4 ΑΛΛ. ΠΦεβοουαοίου, 1992 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ INTERPRESERVES LIMITED, Αιτητές, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΦΟΡΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ(Αρ.1), Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 974/90). 5 10 15 20 Εμπορικά σήματα — Ένσταση — Απόφαση Εφόρον επί ενστάσεως εγγραφής εμπορικού σήματος — Πράξη διοικητική που προσβάλλεται με προσφι/γή βάσει του άρθρον 146 τον Συντάγματος —Ακνρωτικός έλεγχος διοικητικού δικαστηρίου — Περιορίζεται στην έρεννα της νομιμότητας της απόφασης και δεν νποκαθίσταται η εκτίμηση τον Εφόρον με τη γνώμη τον δικαστηρίου. Εμπορικά σήματα — Ένσταση για την εγγραφή σήματος — Η απόφαση του Εφόρον δεν δεσμεύεται από την απόφαση δικαστηρίου σε αγωγή για "passing off — Αντοτέλεια των δύο διαδικασιών. Εμπορικά σήματα — Έφορος Εμπορικών Σημάτων — Οι περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμοί 1951 έως 1984— Διάταξη 46 — Διακριτική ευχέρεια στον Έφορο να δέχεται μαρτυρία ή πρόσθετη μαρτυρία οποτεδήποτε. Εμπορικά Σήματα — Ένσταση για την εγγραφή εμπορικού σήματος λόγω της ομοιότητας τον ή της απομίμησης άλλον σήματος — Η απόφαση του Εφόρον ως προς την πιθανότητα ή τον κίνδννο εξαπάτησης ή δημιονργίας σνγχισης δεν παραγκωνίζεται εύκολα — Εκτός αν ηαπόφαση δεν είναι λογικά επιτρεπτή. 549 Interpreserves Ltd.v.Δημοκρατίας(Αρ. 1)
(1992)Οι αιτητές με την προσφυγή τους αυτή προσέβαλαν την απόφαση της Εφόρου εμπορικών σημάτων να απορρίψει την ένστασητους και να επιτρέψει την εγγραφήτου σήματος "TESCO" από την αλλοδαπήεταιρείαTescoStores Ltd. Προς υποστήριξη τηςπροσφυγής τους, οι αιτητές, που είχαν εγγράψει απότο 1978 τοσήμαTASCO,ισχυρίστηκαν ότι: (α) ΗΈφορος παρέλειψε να προβεί στηδέουσα έρευναπου οδήγησε σε πραγματική και νομική πλάνη ως και σε 10 κατάχρηση ή υπέρβαση εξουσίας γιατί αγνόησε το δεδικασμένο που δημιούργησε απόφασηδικαστηρίου με την οποία κέρδισαν την αγωγή που είχαν καταχωρήσει κατά των ενδιαφερομένων μερών για τη διάπραξη του αδικήματος"passingoff σε βάροςτους. ~* (β) Ενόψει της διάταξης 46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951 έως 1984 η ένορκη κατάθεση του δικηγόρου της εταιρείας Tesco δεν έπρεπε να είχε επιτραπεί. (γ) Ενώ δεν αποδείχθηκε από ανεξάρτητη πηγή η Έφορος λανθασμένα συμπέρανε ότι τα ξένα έντυπα, στα οποία διαφημιζόταν η εταιρεία Tesco, κυκλοφορούσαν και διαβάζονταν πράγματιστην Κύπρο. 20 25 (δ) Η εταιρεία Tesco δεν μπόρεσε με την μαρτυρία που προσκόμισε να αποσείσει το βάρος απόδειξης πουέφερε για να αντικρούσει τηνένσταση. Τοδεεύρημα της Εφόρουότι ο διευθυντής τηςαιτήτριας εταιρείας δενανέφερε καν ότι 30 παραπλανήθηκε ο ίδιος απότην ομοιότητα του σήματος των ενδιαφερομένων δεν είναι ορθό. (ε) Ηαπόφασητης Εφόρου έσφαλε ως προς τα συμπεράσματα της αναφορικά με τα Αρθρα 13 και 14 τα οποία και 35 παρερμήνευσε γιατί υπήρχε εκπληκτική ομοιότητα, ηχητική και οπτική ανάμεσα στα σήματα ικανή να δημιουργήσει σύγχυση ή να εξαπατήσει και εν πάση περιπτώσει τα προϊόντα ήταντης ίδιαςκατηγορίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι:
(1)Ηκρίση του'Εφόρου σε τέτοιο ζήτημα, όπως δέχθηκε η 550 40 4ΑΛΛ. 5 10 Interpreserves Ltd.v.Δημοκρατίας (Αρ.1) νομολογία, είναι πράξη διοικητική που προσβάλλεται παραδεκτώς στο Ανώτατο Δικαστήριο με αίτηση ακυρώσεως κάτω από το Άρθρο 146
