clr/1992/1992_4_973.pdf

(1992)Διοικητικό Δίκαιο — Ενδοκρατική κυριαρχία, μονομέρεια της κρατικής εξουσίας,διοικητικήπράξη σεαντίθεσημε σύμβαση. Οι αιτητές επιχείρησαν με την προσφυγή να ανατρέψουν το δεδομένο της από ετών παραχώρησης εκ μέρους τους, προς το 5 σκοπό δημιουργίας δημόσιας πλατείας, ενός τμήματος τεμαχίου τους, προσβάλλοντας της άρνησης των καθ' ων η αίτηση να ανακαλέσουν τον όρο της παραχώρησης πουείχετεθεί στην άδεια διαχωρισμού του τεμαχίου τους ως παράνομο κατ' ανάλογο εφαρμογή της παραγράφου5 του Αρθρου 23 και εν όψει της μη 10 χρησιμοποίησης της πλατείας, κατά τον ισχυρισμό των αιτητών, για το σκοπό που οι ίδιοι είχαν δεχτεί να αναληφθεί από το δημόσιο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 15

1. Νέαέρευνα της υπόθεσης υπάρχει όταν λαμβάνονται υπόψη νέα ουσιώδη στοιχεία νομικά ή πραγματικά. Στην υπόθεση Zivlas v. Municipality of Paphos αποφασίστηκε ότι η άρνηση της Διοίκησης να ανακαλέσει προηγούμενη εκτελεστή διοικητική πράξηχωρίς να εξετάσει νέα στοιχεία και γεγονότα, είναι πράξη βεβαιωτική. Παρόμοια αίτηση ανάκλησης υποβλήθηκε και στην υπόθεση Raymonde Baida ν.ΕπαρχουΠάφου. Είναι έκδηλο από την αλληλογραφία που ανταλλάγηκε μεταξύτων αιτητώνκαιτουκαθ' ουηαίτησηότι κανένα νέο νομικό ή πραγματικό στοιχείο δεν τέθηκε προς εξέταση. Είναι γεγονός ότι οκαθ' ου ηαίτηση μετά την επιστολή των αιτητών διεξήγαγε επιτόπιο έρευνα για να διαπιστώσει κατά πόσο εργοληπτική εταιρεία επενέβαινε παράνομα στη δημόσια πλατεία. Η έρευνα αυτή όμως, διεξήχθη αποκλειστικά για σκοπούς του καθ' ου η αίτηση και προς λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων γιαάρσητης επέμβασης. 20 25 30 35
2. Ηαρχική άδεια που εκδόθηκε από τον καθ'ου ηαίτηση για το διαχωρισμό του τεμαχίου των αιτητών, δεν είναι καθόλου παράνομη. Οι αιτητές την αποδέχθησαν ανεπιφύλακτα και αν είχαν τη γνώμη ότι ο όρος που τους 40 τέθηκε από τον καθ' ου η αίτηση για το διαχωρισμό του τεμαχίου ήταν παράνομος, μπορούσαν να τον προσβάλουν μεπροσφυγήεντός της προθεσμίας των 75 ημερών. 974 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Σεργίδηςκ.α.ν.ΔήμουΛ/σίας Η απόφαση για το διαχωρισμό ήταν καθ' όλα νόμιμη και εκδόθηκε σύμφωνα μετο Αρθρο 9

(1)(γ)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε με το Αρθρο 2 του Ν. 13/74 και το Αρθρο 6 (α)και(στ)του Ν. 24/78 καιοκαθ' ουηαίτησημπορούσενα επιβάλει τον όρο αυτό σύμφωνα με τις πρόνοιες του πιο πάνωΝόμου. Η προσβαλλόμενη απόφαση,για τους λόγους αυτούς, δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά βεβαιωτική, και συνεπείατούτουκαιεκπρόθεσμη.

