(1992)13Φεβρουαρίου, 1992 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ INTERPRESERVES LIMITED, Αιτητές, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΔΙΑ ΤΗΣ ΕΦΟΡΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ(AQ.3), Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 973/90). Εμπορικά σήματα — Ένσταση — Απόφαση Εφόρου επί ενστάσεως εγγραφής εμπορικού σήματος — Πράξη διοικητική πον προσβάλλεται με προσφυγή βάσει τον άρθρου 146 του Συντάγματος — Ακυρωτικός έλεγχος διοικητικού δικαστηρίου — Περιορίζεται στην έρευνα της νομιμότητας της απόφασης και δεν υποκαθίσταται η εκτίμηση του Εφόρου με τη γνώμη του δικαστηρίου. Εμπορικά σήματα — Ένσταση για την εγγραφή σήματος — Η απόφαση τον Εφόρου δεν δεσμεύεται από την απόφαση δικαστηρίου σε αγωγή για "passing off" — Αυτοτέλεια των δύο διαδικασιών. Εμπορικά σήματα — Έφορος Εμπορικών Σημάτων — Οι περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμοί 1951έως 1984 —Διάταξη 46— Ανακριτική ευχέρεια στον Έφορο να δέχεται μαρτυρία ή πρόσθετη μαρτυρία οποτεδήποτε. 5 \Q 15 Εμπορικά Σήματα — Ένσταση για την εγγραφή εμπορικού σήματος λόγω της ομοιότητας του ή της απομίμησης άλλου σήματος — Η 2 0 απόφαση τον Εφόρου ως προς την πιθανότητα ή τον κίνδυνο εξαπάτησης ή δημιουργίας σύγχυσης δεν παραγκωνίζεται εύκολα — Εκτός αν η απόφαση δεν είναι λογικά επιτρεπτή. Οι αιτητές με την προσφυγή τους αυτή προσέβαλαν την 580 25 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.3) απόφαση της Εφόρου εμπορικών σημάτων να απορρίψει την ένσταση τους και να επιτρέψει την εγγραφή του σήματος "TESCO" απότην αλλοδαπήεταιρείαTescoStores Ltd. 5 10 15 20 25 30 35 Προς υποστήριξη της προσφυγής τους, οι αιτητές, που είχαν εγγράψει απότο 1978 το σήμαTASCO,ισχυρίστηκαν ότι: (α) ΗΈφορος παρέλειψε να προβεί στη δέουσα έρευνα που οδήγησε σε πραγματική και νομική πλάνη ως και σε κατάχρηση ή υπέρβαση εξουσίας γιατί αγνόησε το δεδικασμένο που δημιούργησε απόφαση δικαστηρίου με την οποία κέρδισαν την αγωγή που είχαν καταχωρήσει κατά των ενδιαφερομένων μερών για τη διάπραξη του αδικήματος "passingoff" σε βάροςτους. (β) Ενόψει της διάταξης 46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951 έως 1984 η ένορκη κατάθεση του δικηγόρου της εταιρείας Tesco δεν έπρεπε να είχε επιτραπεί. (γ) Ενώ δεν αποδείχθηκε από ανεξάρτητη πηγή η Έφορος λανθασμένα συμπέρανε ότι τα ξένα έντυπα, στα οποία διαφημιζόταν η εταιρεία Tesco, κυκλοφορούσαν και διαβάζονταν πράγματι στην Κύπρο. (δ) Η εταιρεία Tesco δεν μπόρεσε με τη μαρτυρία που προσκόμισε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που έφερε για να αντικρούσει την ένσταση. Το δε εύρημα της Εφόρου ότι ο διευθυντής της αιτήτριας εταιρείας δεν ανέφερε καν ότι παραπλανήθηκε ο ίδιος από την ομοιότητα του σήματος των ενδιαφερομένων δεν είναι ορθό. (ε) Η απόφαση της Εφόρου έσφαλε ως προς τα συμπεράσματα της αναφορικά με τα Αρθρα 13 και 14 τα οποία και παρερμήνευσε γιατί υπήρχε εκπληκτική ομοιότητα, ηχητική και οπτική ανάμεσα στα σήματα ικανή να δημιουργήσει σύγχυση ή να εξαπατήσει και εν πάση περιπτώσει ταπροϊόντα ήταντης ίδιαςκατηγορίας. 40 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι:
(1)Η κρίση του Εφόρου σε τέτοιο ζήτημα, όπως δέχθηκε η 581 Interpreserves Ltd.v. Δημοκρατίας(Αρ.3)
(1992)νομολογία, είναι πράξη διοικητική που προσβάλλεται παραδεκτώς στο Ανώτατο Δικαστήριο με αίτηση ακυρώσεως κάτω από το Άρθρο 146
(1)του συντάγματος. Και σ' αυτό το πεδίου του δικαίου όμως ο ακυρωτικός έλεγχος δεν κινείται μέσα σε απεριόριστα όρια. Η 5 δικαιοδοτική εξουσία που επιτελεί το διοικητικό δικαστήριο αυτοπεριορίζεται στην έρευνα της νομιμότητας της απόφασης που αφορά στην εγγραφή εμπορικού σήματος. Το δικαστήριο δεν επεμβαίνει στις περιπτώσεις που η κρίση του εφόρου, ως αρμοδίου οργάνου, ήταν 10 λογικά δυνατή, στα πλαίσια των εξουσιών που του απονέμει ο νόμος. Ακόμη το δικαστήριο είναι ιδιαίτερα προσεκτικό να μην υποκαταστήσει την εκτίμηση του Εφόρουμετηδικήτουγνώμη. 15