(1)του Συντάγματος. Και σ' αυτό το πεδίο του δικαίου όμως ο ακυρωτικός έλεγχος δεν κινείται μέσα σε απεριόριστα όρια. Η δικαιοδοτική εξουσία που επιτελεί το διοικητικό δικαστήριο αυτοπεριορίζεται στην έρευνα τηςνομιμότητας της απόφασης που αφορά στην εγγραφή εμπορικού σήματος. Το δικαστήριο δεν επεμβαίνει στις περιπτώσεις που η κρίση του Εφόρου, ως αρμοδίου οργάνου, ήταν λογικά δυνατή, στα πλαίσια των εξουσιών που του απονέμει ο νόμος. Ακόμη το δικαστήριο είναι ιδιαίτερα προσεκτικό να μην υποκαταστήσει την εκτίμηση του Εφόρουμετηδικήτουγνώμη. 15 20 25
(2)Ηεισήγηση πωςηαπόφασητου δικαστηρίου αναφορικά με την αγωγή για "passing off δέσμευε την Έφορο, παραγνωρίζει τηδιαφορετική φύση τωνδύο διαδικασιών, όπως μπορεί να συναχθεί και απότο περιεχόμενο του Αρθρου
- Ενώ δενπρέπει ναλησμονείται ότιτο αδίκημα "passing off, που αναπτύχθηκε από το κοινοδίκαιο, ενσωματώθηκε στο Αρθρο 35 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
- Τηδιάκριση επιβεβαιώνει η απόφαση Νικολάου Μαρκαντώνη ν.Δημήτριου Νικολαΐδη,
(1976)1J.S.C. 70, στην οποία αναφέρθηκεηδικηγόροςτης Δημοκρατίας: "The two proceedings in question are distinctly different, though they may overlapto acertain extent." 30 35 40 Η εκφρασθείσα άποψη ενισχύεται από περικοπή στον Kerly,παράγραφος 16-14 σελ.356μετον τίτλο: "The act af fords nobar to a passing-off action", τηνοποία υιοθετεί η απόφαση. Καταλήγωπως δεν υπάρχει καταστρατήγησητης αρχής του δεδικασμένου, δεδομένης της αυτοτέλειας των διαδικασιών.
(3)Αναφορικά μετον ισχυρισμό πωςβάσει τηςδιάταξης46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951έως 1984 ηένορκη κατάθεση του δικηγόρου τηςεταιρείας Tesco δεν έπρεπενα είχε επιτραπεί,αυτόςείναι αβάσιμος.Ηεπίκληση του καν. 46 είναι άσχετη. Οι διατάξεις του δεν υποστηρίζουν τέτοια άποψη. Αντίθετα παρέχει διακριτική 551 Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1992)ευχέρεια στον έφορο να δέχεται μαρτυρία ή πρόσθετη μαρτυρία οποτεδήποτε. Αυτό προκύπτει ξεκάθαρα από απλήανάγνωσητουκειμένου της διάταξης46.
(4)Όσον αφορά τον ισχυρισμό της μη απόδειξης της 5 κυκλοφορίας και ανάγνωσης των ξένων εντύπων στην Κύπρο, πρέπει να υποδειχθεί πως ο ίδιος διευθυντής των αιτητών, που τυγχάνει να είναι και ο κυριότερος μέτοχος τους, στην ένορκη του κατάθεση της 15/10/88παραδέχεται και τα δύο αυτά γεγονότα. Θίγει μόνο την έκταση της 10 κυκλοφορίας. Λέγει επί λέξει στην 3η παράγραφο της ένορκης κατάθεσηςτου: "αφορούν δημοσιεύσεις σε αγγλικά έντυπαπου ασχέτως εάν κυκλοφορούν στην Κύπρο, δεν διαβάζονται από το ευρύ κυπριακό κοινό." 15 'Επεται ότι ο ισχυρισμός πως τα προσκομισθέντα στοιχεία δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία δεν μπορεί να ευσταθήσει. 20
(5)Σε θέματα απομίμησης ή ομοιότητας εμπορικών σημάτων δεν παραγκωνίζεται εύκολα η γνώμη του Εφόρου ως προς την πιθανότητα ή τον κίνδυνο εξαπάτησης ή δημιουργίας σύγχισης. ^ Η Έφορος προέβη σε λεπτομερειακή επισκόπηση της μαρτυρίας συσχετίζοντας την με τους κανόνες του δικαίου της απόδειξης που ισχύουν στο πεδίο αυτό, περιλαμβανομένων και των αρχών που ισχύουν για το 30 βάρος απόδειξης. Από τη συνολικήθεώρηση της απόφασης στο επίμαχο θέμα προκύπτει ότι δεν υπήρχε καμιά απτή μαρυτρία σύγχισης ή εξαπάτησης πέραν από τους γενικούς ισχυρισμούς που περιέχει η ένορκη δήλωση του κ. Βασιλείου. Τίποτε το αξιόμεπτο δεν έχει αποδειχθεί που θα 35 δικαιολογούσε επέμβαση προς την κατεύθυνση αυτή. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα βασικά ευρήματα τηςαπόφασης περιλαμβανομένου καιεκείνου για σύγχρονη χρήση των δύο ανταγωνιστικών σημάτων στην κυπριακή αγορά. Με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιον της η Έφορος, η απόφαση 40 ήτανλογικά επιτρεπτήκαινόμιμα αιτιολογημένη. Ηπροσφνγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 552 4ΑΛΛ. Interpreserves Ltd.v. Δημοκρατίας(Αρ.1) Αναφερόμενες υποθέσεις: 5 I.W.S. Nominee Co. Ltdv. Republic(Registrarof Companies)
