων για προαγωγή.'
(3)Το - Συμβούλιο Προσωπικού λανθασμένα εφάρμοσε,.;.ατά την αξιολόγηση^των υποψηφίων, τα κριτήρια το'ί',Κανονισμού 10
(7). 4809 Κοΰρρης, Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ
(1992)
(4)Η απόφαση του Συμβουλίου προσωπικού είναι αναιτιολόγητη.
(5)Η αιτήτρια έτυχε άνισης μεταχείρισης γιατί η ιδεολογία της δεν εκπροσωπείτο στο Συμβούλιο 5 Προσωπικού.
(6)Ο Κανονισμός 24, που προνοεί για τη συγκρότηση του Συμβουλίου Προσωπικού, είναι ultra vires προςτο Νόμοκαιτο Σύνταγμα. 10
(7)Οι συστάσεις του Γενικού Διευθυντή πάσχουν, είναι αναιτιολόγητες κι' αντίθετες με τα στοιχεία των φακέλων. 15
(8)Η Αρχή προέβηκε στη λήψη της επίδικης απόφασης χωρίς να διενεργήσει δική της έρευνα και ειδικότερα αναφορικά με τα προσόντα του ενδιαφερόμενου μέρους. 20
(9)Η αιτήτρια υπερέχει του ενδιαφερόμενου μέρους σε αξίακαιπροσόντα. Το πρώτο θέμα που πρέπει να εξετάσω είναι το θέμα της συγκρότησης του Συμβουλίου Προσωπικού. Αυτό 25 προϋποθέτει εξέταση των νομικών σημείων 5 και 6 όπως αριθμούνταιπιο πάνω. Ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίζεται ότι οι πρόνοιες του Κανονισμού 24 είναι εκτός της εξουσιοδοτήσεως 30 (ultra vires), του Νόμου και του Συντάγματος. Είναι η θέση της αιτήτριας ότι στο Συμβούλιο Προσωπικού εκπροσωπούνταν υπάλληλοι που ανήκαν συνδικαλιστικά σε όλες τις κομματικές παρατάξεις, εκτός του κόμματος στο οποίο ανήκει η αιτήτρια (που είναι η ΠΕΟ).Μ' αυτό 35 τον τρόπο,στερήθηκε η αιτήτρια,λόγω των πολιτικών της φρονημάτων,σύγκρισης απόόργανο χωρίςπροκατάληψη. Οι πρόνοιες του Κανονισμού 24 δημιούργησαν στην αιτήτρια δυσμενή και διαφοροποιημένη μεταχείριση, αντίθετη με τα Άρθρα 28, 21.2 και 19 του Συντάγματος 40 και είναι εκτός της εξουσιοδοτήσεως του Νόμου και των πιο πάνω Άρθρων του Συντάγματος,γιατί εισάγει τρόπο 4810 4 Λ.Λ.Λ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ Κούρρης,Δ. επιλογής από όργανο που έχει σκοπό την επιδίωξη συνδικαλιστικής υποστήριξης στα μέλη της συντεχνίας, την οποίαταμέλη τουεκπροσωπούν. 5 10 Ί5" 20 2 5 30 Ο Κανονισμός 24
(1)και
(2),όπως αυτόςεκτίθεται στην ΚΔΠ 91/89,έχει ως εξής: "24
(1)Εν τη Αρχή λειτουργεί Συμβούλιον Προσωπικού επιλαμβανόμενον των κατά ταςδιατάξεις των παρόντων Κανονισμών αρμοδίως εισαγομένων ζητημάτωντουΠροσωπικού.
(2)Το Συμβούλιον Προσωπικού συγκροτείται ως κάτωθι: (α)Εκ τριών υπαλλήλων τουΑνωτάτου ή Ανωτέρου Προσωπικού οριζομένων μετά των αναπληρωτών των του Γενικού Διευθυντού, εξ ών εις ορίζεται ως Πρόεδρος. (β)(ι) Εκ τριών υπαλλήλων μετά των αναπληρωτών των διοριζομένων υπό του Γενικού Διευθυντού, και υποδεικνυομένων υπό των οργανώσεων του Προσωπικού της Αρχής των αναγωριζομένων υπ' αυτής κατ' αναλογίαν του αριθμού των μελών του προσωπικού της Αρχής το οποίον εκπροσωπούν ως κατωτέρωπροβλέπεται". (ιι) Ο αριθμός των υπαλλήλων τον οποίον εκάστη οργάνωσις του προσωπικού της Αρχής δικαιούται να υπόδειξη εκ των τριών ανωτέρω υπαλλήλων του Συμβουλίου Προσωπικού δίδεται υπό του ακολούθου τύπου: 35 αριθμόςμελών προσωπικούτηςοργανώσεως Χ 3 4 0 συνολικός αριθμός των μελών του προσωπικού της Αρχής. Ο αριθμός των αναπληρωτών των ανωτέρω τριών 4811 Κούρρης,Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ
(1992)υπαλλήλων τον οποίον εκάστη οργάνωσις του προσωπικού της Αρχής θα υπόδειξη εκ των ανωτέρω αναπληρωτών των τριών υπαλλήλων του Συμβουλίου Προσωπικού δίδεταιυπότου ακολούθουτύπου: αριθμόςτων μελών προσωπικούτηςοργανώσεως Χ 3 συνολικός αριθμός των μελών του προσωπικού της 10 Αρχής. f (ιιι) Εις περίπτωσιν κατά την οποίαν διά της εφαρμογής των ανωτέρω υπολείπονται εις ή περισσότεροι του ενός υπάλληλοι διά να συμπληρωθή ^ ο αριθμός των ανωτέρω τριών υπαλλήλων ή των αναπληρωτών των, η συμπλήρωσις εκάστου αριθμού γίνεται κεχωρισμένως διά της υποδείξεως ενός υπαλλήλου υφ' εκάστης οργανώσεως, αρχής γενομένης από της οργανώσεως ηοποία διαθέτει το μεγαλύτερον 20 κλάσμα είτε εξ υπαρχής είτε ως υπόλοιπον και συνεχίζοντας μέχρι της συμπληρώσεως των τριών". Στο Σύνταγμα δεν υπάρχει καμιά πρόνοια σχετικά με τον τρόπο προαγωγής υπαλλήλων της Αρχής. Ο Νόμος 25 δίνει (με το άρθρο 3τουΝόμου 61/70)στην Αρχή εξουσία, ανάμεσα σ' άλλα, διενέργειας προαγωγών του προσωπικού της και θέσπισης κανονισμών που να ρυθμίζουν το θέμα. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθετική πρόνοια στην οποία να αντίκειται ο 30 Κανονισμός αυτός. Οι μόνες πρόνοιες πουυποδείχθηκαν από το δικηγόρο της αιτήτριας είναι τα Άρθρα 19, 21.2 και 28 του Συντάγματος. Οποιαδήποτε νομοθετική πρόνοια αντίκειται σε πρόνοιες του Συντάγματος είναι αντισυνταγματική. Νομοθετική πρόνοια κηρύσσεται 35 άκυρη ως αντισυνταγματική, αν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ότι είναι ασύμφωνη και αντίθετη και δεν μπορεί να συνυπάρξει με το Σύνταγμα (Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου και Άλλων ν.Καραγιώργη και Άλλων, 4 0 Αναθεωρητική Έφεση 1163,ημερομηνίας 14/2/91). Το Άρθρο 19 του Συντάγματος διαφυλάσσει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης, του λόγου και της 4812 4 Α.Α.Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ Κούρρης,Δ. έκφρασης, το Άρθρο 21.2 το δικαίωμα του συνδικαλίζεσθαι, και το Άρθρο 28 το δικαίωμα της ίσης μεταχείρισης. 5 Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν είναι πολιτικά κόμματα κι' ούτε έχουν πολιτικές επιδιώξεις ανάμεσα στους σκοπούς τους. Ούτε ο Κανονισμός 24 έχει καμιά σχέση με πολιτικές επιδιώξεις. Ο διορισμός, ως μέλητου Συμβουλίου Προσωπικού, ατόμων υποδεικνυομένων από 10 τις συνδικαλιστικές οργανώσεις που είναι αναγνωρισμένες από την Αρχή, δεν αντίκειται σε καμιά πρόνοια του Συντάγματος. Ούτε και υπάρχει στον Κανονισμό 24, πρόνοια ότι οι διοριζόμενοι πρέπει ν' ανήκουν συνδικαλιστικά στην οργάνωση που τους 15 υποδείκνυες ή~σ:~οποιαδήποτε—άλλη—συνδικαλιστική — οργάνωση. Τα υποδεικνυόμενα από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις μέλη του Συμβουλίου Προσωπικού, δε διορίζονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις αλλά από το Γενικό Διευθυντή, που ασκεί με τον τρόπο αυτό 20 κάποιοέλεγχοως προςτο ποια άτομαθαδιορισθούν. Οι συμμετέχοντες του Συμβουλίου Προσωπικού δεν εκπροσωπούν καμιάοργάνωση,αλλά σκοπός τους είναι η επιλογή των καλυτέρων υποψηφίων για προαγωγή. Προς 25 το σκοπό αυτό πρέπει να ενεργούν αμερόληπτα. Ισχυρισμοί για προκατάληψη πρέπει να αποδεικνύονται με βεβαιότητα (Chhstou v.Republic
(1980)3 C.L.R. 437, 449-450). 30 Το γεγονός ότι στο Συμβούλιο Προσωπικού δε συμμετείχε άτομο που να υποδείχθηκε από τη συνδικαλιστική οργάνωση της οποίας η αιτήτρια είναι μέλος, δεν αποδεικνύει από μόνο του προκατάληψη. Τα κριτήρια που εφάρμοσε το Συμβούλιο Προσωπικού κατά 35 χην επιλογή των καλυτέρων υποψηφίων, δεν είναι άλλα από τα οριζόμενα υπό των Κανονισμών, όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 2. Εξάλλου, ως μέλη του Συμβουλίου Προσωπικού συμμετέχουν, όχι μόνο τα 3 μέλη που υποδεικνύονται απότις συνδικαλιστικές οργανώσεις (και 40 διορίζονται από το Γενικό Διευθυντή), αλλά και 3 άλλα μέλη που ανήκουν στο Ανώτερο ή Ανώτατο Προσωπικό και επιλέγονται από το Γενικό Διευθυντή. Τηρείται έτσι κάποια ισορροπία μεταξύ των οριζομένων από τη 4813 ί Κούρρης,Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ
(1992)Διεύθυνση της Αρχής και των συνδικαλιστικών οργανώσεων των υπαλλήλων της Αρχής. Στην υπό κρίση περίπτωση, ηεπιλογή των καλυτέρων,κατάτην κρίση του Συμβουλίου Προσωπικούυποψηφίων,ήτανομόφωνηαπό όλα τα μέλη του Συμβουλίου Προσωπικού, είτε 5 υποδειχθέντα υπό συνδικαλιστικών οργανώσεων, είτεμη. Περαιτέρω, δεν έγινε καμιά αναφορά στις πολιτικές πεποιθήσειςτης αιτήτριας. Οι ισχυρισμοί της αιτήτριας για προκατάληψη δεν 10 αποδείχθηκαν και απορρίπτονται ως αβάσιμοι. Ούτε η παραβίαση οποιουδήποτε από τα Άρθρα του Συντάγματος σταοποίαγίνεται αναφορά αποδείχθηκε.Τα κριτήρια που εφάρμοσε το Συμβούλιο Προσωπικού, αναφέρονται στα πρακτικά του (Τεκμήριο 2), και 15 εφαρμόστηκαν για όλους. Δεν υπήρξε άνιση μεταχείριση της αιτήτριας, ούτε πλήγηκαν τα συνδικαλιστικά της δικαιώματα. Θαεξετάσω τώρατονομικό σημείο μεαριθμό2. 20 Η θέση της αιτήτριας είναι ότι το Συμβούλιο Προσωπικού ενήργησε κάτω από πλάνη, κρίνοντας την καταλληλότητα των υποψηφίων με βάση τα στοιχεία που τους αφορούσαν, όπως είχαν την 1/1/91, ημερομηνία 25 προγενέστερη του ουσιώδους χρόνου συνδρομής των προσόντων γιαπροαγωγή. Σύμφωνα με την υπόθεση Republic v. Pericleous & Others