(2)Η εισήγηση πως ηαπόφασητου δικαστηρίου αναφορικάμε την αγωγή για "passing off" δέσμευε την Έφορο, παραγνωρίζει τη διαφορετική φύση των δύο διαδικασιών, όπως μπορεί να συναχθεί και από το περιεχόμενο του Αρθρου
- Ενώ δεν πρέπει να λησμονείται ότι το αδίκημα 20 "passing off, που αναπτύχθηκε από το κοινοδίκαιο, ενσωματώθηκε στο Αρθρο 35 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
- Τη διάκριση επιβεβαιώνει η απόφαση Νικολάου Μαρκαντώνη ν.άημήτριον Νικολαΐόη,
(1976)1J.S.C. 70, 71, στην οποία αναφέρθηκεη δικηγόρος 25 τηςΔημοκρατίας: "The two proceedings in question are distinctly different, though they may overlapto acertain extent." Η εκφρασθείσα άποψη ενισχύεται από περικοπή στον Kerly,παράγραφος 16-14 σελ. 356 μετον τίτλο: "The act af fords no bar to a passing-off action", την οποία υιοθετεί η απόφαση. Καταλήγω πως δεν υπάρχει καταστρατήγησητης αρχής του δεδικασμένου, δεδομένης της αυτοτέλειας των διαδικασιών. 30 35
(3)Αναφορικά με τον ισχυρισμό πως βάσει της διάταξης 46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951 έως 1984 η ένορκη κατάθεση του δικηγόρου της εταιρείας Tesco δεν 40 έπρεπενα είχε επιτραπεί,αυτόςείναι αβάσιμος. Ηεπίκληση του καν. 46 είναι άσχετη. Οι διατάξεις του δεν υποστηρίζουν τέτοια άποψη. Αντίθετα παρέχει διακριτική ευχέρεια στον έφορο να δέχεται μαρτυρία ή πρόσθετη 582 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd.v.Δημοκρατίας(Αρ.3) μαρτυρία οποτεδήποτε. Αυτό προκύπτει ξεκάθαρα από απλήανάγνωσητουκειμένου της διάταξης46. 5 10 15 20 25 30 35
(4)Όσον αφορά τον ισχυρισμό της μη απόδειξης της κυκλοφορίας και ανάγνωσης των ξένων εντύπων στην Κύπρο, πρέπει ναυποδειχθεί πως ο ίδιος διευθυντήςτων αιτητών, που τυγχάνει ναείναι καιο κυριότερος μέτοχος τους, στην ένορκη τουκατάθεση της 15/10/88 παραδέχεται και τα δύο αυτά γεγονότα. Θίγει μόνο την έκταση της κυκλοφορίας. Λέγει επί λέξει στην 3η παράγραφο της ένορκης κατάθεσης του: "αφορούν δημοσιεύσεις σεαγγλικά έντυπα πουασχέτως εάν κυκλοφορούν στην Κύπρο,δεν διαβάζονται απότοευρύκυπριακόκοινό." Έπεται ότιο ισχυρισμός πως τα προσκομισθέντα στοιχεία δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία δεν μπορεί να ευσταθήσει.
(5)Σεθέματα απομίμησης ή ομοιότητας εμπορικών σημάτων δενπαραγκωνίζεται εύκολα ηγνώμη του Εφόρου ωςπρος την πιθανότητα ή τον κίνδυνο εξαπάτησης ή δημιουργίας σύγχισης. Η Έφορος προέβη σε λεπτομερειακή επισκόπηση της μαρτυρίας συσχετίζοντας τηνμετους κανόνες του δικαίου της απόδειξης που ισχύουν στο πεδίο αυτό, περιλαμβανομένων και των αρχών που ισχύουν για το βάρος απόδειξης. Από τη συνολική θεώρηση της απόφασης στο επίμαχο θέμα προκύπτει ότι δεν υπήρχε καμιά απτή μαρυτρία σύγχισης ήεξαπάτησης πέραν από τους γενικούς ισχυρισμούς που περιέχει η ένορκη δήλωση του κ. Βασιλείου. Τίποτε το αξιόμεπτο δεν έχει αποδειχθεί πουθα δικαιολογούσε επέμβαση προς την κατεύθυνση αυτή. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα βασικά ευρήματα τηςαπόφασης περιλαμβανομένου καιεκείνου για σύγχρονη χρήση των δύο ανταγωνιστικών σημάτων στην κυπριακή αγορά. Μεβάση τα στοιχεία πουείχε ενώπιον της η Έφορος, η απόφαση ήτανλογικά επιτρεπτήκαινόμιμα αιτιολογημένη. 40 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Ι.W.S. NomineeCo. Ltd v.Republic(Registrarof Companies)
(1967)583 InterpreservesLtd.v.Δημοκρατίας(Αρ.3)
(1992)3 C.L.R. 582Ε. Merck v.Republic&Another
(1972)3 C.L.R. 548· 5 Granada v.Republic
(1985)3C.L.R. 207WhiteHorse Distillers Ltd v. El GrecoDistillersLtd & Others