1. Επιπρόσθετα, ηπλατείαη οποίακατασκευάστηκε βάσει της άδειας διαχωρισμού, περιήλθε στο δημόσιο και ο καθ'ου η αίτηση δεν έχει εξουσία να ανακαλέσει τους όρους της άδειας, καθότι ο δρόμος δεν ανήκει πλέον σε αυτόν, αλλά στη Δημοκρατία. Το Αρθρο 11 του Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε,προνοεί σχετικώς. Ηερμηνεία του όρου "δημοσία οδός" δίνεται απότοΑρθρο 8 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (διακατοχή, εγγραφήκαι εκτίμηση) Νόμος,Κεφ.
2. 25 Ο όρος "publicroad" (δημόσιος δρόμος)ερμηνεύεται απότο Αρθρο2 του Κεφ.
3. 30 Προκύπτει συνακόλουθα ότι ηπλατείαείναι ιδιοκτησίατης Δημοκρατίας υπό τον έλεγχο του Δήμου και η δαπάνη επισκευής καισυντηρήσεως τηςβαρύνειτοΔήμο. 35 40
4. Η παράγραφος 3τουΑρθρου 23τουΣυντάγματοςπροβλέπει μεταξύ άλλων ότι το δικαίωμα της κατοχής ακινήτου ιδιοκτησίας μπορεί να υποβληθεί διά Νόμου σε όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς, απολύτως απαραίτητουςπρος το συμφέρον της δημόσιας ωφέλειας και πολεοδομίας (ΒλέπεJV.Kirzis v. Republic). Προκύπτει από την πιο πάνω υπόθεση ότι η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου των αιτητών για τη δημιουργία πλατείας,δεν αποτελεί "αποστέρηση" της περιουσίας τους, αλλά "περιορισμό" ή "δέσμευση" ο οποίος τέθηκε ως όρος βάσει του Αρθρου 9 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου,Κεφ.96,όπως τροποποιήθηκεαπότους Νόμους 13/74 και24/78,ο οποίος προβλέπει ότι ηαρμόδια 975 Σεργίδηςκ.α.ν.ΔήμουΛ/σίας

(1992)αρχή, στην παρούσα περίπτωση ο Δήμος Αευκωσίας, έχει εξουσία όταν χορηγεί άδειες διαχωρισμού γης,να επιβάλλει όρους γιατην εξασφάλιση δημόσιων χώρων πρασίνουκαι την κατασκευή δρόμων. Ηπαράγραφος 5 του άρθρου 23 του Συντάγματος την οποία επικαλείται ο δικηγόρος των αιτητών προνοεί ότι στην περίπτωση κατά την οποία απαλλοτριωθείσα περιουσία δεχρησιμοποιηθεί εντός τριών ετών για το σκοπό για τον οποίο απαλλοτριώθηκε, τότε επιστρέφεται στο πρόσωπο απότοοποίο απαλλοτριώθηκε. Η πιο πάνω παράγραφος δεν έχει καμιά εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση,διότι όπως αναφέρθηκεκαιπιο πάνω, η εν λόγω πλατεία δεν απαλλοτριώθηκε αλλά η παραχώρηση της τέθηκε ως όρος για την έκδοση άδειας διαχωρισμού του τεμαχίουτων αιτητών. 10 15 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 20 Zivlas v. MunicipalityofPaphos

(1975)3C.L.R. 349· Baida v.Επαρχου Πάφου

(1989)3(Γ)ΑΛΛ. 1910· SalamisHoldingsLtd v. TheMunicipality of Famagusta

(1974)3 C.L.R. 344· 25 LordosApartotelsLtd v.Republic

(1974)3C.L.R. 47V Limassol ChemicalProducts CoLtdv. Republic

(1978)3C.L.R. 52- 30 Kyprianides v.Republic

(1982)3C.L.R. 611· Spyrouv.Republic

(1983)3C.L.R. 354Papadopoulos v.Republic

(1986)3 C.L.R. 1073Kirzis v.Republic

(1965)3C.L.R.

1. Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον τηςάρνησης του Δήμου Λευκωσίας να ανακαλέσει τονόρο2τηςάδειας υποδιαίρεσης μεαρ. 12530, ημερομηνίας6/6/
2. 976 4Α.Α.Δ. Σεργίδηςκ.α.ν.Δήμου Λ/σίας Χ. Πογιατζής, γιατους αιτητές. Κ. Μιχαηλίδης, γιατον καθ' ουηαίτηση. 5 Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ. Κούρρης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ό 15 20 25 30 35 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτή οι αιτητές ζητούν: "Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου και/ή Δήλωση του Δικαστηρίου κυρήσσον την και/ή διατάσσον ότι η απόφαση των Καθ'ων η Αίτηση Δήμου Λευκωσίας η οποία κοινοποιήθηκε στους Αιτητές με την επιστολή τους ημερομηνίας 17 Αυγούστου 1990 με την οποία αρνούνταιναανακαλέσουν και/ή λέγουν ότι δεντίθεται θέμα ανάκλησης και/ήηάρνηση και/ήηπαράλειψη των να ανακαλέσουν τον όρο 2 (ήτοι την παραχώρηση χώρου του κτήματος των Αιτητών για να εγγραφεί ως δημόσια πλατεία (ανοικτός ελεύθερος χώρος)) της άδειας υποδιαίρεσης ημερομηνίας 6.6.1979 (αρ. 12530) του τεμαχίου 517 Φ/Σχ ΧΧΙ/54.6.1 - 3 II Ενορία 'Αγ. Ομολογητές τμήμαCείναιάκυρη. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου και/ή Δήλωση του Δικαστηρίου κυρήσσον και/ήδιατάσσον ότι ηαπόφαση των Καθ'ων η Αίτηση Δήμου Λευκωσίας η οποία κοινοποιήθηκε στους Αιτητές με την επιστολή των ημερομηνίας 17 Αυγούστου 1990 με την οποία δεν επιτρέπουν και/ή δεν δίνουν την έγκριση και/ή συγκατάθεση των στο να επιστραφεί στους Αιτητές ο παραχωρηθείς από αυτούς χώρος που αφέθηκε ως δημόσια πλατεία δυνάμει της άδειας υποδιαίρεσης ημερομηνίας 6.6.1979(αρ. 12530),είναιάκυρη". Τα γεγονότα σε συντομία είναι τα εξής: Οι αιτητέςήταν συνιδιοκτήτες του τεμαχίου 517, υπ' αριθμό εγγραφής C 40 622, Φ/Σχ. XXI 54.6.1 - 3 II, ενορία Άγιοι Ομολογητές, τοποθεσία Αγία Παρασκευή, Λευκωσία, έκτασης 6 στρέμματα και2,768 τ.π.. 977 Κούρρης,Δ. Σεργίδηςκ.α.ν.ΔήμουΛ/σίας

(1992)Στις 29/11/78 υποβλήθηκε από τον κ. Α. Σεργίδη, ως εξουσιοδοτημένος πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των αιτητών Γιώργου Σεργίδη και Αμαρυλλίδας Χριστόφορου, αίτηση στο Δήμο Λευκωσίας για το διαχωρισμό του πιο πάνωτεμαχίου, σε δύο τεμάχια.Στις 5 6/6/79 ο καθ' ου η αίτηση έκδοσε την αιτηθείσα άδεια διαχωρισμού η οποία διελάμβανε ορισμένους όρους. Μεταξύ των όρων της άδειαςκαι συγκεκριμένα ο όρος 2, ήταν η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου για τη δημιουργία δημόσιας πλατείας (ανοικτού ελεύθερου 10 χώρου) και η παραχώρηση λωρίδας γης προς το δημόσιο δρόμο για τη συνέχιση του οδικού δικτύου της περιοχής. Μετά την κατασκευή του δρόμου από τους αιτητές, την ολοκλήρωση του διαχωρισμού και αφού ικανοποιήθηκαν όλοι οι όροι της εν λόγω άδειας, οκαθ'ουηαίτηση έκδοσε 15 στους αιτητές μετά από αίτηση τους, Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης αρ. 4841, ημερομηνίας 1/8/80, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν δύο νέα τεμάχια, τα τεμάχια 1077 και