(1984)3 C.LR. 577, 586, ουσιώδης χρόνος 3 0 συνδρομής των προσόντων για προαγωγή, είναι, στην περίπτωση προαγωγών Δημοσίων Υπαλλήλων, η ημερομηνία λήψης από την ΕΔΥ της πρότασης για πλήρωση της θέσης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε πρόταση για πλήρωση της επίδικης θέσης, αλλά 35 απόφαση για πλήρωση της που λήφθηκε απότην ίδιατην Αρχή, στις 3/5/
- Επομένως, ουσιώδης χρόνος συνδρομής των προσόντων για προαγωγή με βάση τον οποίο θα κριθεί ποιοι δικαιούνται να είναι υποψήφιοι, είναι η ημερομηνία αυτή και όχι οποιαδήποτε άλλη, 40 προγενέστερη ή μεταγενέστερη. Στα πρακτικάτου Συμβουλίου Προσωπικού (Τεκμήριο 4814 4ΑΛ.Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ Κούρρης,Δ. 2),αναφέρονταιταακόλουθα: 5 10 "Επίσης, ανέφερε ο κ. Μόδεστου, η παροχή συμβουλής από το Συμβούλιο Προσωπικού προςτην Αρχήγια τη θέσηαυτήθαπρέπει να γίνει, σύμφωναμε την πιο πάνω απόφασητηςΑρχής, μεβάση το νομικό και πραγματικό καθεστώς που επικρατούσε την 1 Ιανουαρίου 1991, ημερομηνία η οποία έπεται της ημερομηνίας αφυπηρετήσεως τουκ. Κουλούτσιου." Η απόφαση του Συμβουλίου Προσωπικού να λάβει υπόψη, ως ουσιώδη χρόνο συνδρομής των προσόντων και άλλων στοιχείων κρίσεως των υποψηφίων, την ημερομηνία αφυπηρέτησης του προκατόχου της θέσης, ^15_είναι^οπωσδήποτε λανθασμένη, με βάση τη νομολογία μας. Η ακύρωση της επίδικης "απόφασης^για-ιΌ-λόγο— αυτό θαεξαρτηθεί όμως από το κατά πόσο το γεγονός αυτό επηρέασε καθόλου τηθέση τηςαιτήτριας,ωςπρος το ενδιαφερόμενο μέρος, αφούηπροσφυγή δεν ασκήθηκε 20 από οποιοδήποτε άτομο που δεν είχε τα προσόνταγια προαγωγή κατά την 1/1/91,αλλά τααπέκτησε μέχριτην 3/5/
- Τόσο η αιτήτρια, όσο και το ενδιαφερόμενο μέρος, 25 θεωρήθηκαν υποψήφιοι για προαγωγή. Επομένως, το δικαίωμα της αιτήτριας για υποψηφιότητα, δεν επηρεάστηκε. Το ότι το Συμβούλιο Προσωπικού έκρινε την καταλληλότητα των υποψηφίων με βάση το πραγματικό καθεστώς (στοιχεία κρίσεως), που 30 επικρατούσε κατά την 1/1/91, επίσης δεν επηρέασε, κατά την κρίση μου, τη θέση της αιτήτριας έναντι του ενδιαφερόμενου μέρους καθότι, από έρευνα στους φακέλους τους, δεδιαπίστωσα την ύπαρξη οποιουδήποτε στοιχείου, μεταγενέστερου της 1/1/91και προγενέστερου 35 του χρόνου λήψης της απόφασης του Συμβουλίου Προσωπικού, πουη λήψη του υπόψη θα επηρέαζε καθ' οποιοδήποτε τρόποτην επίδικη απόφαση. Με βάση τα πιο πάνω, βρίσκω ότιο ισχυρισμός αυτός 40 της άιτήτριας, αν και βάσιμος, έχει μόνο ακαδημαϊκή σημασία στην παρούσα περίπτωση κι' επομένως δεν επηρεάζει την εγκυρότητα της επίδικηςαπόφασης. 4815 Κούρρης, Δ. Κολοκασίδον ν. ΑΤΗΚ
(1992)Τα επόμενα θέματαπουχρήζουν εξέτασης είναι ηκρίση των υποψηφίων, απότο Συμβούλιο Προσωπικού, με βάση τα κριτήρια του Κανονισμού 10
(7)και η αιτιολογία της απόφασης του Συμβουλίου Προσωπικού (θέματα με αρ.3 και 4). Ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε ότι το Συμβούλιο Προσωπικού, λανθασμένα εφάρμοσε, κατά τη διαδικασία επιλογής των καταλληλότερων υποψηφίων,τα κριτήρια που αναφέρονται στον Κανονισμό 10
(7)κι' ότι 10 τα κριτήρια αυτά μπορούσαν να εφαρμοσθούν μόνο από τηνΑρχή, κατάτηντελικήκρίσητωνυποψηφίων. Το ίδιο θέμα εγέρθηκε στις υποθέσεις Χ"Βασιλείον και Άλλοι ν.Αρχής ΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου,Υποθέσεις αρ. 15 923/91 και 971/91, ημερομηνίας 3/11/92, όπου ο αδελφός Δικαστής κ. Κωνσταντινίδης, εκδίδοντας την απόφαση του,είπε ταακόλουθα: "Ο Κανονισμός 10