(1967)3 C.L.R. 582Merckv. Republic& Another
(1972)3 C.L.R. 548· Granada v. Republic
(1985)3 C.L.R. 207- 10 WhiteHorse Distillers Ltdv.ElGrecoDistillers Ltd& Others
(1987)3 C.L.R. 53V AmericanTelephone &Telegraph Co.v.Registrar of Trade Marks
(1989)3(A)C.L.R. 122- 15 Hayden [1946]63R.P.C. 97Colman[1929]46R.P.C. 12620 Darwins Ltd[1946]63R.P.C. V Jellinek [1943]63R.P.C. 73· Μαρκαντώνηv. Νικολαΐδη
(1976)1 J.S.C.70- 25 InreMcDowell'sapplication[1927]A.C. 632ReRysta Ltd[1943] 1 AllE.R. 400· 30 Electrix Ltdv. Electrolux Ltd[1959] 3All E.R. 170- 3$ AlexanderPirie& Sons, Ltd'sApplication [1933]AllE.R. 956Καπνοβιομηχανία Έθνος Γ.Α. Κεράνης Α.Ε. ν. Εφόρον ΕμπορικώνΣημάτων
(1991)4(B)Α.ΑΛ.1110Bally's ShoeFactories Ltd v.Εφόρον Εμπορικών Σημάτων,
(1991)3(Γ)AAA. 2482. 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Εφόρου Εμπορικών Σημάτων με την οποία απέρριψε την ένσταση των αιτητών κατά της εγγραφής της λέξης "TESCO" από 45 τηναλλοδαπήεταιρείαTescoStoresLtd. 553 Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1992)Π. Αναοτασιάδης και Κ. Μανραντώνης, για τους αιτητές. Α. Δημητριάδου (Δ/νις),Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για την καθ' ουηαίτηση. 5 Cur.adv. wit. Ο Δικαστής κ. Νικήτας ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Αντικείμενο της προσφυγής είναι η εγκυρότητα απόφασης της Εφόρου εμπορικών σημάτων, που έχει ληφθεί στις 6/9/90, αφού προηγήθηκε η καθορισμένη από το νόμο (Κεφ. 268) και τους 15 κανονισμούς διαδικασία για την κατάθεση εμπορικού σήματος. Ηαπόφαση, πουαπόρριψε σχετική ένσταση των αιτητών, είχε σαν επακόλουθο την άρση κάθε εμποδίου για την οριστική εγγραφή σήματος, που αποτελείται από τη λέξη "TESCO". Τούτο επιδίωξε να εγγράψει η 20 αλλοδαπή εταιρεία Tesco Stores Ltd. (ενδιαφερόμενοι ή εταιρεία Tesco) με την υπ' αρ.26960 αίτηση της. Η έδρα της βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Υπάρχει ισχυρισμός, ο οποίος δεν φαίνεται να έχει αμφισβητηθεί, πως η ξένη αυτή εταιρεία χρησιμοποιεί από παλιά το 25 σήμα TESCO σε πολλές άλλες χώρες για να διακρίνει τα προϊόντατης. Ηκρίση του Εφόρου σε τέτοιο ζήτημα,όπως δέχθηκε η νομολογία, είναι πράξη διοικητική που προσβάλλεται 30 παραδεκτώς στο Ανώτατο Δικαστήριο με αίτηση ακυρώσεως κάτω απότο άρθρο 146
(1)του συντάγματος: /.W.S.Nominee Co. Ltd. v.Republic (Registrar of Com panies)
(1967)3C.L.R. 582, E.Merck v.Republic &Ano ther
(1972)3C.L.R. 548 και Granadav.Republic
(1985)3 35 C.L.R. 207. Θα μπορούσε ακόμη να υπομνησθεί εδώ ότι και σ' αυτό το πεδίο του δικαίου ο ακυρωτικός έλεγχος δεν κινείται μέσα σε απεριόριστα όρια. Η δικαιοδοτική εξουσία που επιτελεί το διοικητικό δικαστήριο αυτοπεριορίζεται στην έρευνα της νομιμότητας της 40 απόφασης που αφορά στην εγγραφή εμπορικού σήματος. Το δικαστήριο δεν επεμβαίνει στις περιπτώσεις που η 554 10 4Α.Α.Δ. 5 Interpreserves Ltd. v.Δημοκρατίας(Αρ.1) Νικήτας,Δ. κρίση του Εφόρου, ως αρμοδίου οργάνου, ήταν λογικά δυνατή, στα πλαίσια των εξουσιών που του απονέμει ο νόμος. Ακόμη το δικαστήριο είναι ιδιαίτερα προσεκτικό να μην υποκαταστήσει την εκτίμηση του Εφόρου με τη δική του γνώμη. Βλέπε εκτός άλλων τις αποφάσεις της Ολομέλειας του δικαστηρίου WhiteHorse Distillers Ltd. v. El GrecoDistillers Ltd. & Others
(1987)3 C.L.R. 531 και Α.Ε. 761, 762, American Telephone & Telegraph Co. v.Registrar of TradeMarks, ημερ. 26/1/
- 10 Οι ενδιαφερόμενοι επιζήτησαν να εγγράψουν το παραπάνω σήμα αναφορικά με εμπορεύματα που περιλαμβάνονται στην κλάση