1. 20 Εννέα χρόνια μετά την έκδοση του Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης, οι αιτητές με επιστολή τους ημερομηνίας 22/6/89, ζήτησαν από τον καθ'ου η αίτηση όπως ανακαλέσει τον όρο 2 της άδειας και τους επιστραφεί το τμήμα το οποίο παραχωρήθηκε για τη 25 δημιουργία δημόσιας πλατείας, καθότι χρησιμοποιείται, σύμφωνα με τον ισχυρισμό τους, για την αποθήκευση οικοδομικών υλικών. Ο καθ' ουη αίτηση μεεπιστολήτουημερομηνίας 5/10/89 30 και 17/8/90,πληροφόρησε τους αιτητές ότι βάσει του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, δεν τίθετο θέμα ανάκλησης του σχετικού όρου της άδειαςκαι επιστροφής του επίδικου τμήματος σε αυτούς. Με την έκδοση του Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης, η πράξη 35 ολοκληρώθηκε και το επίδικο τμήμα του τεμαχίου περιήλθε στο δημόσιο (ΒλέπεΤεκμήρια 3και 4 αντίστοιχα, στην ένσταση). Οι προβαλλόμενοι λόγοι για ακύρωση της επίδικης 40 απόφασης είναι οι εξής: 978 4Α.Α.Δ. Σεργίδηςκ.α.ν.ΔήμουΛ/σίας Κούρρης,Δ. (α)Η απόφασηείναιπαράνομη- 5 (β)ηαπόφασηείναι αντίθετηπρος τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου και τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου(γ) η απόφαση είναι αντίθετη προς το Σύνταγμα, άρθρα23.2,23.4,23.5,24και28,και 10 15 20 (δ) η απόφαση αποτελεί παράβαση διοικητικής σύμβασης μεταξύ των καθ'ων η αίτηση και των αιτητών. Προτού προχωρήσω στην εξέταση της ουσίας της προσφυγής, θα εξετάσω τα προδικαστικά θέματα τα οποία ήγειρε ο καθ'ου η αίτηση και τα οποία είναι τα εξής: (α) Η προσβαλλόμενη απόφασηδεν είναι εκτελεστή διοικητικήπράξη,αλλά βεβαιωτική. (β)Η προσφυγήείναιεκπρόθεσμη. 25 (γ) Το Δικαστήριο δεν έχει εξουσία να παράσχει θεραπείαως οι παράγραφοι (Α) και (Β)τηςπροσφυγής. Η θέση των καθ' ων η αίτηση σε συντομία είναι η ακόλουθη: Οι αιτητές προσβάλλουν την απόφασητου καθ' ου η αίτηση, ημερομηνίας 17/8/90 (Τεκμήριο 4 στην 30 ένσταση) με την οποίατους πληροφορούσε ότι δεν τίθετο θέμα ανάκλησης των όρων της άδειας διαχωρισμού του τεμαχίου, η οποία εκδόθηκε την 6/6/79, βάσει του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ.
2. Ο καθ'ου η αίτηση δεν εξέτασε οποιαδήποτε νέα στοιχεία, 35 αλλά απλώς βεβαίωσε τους αιτητέςότι οι όροι τηςάδειας διαχωρισμού δεν μπορούν να ανακληθούν, καθότι η πράξη ολοκληρώθηκε με την έγκριση του Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης. Στήριξαν την επιχειρηματολογία τους στην υπόθεση Zivlas v. Municipality of Paphos

(1975)3 40 C.L.R. 349 και στην υπόθεση Raymonde Baida v. ΕπαρχουΠάφου,υπόθεση αρ. 663/87 που εκδόθηκε στις 25/8/89. 979 Κούρρης,Δ. Σεργίδηςκ.α.ν.ΔήμουΛ/σίας

(1992)Οι αιτητές ισχυρίστηκαν ότι η προσβαλλόμενη απόφασητων καθ'ωνη αίτησηδενείναι βεβαιωτική πράξη αλλά είναι εκτελεστήδιοικητική πράξη,καθότι μιαπράξη δεν μπορεί ναείναι βεβαιωτική μιας άλλης ηοποία είναι εξ' υπαρχής παράνομη - διότι βεβαίωση παρανομίας θα 5 σήμαινε δύο φορές παρανομία - και καθότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε μετά από νέαέρευνα των πραγματικών γεγονότων. Οιαιτητές στήριξαν τηθέση τους στις υποθέσεις SalamisHoldings Ltd. v.TheMuni­ cipality of Famagusta