(7)καθορίζει τακριτήρια με βάση 20 τα οποία διενεργούνται οι κρίσεις για προαγωγή. Η διαμόρφωση άποψης από το Συμβούλιο Προσωπικού προκειμένου να συμβουλεύσει το Διοικητικό Συμβούλιο της Αρχής, αποτελεί, όπως ορθά υποδεικνύουν οι καθ' ων η αίτηση, μέρος της 25 διαδικασίας των κρίσεων για προαγωγή. Δεν είναι βάσιμο το επιχείρημα πως ήταν ανεπίτρεπτη η διαμόρφωση της συμβουλής του Συμβουλίου Προσωπικού με βάση την υπηρεσιακή επίδοση και απόδοση των υποψηφίων και την εν γένει ουσιαστική 30 καταλληλότητα τους". Συμφωνώ με τα όσα λέχθηκαν πιο πάνω και απορρίπτω τον ισχυρισμό αυτό του δικηγόρου της αιτήτριας ως αβάσιμο, προσθέτοντας ότι θα ήταν 35 παράλογο να εφαρμόζοντανάλλακριτήριααπότο ένακαι άλλα κριτήριααπότο άλλο όργανο. Όσο για την αιτιολογία της απόφασηςτου Συμβουλίου Προσωπικού, αυτή βρίσκεται κατά τη γνώμη μου στα 40 πρακτικά της συνεδρίας του, Τεκμήριο 2, και συμπληρώνεται επίσης απόταστοιχεία των φακέλων. 4816 5 4Α.Α.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρης, Δ. Το επόμενο θέμα αφορά τις συστάσεις του Γενικού Διευθυντή. Ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε ότι είναι άκυρες γιατί είναι αναιτιολόγητες και αντίθετεςμε τα στοιχεία των φακέλων κι' ότι ο Γενικός Διευθυντής 5 έλαβε υπόψη κατά τη διαμόρφωση, τους και την προσωπική τουγνώμη πουόμως δεν καταγράφεται και που δενπροβλέπεται από τους Κανονισμούς ως στοιχείο κρίσεως. 10 Η λήψη υπόψη κατά τη διενέργεια προαγωγών,των εισηγήσεων τουΓενικού Διευθυντή, προνοείται από τους Κανονισμούς (Κανονισμός 10
(5)). __ Η εισήγηση του Γενικού Διευθυντή είναι η ακόλουθη "15 (Τέκμήρϊο"3)Γ - ~ -_ _ — 20 25 "Μελέτησα τα πρακτικάτηςσυνεδριάσεως 44/91του Συμβουλίου Προσωπικού καιπαραθέτωπιοκάτωτις απόψεις και την εισήγηση μου για πλήρωση της κενής θέσεως: Στα πρακτικά παρατίθενται πίνακεςτων υπαλλήλων που βρίσκονται στο βαθμότου Επιθεωρητή,που είναιο αμέσως κατώτερος βαθμός του Προϊστάμενου Υπηρεσίας Έ', έχουν συμπληρώσει τριετία στοβαθμό και δικαιούνταικρίσεως. 35 Στη συνέχεια το Συμβούλιο Προσωπικού εξετάζει ποιοι απότους Επιθεωρητές διαθέτουν τα ελάχιστα ειδικάπροσόντα που προβλέπονται στον Κανονισμό 8
(1)(Β)(β) ή πληρούν το Σχέδιο Υπηρεσίας για προσωπικό που προσλήφθηκε πριν τις 13.5.1972 ή πληρούν τις προϋποθέσεις για προαγωγή στο βαθμό του Προϊστάμενου Υπηρεσίας 'Β' Οικονομικού Προσωπικούκαικαταρτίζειτο σχετικό πίνακα. 40 Ακολούθως το Συμβούλιο Προσωπικού προχωρείσε αξιολόγηση των υποψηφίων υπαλλήλων και σε σύγκριση μεταξύτους και καταλήγει στηΣυμβουλήτου γιαπλήρωση τηςκενής θέσεως. 30 Από τη διεξοδική μελέτη των πρακτικών του 4817 Κονρρης,Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ
(1992)Συμβουλίου Προσωπικού, των προσωπικών φακέλων των υποψήφιων υπαλλήλων και από την προσωπική μου άποψηγιατον καθένααπόαυτούς,διαπιστώνω ότι η Συμβουλή του Συμβουλίου Προσωπικού είναι σωστή και δικαιολογημένη, γι" αυτό και εισηγούμαι προαγωγή 5 του υπαλλήλου Ευθυμίου Κλεάνθους
(1019)στο βαθμό του Προϊστάμενου Υπηρεσίας 'Β* Οικονομικού Προσωπικού. Ο Ε. Κλεάνθους διαθέτει καλά τυπικά προσόντα, 10 έχει πολύ καλή απόδοση, επίδοση και ικανότητες και κατά την άποψη μου είναι καθόλα κατάλληλος για προαγωγή". Οι ίδιοι ακριβώς ισχυρισμοί εγέρθηκαν και στην 15 υπόθεση Χ"Βασιλείον ν. ΑΤΗΚ (όπως πιο πάνω). Ο αδελφός Δικαστής κ. Κωνσταντινίδης, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς αυτούς, είπε ότι, "... πέρα από τα αντικειμενικά κριτήρια των φακέλων που και το ίδιο το Διοικητικό Συμβούλιο της Αρχής μπορεί να διαπιστώσει, 20 είναι ενδεδειγμένο ν' αξιοποιηθούν και όσα ο ίδιος ο Γενικός Διευθυντής γνωρίζει αναφορικά με την υπηρεσιακήεπίδοσηκαιαπόδοσητωνυποψηφίων". Συμφωνώ με τα πιο πάνω, τα οποία και υιοθετώ για 25 τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Εξάλλου, η σύσταση του Γενικού Διευθυντή θα ήταν χωρίς καμιά ουσιαστική σημασία αν δεν πρόσθετε τίποτα σ* ότι θα μπορούσαν να εντοπισθούν απόταστοιχεία των φακέλων (Παπαϊωάννου ν.Δημοκρατίας, Αναθεωρητική Έφεσηαρ. 