(1987)3C.LR.53l· AmericanTelephone &.Telegraph Co. v. Registrar of Trade Marks,
(1989)3 (A) C.L.R. 122- \Q SmithHayden [1946]63R.P.C. 97· 15 Colman [1929]46 R.P.C. 126DarwinsLtd [1946]63R.P.C. V Jellinek [1943]63R.P.C. 73- 2 Q Μαρκαντώνη v.Νικολαΐδη
(1976)1J.S.C. 70· Inre McDowell'sapplication[1927]A.C. 63225 Re RystaLtd [1943]1 All E.R.400· Electrix Ltd v. Electrolux Ltd[1959]3All E.R. 170· AlexanderPirie & Sons, Ltd'sApplication[1933]All E.R.Rep. 956Καπνοβιομηχανία Έθνος Γ.Α. Κεράνης Α.Ε. Εμπορικών Σημάτων
(1991)4(B) Α.Α.Α.1110- 30 ν. Εφόρου Bally'sShoeFactories Ltd v. Εφόρου Εμπορικών Σημάτων
(1991)4(Γ) Α.Α.Δ. 2482. 35 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Εφόρου Εμπορικών Σημάτων με την οποία απέρριψε την ένσταση 40 των αιτητων κατά της εγγραφής της λέξης 'TESCO" από την αλλοδαπήεταιρείαTescoStores Ltd. Π. Αναστασιάδης και Κ. Μαυραντώνης, για τους αιτητές. 584 45 4 Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.3) Λ. Δημητριάδου (Δ/νις), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατηνκαθ'ουη αίτηση. Cur.adv. vult. 5 Ο Δικαστής κ. Νικήτας ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Αντικείμενο της προσφυγής είναι η 10 εγκυρότητα απόφασης της Εφόρου εμπορικών σημάτων, που έχει ληφθεί στις 6/9/90, αφού προηγήθηκε η καθορισμένη από το νόμο (Κεφ. 268) και τους κανονισμούς διαδικασία για την κατάθεση εμπορικού σήματος. Ηαπόφαση, που απόρριψε σχετική ένσταση των 15 αιτητων, είχε σαν επακόλουθο την άρση κάθε εμποδίου για την οριστική εγγραφή σήματος, που αποτελείται από τη λέξη "TESCO". Τούτο επιδίωξε να εγγράψει η αλλοδαπή εταιρεία Tesco Stores Ltd. (ενδιαφερόμενοι ή εταιρεία Tesco) με την υπ' αρ.26961 αίτηση της. Ηέδρα 20 της βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Υπάρχει ισχυρισμός, ο οποίος δεν φαίνεται να έχει αμφισβητηθεί, πως η ξένη αυτή εταιρεία χρησιμοποιεί από παλιά το σήμα TESCO σε πολλές άλλες χώρες για να διακρίνει τα προϊόντατης. 25 Η κρίση του Εφόρου σε τέτοιο ζήτημα,όπως δέχθηκεη νομολογία, είναι πράξη διοικητική που προσβάλλεται παραδεκτώς στο Ανώτατο Δικαστήριο με αίτηση ακυρώσεως κάτω απότο άρθρο 146
(1)του συντάγματος: 30 I.W.S. NomineeCo. Ltd. v.Republic (Registrar of Com panies)
(1967)3C.L.R.582, E.Merck v.Republic &Ano ther
(1972)3C.L.R.548 και Granadav.Republic
(1985)3 C.L.R. 207. Θα μπορούσε ακόμη να υπομνησθεί εδώ ότι και σ' αυτό το πεδίο του δικαίου ο ακυρωτικός έλεγχος 35 δεν κινείται μέσα σε απεριόριστα όρια. Η δικαιοδοτική εξουσία που επιτελεί το διοικητικό δικαστήριο. αυτοπεριορίζεται στην έρευνα της νομιμότητας της" απόφασης που αφορά στην εγγραφή εμπορικού σήματος. Το δικαστήριο δεν επεμβαίνει στις περιπτώσεις που η 40 κρίση του Εφόρου, ως αρμοδίου οργάνου, ήταν λογικά δυνατή, στα πλαίσια των εξουσιών που του απονέμει ο νόμος. Ακόμη το δικαστήριο είναι ιδιαίτερα προσεκτικό 585 Νικήτας, Δ. Interpreserves Ltd. ν. Δημοκρατίας (Αρ.3)
(1992)να μην υποκαταστήσει την εκτίμηση του Εφόρου με τη δική του γνώμη. Βλέπε εκτός άλλων τις αποφάσεις της Ολομέλειας του δικαστηρίου WhiteHorse Distillers Ltd. v. El Greco Distillers Ltd. & Others
(1987)3 C.L.R. 531 και A.E. 761, 762 American Telephone & Telegraph Co. 5 v.Registrar of Trade Marks, ημερ. 26/1/
- Οι ενδιαφερόμενοι επιζήτησαν να εγγράψουν το παραπάνω σήμα αναφορικά με εμπορεύματα που περιλαμβάνονται στην κλάση
- Πρόκειται για καφέ, 10 τσάϊ, κακάο, ζάχαρι,ρύζι, ταπιόκα,σαγος, τεχνητό καφέ, αλεύρι και παρασκευάσματα από δημητριακά,ψωμί, είδη ζαχαροπλαστικής, ζαχαρόπηκτα, παγωτά, μέλι, ίζημα ζαχάρεως, ζύμη, μπαίκινγκ-πάουντερ, αλάτι, μουστάρδα, ξύδι, σάλτσες (εκτός από συμπληρώματα σαλάτας), 15 μπαχαρικά καιπάγο. Ηαίτησητους έγινε στις25/1/