(1974)3C.L.R.344,Lordos Apar- 10 totels Ltd. v.Republic

(1974)3 C.L.R. 471, Limassol Chemical Products Co. Ltd. v.Republic

(1978)3 C.L.R. 52, Kyprianides v.Republic (\9S2) 3C.L.R.611, Spyrou v.Republic

(1983)3C.L.R. 354,στησελίδα 359, Papadopoulos v.Republic

(1986)3C.L.R. 1073, στη σελίδα 1084, 15 Στασινόπουλου: "Δίκαιον των Διοικητικών Διαφορών, Έκδοση 1964, σελ. 176, Ν. Χρ. Χαραλάμπους: Η Προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, Μέρος Πρώτο, Λευκωσία 1989, σελ. 38. 20 Απαντώντας στους πιο πάνω ισχυρισμούς των αιτητών, ο καθ'ου η αίτηση ισχυρίστηκε ότι διεξήγαγε επιτόπιο έρευνα για να διαπιστώσει κατά πόσο εργοληπτική Εταιρεία επενέβαινε παράνομαστηδημόσια πλατεία και χρησιμοποιούσε μέρος της για την 25 αποθήκευση οικοδομικών υλικών. Η έρευνα αυτή διεξήχθηκε αποκλειστικά για σκοπούς του καθ' ου η αίτηση, και προς λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων προς άρση της επέμβασης, και όχι για να αποφασίσει κατά πόσο θαανακαλούσε τους όρους τηςάδειαςδιαχωρισμού 30 τουτεμαχίουτωναιτητών. Νέα έρευνα της υπόθεσης υπάρχει όταν λαμβάνονται υπόψη νέαουσιώδη στοιχεία νομικά ήπραγματικά. Στην υπόθεση Zivlas v. Municipality of Paphos (ανωτέρω), 35 αποφασίστηκε ότιηάρνηση τηςΔιοίκησης ναανακαλέσει προηγούμενη εκτελεστή διοικητική πράξη χωρίς να εξετάσει νέα στοιχεία και γεγονότα, είναι πράξη βεβαιωτική. Παρόμοιααίτηση ανάκλησης υποβλήθηκεκαι στην υπόθεση Raymonde Baida ν. Επαρχου Πάφου 40 (ανωτέρω) και ο Δικαστής Πικής στη σελίδα 1913 αναφέρειταεξής: 980 4Α.Α.Δ. 5 10 15 Σεργίδης κ.α.ν.Δήμου Λ/σίας Κούρρης, Δ. "Ο νόμος δεν επιβάλλει οποιαδήποτε υποχρέωση στην αρμόδια αρχή να εξετάσει σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο στάδιο την τροποποίηση των όρων άδειας οικοδομής. Και αν ακόμα γινόταν δεκτό ότι με την αίτηση της η αιτήτρια είχε θέσει έγκυρα θέμα επανεξέτασης των όρων της άδειας που είχε εκδοθεί περισσότερο από πέντε χρόνια νωρίτερα η προσφυγή καιπάλι θααπορριπτότανγιατο λόγοότι ηάρνησητης Διοίκησης είναι βεβαιωτική της απόφασης της ως προς τον καθορισμό των όρων της άδειας. Κανένα νέο νομικό ήπραγματικόστοιχείοδεν τέθηκε προς εξέταση, ηδε απόφασητης αρμόδιας αρχής απλώς επιβεβαιώνει την αρχική της θέση ως προς τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξητου κτήματος. ΗαπόφασητηςΔιοίκησης έχει όλα τα χαρακτηριστικά της βεβαιωτικής διοικητικής πράξης". Είναι έκδηλο από την αλληλογραφία που ανταλλάγηκε μεταξύ των αιτητών και του καθ'ου η αίτηση ότι κανένα 20 νέο νομικό ή πραγματικό στοιχείο δεν τέθηκε προς εξέταση. Είναι γεγονός ότι ο καθ' ου η αίτηση μετά την επιστολή των αιτητών διεξήγαγε επιτόπιο έρευνα για να διαπιστώσει κατά πόσο εργοληπτική Εταιρεία επενέβαινε παράνομα στη δημόσια πλατεία. Η έρευνα αυτή όμως, 25 διεξήχθη αποκλειστικά για σκοπούς του καθ'ου η αίτηση και προς λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων για άρση της επέμβασης. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του δικηγόρου των 30 αιτητών ότι μια πράξη δεν μπορεί να είναι βεβαιωτική μιας άλλης η οποία να είναι εξ' υπαρχής παράνομη,διότι "βεβαίωση παρανομίας θα σήμαινε δύο φορές παρανομία", έχω να παρατηρήσω ότι ηαρχική άδεια που εκδόθηκε απότον καθ'ου ηαίτηση για το διαχωρισμό του 35 τεμαχίου των αιτητών, δεν είναι καθόλου παράνομη. Οι αιτητές την αποδέχθηκαν ανεπιφύλακτα και αν είχαν τη γνώμη ότι ο όρος 2 που τους τέθηκε από τον καθ'ου η αίτηση για το διαχωρισμό του τεμαχίου ήτανπαράνομος, μπορούσαν να τον προσβάλουν με προσφυγή εντός της 40 προθεσμίας των 75 ημερών. Ο καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι και παράνομη να 981 Κούρρης, Δ. Σεργίδηςκ.α.ν.Δήμου Λ/σίας

(1992)ήταν η εκδοθείσα πράξη διαχωρισμού και πάλι η άρνηση του καθ'ου η αίτηση να την ανακαλέσει θα ήταν βεβαιωτική. Δεν προτίθεμαι να εξετάσω το θέμα αυτό επειδή κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η απόφαση για το διαχωρισμό του τεμαχίου των αιτητών δεν ήταν 5 παράνομη. Ήταν καθόλα νόμιμη και εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 9