30 891,ημερομηνίας 19/12/91). Το ίδιο ακριβώς αβάσιμος είναι κι' ο ισχυρισμός ότι η γνώμη του Γενικού Διευθυντή δενκαταγράφηκε. Η γνώμη του είναι ακριβώςαυτήπουκαταγράφεται. Οι αποφάσεις 35 στις οποίες παρέπεμψε ο δικηγόρος της αιτήτριας αφορούν περιπτώσεις στις οποίες αναφέρετο στα πρακτικά ότι λήφθηκαν υπόψη οι συστάσεις του Διευθυντή, χωρίς να καταγράφονται πουθενά αυτές οι συστάσεις, και διαφέρουν επομένως, από την παρούσα 40 περίπτωση (Βλέπε επίσης Χ'Έασιλείον ν. Α7ϊ/ΛΓ(όπως πιοπάνω)). 4818 4 Α.Α.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρης, Δ. Η εισήγηση του Γενικού Διευθυντή είναι αιτιολογημένη αφού αναφέρεισ'αυτήτίέλαβευπόψηγιατηδιαμόρφωση της, όπως και τογιατί σύστησε το ενδιαφερόμενο μέρος. Δεν υπάρχει τίποτε στους φακέλους στο οποίο ν* 5 αντίκειται αυτήησύσταση. Οι ισχυρισμοί του δικηγόρου της αιτήτριας πουαφορούν τις συστάσεις του Γενικού Διευθυντή, απορρίπτονται. Ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε επίσης ότιη 10 επίδικη απόφαση πρέπει ν*ακυρωθεί γιατο λόγο ότιη Αρχή δε διενήργησε δική της έρευνα όσον αφορά τα προσόντα του ενδιαφερόμενου μέρους. Αν και είχε ενώπιον τηςτηνεισήγηση τουΣυμβουλίου Προσωπικού, γι* αναγνώριση των προσόντων του ενδιαφερόμενου _15__μέρους στηΛογιστικήως ισοδυνάμωνμετο LCCI AccounΐίίϋΓΗί^ΚεΓΓόεν πρυέβηκεηίδια-σεκαμιάδιαπίστιοση.- _ 20 25 30 35 40 Στα πρακτικά του Συμβουλίου αναφέρονται,σχετικά,τα ακόλουθα: Προσωπικού "Αναφορικά με τα προσόντα του κ. Ευθυμίου Κλεάνθους και συγκεκριμένα τιςεξετάσεις Accounting StageIII(Advanced Level) του Royal SocietyofArts,το Συμβούλιο Προσωπικού έλαβε υπόψητην εγκύκλιο της Υπηρεσίας Δημόσιας Διοικήσεως και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών με αρ. 805 καιημερομηνία 20 Μαρτίου 1987 στην οποίαεπισυνάπτεταικατάλογος των προσόντων, στα οποία περιλαμβάνεται και το προσόν αυτό, που εγκρίθηκαν από τον Υπουργό Οικονομικών ως ισοδύναμα με τις εξετάσεις της Ανωτέρας Λογιστικής του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Λονδίνου (LCCIAccounting Higher). Ηεγκύκλιος αυτή της Δημόσιας Διοικήσεως και Προσωπικού επισυνάπτεται ωςΣυνημαένο'4'. Με βάση ταπιοπάνω, το Συμβούλιο Προσωπικού συμβουλεύει την Αρχή να θεωρήσει και αυτή τις εξετάσεις Accounting Stage III (Advanced Level)του Royal Society of Arts ως ισότιμες/ισοδύναμες μετις εξετάσεις του LCCIAccounting Higher". Η συμβουλή αυτή τέθηκε ενώπιον της Αρχής, στα πρακτικάτηςοποίας(Τεκμήριο 1)αναφέρονται ταεξής: 4819 Κούρρης.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ
(1992)"Με βάση όλα τα πιο πάνω, το Συμβούλιο, αφού έλαβε υπό-ψη τη Συμβουλή του Συμβουλίου Προσωπικού, την Εισήγηση του Γενικού Διευθυντή, το περιεχόμενο των προσωπικών τους φακέλων και τα Φύλλα 7,'.ότι-,Γας/Προαγωγής τους, συνέκρινε όλους 5 τους υποψήφιους μεταξύ τους και έκρινε ότι ο υποψήφιος Ευθύμιος Κλεάνθους
(1019)υπερέχει των υπολοίπων σε ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα και είναι απόκάθεάποψηο καταλληλότερος για πλήρωση της κενής θέσεως Προϊστάμενου ίο Υπηρεσίας 'Β' (Οικονομικού Προσωπικού),γι' αυτό και αποφάσισετην προαγωγήτου στον πιοπάνω βαθμό". Στα πρακτικά της Αρχής δε γίνεται ειδική μνεία στα προσόντα του ενδιαφερόμενου μέρους. Ησυμβουλή όμως 15 του Συμβουλίου Προσωπικού βρισκόταν ενώπιον της Αρχής και λήφθηκε υπόψη στο σύνολο της. Επομένως, μπορεί να συναχθεί, λαμβανομένου επίσης υπόψη του τεκμηρίου της κανονικότητας, το συμπέρασμα ότι ηΑρχή ενέκρινε την εισήγηση του Συμβουλίου Προσωπικού 20 σχετικά με τα υπό αναφορά προσόντα του ενδιαφερόμενου μέρους. Αυτό ενισχύεται κι' από την αναφορά, στο πιο πάνω απόσπασμα, ότι το ενδιαφερόμενο μέρος υπερέχει των υπολοίπων σε ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα. Εξάλλου η 25 υποψηφιότητα του ενδιαφερόμενου μέρους δεν επηρεάζεται από την κατοχή ή μη, από αυτόν, του προσόντος του LCCI Accounting Higher, ενόψει της τροποποίησης που έγινε στο σχέδιο υπηρεσίας του Βοηθού Λογιστικού Λειτουργού, στις 21/12/90, με την 30 ΚΔΠ 375/90. Αναφορικά με το νομικό σημείο με αριθμό 9, ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε ότι η αιτήτρια υπερέχει σε αξία,προσόντα και πείρα, μεταγενέστερη της 35 απόκτησης των προσόντων της. Σύμφωνα με την εισήγηση του, τα σχόλια των Προϊσταμένων είναι καλύτερα στην περίπτωση της αιτήτριας σε σύγκριση μ' αυτά του ενδιαφερόμενου μέρους. 