- Οι αιτητές, που ενέστησαν στην εγγραφή, είναι κυπριακή εταιρεία. Ιδρύθηκε και λειτουργεί υπό μορφή μετοχικής εταιρείας περιορισμένης ευθύνης. Εχουν 20 εγγράψει από το 1978 (4/5/78) το υπ' αρ. 18791 σήμα TASCO στην κλάση 29 για μαρμελάδες. Η εγγραφή ανανεώθηκε το
- Μεταγενέστερα κατέθεσαν το σήμα με αριθμό 26092 στην κλάση 30, αποτελούμενο από τη λέξη TASCO και επιγραφή (label). Η εγγραφή, η οποία 25 έγινε στις 18/12/85 αφορούσε σάλτσες ντομάτας, μουστάρδες και σιρόπια. Στις 12/7/86η εταιρεία Tesco πρότεινε περιορισμό των εμπορευμάτων, αφαιρώντας από τον κατάλογο 30 εμπορευμάτων της κλάσης 30 τα προϊόντα: "είδη ζαχαροπλαστικής, ζαχαρόπηκτα, μέλι και μπαχαρικά." Ακολούθησε η καταρχή αποδοχή του σήματος από τον έφορο και η δημοσίευση και κοινοποίηση της αίτησης με τους παραπάνω περιορισμούς. Αργότερα οι 35 ενδιαφερόμενοι εξεδήλωσαν την πρόθεση να αφαιρέσουν τα ζαχαρόπηκτακαιτις σάλτσες. Στη συνέχεια οι αιτητές κατάθεσαν την ένσταση τους (αρ. 510). Βάλλει προς δύο κατευθύνσεις
(1)ότι το σήμα 40 εκείνο απέβλεπε στην πρόκληση σύγχισης στον καταναλωτή ως προς την προέλευση των προϊόντων από τη μια ή την 586 4 Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας (Αρ.3) Νικήτας, Δ. άλλη εταιρεία. Και
(2)παράλληλα υπήρχε πραγματικός κίνδυνος να εξαπατηθεί το καταναλωτικό κοινό. Οι αιτητές παραπονέθηκαν επίσης πως ηενέργεια των ενδιαφερομένων συνιστούσεαπομίμησηκαιπαραποίηση τουσήματος τους με 5 αποτέλεσμα τα προϊόντα των ενδιαφερομένων να εκλαμβάνονται ως προϊόντα της επιχείρησης τους. Με άλλες λέξεις υπέβαλαν ότι διαπράχθηκε σε βάρος τους το αστικό αδίκημαπουείναι ευρύτεραγνωστό μετον αγγλικό όροpas sing off. Αναφέρθηκε περαιτέρω πως τα περιστατικά 10 στοιχειοθετούσαν παράνομη χρήση του εγγεγραμμένου σήματος τους (infringement of trade mark). Ο κ. Βασίλειος Γ.Θεοδότου, διευθύνων σύμβουλος των αιτητων, υποστήριξε την ένσταση με ένορκη δήλωση του. 15 Αυτό που κυρίως επικαλέστηκε είναι η μακρόχρονη κυκλοφορία των τροφίμων της αιτήτριας εταιρείας στην Κύπρο, η δημοσιότης που έτυχαν και η φήμη που απόκτησαν στο μεταξύ στη ντόπιααγορά. Σταματώγιανα επαναλάβω αυτό που εύστοχα επισήμανε η απόφαση της 20 Εφόρου: ότι δεν παρασχέθηκε κανένα αναλυτικό στοιχείο ως> λ.χ., η έκταση της ετήσιας παραγωγής, η αξία των πωλήσεων πουπραγματοποιήθηκεκατάκαιρούς κ.λ.π. Στη συνέχεια ο μάρτυς ανέφερε πως η εταιρεία Tesco, 25 όπως ανακάλυψαν την εποχή εκείνη (μέσα του 1987), διαφήμιζεκαιπωλούσε ανάτο παγκύπριοποικίλαπροϊόντα με το έμβλημα TESCO απότο Φεβρουάριο του 1987. Εκτός άλλων κυκλοφορούσε σάλτσες ντομάτας, μουστάρδες και σάλτσες, διατηρημένα φρούτα και σιρόπια. Επίσης είδη 30 σοκολάτας και ζαχαροπλαστικής, παγωτά, επιδόρπια και άλλες σάλτσες. Ως αποτέλεσμα της παραποίησης του σήματος τους η αιτήτρια εταιρεία υπέστη και εξακολουθεί να υφίσταται ζημιές λόγω δραστηριοποίησης των ενδιαφερομένων σεπαγκύπριακλίμακα. 35 Η αντένσταση της εταιρείας Tesco συνοδεύτηκε από • ένορκη δήλωση του κ. Michael John Boxall, μέλους του διοικητικού της συμβουλίου. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, το σήμα των αιτητων δεν αποτελεί κώλυμα για 40 ολόκληρο το φάσματων εμπορευμάτων που διαλαμβάνει η αίτηση. Κι αυτό γιατί η φήμητων αιτητων περιορίζεται σε μαρμελάδες καισάλτσες ντομάταςτύπου Ketchup. 587 Νικήτας, Δ. Interpreserves Ltd. ν. Δημοκρατίας (Αρ.3)