(1)(γ) του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 του Νόμου 13/74 και το άρθρο 6(ε) και (στ) του Νόμου 24/78 και ο καθ'ου η αίτηση μπορούσε να επιβάλει 10 τον όρο 2 σύμφωνα μετις πρόνοιες τουπιο πάνωΝόμου. Για τους πιο πάνω λόγους, κατέληξα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του καθ'ου η αίτηση δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη,αλλά βεβαιωτική και γΓ αυτό 15 το λόγοηπροσφυγή πρέπει νααπορριφθεί. Ο δεύτερος λόγος της προδικαστικής ένστασης είναι ότι ηπροσφυγή είναι εκπρόθεσμη. Είναι ο ισχυρισμός των αιτητών ότι η προσφυγή δεν είναι εκπρόθεσμη, διότι η 20 προθεσμία καταχώρησης της ξεκινά απότην ημέρα που οι καθ' ων η αίτηση αρνήθηκαν με την επιστολή τους ημερομηνίας 17/8/90 να ανακαλέσουν την παράνομη πράξητους. 25 Έχω ήδη αποφασίσει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά βεβαιωτική. Κατά συνέπεια η προσφυγή καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα καιπρέπει νααπορριφθεί. 30 Ο τρίτος λόγος της προδικαστικής ένστασης είναι ότι το Δικαστήριο δεν έχει εξουσία να παράσχει θεραπεία όπως οι παράγραφοι (Α) και(Β)τηςπροσφυγής. Η θέση του καθ' ου ηαίτηση είναι η εξής: Σύμφωνα με 35 το άρθρο 11 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου,Κεφ.96,κάθεδρόμος πουκατασκευάζεταιδυνάμει άδειας χορηγηθείσας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3, θεωρείται αμέσως μόλις χορηγηθεί το Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης, ως δημόσιος δρόμος. 4 0 Στην παρούσαυπόθεση,ο δικηγόρος του καθ'ου η αίτηση υπέβαλε ότι το Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης για το 982 4Λ.Λ.Δ. 5 10 Σεργίδηςκ.α.ν.Δήμου Λ/σίας Κούρρης,Δ. διαχωρισμό τουτεμαχίου εκδόθηκετην 1/8/80καιέκτοτεο δρόμος και η πλατεία τα οποία κατασκευάστηκαν βάσει της άδειαςδιαχωρισμού,περιήλθανστο δημόσιο.Οκαθ'ου η αίτηση δεν έχει εξουσία, πολύ λιγότερο υποχρέωση, να ανακαλέσει τους όρους της άδειας,καθότι ο δρόμος καιη πλατείαδενανήκουνπλέον σεαυτόν,αλλάστο δημόσιο. Συμφωνώ μετηθέσητου καθ'ουηαίτησηότι η πλατεία η οποία κατασκευάστηκε βάσει της άδειας διαχωρισμού, περιήλθε στο δημόσιο και ο καθ'ου η αίτηση δεν έχει εξουσία να ανακαλέσει τους όρους της άδειας, καθότι ο δρόμος δεν ανήκει πλέον σε αυτόν,αλλά στηΔημοκρατία. Το άρθρο 11 του Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε, προνοεί ταακόλουθα: 15 20 25 30 "11. Πάσα οδός κατασκευασθείσα δυνάμει αδείας χορηγηθείσης δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 θεωρείται, ευθύς ως το πιστοποιητικόν εγκρίσεως χορηγηθή,ως δημοσίαοδόςκαι(α) εάν ευρίσκηται εντός των ορίων δημοτικής περιοχής περιέρχεται υπό τον έλεγχον του σχετικού Δήμου και εν τοις εφεξής η δαπάνη επισκευής και συντηρήσεως τηςτοιαύτηςοδούβαρύνειτον Δήμον (β) εις πάσαν άλλην περίπτωσιν, εκτός εάν άλλως προνοήται υφ' οιουδήποτε νόμου εκάστοτε εν ισχύϊ, περιέρχεται υπό τον έλεγχον της Κυβερνήσεως και η δαπάνη επισκευής και συντηρήσεως της τοιαύτης οδού βαρύνειτην Κυβέρνησιν." Η ερμηνεία του όρου "δημοσία οδός" δίνεται από το άρθρο 8 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (διακατοχή, εγγραφήκαι εκτίμηση) Νόμος, Κεφ.224 το οποίο προνοεί 35 ως εξής: 40 "All public roads and such part of the foreshore as is notprivately ownedatthe date of thecominginto opera­ tion of this Law shall be vested in the Crown (now Republic) for theuse of the public". ("Πας δημόσιος δρόμος και τοιούτο μέρος της 983 Κούρρης,Δ. Σεργίδης κ.α.ν.Δήμου Λ/σίας