40 Ο δικηγόρος της καθ' ης η αίτηση παρατήρησε ότι το ενδιαφερόμενο μέρος υπερέχει σε αρχαιότητα, προσόντα και πείρα, κι' ότι έχει καλύτερα σχόλια από τους 4820 4 Α.Α.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρης,Δ. Προϊσταμένους του σε σύγκριση με την αιτήτρια. Τέλος, δέχθηκε ότι η αιτήτριαυπερέχει ελαφράσε βαθμολογία. Για να επιτύχει ένας αιτητής την ακύρωση της 5 προαγωγής άλλου προσώπου, πρέπει να αποδείξει όχι απλή,αλλάέκδηληυπεροχήέναντι τουπροαχθέντα. Η κρίση των υποψηφίων για προαγωγή γίνεται σύμφωνα με τον Κανονισμό 10
(7), όπως τροποποιήθηκε 10 μετην ΚΔΠ 163/90καιπουέχει ως εξής: 15 20 25 "
(7)Οι κρίσεις για προαγωγή διενεργούνται με βάση την υπηρεσιακή επίδοση και απόδοση των υποψηφίων και την εν γένει ουσιαστική καταλληλότητα τους, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του προσωπικού τους φακέλου,ταφυλλαποιότηταςκΐΗ-τα-φύλλα-προαγωγής. τους. Η Αρχή διατηρεί το δικαίωμα κατά τις κρίσεις για προαγωγή να αποφασίζει κάθε φοράνα καλεί ήνα μην καλεί σε συνέντευξη του υποψηφίους για προαγωγή σε συγκεκριμένη θέση ή θέσεις: Νοείται ότι, στην περίπτωση που ηΑρχή αποφασίζει να καλέσει τους υποψηφίους για προαγωγή σε συνέντευξη, η κρίση θα διενεργείται σε συνδυασμό και με την προσωπική εντύπωση που αποκόμισαν για τους υποψηφίους ταμέλη της Αρχής". 30 Σύμφωνα με τον πιο πάνω Κανονισμό, η αρχαιότητα δεν αποτελεί κριτήριο προαγωγής. Επομένως, δεν εφαρμόζεται η νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τους δημόσιους υπαλλήλους, που στην περίπτωση τους η αρχαιότητα είναι ένα από τα νομοθετημένα κριτήρια 35 επιλογής. Αναφορικά με τη βαθμολογία των ενδιαφερομένων, είναι δύσκολο να πει κανείς ποιος υπερέχει, με τον τρόπο που γίνεται η βαθμολογία, χωρίς να εξάγεται γενική 40 βαθμολογία. Δε βλέπω να υπάρχει ουσιαστική υπεροχή κανενός. Έστω κι' αν υπάρχει ελαφρή υπεροχή της αιτήτριας, αυτήδεν μπορεί οπωσδήποτε να χαρακτηριστεί 4821 Κούρρης,Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ
(1992)ως έκδηλη. Για υπολογισμό της αξίας των υποψηφίων, και την καταλληλότητα τους, σημασία έχουν κι' οι παρατηρήσεις των Προϊσταμένων τους. Και σ' αυτήτην περίπτωση οι δύο υποψήφιοι είναι περίπου ίσοι. Τα σχόλια και για τους δύο είναι εξίσου καλά σ' όλα τα 5 χρόνια που καταγράφονται. Συστάσεις για προαγωγή υπάρχουν, στην περίπτωση της αιτήτριας,κατά ταχρόνια 1985, 1989 και 1990, στη δε περίπτωση του ενδιαφερόμενου μέρους στα χρόνια 1987, 1988, 1989 και
- Η σύσταση αυτή αποτελεί επίσης στοιχείο κρίσεως 10 της καταλληλότητας των υποψηφίων. Μπορεί να λεχθεί ότι η κρίση του ενδιαφερόμενου μέρους ως καταλληλότερου,ήτανεύλογαεφικτή. Η πείρα αποτελεί επίσης παράγοντα προσδιορισμού 15 της καταλληλότητας των υποψηφίων. Και οι δύο υποψήφιοι έχουν σημαντικήπείραστην Αρχή. Το γεγονός ότι η αιτήτρια απόκτησε τα προσόντα της πριν το ενδιαφερόμενο μέρος, δεν επηρεάζει τον παράγοντα της πείρας.Οι υποψήφιοιείναικαιπάλιπερίπουισοδύναμοι. 20 Ούτε και στα προσόντα υπερέχει η αιτήτρια. Αντίθετα υπάρχει κάποια υπεροχή εκ μέρους του ενδιαφερόμενου μέρους. 25 Με βάση τα πιο πάνω, βρίσκω ότι η απόφαση της Αρχής να θεωρήσει το ενδιαφερόμενο μέρος ως τον καταλληλότερο για προαγωγή ήταν εύλογα επιτρεπτή σ' αυτήν και εντός των πλαισίων της διακριτικής της ευχέρειας. Δεν υπάρχειοπωσδήποτε έκδηλη υπεροχή της 30 αιτήτριας. Ακόμα και στην περίπτωση που δεν υπήρχε απόφαση της Αρχής αναφορικά με την ισοτιμία των προσόντων του ενδιαφερόμενου μέρους με το LCCI Ac counting Higher, και πάλι η υπεροχή της αιτήτριας δε θα ήταν,κατάτηγνώμη μου,έκδηλη. 35 Το τί απομένει να εξεταστεί είναι το θέμα της αναδρομικότητας της επίδικης απόφασης. Η επίδικηαπόφασηλήφθηκεστις 29/7/91και δόθηκεσ' 40 αυτή αναδρομική ισχύς, από 1/1/91,προφανώς μόνο για το λόγο ότι ο προκάτοχος της θέσης αφυπηρέτησε στις 31/12/