(1992)Ακολούθησε μαρτυρία, που πήρε τη μορφή συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, από το δικηγόρο της εταιρείας Tesco, που την εκπροσώπησε στις διαδικασίες εγγραφής.Το ουσιαστικό τηςπεριεχόμενο είναι πως απότο 1981 τα σχετικά προϊόντα με το σήμα TESCO 5 διαφημίζονται σε ευρεία κλίμακα από μεγάλες αγγλικές εφημερίδες και περιοδικά (Sunday Times, Sunday Telegraph και Good House Keeping). Όλα αυτά τα έντυπα κυκλοφορούν και διαβάζονται στην Κύπρο. Σχετικές αγγελίες επισυνάφθηκανως τεκμήρια. 10 Πρέπει να λεχθεί στο σημείο αυτό πως οι αιτητές είχαν αντιρρήσεις για τη δεκτικότητα της μαρτυρίας αυτής. Η Έφορος, αφού έδωσε την ευχέρεια και στις δύο πλευρές να ακουσθούν, αποφάσισε πως, παρά την εκπρόθεσμη παρουσίαση της τελευταίας αυτής μαρτυρίας,θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή "για την καλύτερη απονομή της δικαιοσύνης". Όμως οι αιτητές θα είχαν το δικαίωμα να την αντικρούσουν. 15 20 Απαντώντας με ένορκη του κατάθεση για λογαριασμό των αιτητων ο κ. Βασιλείου παραδέχθηκε πως τα παραπάνω έντυπα έχουν κυκλοφορία στην Κύπρο, αλλά πρόσθεσε ότι δεν έχουν αναγνωστικό κοινό και επομένως τέτοια μαρτυρία δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη. Το δεύτερο 25 σημείο που έθιξεείναι ότι ταεπισυναφθέντατεκμήρια είναι άσχετα με προϊόντα της κλάσης
- Ο ισχυρισμός αυτός μόνον εν μέρει είναι ορθός. Γιατί υπάρχουν και διαφημίσεις προϊόντων, που εντοπίζει η Έφορος στην απόφαση της, και που εμπίπτουν στην παραπάνωκλάση. 30 Με την αναφορά αυτή συμπληρώθηκε η συνοπτική παρουσίαση τουυλικού τηςυπόθεσης πουαποτέλεσε καιτο υπόβαθροτηςπροσβαλλόμενης απόφασης. Οι αιτητές δεν είχαν προσδιορίσει στην ένσταση τους τη 35 νομική της βάση. Δεν έχει όμως αμφισβητηθεί ότι το νομοθετικό πλαίσιο της υπόθεσης αποτελούν οι διατάξεις των άρθρων 13 και 14 του περί Εμπορικών Σημάτων Νόμου, Κεφ.
- Το άρθρο 13 απαγορεύει την αποδοχή υλικού και την εγγραφή του ως εμπορικού σήματος στο 40 σχετικό τμήμα του μητρώου, μεταξύ άλλων, και στις περιπτώσεις πουηχρήση του μπορεί ναπροκαλέσει σύγχιση ήνα εξαπατήσει. 58S 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας (Αρ.3) Νικήτας, Δ. Κάτωαπότο άρθρο 14
(1)δεν εγγράφεταισήμαπουείναι ταυτόσημο με άλλο που έχει προδηλωθεί και ανήκει σε διαφορετικό ιδιοκτήτη ή προσομοιάζει με αυτό τόσο πολύ ώστε να είναι πιθανό να εξαπατήσει ή να δημιουργήσει 5 σύγχιση. Ωστόσο, σύμφωνα με το εδ. 2 του ίδιου άρθρου, στις περιπτώσεις πουυπάρχεικαλόπιστηταυτόχρονηχρήση ήάλλες ειδικές περιστάσεις, εμπορικά σήματα που είναιτα ίδια ή εμφανίζουν σημαντική ομοιότητα είναι δυνατό να εγγραφούν σε σχέση με τα ίδια ή της ίδιας περιγραφής 10 προϊόντααπόπερισσότερους τουενόςιδιοκτήτες. Παρά τα κοινά σημεία που έχουν οι διατάξεις των δύο αυτών άρθρων εν τούτοις δεν έχουν ακριβώς την ίδια εμβέλεια. Το θέμα συζητά ο Kerly "Trade Marks and Trade 15 Names" 12η έκδοση, παράγραφοι 10-02, 10-03, 10-05 και 10-
- Πρέπει να υπενθυμίσουμε εδώ πως οι παραπάνω διατάξεις του Κεφ.268 είναι πανομοιότυπες με τααρθρ. 11 και 12τηςTrade Marks Act,
- Επομένως είναιεπιτρεπτό να αναζητήσει κανείς βοήθεια από τις αγγλικές πηγές, θα 20 •μπορούσε να λεχθεί πως η διαφοροποίηση που υπάρχει ανάμεσα στα δύο άρθρα καθρεφτίζεται στο λεγόμενο ovax test που καθιερώθηκε από τότε που είχε διατυπωθεί στην υπόθεση Smith Hayden[1946]63 R.P.C.97, 101.Αυτό είναι και το κριτήριο που εφάρμοσε η Έφορος ανάλογα, 25 προσαρμοσμένο στις συνθήκες τηςκρινόμενηςυπόθεσης. Εξετάζοντας πρώτα την υπόθεση υπό το πρίσμα των διατάξεων του άρθρου 13 η έφορος συμπέρανε πως οι αιτητές δεν απέδειξαν με συγκεκριμένα αποδεικτικά 30 στοιχεία τηνέκτασητηςχρήσηςτουεμπορικούτουςσήματος ούτε ότι απέκτησαν ευρεία φήμη, που αποτελούν προϋπόθεσηγια την επίκληση και εφαρμογήτου άρθρου
- Ας σημειωθεί πως η απόφαση της Εφόρου εντοπίζει τις σχετικές ελλείψεις της μαρτυρίαςτων αιτητων.Περαιτέρωη 35 απόφαση δέχθηκε ότι η εταιρεία Tesco προέβη σε μαζική διαφήμιση σε ξένα έντυπα που κυκλοφορούν εδώ, κάμνοντας έτσι γνωστά τα προϊόντα της από τις αρχές περίπου του
- Παρατηρώ ότι αυτού του είδους η διαφήμιση αποτελεί πρόσφορο μέσο για τη δημιουργία 40 εμπορικής φήμης. Βλέπε Kerly' s Trade Marks σελ.