(1992)παραλίας οίον δεν τελεί υπό ιδιωτικήν κυριότητα κατά την ημερομηνίαν ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμουπεριέρχεται εις την Δημοκρατίαν διάχρήσιν υπό του κοινού"). 5 Ο όρος "public road" (δημόσιος δρόμος) ερμηνεύεται απότο άρθρο2του Κεφ.224,καιέχει ως εξής: '"public road' means any street, square, pathway, open place or space over which the public has a right of way 10 and includes any land set apart by, or withthe consent of, the appropriate authority as apublic road." ('"δημόσιος δρόμος' σημαίνει οιανδήποτε οδόν, πλατείαν, ατραπόν, ανοικτόν χώρον ή χώρον επί του 15 οποίου το κοινόν κέκτηται δικαίωμα διόδου και περιλαμβάνει οιανδήποτεγαίανεκχωρηθείσαν υπό,ή τη συναινέσει, τηςαρμοδίαςαρχήςωςδημόσιος δρόμος"). Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η πλατεία είναι 20 ιδιοκτησία τηςΔημοκρατίαςυπότον έλεγχο τουΔήμουκαι ηδαπάνηεπισκευής καισυντηρήσεως τηςβαρύνειτοΔήμο. Για τον πιο πάνω λόγο η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί. θα εξετάσω τώρατηνουσίατηςπροσφυγής. Είναι η θέση του δικηγόρου των αιτητών ότι το άρθρο 23.5 του Συντάγματος μπορεί να βοηθήσει το Δικαστήριο 30 στη διαπίστωση και εξεύρεση ενός γενικότερου κανόνα διοικητικού δικαίου που να μην περιορίζεται μόνο στις απαλλοτριώσεις αλλά και να επεκτείνεται με1αναλογική εφαρμογή και σε περιπτώσεις όπως η παρούσα. Καθότι, καμιά ουσιαστική διαφορά υπάρχει μεταξύ του άρθρου 35 23.5 τουΣυντάγματοςκαιτηςπαρούσαςυπόθεσης. Μπορεί το άρθρο 23.5 να αφοράαπαλλοτριώσεις ενώ ηπαρούσα περίπτωση να αφορά μηχρησιμοποίηση παραχωρηθέντος χώρου ως όρου άδειας για το σκοπό πουπαραχωρήθηκε. Όμως,ηουσίακαιστις δύοπεριπτώσεις,είναι μια:ΗΑρχή 40 δε θέλει να χρησιμοποιήσει τον απαλλοτριωθέντα ή παραχωρηθέντα χώρο για τους αρχικούς της σκοπούς. 984 25 4 Α.Α.Δ. Σεργίδης κ.α. ν. Δήμου Λ/σίας Κούρρης, Δ. Συνεπώς,οχώρος αυτόςθαπρέπειναεπιστραφεί είτεείχε ληφθεί με απαλλοτρίωση, είτε με παραχώρηση. Εν πάση περιπτώσει, όπως αναφέρει το άρθρο 23.2 και 23.4 του Συντάγματος, στέρηση της ιδιοκτησίας μόνο με 5 αναγκαστική απαλλοτρίωση μπορεί να γίνει. Στην προκειμένη περίπτωση ηπαραχώρησηδεν έπρεπε να γίνει αλλά μιακαιέγινε, σε περίπτωση πουδεντην ακυρώσει το Δικαστήριο, τότε και πάλι θα πρέπει το παραχωρηθέν κτήμα να επιστραφεί στους αιτητές, διότι ηπαραχώρηση 10 που έγινε, τόσο στην ουσία της,όσο καιαναλογικά, επέχει θέσηαπαλλοτρίωσης. Ο αιτητής προβαίνει στην πιο πάνω επιχειρηματολογία παίρνοντας ως δεδομένο ότι ο καθ'ουηαίτησηδεθέλεινα 15 χρησιμοποιήσει τον παραχωρηθέντα χώρο για τους αρχικούς της σκοπούς ως πλατεία. Εκ των πραγμάτων, αυτή η προϋπόθεση είναι λανθασμένη, καθότι δεν υπήρξε πρόθεση, ούτε μπορεί να συναχθεί από τα στοιχεία της υπόθεσης ότι ο καθ' ου η αίτηση δε θέλει να 20 χρησιμοποιήσει τον παραχωρηθέντα χώρο ως πλατεία. Πέρα από αυτό,όπως έχω αναφέρει πιο πάνω, η εν λόγω πλατεία ανήκει στη Δημοκρατία και όχι στο Δήμο Λευκωσίας. 25 Περαιτέρω, η παράγραφος 3 του άρθρου 23 του Συντάγματος προβλέπει μεταξύ άλλων ότι το δικαίωμα της κατοχής ακινήτου ιδιοκτησίας μπορεί να υποβληθεί διά Νόμου σε όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς, απολύτως απαραίτητουςπρος το συμφέρον της δημόσιας 30 ωφέλειας και πολεοδομίας (Βλέπε JV. Kirzis v. Republic

(1965)3C.L.R.46). Προκύπτει από την πιο πάνω υπόθεση ότι η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου των αιτητών για τη 35 δημιουργία πλατείας, δεν αποτελεί "αποστέρηση" της περιουσίας τους, αλλά "περιορισμό" ή "δέσμευση" ο οποίος τέθηκε ως όρος βάσει του άρθρου 9 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 13/74 και 24/78, ο 40 οποίος προβλέπει ότι η αρμόδια αρχή, στην παρούσα περίπτωση ο Δήμος Λευκωσίας, έχει εξουσία όταν χορηγεί άδειες διαχωρισμού γης, να επιβάλλει όρους για την 985 Κούρρης,Δ. Σεργίδης κ.α.ν.Δήμου Λ/σίας

(1992)εξασφάλιση δημόσιων χώρων πρασίνου και την κατασκευή δρόμων. Η παράγραφος5 του άρθρου 23 του Συντάγματος την οποία επικαλείται ο δικηγόρος των αιτητών προνοεί ότι στην περίπτωση κατά την οποία απαλλοτριωθείσα περιουσία δε χρησιμοποιηθεί εντός τριών ετών για το σκοπό για τον οποίο απαλλοτριώθηκε, τότε επιστρέφεται στο πρόσωπο από το οποίο απαλλοτριώθηκε. 5 Ηπιο πάνωπαράγραφος δεν έχεικαμιάεφαρμογή στην 10 παρούσα περίπτωση, διότι όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η εν λόγω πλατεία δεν απαλλοτριώθηκε αλλά η παραχώρηση της τέθηκε ως όρος για την έκδοση άδειας διαχωρισμού του τεμαχίου των αιτητών. 15 Ούτε ο ισχυρισμός των αιτητών ότι ηεπίδικηαπόφαση είναι αντίθετη με τα άρθρα 24 και 28 του Συντάγματος, ευσταθεί. Ο δικηγόρος των αιτητών επικαλείται τα πιο πάνω άρθρα, αλλά παραλείπει να υποδείξει κατά ποιο τρόπο ηεπίδικηαπόφασηείναι αντίθετηπρος αυτά. 20 Τέλος, ο δικηγόρος των αιτητών αναφέρει στην προσφυγή ότι η επίδικη απόφαση του καθ' ου η αίτηση είναι άκυρη, διότι αποτελεί παράβαση διοικητικής σύμβασης μεταξύ του καθ'ου ηαίτηση και των αιτητών. Ο 25 δικηγόρος δεν παράθεσε επιχειρηματολογία στην γραπτή του αγόρευση επί του θέματος αυτούκαι έχω τηγνώμη ότι ο ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί. Στο βιβλίο του Π. Δ. Δαγτόγλου "Γενικό Διοικητικό Δίκαιο"Τόμος Β', σελίδα 23,αναφέρονταιταακόλουθα: 30 "1. Συστατικό στοιχείο της ενδοκρατικής (δηλαδήμη διεθνούς) εννοίας της κυριαρχίας είναι η μονομέρεια της κρατικής εξουσίας: Το εσωτερικά κυρίαρχο κράτος ασκεί την εξουσία του μονομερώς, όχι υπό έννοια αντιτιθεμένη στην δημοκρατική αρχή, αλλά γιατί οι χαρακτηριστικές κρατικές πράξεις, δηλαδή ο νόμος, ηδιοικητική πράξη 40 και ηδικαστική απόφαση είναι μονομερείς επιταγέςκαι όχι συμβάσεις. Η μονομέρεια δεν σημαίνει ότι η 986 35 4Α.Α.Δ. 5 Σεργίδηςκ.α.ν.Δήμου Λ/σίας Κούρρης,Δ. ιδιωτική βούληση δεν λαμβάνεται υπ' όψη ή ότι η εκδήλωση της είναι χωρίς νομική σημασία για την κρατική πράξη. Αντιθέτως, όχι μόνο πολιτικώς, αλλά συχνά και νομικώς είναι απαραίτητηη σύμπραξη των ενδιαφερομένων ήθιγομένων ιδιωτών, είτε ως ατόμων είτε ως οργανώσεων συμφερόντων". Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή -„ αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 987