- 4822 4 Α.Λ.Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ Κοΰρρης,Δ. Στο διοικητικό δίκαιο υπάρχει η αρχή της μη αναδρομικότηταςτωνδιοικητικώνπράξεων(Βλέπε Repu blic v.Mozoras
(1970)3C.L.R. 210, 219). 5 Στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας, 1929-1959 στη σελίδα 197, αναφέρεται ότι δεν μπορεί να δοθεί αναδρομική ισχύς σε πράξη προαγωγήςυπαλλήλου. 10 Στο γενικό κανόνα της μη αναδρομικότητας των διοικητικών πράξεων,υπάρχουνκι' ορισμένες εξαιρέσεις, που απαριθμούνται στις σελίδες 197-198 του πιο πάνω συγγράμματος. Η πρώτη περίπτωση είναι η ύπαρξη ειδικής διάταξης νόμου που να ορίζει ότι η διοικητική 15 πράξη ανατρέχεισε χρόνο~προγενέυτερο-τηςέκδοσής-της- Ο δικηγόρος της καθ' ης η αίτηση αναφέρθηκε στον Κανονισμό 10
(6)και ισχυρίστηκε ότι ο Κανονισμός αυτός παρείχε την αναγκαία νομοθετική εξουσιοδότηση. Ο 20 Κανονισμός 10
(6)έχειως εξής: 25 "Αι βάσει του παρόντος Κανονισμού προαγωγαί διενεργούνται εντός εξ μηνών αφ' ης κενωθή ή δημιουργηθή η πληρωθησομένη διά της προαγωγής θέσις." Η πιο πάνω κανονιστική διάταξη δεν ευνοεί, κατά τη γνώμη μου, τη θέση του δικηγόρου της καθ'ης η αίτηση. Το γεγονός ότι οι κενές θέσεις πρέπει να πληρώνονται 30 εντός 6 μηνών από την κένωση ή δημιουργία τους, δεν παρέχει αφ'εαυτού έρεισμα για την πλήρωση των θέσεων με αναδρομική ισχύ. Ο Κανονισμός αναφέρεται στο χρόνο λήψης τηςδιοικητικής απόφασης καιόχι στο χρόνο ισχύος της. 35 Ο δικηγόρος της καθ'ης η αίτηση πρόβαλε επίσης τον ισχυρισμό ότι ο περί Προϋπολογισμού Νόμος της Αρχής, για το 1991, παρέχει την απαιτούμενη νομοθετική εξουσιοδότηση για την αναδρομική ισχύ της επίδικης 40 προαγωγής. Υποστήριξε τον ισχυρισμό του μεαναφορά στις υποθέσεις Ορθοδόξου και Αλλων ν. Αρχής Τηλεπι κοινωνιώνΚύπρου,Υπόθεση αρ. 816/91, ημερομηνίας 30/6/92 καιΓεωργίου ν.ΑρχήςΤηλεπικοινωνιών Κύπρου, 4823 Κοΰρρης,Δ. Κολοκασίδουν.ΑΤΗΚ
(1992)Υπόθεσηαρ. 819/91, ημερομηνίας 17/7/92. Στις υποθέσεις αυτές έγινε δεκτό ότι ο περί Προϋπολογισμού Νόμοςτης Αρχής παρείχε την αναγκαία νομική εξουσιοδότηση για αναδρομική ισχύ των προαγωγών. 5 Η κάθε περίπτωση εξετάζεται σύμφωνα με τα δικάτης περιστατικά. 10 Η υπόθεση Panayides v.Republic
(1973)3 C.L.R. 378, αφορούσε προαγωγή σε θέση που δημιουργήθηκε λόγω αναδιοργάνωσης στο Τμήμα. Προς το σκοπό πλήρωσης της, ανάμεσα σ' άλλες, θεσπίστηκε ο περί Συμπληρωματικού Προϋπολογισμού Νόμος (Αρ. 9) του 1970, (αρ.34/70). ΣτοΝόμοαυτό,πουδημοσιεύθηκε στις 15/5/70, υπήρχεηακόλουθη πρόνοια: 15 "Διάθεσις χρημάτων αναγκαίων διά τους μισθούς από της 1ης Ιανουαρίου μέχρι της 31ης Δεκεμβρίου 2 ^ 1970, των ιδρυομένων νέων θέσεων...". Η Ολομέλεια του Δικαστηρίου βρήκε, με βάση την πρόνοια αυτή, ότι υπήρχε η αναγκαία νομοθετική εξουσιοδότηση γιατην αναδρομικήισχύ τηςπροαγωγής. 25 Αλληυπόθεση σχετική με το θέμα,είναι ηυπόθεση Soteriades and Others v. Republic
(1987)3 CL.R. 1604, που αφορούσε την πλήρωση θέσεων με αναδρομική ισχύ. Οι θέσεις δημιουργήθηκαν με τον περί Δημοσίας 30 Υπηρεσίας της Δημοκρατίας (Ίδρυσης Προσωρινών Θέσεων) Νόμο του 1981,που θεσπίστηκε στις 10/7/81. Το 1982, θεσπίστηκε ο περί ΕκτάκτωνΔημοσίων Υπαλλήλων (Διορισμός εις Δημοσίας Θέσεις) (Τροποποιητικός)Νόμος του 1982 (Αρ. 15/82).Ο Νόμοςθεσπίστηκε στις 9/4/82, και 35 περιλάμβανε, στο άρθρο 3, ειδική πρόνοια με βάση την οποία έκτακτοι υπάλληλοι που ήταν στην υπηρεσία κατά την ημερομηνία θεσπίσεως του βασικού Νόμου (10/7/81) διορίζονταν σε κατάλληλη θέση στη Δημόσια Υπηρεσία, 4 0 από τηνημερομηνία αυτή(10/7/81). Στα Πορίσματα Νομολογίας 4824 του Συμβουλίου 4 Α.Α.Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρης, Δ. Επικρατείας. 1929-1959.αναφέρονται,στη σελίδα 197, τα ακόλουθα: 5 10 15 20 "Κατά κανόνα, αι διοικητικαί πράξεις ισχύουν από της εκδόσεως των και δεν έχουν αναδρομικήν δύναμιν... Η αρχή αύτη ισχύει επί ατομικών και κανονιστικών πράξεων... Ούτω δεν δύναται να δοθή αναδρομική ισχύς εις πράξινπροαγωγής υπαλλήλου... Από της αρχής της μη αναδρομικότητος των διοικητικών πράξεωναναγνωρίζονται εντη νομολογία αικάτωθι εξαιρέσεις: α. Επί υπάρξεως ειδικής διατάξεως ~ νόμους οριζούσης ότι η διοικητική πράξις ανατρέχει εις χρόνον προγενέστερον της εκδόσεως της:20