- Παράλληλα, όπως παραδέχονται οι αιτητές, η εταιρεία Tesco έκαμε διαφήμισηκαι στην Κύπρο. Στοσημείο αυτόη απόφασητης Εφόρουκαταλήγειωςεξής: 589 Νικήτας,Δ. Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας(Αρ.3)
(1992)"Στην προκείμενη περίπτωση τόσο οι αιτητές όσο και οι ενιστάμενοι παραδέχονται ότι το προτεινόμενο εμπορικό σήμα έχει πραγματική χρήση στην Κύπρο και για το λόγο αυτό δεν μπορώ να αγνοήσω τη διαφήμιση του σήματος στις ξένες εφημερίδες και περιοδικά που 5 κυκλοφορούν στην Κύπρο". Το πρώτο ερώτημα που προβάλλει μέσα από τις διατάξεις του άρθρου 14
(1)είναι κατά πόσον ταπροϊόντα των δύο επιχειρήσεων είναι της αυτής περιγραφής. Η 10 Έφορος προέβη σε αντιπαραβολή τους και ύστερα από ενδελεχή συσχέτιση με τις αρχές που συνάγονται από τις αποφάσεις Colman [1929] 46 R.P.C. 126, Darwins Ltd. [1946] 63 R.P.C. 1 και Jellinek [1943] 63 R.P.C. 73, οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι τα βασικά συστατικά των 15 προϊόντων όπως και οι χρήσεις τους διαφέρουνκαι ότι δεν πρόκειταιγιαεμπορεύματατης ίδιαςακριβώς περιγραφής. Για το άλλο ζήτημα που ανακύπτει, δηλαδή, της ομοιότητας των σημάτων η απόφαση, αφού υπογραμμίζει 20 την παντελήέλλειψημαρτυρίαςγιαπρόκληση σύγχισης, τον τονισμό της πρώτης συλλαβής των σημάτων που συντείνει στο να τα διακρίνει και την ανάγκη να υπάρχει πραγματικόςκίνδυνος σύγχισης, δέχεταιταεξής: 25 "Μετά απότησύγκριση των σημάτων στην περίπτωση της υπόθεσης αυτής όπως αναφέρεται στο Κεφ. 17 του Kerly's Law on Trade Marks 12η έκδοση φαίνεται ότι οι λέξεις TESCO και TASCO σε συνδυασμό με το γεγονός, ότι ήδη τα δύο σήματα έχουν χρησιμοποιηθεί 30 ταυτοχρόνως στην Κυπριακή αγορά χωρίς να δοθεί μαρτυρία απόοιονδήποτε ότι ο ίδιος έχει παραπλανηθεί ήσυγχιστεί, φαίνεται ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει κίνδυνος το προτεινόμενο σήμαναπροκαλέσει σύγχιση ή παραπλάνηση, όπως προβλέπουν τα άρθρα 13 και 14
(1)35 και 14
(2)". Τελικά η Έφορος αξιολόγησε την προσαχθείσα μαρτυρία και αποφάνθηκε πως οι αιτητές απέδειξαν, σύμφωνα με τους κανόνες για το βάρος απόδειξης στους 40 οποίους και αναφέρθηκε, ότι η ένσταση ήταν αδικαιολόγητη εφόσον μάλιστα δεν τεκμηριώθηκε ο ισχυρισμός ότι το σήμα ήταν παραπλανητικό ή ότι 590 4Α.Α.Δ. Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.3) Νικήτας, Δ. δημιούργησε σύγχιση. Αυτό που λείπει στην εικόνα είναι το αποτέλεσμα της αγωγής αρ. 1956/87 του Επαρχιακού Δικαστηρίου 5 Λεμεσούτην οποίαείχαν καταθέσειοι αιτητές παράλληλα με την ένσταση στην υπό κρίση υπόθεση. Η αγωγή στρέφεται κατά της εταιρείας Tesco και μιας άλλης κυπριακής εταιρείας για παραβίαση των εμπορικών σημάτων 18791 και 26092 και για passing off. To 10 δικαστήριο εκείνο με απόφαση του ημερ.28/6/90δικαίωσε τους αιτητές εκδίδοντας εναντίον των εναγομένων σχετικό απαγορευτικόδιάταγμα.Οι αιτητές κοινοποίησαν αντίγραφο στην έφορο πριν εκδώσει την απόφαση της. Στο σημείο αυτό η τελευταία επικαλέστηκε τις πρόνοιες 15 του άρθρου 4 του Κεφ. 268 που προβλέπουν χωριστές θεραπείες για το αδίκημα της αντιποίησης αγαθών (pas sing off). Οι αιτητές υπέβαλαν ότι η επιτυχία της αγωγής τους 20 καιτασχετικά ευρήματατου δικαστηρίου γιατη διάπραξη του αδικήματος "passing off" σε βάρος τους δημιούργησε δεδικασμένο που δεν μπορούσε να αγνοήσει η έφορος, η οποία και ενημερώθηκε έγκαιρα.Σε συνάρτηση με το θέμα αυτό η απόφαση της προσβάλλεται και για έλλειψη της 25 δέουσας έρευνας που οδήγησε σε πραγματική και νομική πλάνηως καισεκατάχρησηή υπέρβαση εξουσίας. Η εισήγηση παραγνωρίζει τη διαφορετική φύση των δύο διαδικασιών, όπως μπορεί να συναχθεί και από το 30 περιεχόμενο του άρθρου 4. Ενώ δεν πρέπει να λησμονείται ότι το αδίκημα "passing off", που αναπτύχθηκε από το κοινοδίκαιο, ενσωματώθηκε στο άρθρο 35 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Τη διάκριση επιβεβαιώνει η απόφαση Νικόλαου 35 Μαρκαντώνη ν. ΔημήτριουΝικολαΐδη,
(1976)1 J.S.C. 70, 71,στην οποίααναφέρθηκεηδικηγόρος τηςΔημοκρατίας: "The two proceedings in question are distinctly diffe rent,though they may overlapto acertain extent". 40 Η εκφρασθείσα άποψη ενισχύεται από περικοπή στον Kerly,παράγραφος 16-14 σελ. 356 μετοντίτλο: "Theact af591 Νικήτας, Δ. Interpreserves Ltd. ν.Δημοκρατίας (Αρ.3)
(1992)fords no bar to a passing-off action", την οποία υιοθετεί η απόφαση. Καταλήγω πως δεν υπάρχει καταστρατήγηση της αρχής του δεδικασμένου, δεδομένης της αυτοτέλειας των διαδικασιών. 5 Οι αιτητές υπέβαλαν ότι ενόψει της διάταξης 46 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951 έως 1984, η ένορκη κατάθεση του δικηγόρου της εταιρείας Tesco δεν έπρεπε να είχε επιτραπεί. Η επίκληση του καν. 46 είναι άσχετη. Οι διατάξεις του δεν υποστηρίζουν τέτοια άποψη. 10 Αντίθετα παρέχει διακριτική ευχέρεια στον Έφορο να δέχεται μαρτυρίαήπρόσθετη μαρτυρίαοποτεδήποτε.Αυτό προκύπτει ξεκάθαρααπόαπλήανάγνωση του κειμένου της διάταξης: 15 "No further evidence shall be left on either side but, in any proceedings before the Registrar,he may at any time if he thinks fit giveleave toeither the applicant or the op ponent to leave any evidence upon such terms as to costs or otherwiseas hemay think fit". 20 Η μαρτυρία επικρίθηκε και από άλλη σκοπιά: ότι δεν αποδείχθηκε από ανεξάρτητη πηγή, όπως σφαλερά συμπέρανε η επίδικη απόφαση, ότι τα ξένα έντυπα κυκλοφορούσαν και διαβάζονταν πράγματι εδώ. Ωστόσο 25 πρέπει να υποδειχθεί πως ο ίδιος διευθυντής των αιτητων, που τυγχάνει να είναι και οκυριώτερος μέτοχος τους, στην ένορκη του κατάθεση της 15/10/88παραδέχεταικαι τα δύο αυτά γεγονότα. Θίγει μόνο την έκταση της κυκλοφορίας. Λέγει επί λέξει στην 3ηπαράγραφο της ένορκης κατάθεσης 30 του: "αφορούν δημοσιεύσεις σε αγγλικά έντυπα που ασχέτως εάνκυκλοφορούν στην Κύπρο,δεν διαβάζονται απότο ευρύκυπριακόκοινό". 35 Έπεται ότι ο ισχυρισμός πως ταπροσκομισθένα στοιχεία δεν έχουν καμιάαποδεικτικήαξίαδεν μπορεί να ευσταθήσει. Μπορούμε να συμπτύξουμε τους υπόλοιπους λόγους της προσφυγής ως εξής: η εταιρεία Tesco, με τη μαρτυρία που προσκόμισε, δεν απέσεισε το βάρος της αποδείξεως που έφερε για να αντικρούσει την ένσταση, 592 4 ^ 4 Α.Α.Δ. 5 Interpreserves Ltd. v. Δημοκρατίας(Αρ.3) Νικήτας, Δ. καταδεικνύοντας πως είναι αδικαιολόγητη.Το δε εύρημα ότι ο διευθυντής της εταιρείας δεν ανάφερε καν ότι παραπλανήθηκε ο ίδιος από την ομοιότητα του σήματος των ενδιαφερομένων δεν είναι ορθό ανλάβει κανείςυπόψη την πρώτηδήλωση τουκ. Βασιλείου ότι "αληθινάπιστεύει" ότι "το σήμα των αιτητων TESCO έχει παραπλανήσεικαι αποσκοπεί ώστε να εκληφθεί αθεμίτως ως το εγγεγραμμένο σήματων ενισταμένων TASCO." 10 Ακόμα και αν παρακαμφθούν σαν αβάσιμες οι αντιρρήσεις αυτές η εισήγηση είναι πως η απόφαση της Εφόρου έσφαλε ως προς ταδύο βασικάσυμπεράσματατης κάτω απότο άρθρο 13και 14,ταοποίακαιπαρερμήνευσε. Υπήρχε εκπληκτική ομοιότητα, ηχητική και οπτική, 15 ανάμεσα στα σήματα ικανήνα δημιουργήσει σύγχιση ήνα εξαπατήσει και εν πάση περιπτώσει τα προϊόντα ήταν της ίδιας κατηγορίας. Τα συμπεράσματα της επίδικης απόφασης περίτουαντιθέτουείναιαστήρικτα. 20 25 30 35 40 Υπάρχει μιασειρά αποφάσεωνπουτονίζει την αρχήότι σε θέματα απομίμησης ή ομοιότητας εμπορικών σημάτων δεν παραγκωνίζεταιεύκολα ηγνώμη του Εφόρου ως προς την πιθανότητα ή τον κίνδυνο εξαπάτησης ή δημιουργίας σύγχισης. Στην υπόθεση In re McDowell's application [1927] A.C. 632 ο Λόρδος Dunedin είδε το πρόβλημα ως εξής: "I do not conceal that to me it is a very narrow case, and Ithink it isjustwhen it is avery narrow casethat real weight ought to be given to the original determination of theregistrar". Στην υπόθεση Re Rysta Ltd. [1943] 1All E.R. 400, 403, έγινε η εξήςπαρατήρηση: "The decision on this question is not an exercise of dis cretion, but a finding of fact. Nevertheless, it is a finding by an official with great and specialised experience and must notbelightly overruled". Τέλος είναι αξιομνημόνευτο το σχόλιο που έγινε στην Electrix Ltd. v.Electrolux Ltd. [1959]3All E.R. 170, 174: 593 Νικήτας,Δ. Interpreserves Ltd.ν.Δημοκρατίας(Αρ.3)
(1992)"It has,nevertheless,been consistently laiddown thatthe discretion of theregistrarisnottobe lightlyoverruled". Επανερχόμενος στο προκείμενο παρατηρώότι η Έφορος προέβη σε λεπτομερειακή επισκόπηση της μαρτυρίας 5 συσχετίζοντας την με τους κανόνες του δικαίου της απόδειξης που ισχύουν στο πεδίο αυτό,περιλαμβανομένων και των αρχώνπου ισχύουν γιατοβάροςαπόδειξης.Από τη συνολική θεώρηση της απόφασης στο επίμαχο θέμα προκύπτει ότι δεν υπήρχε καμιάαπτήμαρτυρία σύγχισης ή 10 εξαπάτησης πέραν από τους γενικούς ισχυρισμούς που περιέχει η ένορκη δήλωση του κ. Βασιλείου. Τίποτε το αξιόμεμπτο δεν έχει αποδειχθεί που θα δικαιολογούσε επέμβαση προς την κατεύθυνση αυτή.Το ίδιο ισχύει καιγια τα άλλα βασικάευρήματατης απόφασηςπεριλαμβανομένου 15 και εκείνου για σύγχρονη χρήση των δύο ανταγωνιστικών σημάτων στην κυπριακή αγορά. Πολύ διαφωτιστική στο θέμα της ταυτόχρονης χρήσης είναι η απόφαση Alexander Pirie & Sons Ltd's Application[1933] All E.R. Rep. 956. Με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιον της η Έφορος η 20 απόφασηήτανλογικά επιτρεπτήκαινόμιμα αιτιολογημένη. Θα μπορούσε ένας να επιστρατεύσει και δύο πολύ πρόσφατα παραδείγματα από τη νομολογία μας που αφορούν στην ομοιότητα σημάτων (διαφορά μόνο ενός 25 γράμματος), αλλά κρίθηκε ότι καλώς απορρίφθηκαν οι ενστάσεις. Στην υπόθεση αρ. 385/88 Καπνοβιομηχανία Εθνος Γ.Α. Κεράνης Α.Ε. ν. Εφόρου Εμπορικών Σημάτων ημερ. 22/3/91, σε σχέση με τα σήματα PALLAS και DA LLASγια τσιγάρα καιηυπ'αρ. 662/85Bally's ShoeFac- 30 tories Ltd. v. ΕφόρουΕμπορικών Σημάτων,ημερ. 9/7/91 αναφορικά μετασήματαBALLY και DALI. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Η επίδικη απόφασηεπικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 594 35