- Πρόκειται για κρέας, ψάρια, πουλερικά και κυνήγι, εκχυλίσματα κρέατος, 15 διατηρημένα, εξηραμμένα και μαγειρευμένα φρούτα και λαχανικά, τζέλλυ, μαρμελάδες, αυγά, γάλα και προϊόντα γάλακτος, εδώδιμα έλαια και λίπη, συμπληρώματα σάλτσας και σάλτσα για σαλάτα. Ηαίτηση τους έγινε στις 25/1/
- 20 Οι αιτητές, που ενέστησαν στην εγγραφή, είναι κυπριακή εταιρεία. Ιδρύθηκε και λειτουργεί υπό μορφή μετοχικής εταιρείας περιορισμένης ευθύνης. Έχουν εγγράψει από το 1978 (4/5/78) το υπ' αρ. 18791 σήμα 25 TASCO στην κλάση 29 για μαρμελάδες. Η εγγραφή ανανεώθηκε το
- Μεταγενέστερα κατέθεσαν το σήμα με αριθμό 26092 στην κλάση 30, αποτελούμενο από τη λέξη TASCO και επιγραφή (label). Η εγγραφή, η οποία έγινε στις 18/12/85 αφορούσε σάλτσες ντομάτας, 30 μουστάρδες καισιρόπια. Στις 12/7/86η εταιρεία Tesco πρότεινε περιορισμό των εμπορευμάτων, αφαιρώντας από τον κατάλογο της κλάσης 29 τα εξής: τζέλλυ, μαρμελάδες και τα 35 εκχυλίσματα κρέατος* επίσης ζήτησαν να προσθέσουν τη διευκρίνιση ότι "δεν θα είναι μαρμελάδα κανένα από τα διατηρημένα, εξηραμμένα και μαγειρευμένα φρούτα και λαχανικά." Ακολούθησεηκαταρχήναποδοχήτου σήματος από την Έφορο και η δημοσίευση και κοινοποίηση της 40 αίτησης μετους παραπάνω περιορισμούς. Στη συνέχεια οι αιτητές κατέθεσαν την ένσταση τους 555 Νικήτας,Δ. Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1992)(αρ. 509). Βάλλει προς δύο κατευθύνσεις
(1)ότι το σήμα εκείνο απέβλεπε στην πρόκληση σύγχισης στον καταναλωτή ως προς την προέλευση των προϊόντων από τη μια ή την άλλη εταιρεία. Και
(2)παράλληλα υπήρχε πραγματικός κίνδυνος να εξαπατηθεί το καταναλωτικό 5 κοινό. Οι αιτητές παραπονέθηκανεπίσης πως η ενέργεια των ενδιαφερομένων συνιστούσε απομίμηση και παραποίηση του σήματος τους με αποτέλεσμα τα προϊόντα των ενδιαφερομένων να εκλαμβάνονται ως προϊόντα της επιχείρησης τους. Με άλλες λέξεις 10 υπέβαλαν ότι διαπράχθηκε σε βάρος τους το αστικό αδίκημα που είναι ευρύτερα γνωστό με τον αγγλικό όρο passing off. Αναφέρθηκε περαιτέρω πως τα περιστατικά στοιχειοθετούσαν παράνομη χρήση του εγγεγραμμένου σήματος τους (infringement of trade mark). 15 Ο κ. Βασίλειος Γ. Θεοδότου,διευθύνων σύμβουλος των αιτητών, υποστήριξε την ένσταση με ένορκη δήλωση του. Αυτό που κυρίως επικαλέστηκε είναι η μακρόχρονη κυκλοφορία των τροφίμων της αιτήτριας εταιρείας στην 20 Κύπρο, η δημοσιότης που έτυχαν και η φήμη που απόκτησαν στο μεταξύ στηντόπιααγορά.Σταματώγιανα επαναλάβω αυτό που εύστοχα επισήμανε η απόφασητης Εφόρου: ότι δεν παρασχέθηκεκανένα αναλυτικό στοιχείο ως, λ.χ., η έκταση της ετήσιας παραγωγής, η αξία των 25 πωλήσεων πουπραγματοποιήθηκεκατάκαιρούςκ.λ.π. Στη συνέχεια ο μάρτυς ανέφερε πως η εταιρεία Tesco, όπως ανακάλυψαν την εποχή εκείνη (μέσα του 1987), διαφήμιζε και πωλούσε ανά το παγκύπριο ποικίλα 30 προϊόντα με το έμβλημα TESCO από το Φεβρουάριοτου
- Εκτός άλλων κυκλοφορούσε σάλτσες ντομάτας, μουστάρδες και σάλτσες, διατηρημένα φρούτα και σιρόπια. Επίσης είδη σοκολάτας και ζαχαροπλαστικής, παγωτά, επιδόρπιακαιάλλες σάλτσες. Ως αποτέλεσμα της 35 παραποίησης του σήματος τους η αιτήτρια εταιρεία υπέστη και εξακολουθεί να υφίσταται ζημιές λόγω δραστηριοποίησης των ενδιαφερομένων σε παγκύπρια κλίμακα. 40 Η αντένσταση της εταιρείας Tesco συνοδεύτηκε από ένορκη δήλωση του κ. Michael John Boxall, μέλους του 556 4Α.Α.Δ. 5 Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.1) Νικήτας,Δ. διοικητικού της συμβουλίου. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, το σήμα των αιτητών δεν αποτελεί κώλυμα για ολόκληρο το φάσμα των εμπορευμάτων που διαλαμβάνει ηαίτηση. Κι αυτό γιατί η φήμητων αιτητών περιορίζεται σε μαρμελάδες καισάλτσες ντομάταςτύπου Ketchup. Ακολούθησε μαρτυρία, που πήρε τη μορφή συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, από το δικηγόρο της εταιρείας Tesco, που την εκπροσώπησε στις διαδικασίες 10 εγγραφής. Το ουσιαστικό της περιεχόμενο είναι πως από το 1981 τα σχετικά προϊόντα με το σήμα TESCO διαφημίζονται σε ευρεία κλίμακα από μεγάλες αγγλικές εφημερίδες και περιοδικά (Sunday Times, Sunday Tele graph και Good House Keeping). Ολα αυτά τα έντυπα 15 κυκλοφορούν και διαβάζονται στην Κύπρο. Σχετικές αγγελίες επισυνάφθηκανως τεκμήρια. Πρέπει να λεχθεί στο σημείο αυτόπως οι αιτητές είχαν αντιρρήσεις για τη δεκτικότητα της μαρτυρίας αυτής. Η 20 Έφορος, αφού έδωσε την ευχέρεια και στις δύο πλευρές να ακουσθούν, αποφάσισε πως, παρά την εκπρόθεσμη παρουσίαση της τελευταίας αυτής μαρτυρίας, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή "για την καλύτερη απονομή της δικαιοσύνης". Όμως οι αιτητές θα είχαν το δικαίωμα 25 νατην αντικρούσουν. Απαντώντας με ένορκη του κατάθεση για λογαριασμό των αιτητών ο κ. Βασιλείου παραδέχθηκε πως τα παραπάνω έντυπα έχουν κυκλοφορία στην Κύπρο, αλλά 30 πρόσθεσε ότι δεν έχουν αναγνωστικό κοινό και επομένως τέτοια μαρτυρία δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη.Το δεύτερο σημείο που έθιξε είναι ότι τα επισυναφθέντα τεκμήρια είναι άσχετα με προϊόντα της κλάσης
- Ο ισχυρισμός αυτός μόνον εν μέρει είναι ορθός. Γιατί υπάρχουν και 35 διαφημίσεις προϊόντων, που εντοπίζει η Έφορος στην απόφαση της, που εμπίπτουν στην παραπάνωκλάση. Με την αναφορά αυτή συμπληρώθηκε η συνοπτική παρουσίαση του υλικού της υπόθεσης που αποτέλεσε και το υπόβαθροτης προσβαλλόμενης απόφασης. 40 Οι αιτητές δεν είχαν προσδιορίσει στην ένσταση τους τη νομική της βάση. Δεν έχει όμως αμφισβητηθεί ότι το 557 Νικήτας, Δ Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1992)νομοθετικό πλαίσιο της υπόθεσης αποτελούν οι διατάξεις των Αρθρων 13 και 14 του περί Εμπορικών Σημάτων Νόμου, Κεφ. 268. Το Αρθρο 13 απαγορεύει την αποδοχή υλικού και την εγγραφή του ως εμπορικού σήματος στο σχετικό τμήμα του μητρώου, μεταξύ άλλων, και στις περιπτώσεις που η χρήση του μπορεί να προκαλέσει σύγχιση ήνα εξαπατήσει. 5 Κάτω από το Αρθρο 14
(1)δεν εγγράφεται σήμα που είναι ταυτόσημο με άλλο που έχει προδηλωθεί και ανήκει 10 σε διαφορετικό ιδιοκτήτη ή προσομοιάζει με αυτό τόσο πολύ ώστε να είναι πιθανό να εξαπατήσει ή να δημιουργήσει σύγχιση. Ωστόσο, σύμφωνα με το εδ. 2 του ίδιου άρθρου, στις περιπτώσεις που υπάρχει καλόπιστη ταυτόχρονη χρήση ή άλλες ειδικές περιστάσεις, εμπορικά 15 σήματα που είναι τα ίδια ή εμφανίζουν σημαντική ομοιότητα είναι δυνατό να εγγραφούν σε σχέσημε τα ίδια ή της ίδιας περιγραφής προϊόντα από περισσότερους του ενός ιδιοκτήτες. 20 Παρά τα κοινά σημεία που έχουν οι διατάξεις των δύο αυτών άρθρων εν τούτοις δεν έχουν ακριβώς την ίδια εμβέλεια. Το θέμα συζητά ο Kerly "Trade Marks and Trade Names" 12η έκδοση, παράγραφοι 10-02, 10-03, 10-05 και 10-
- Πρέπει να υπενθυμίσουμε εδώ πως οι παραπάνω 25 διατάξεις του Κεφ. 268 είναι πανομοιότυπες με τααρθρ. 11 και 12 της Trade Marks Act,
- Επομένως είναι επιτρεπτό να αναζητήσει κανείς βοήθεια από τις αγγλικές πηγές. Θα μπορούσε να λεχθεί πως η διαφοροποίηση που υπάρχει ανάμεσα στα δύο άρθρα καθρεφτίζεται στο 30 λεγόμενο ovax test που καθιερώθηκε από τότε που είχε διατυπωθεί στην υπόθεση Smith Hayden[1946]63 R.P.C. 97,
- Αυτό είναι και το κριτήριο που εφάρμοσε η Έφορος ανάλογα προσαρμοσμένο στις συνθήκες της κρινόμενης υπόθεσης. 35 Εξετάζοντας πρώτα την υπόθεση υπό το πρίσμα των διατάξεων του άρθρου 13 η Έφορος συμπέρανε πως οι αιτητές δεν απέδειξαν με συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία την έκταση της χρήσης του εμπορικού τους 40 σήματος ούτε ότι απέκτησαν ευρεία φήμη,που αποτελούν προϋπόθεση για την επίκληση και εφαρμογή του άρθρου 558 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v.Δημοκρατίας(Αρ.1) Νικήτας,Δ. 13.Ας σημειωθεί πως ηαπόφασητης εφόρου εντοπίζει τις σχετικές ελλείψειςτης μαρτυρίαςτων αιτητών.Περαιτέρω ηαπόφασηδέχθηκε ότι ηεταιρείαTescoπροέβη σε μαζική διαφήμιση σε ξένα έντυπα που κυκλοφορούν εδώ, 5 κάμνοντας έτσι γνωστά τα προϊόντα της από τις αρχές περίπου του
- Παρατηρώ ότι αυτού του είδους η διαφήμιση αποτελεί πρόσφορο μέσο για τη δημιουργία εμπορικής φήμης. Βλέπε Kerly' s Trade Marks σελ.
- Παράλληλα, όπως παραδέχονται οι αιτητές, η εταιρεία 10 Tesco έκαμε διαφήμιση και στην Κύπρο. Στο σημείο αυτό ηαπόφασητης Εφόρουκαταλήγει ως εξής: 15 "Στην προκείμενη περίπτωση τόσο οι αιτητές όσο και οι ενιστάμενοι παραδέχονται ότι το προτεινόμενο εμπορικό σήμα έχει πραγματική χρήση στην Κύπρο και για το λόγο αυτό δεν μπορώ να αγνοήσω τη διαφήμιση του σήματος στις ξένες εφημερίδες και περιοδικά που κυκλοφορούν στην Κύπρο". 20 Το πρώτο ερώτημα που προβάλλει μέσα από τις διατάξεις του άρθρου 14
(1)είναι κατά πόσον ταπροϊόντα των δύο επιχειρήσεων είναι της αυτής περιγραφής. Η Έφορος προέβη σε αντιπαραβολή τους και ύστερα από ενδελεχή συσχέτιση με τις αρχές που συνάγονται από τις 25 αποφάσεις Colman [1929] 46 R.P.C. 126, Darwins Ltd. [1946] 63 R.P.C. 1 και Jellinek [1943] 63 R.P.C. 73, οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι τα βασικά συστατικά των προϊόντων όπως και οι χρήσεις τους διαφέρουν και ότι δεν πρόκειται για εμπορεύματα της ίδιας ακριβώς 30 περιγραφής. Για το άλλο ζήτημα που ανακύπτει, δηλαδή, της ομοιότητας των σημάτων ηαπόφαση, αφού υπογραμμίζει την παντελή έλλειψη μαρτυρίας για πρόκληση σύγχισης, 35 τον τονισμό της πρώτης συλλαβής των σημάτων που συντείνει στο να τα διακρίνει και την ανάγκηνα υπάρχει πραγματικός κίνδυνος σύγχισης, δέχεται ταεξής: 40 "Μετά από τη σύγκριση των σημάτων στην περίπτωση της υπόθεσης αυτής όπως αναφέρεται στο Κεφ. 17 του Kerly' s Law on Trade Marks 12η έκδοση φαίνεται ότι οι λέξεις TESCO και TASCO σε 559 Νικήτας, Δ. Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1992)συνδυασμό με το γεγονός, ότι ήδηταδύο σήματα έχουν χρησιμοποιηθεί ταυτοχρόνως στην Κυπριακή αγορά χωρίς να δοθεί μαρτυρία από οιονδήποτε ότι ο ίδιος έχει παραπλανηθεί ή συγχιστεί, φαίνεται ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει κίνδυνος το προτεινόμενο σήμα 5 να προκαλέσει σύγχιση ή παραπλάνηση, όπως προβλέπουν ταάρθρα 13και 14
(1)και 14
(2)." Τελικά η Έφορος αξιολόγησε την προσαχθείσα μαρτυρία και αποφάνθηκε πως οι αιτητές απέδειξαν, 10 σύμφωνα με τους κανόνες για το βάρος απόδειξης στους οποίους και αναφέρθηκε, ότι η ένσταση ήταν αδικαιολόγητη εφόσον μάλιστα δεν τεκμηριώθηκε ο ισχυρισμός ότι το σήμα ήταν παραπλανητικό ή ότι δημιούργησε σύγχιση. 15 Αυτό που λείπει στην εικόνα είναι το αποτέλεσμα της αγωγής αρ. 1956/87 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού την οποία είχαν καταθέσει οι αιτητές παράλληλα με την ένσταση στην υπό κρίση υπόθεση. Η αγωγή 20 στρέφεται κατά της εταιρείας Tesco και μιας άλλης κυπριακής εταιρείας για παραβίαση των εμπορικών σημάτων 18791 και 26092 και για passing off. To δικαστήριο εκείνο με απόφασητου ημερ.28/6/90δικαίωσε τους αιτητές εκδίδοντας εναντίον των εναγομένων 25 σχετικό απαγορευτικόδιάταγμα.Οι αιτητές κοινοποίησαν αντίγραφο στην έφορο πριν εκδώσει την απόφαση της. Στο σημείο αυτό η τελευταία επικαλέστηκε τις πρόνοιες του άρθρου 4 του Κεφ. 268 που προβλέπουν χωριστές θεραπείες για το αδίκημα της αντιποίησης αγαθών (pas- 30 sing off). Οι αιτητές υπέβαλαν ότι η επιτυχία της αγωγής τους και τασχετικά ευρήματατουδικαστηρίουγιατη διάπραξη του αδικήματος "passing off" σε βάρος τους δημιούργησε 35 δεδικασμένο που δεν μπορούσε να αγνοήσει η Έφορος,η οποία και ενημερώθηκε έγκαιρα. Σεσυνάρτηση με το θέμα αυτό η απόφαση της προσβάλλεται και για έλλειψη της δέουσας έρευνας που οδήγησε σε πραγματική και νομική πλάνη ως και σε κατάχρησηή υπέρβαση εξουσίας. 40 Η εισήγηση παραγνωρίζει τη διαφορετική φύση των 560 4 ΑΑ.Δ. 5 Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας (Αρ.1) Νικήτας, Δ. δύο διαδικασιών, όπως μπορεί να συναχθεί και από το περιεχόμενο του Αρθρου 4. Ενώ δεν πρέπει να λησμονείται ότι το αδίκημα "passing off", που αναπτύχθηκε από το κοινοδίκαιο, ενσωματώθηκε στο Αρθρο 35 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Τη διάκριση επιβεβαιώνει η απόφαση Νικόλαου Μαρκαντώνη ν.άημήτριονΝικολαΐδη,
(1976)1J.S.C. 70, 71, στην οποία αναφέρθηκε η δικηγόρος της Δημοκρατίας: 10 "The two proceedings in.question are distinctly diffe rent,though they may overlapto acertain extent". Η εκφρασθείσα άποψη ενισχύεται από περικοπή στον 15 Kerly, παράγραφος 16-14 σελ. 356 με τον τίτλο: "The act affords no bar to apassing-off action", την οποίαυιοθετεί η απόφαση. Καταλήγω πως δεν υπάρχει καταστρατήγηση της αρχής του δεδικασμένου, δεδομένης της αυτοτέλειας των διαδικασιών. 20 Οι αιτητές υπέβαλαν ότι ενόψει της διάταξης 46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951 έως 1984, η ένορκη κατάθεση του δικηγόρου της εταιρείας Tesco δεν έπρεπε να είχε επιτραπεί. Η επίκληση του καν. 46 είναι 25 άσχετη.Οι διατάξεις του δεν υποστηρίζουν τέτοιαάποψη. Αντίθετα παρέχει διακριτική ευχέρεια στον Έφορο να δέχεται μαρτυρία ή πρόσθετη μαρτυρία οποτεδήποτε. Αυτό προκύπτει ξεκάθαρα από απλή ανάγνωση του κειμένου τηςδιάταξης: 30 "No further evidenceshall be left on either sidebut, in any proceedings before the Registrar,he may at any time if hethinks fit giveleavetoeither the applicant ortheop ponent to leave any evidenceupon such terms as tocosts 35 or otherwise as hemay think fit". Η μαρτυρία επικρίθηκε και από άλλη σκοπιά: ότι δεν αποδείχθηκε από ανεξάρτητη πηγή, όπως σφαλερά συμπέρανε η επίδικη απόφαση, ότι τα ξένα έντυπα 40 κυκλοφορούσαν και διαβάζονταν πράγματι εδώ. Ωστόσο πρέπειναυποδειχθεί πως ο ίδιοςδιευθυντής των αιτητών, που τυγχάνει να είναι και ο κυριώτερος μέτοχος τους, 561 Νικήτας,Δ. Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1992)στην ένορκη του κατάθεση της 15/10/88παραδέχεται και τα δύο αυτά γεγονότα. Θίγει μόνο την έκταση της κυκλοφορίας. Αέγει επί λέξει στην 3η παράγραφο της ένορκης κατάθεσηςτου: 5 "αφορούν δημοσιεύσεις σε αγγλικά έντυπα που ασχέτως εάν κυκλοφορούν στην Κύπρο, δεν διαβάζονται απότο ευρύ κυπριακόκοινό". Έπεται ότι ο ισχυρισμός πως τα προσκομισθένα στοιχεία δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία δεν μπορεί να ευσταθήσει. 10 Μπορούμε να συμπτύξουμε τους υπόλοιπους λόγους της προσφυγής ως εξής: ηεταιρεία Tesco, με τη μαρτυρία 15 που προσκόμισε, δεν απέσεισε το βάρος της αποδείξεως που έφερε για να αντικρούσει την ένσταση, καταδεικνύοντας πως είναι αδικαιολόγητη. Το δε εύρημα ότι ο διευθυντής της εταιρείας δεν ανάφερε καν ότι παραπλανήθηκε ο ίδιος από την ομοιότητα του σήματος 20 των ενδιαφερομένων δεν είναι ορθό αν λάβει κανείς υπόψη την πρώτη δήλωση του κ. Βασιλείου ότι "αληθινά πιστεύει" ότι "το σήμα των αιτητών TESCO έχει παραπλανήσει και αποσκοπεί ώστε να εκληφθεί αθεμίτως ως το εγγεγραμμένο σήματων ενισταμένων TASCO." 25 Ακόμα και αν παρακαμφθούν σαν αβάσιμες οι αντιρρήσεις αυτές η εισήγηση είναι πως η απόφαση της Εφόρου έσφαλε ως προς τα δύο βασικά συμπεράσματα της κάτω από το Αρθρο 13 και 14, τα οποία και 30 παρερμήνευσε. Υπήρχε εκπληκτική ομοιότητα, ηχητική και οπτική, ανάμεσα στα σήματα ικανή να δημιουργήσει σύγχιση ή να εξαπατήσει και εν πάση περιπτώσει τα προϊόντα ήταν της ίδιας κατηγορίας. Τα συμπεράσματα της επίδικης απόφασης περί του αντιθέτου είναι 35 αστήρικτα. Υπάρχει μια σειρά αποφάσεων που τονίζει την αρχή ότι σε θέματα απομίμησης ή ομοιότητας εμπορικών σημάτων δεν παραγκωνίζεται εύκολα η γνώμη του 40 562 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας (Αρ.1) Νικήτας,Δ. Εφόρου ως προς την πιθανότητα ή τον κίνδυνο εξαπάτησης ή δημιουργίας σύγχισης. Στην υπόθεση In re 1 McDowell s application [1927]A.C. 632 ο Λόρδος Dunedin είδε τοπρόβλημα ως εξής: 5 "I do not conceal that to me it is a very narrow case, and I think it is just when it is a very narrow case that real weight ought to be given to the original determina tion of theregistrar". 10 Στηνυπόθεση Re Rysta, Ltd. [1943]1 All E.R.400,403, έγινε ηεξήςπαρατήρηση: "The decision on this question is not an exercise of dis15 cretion, but a finding of fact. Nevertheless, it is a finding by an official with great and specialised experience and must not be lightlyoverruled." Τέλος είναι αξιομνημόνευτο το σχόλιο που έγινε στην 20 Electrix, Ltd. v. Electrolux, Lid'[1959] 3 All E.R. 170, 174: 25 "It has, nevertheless, been consistently laid down that the discretion of the registrar is not to be lightly overruled". Επανερχόμενος στο προκείμενο παρατηρώ ότι η Έφορος προέβη σε λεπτομερειακή επισκόπηση της μαρτυρίας συσχετίζοντας την με τους κανόνες του 30 δικαίου της απόδειξης που ισχύουν στο πεδίο αυτό, περιλαμβανομένων και των αρχών που ισχύουν για το βάρος απόδειξης. Από τη συνολική θεώρηση της απόφασης στο επίμαχο θέμα προκύπτει ότι δεν υπήρχε καμιά απτή μαρτυρία σύγχισης ή εξαπάτησης πέραν από 35 τους γενικούς ισχυρισμούς πουπεριέχει η ένορκη δήλωση του κ. Βασιλείου. Τίποτε το αξιόμεμπτο δεν έχει αποδειχθεί που θα δικαιολογούσε επέμβαση προς την κατεύθυνση αυτή. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα βασικά ευρήματα της απόφασης περιλαμβανομένου και εκείνου 40 για σύγχρονη χρήση των δύο ανταγωνιστικών σημάτων στην κυπριακή αγορά. Πολύ διαφωτιστική στο θέμα της ταυτόχρονης χρήσης είναι ηαπόφασηAlexander Pirie & 563 Νικήτας, Δ. Interpreserves Ltd. ν. Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1992)Sons, Ltd' s Application [1933] All E.R. Rep. 956. Με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιον της η Έφορος η απόφαση ήταν λογικά επιτρεπτή και νόμιμα αιτιολογημένη. 5 Θα μπορούσε ένας να επιστρατεύσει και δύο πολύ πρόσφατα παραδείγματα από τη νομολογία μας που αφορούν στην ομοιότητα σημάτων (διαφορά μόνο ενός γράμματος), αλλά κρίθηκε ότι καλώς απορρίφθηκαν οι ενστάσεις. Στην υπόθεση αρ. 385/88, Καπνοβιομηχανία 10 Έθνος Γ.Α. Κεράνης Α.Ε. ν. Εφόρον Εμπορικών Σημάτων, ημερ. 22/3/91, σε σχέση με τα σήματα PALLAS και DALLAS για τσιγάρα και η υπ' αρ. 662/85,Bally's Shoe Factories Ltd. v. ΕφόρονΕμπορικώνΣημάτων, ημερ. 9/7/91αναφορικάμετασήματαBALLY καιDALI. 15 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Η επίδικη απόφαση επικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 20 564