(45). Αλλ' εκ μόνου του γεγονότος, ότι ο νόμος έχει αναδρομικήν δύναμιν, δεν συνάγεται αναγκαίως και βούλησις του νομοθέτου, όπως και η κατ' εξουσιοδότησιν αυτού εκδιδομένη διοικητική πράξις ενέχη ρύθμισιν αναδρομικήν: 1787-1789
(52)". Οι αποφάσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω, συνάδουν 25 με το πιο πάνω απόσπασμα από τα Πορίσματα Νομολογίας. Στις περιπτώσεις εκείνες υπήρχε ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση. Στην υπόθεση Afxentiou v. Public Service Commis· 30 sion
(1973)3 C.L.R. 309, ο Δικαστής κ. Α. Αοΐζου, όπως ήταν τότε, διαφοροποιώνταςτην υπόθεση Panayides(την πρωτόδικη, αφού η απόφαση της Ολομέλειας ήταν μεταγενέστερη), είπε στις σελίδες 318-319, ότι το γεγονός της δημιουργίας μιας θέσης με τον Προϋπολογισμό, ο 35 οποίος καλύπτει ολόκληρο το χρόνο στον οποίο αναφέρεται, δεν μπορεί από μόνο του να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με ρητή νομοθετική εξουσιοδότηση για την πλήρωση της θέσηςαναδρομικά. 40 Οι υποθέσεις. Panayides (ανωτέρω) και Afxentiou (ανωτέρω),ακολουθήθηκανκαι στην υπόθεση Kotsonis ν. Republic
(1986)3 C.L.R. 2346, όπου το Δικαστήριο αποφάσισε ότι παρόλο που υπήρχε ειδική πρόνοια στον 4825 Κούρρης,Δ. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ
(1992)Προϋπολογισμό για προαγωγή Λογιστικών Λειτουργών, 2ης Τάξης, που πληρούσαν ορισμένες προϋποθέσεις, στη θέση Λογιστικού Λειτουργού, 1ης Τάξης, άμα τη συμπληρώσει ενός χρόνου υπηρεσίας στο ανώτατο όριο της κλίμακας της θέσης τους, η πρόνοια αυτή ήταν 5 δυνητική και δεν υποχρέωνε την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας να προβεί σε αναδρομικές προαγωγές. Σχετική είναι και η υπόθεση Papaioannou v. Republic
(1987)3 C.L.R. 474, όπου γίνεται αναφορά στην προηγούμενη νομολογία. 10 Στην παρούσα περίπτωση, η ισχυριζόμενη νομοθετική εξουσιοδότηση είναι ο περί Προϋπολογισμού της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου Νόμος του 1991 (αρ. 93/91). Στο νόμο αυτό, δεν υπάρχει ειδική διάταξη που να 15 εξουσιοδοτεί τη διενέργεια προαγωγών με αναδρομική ισχύ. Το γεγονός ότι ο νόμος αυτόςκάλυπτε τιςδαπάνες της Αρχής για ολόκληρο το έτος 1991, δεν μπορεί από μόνο του να προσδώσει κατά τη γνώμη μου, την αναγκαία νομοθετική εξουσιοδότηση για την αναδρομική 20 ισχύ της επίδικης πράξης, ενόψει του πιο πάνω αποσπάσματος από τα Πορίσματα Νομολογίας και των προαναφερθεισώναποφάσεων. Με βάση τα πιο πάνω βρίσκω ότι στην παρούσα ^5 περίπτωση δεν υπήρχε ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση για διενέργεια της επίδικης προαγωγής με αναδρομική ισχύ. Για το λόγο αυτό,το μέρος της επίδικηςαπόφασης που αφορά την αναδρομικότητα της προαγωγής του ενδιαφερόμενου μέρους, πρέπει V ακυρωθεί. Το μέρος 30 της επίδικης απόφασης που αφορά την επιλογή του όμως, μένει άθικτο, αφού το παράνομο μέρος της επίδικης απόφασης μπορεί να διαχωρισθεί από το νόμιμο, χωρίς να το επηρεάζει (Βλέπε Clerides and Others (No. 1) v. Republic
(1966)3 C.L.R. Ί01,Kisso- 35 nerga Development Co. Ltd. v.Republic
(1982)3 C.L.R. 462, 477, Panayides v.Republic (ανωτέρω), σελίδα 383 και Papaioannou v. Republic (ανωτέρω), σελίδες 488489). 40 Ως αποτέλεσμα η παρούσα προσφυγή επιτυγχάνει μερικώς και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται κατά την 4826 4A.A.A. Κολοκασίδου ν.ΑΤΗΚ Κούρρης,Δ. έκτασηπουαναφέρεταιπιο πάνω. Δενεκδίδεται διαταγή γιαέξοδα. 5 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμερικώςχωρίςέξοδα. 4827