1Α.Α.Δ. 21 Δεκεμβρίου, 1993 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στές] ΛΕΥΚΟΣ ΓΕΩΡΠΑΔΗΣ, ΩΣΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥ ΣΙΑΣΤΗΣΑΠΟΒΙΩΣΑΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, Εφεσείοντες, V. ΑΛΕΞΗ ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗ, Εφεσίβλητου. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 7377) Έφεση — Αξιολόγηση τηςμαρτυρίαςαπό το πρωτόδικο Δικαστήριο, σε νπόθεσηαπαίτησης για αρχιτεκτονικήαμοιβή και ανταπαίτησης για ισχυριζόμενηπλημμελή εκτέλεση επαγγελματικών καθηκόντων — Κρίθηκεότι κανείςλόγοςυπήρχεγια επέμβασηαπό το Εφετείο. 5 10 15 20 25 Το 1973οιεφεσείοντες ανάθεσανστονεφεσίβλητοτηνεκπόνησηαρ χιτεκτονικών σχεδίων για την ανάπτυξηακίνητης ιδιοκτησίας τους στηνΛεωφόροΕυαγόρουστηνΛευκωσία. Οεφεσίβλητος εκπόνησετα σχέδια,εξασφάλισε άδειαοικοδομής και έκαμε και την επίβλεψη της ανέγερσης τηςοικοδομήςαπότον εργολάβο. Τον Μάϊο 1979τερμάτισε την σύμβαση του με τις εφεσείουσες, λόγω άρνησης ήπαράλειψης τουςνακαταβάλουνσ'αυτόντηνσυμφωνηθείσααμοιβήτου,τηνοποία αξίωσε μ£αγωγή εναντίοντους. Οι εφεσείοντες υπέβαλανανταπαίτησηστην οποίαζητούσαναποζημιώσεις πολλών δεκάδωνχιλιάδων λι ρών για ισχυριζόμενη πλημμελή εκτέλεσητων καθηκόντωντου εφεσίβλητουσανεπαγγελματία. Οιαξιώσειςαυτέςεγέρθηκανγιαπρώτηφο ράμετηνανταπαιτηση,χωρίςναέχουν εγερθεί προηγουμένωςαπότις εφεσείουσες. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αφούαξιολόγησε τηνενώπιον τουμαρτυρία,βρήκεότιηαμοιβήτουεφεσίβλητουείχεσυμφωνηθείγια μεν τασχέδια στο 3,5% του υπολογιζόμενου κόστους της οικοδομής, γιαδετηνεπίβλεψηστο2%τουπραγματικούκόστουςτουσυμπληρωθέντος μέρουςτηςοικοδομής,ότιοεφεσίβλητος είχεεκτελέσειτιςυπο χρεώσεις του δυνάμει της σύμβασης, ότι οι ισχυρισμοί των εφεσειόντων ήσαναβάσιμοι, καισαναποτέλεσμαεξέδωσευπέρτουεφεσίβλη τουκαιεναντίοντωνεφεσειόντωναπόφασηγια£3.768,50μεέξοδα,και απόρριψετηνανταπαιτησημεέξοδα. Κατ'έφεση, οι εφεσείοντεςπρό1015 Γεωργιάδηςχ.ά. ν. θεοδοσιάδη
(1993)σβαλαντηνορθότητατηςαξιολόγησηςτηςμαρτυρίαςαπότοπρωτόδι κοΔικαστήριο. Αποφασίσθηκεότι: Τίποτεδενυπήρχεπου ναδικαιολογείτηνεπέμβασητουΕφετείου σταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίουκαιτην αξιολόγησητης 5 μαρτυρίαςαπόαυτό,καιγι'αυτόηέφεσηέπρεπενα απορριφθεί. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Έφεση. Έφεσηαπότους εναγομένουςκατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχια κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Πογιατζής,Π.Ε.Δ., Σ. Νικολαΐδης, 10 Ε.Δ.) πουδόθηκε στις 11 Μαρτίου, 1987 (Αρ. Αγωγής 3719/79)με τηνοποίαεπιδικάσθηκευπέρτουεφεσίβλητου ποσό£3.768,50σεντ πουκρίθηκεότιείναιησυμφωνηθείσααμοιβήγιατιςυπηρεσίεςπου προσέφερε ως αρχιτέκτοναςστους εφεσείοντες. Ο εφεσείων 1 παρουσιάσθηκεαυτοπρόσωπος. 15 Α. Παπανδρέου(AAigjyio.ΑΜαρκίδη,γιατιςεφεσείουσες2και 3, Α. Δημητριάδης,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο 20 Δικαστής Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Οι εφεσείοντες προσβάλλουν τηναπόφαση του Πλήρους ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας με την οποία επιδικάσθηκευπέρτου εφεσίβλητου ποσό£3.768,50σεντ, πουκρί θηκε ότι είναι η συμαχονηθείσα αμοιβήτουγια τις υπηρεσίες που 25 πρόσφερεα>ςαρχιτέκτοναςστους εφεσείοντες. Οπρώτος εφεσείων παρουσιάστηκεκαιυποστήριξε τηνέφεση τουαυτοπρόσωπα*;,ενώ οι εφεσείουσες2 & 3διόρισανσυνήγορο." Ηακροαματική φιαδικασίαστοπρωτόδικοΔικαστήριο ήτανμα κράγιατίοι εφεσείοντες αμφισβήτησαντηναπαίτησητουεφεσίβλη- 30 του,σεκάθελεπτομέρεια καιστοιχείο της,ενώπρόβαλανκαιαντα παιτησηγιααποζημιώσειςπολλών χιλιάδωνλιρών γιαζημιέςπου, κατάτουςισχυρισμούς τους,υπέστησανεξυπαιτιότητοςτουεφεσί1016 1 Α.Λ.Δ. Γεωργιάδηςκ.ά. ν. θεοδοσιάδη Αρτεμίδης, Δ. βλητου λόγωπλημμελούς άσκησης του επαγγελματικού τουκαθή κοντος. 5 10 15 20 25 30 35 40 Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου θεμελιώνεται καθ* ολοκληρία στοαποδεικτικόυλικόπουπροσκομίστηκε ενώπιοντου, το οποίοαφού αξιολόγησε, κατέληξε στασυμπεράσματαπου μπο ρούσαννα εξαχθούναπόαυτό,μεγνώμονα τηνσυνήθη λειτουργία τωνανθρωπίνωνσχέσεωνκαικοινήςεμπειρίας. OL πολλοί λόγοι εφέσεως και μακροσκελείς ενώπιον μαςαγο ρεύσειςστόχευανκατ'αποκλειστικότητα στηνανατροπήτωνπραγματικώνευρημάτωντουπρωτόδικουΔικαστηρίου,πουέκαμε σύμ φωνα με την προσαχθείσα μαρτυρία,με κύρια επιχειρηματολογία πως τοΔικαστήριο έσφαλε αποδεχόμενοτηνεκδοχήτου εφεσίβλη του,ενώ αντίθεταθάπρεπεναδεχθεί,καικατ' ακολουθίαναενερ γήσει, πάνωστους ισχυρισμούς των εφεσειόντων. Αυτόπουέγινεουσιαστικάενώπιον μας,καιμετηνεπιεικήανο χή μας,ήταν μια επανάληψητης επιχειρηματολογίας πουπροβλή θηκεστο δίκασανΔικαστήριο γιανατρωθούν ταπρωτογενή γεγο νότα,όπωςδιαπιστώθηκαναπό τημαρτυρίαπουαξιολογήθηκε ως ηαληθινή. Έγινεμάλιστααπόπειραεισαγωγής ισχυρισμών πουβασιζοντανσεστοιχεία πουδεντέθηκανενώπιοντουπρωτόδικουΔι καστηρίου. Γι' αυτούςτουςλόγους η απόφασημαςείναι σύντομη. Ο εφεσίβλητος-ενάγων είναιαρχιτέκτοναςκαιασκείτοεπάγγελ ματουαπότο 1972,ενώπροηγουμένως εργάστηκεκαιστο εξωτερι κό. Οι εφεσείοντες είναι ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας στη λεωφόροΕυαγόρουστηΛευκωσία. Πάνωσεαυτήυπήρχεμιαημιτελής οικοδομήπουαποτελείτο απόισόγειο, πρώτοόροφοκαιτο σκελε τό του δεύτερου ορόφου. Τον Ιούνιο 1973, ανατέθηκεστον εφεσί βλητο απότον κ. Λ. Γεωργιάδη,που ενεργούσε ως αντιπρόσωπος των εφεσειόντων, ναετοιμάσει αρχιτεκτονική μελέτη γιατηνσυνολική ανάπτυξηκαι αξιοποίηση της υποβάλλοντας διάφορες εναλ λακτικέςλύσεις. Οεφεσίβλητος ισχυρίστηκε ενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστηρί ου,και ηεκδοχή του έγινε αποδεκτή,πως συμφωνήθηκε ηαμοιβή του να είναι, για τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τη στατική μελέτη 3,5%επίτουυπολογιζόμενου ολικούκόστουςσυμπλήρωσης τηςοι κοδομής,καιγιατηνεπίβλεψη,2%,υπολογιζόμενη στοπραγματικό κόστοςτουσυμπληρωμένου μέρουςτηςοικοδομής,πουθαήτανεννιαόροφη. Ο εφεσίβλητος εξεπόνησε τααρχιτεκτονικά σχέδιακαι υποβλήθηκανστοΔήμο Λευκωσίαςοοποίος καιεξέδωσετη σχετικήάδειαοικοδομής. Ησυμφωνίατωνπρώτωνεργολάβωνπουανέ1017 Αρτεμίδης, Α.. Γεωργιάδηςκ.ά.ν. θεοδοσιάδη
(1993)λαβαντηνοικοδομήτερματίστηκε στις23.1.78, οπότανκαιανέλαβε άλλος. Ηστατική μελέτηέγινεαπότον πολιτικό μηχανικόκ. Σανταμά. Κατάτηδιάρκειατηςεκτέλεσηςτηςεργασίας,μετάαπό ει σηγήσειςτων εφεσειόντων, έγινανπολλέςτροποποιήσεις στααρχι τεκτονικά σχέδια και την οικοδομή. Επειδή οι εφεσείοντες είχαν 5 πληρώσει μόνο £500έναντι της αμοιβήςτου εφεσίβλητου, ο τελευ ταίος μεεπιστολή τουστις 18.4.79, απαίτησετηναμοιβήτουκαθώς και αυτήτουκ.Σανταμά,αίτημαπουυπέβαλεκαιπροφορικάπολ λές φορέςπροηγουμένως. Επειδήοι εφεσείοντες δενανταποκρίθη κανοεφεσίβλητος τερμάτισε,αρχέςΜάιου 1979,τησύμβασητουμε 10 αυτούς— - - Είναι παραδεκτόγεγονός πωςκατάτηνεκτέλεσητου έργουπα ρουσιάστηκανορισμένεςκακοτεχνίεςοιοποίεςόμωςδιορθώθηκαν. Οι εφεσείοντες προσπάθησαννααποδώσουν την ευθύνηγι* αυτές στον εφεσίβλητο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο όμως απέρριψετηθέ- 15 σητουςγιατί ικανοποιήθηκεαπότηνπροσαχθείσαμαρτυρίαπωςο εφεσίβλητος δεν έφερε καμιάευθύνη. Ηφύσητων επίδικων κακο τεχνιών,όπωςκατέθεσε οκ.Σανταμάς,ήτανη συνήθηςπουπαρου σιάζεται σε οικοδομές καιδιαπιστώνονται μετάτηνκατασκευή. Ο μόνοςτρόποςνααποφεύγονταιτέτοιουείδουςκακοτεχνίεςείναινα 20 τεθεί το έργο υπό επιστασία, κάτι διαφορετικό από την επίβλεψη τουαρχιτέκτονα,γιατηνοποία(επιστασία)καταβάλλεταισυνήθως αμοιβή 10%επίτουσυνολικού κόστους τηςοικοδομής. Οι εφεσείοντες ισχυρίστηκαν επίσης πως,εκτόςαπότιςκακοτε χνίες, υπέστησαν μεγάλη ζημιάαπότο γεγονός πως δεν εγκρίθηκε 25 στην άδειαοικοδομής έννατος όροφος. ΓιατοζήτημααυτότοΔι καστήριο, σύμφωνα πάλιν με ισχυρή μαρτυρία που είχε ενώπιον του,αποφάσισεπωςο εφεσίβλητος δεν είναιυπαίτιοςγιατίτασχέ διαοικοδομήςόπωςτελικάδιαμορφώθηκαν,καιδενπρόβλεπανγια έννατοόροφο,έγιναν μερητέςεντολέςτων εφεσειόντων. 30 Τοκυρίαρχο στοιχείο στηνυπόθεση του εφεσίβλητου είναιπως τερμάτισε τησύμβαση μετους εφεσείοντες γιατίδενπλήρωναντην αμοιβήτου,που ανερχόταν σύμφωνα με την εκδοχή τουκατάτον ουσιώδη χρόνο του τερματισμού σε £3.768,50σεντ Όπως είπαμε παραπάνω, ο εφεσίβλητος απαίτησεεγγράφως την αμοιβήτουκαι 35 προειδοποιούσε ταυτόχροναπωςθασταματούσεναπροσφέρει τις υπηρεσίες αναυτήδεν τουκαταβαλλόταν. Στηνεπιστολή αυτήοι εφεσείοντες δεν απάντησαν. Τηναγνόησαν,όπωςπολύ ορθάσχο λιάζει τοπρωτόδικοΔικαστήριο. Στηναγόρευση της ενώπιονμας η δικηγόρος των εφεσειόντων 2 & 3προσπάθησε ναπροβάλει τον 40 ισχυρισμό ότι οι εφεσείοντες δεν πλήρωσανγιατίθεώρησαν τοπο σό της αμοιβήςπουζητούσεο εφεσίβλητος υπέρογκο. Υποδείξαμε 1018 1Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Γεωργιάδηςκ.ά. ν.θεοδοσιάδη Αρτεμίδης, Δ. βέβαιαπως τέτοια εισήγησηδεν μπορούσε να ευσταθήσει γιατίδεν στηριζόταν σε οποιαδήποτε μαρτυρία. Αντίθετα, η μαρτυρίαπου προσκομίστηκε απέδειξεπωςοιπροφορικέςενοχλήσειςτουεφεσείονταγιατηνπληρωμήτηςαμοιβήςτου, καιητελική έγγραφηπροειδοποίησητου,έμειναναναπάντητα. Όλοιεπομένωςοι ισχυρισμοί τωνεφεσειόντων, πουπροβλήθηκανγιαναστηρίξουν τηνανταπαι τησητους,ακούστηκανγιαπρώτηφοράμετάτην καταχώρισητης αγωγήςαπότονεφεσίβλητο. Ας σημειωθεί δεπωςοιαποζημιώσεις πουαξιώνουνοιεφεσείοντες στηνανταπαιτησητουςανέρχονταισε δεκάδεςχιλιάδες λίρες. Δεν πραγματευόμεθασεέκταση,αλλάμήτεκαιόλους τουςισχυ ρισμούς που πρόβαλαν ενώπιον μας οι εφεσείοντες, γιατί όπως έχουμε ήδηαναφέρει έτυχαν πλήρους εξέτασης απότοπρωτόδικο Δικαστήριο καιτίποτεδεν έχειλεχθεί ενώπιον μαςπουνα δικαιολογεί την υιοθέτηση άλλης άποψης. Το μόνο ζήτημαπουθα αγγί ξουμε τελειώνοντας είναι ηεισήγησητων εφεσειόντων πως ηυπό κρίσηαπόφασηδενείναιδεόντωςαιτιολογημένη. Τηναπορρίπτου με ως παντελώς αβάσιμηκαι αβασάνιστη. Υπενθυμίζουμε στους εφεσείοντες πωςτο πρωτόδικοΔικαστήριο προέβησε τέτοιαέρευνακαιανάλυσητηςμαρτυρίαςπουαπέληξεσεεπιδίκασηστονεφε σίβλητο πολύμειωμένου ποσούαμοιβήςαπόαυτόπουαξίωνεστην αγωγήτου. Καιαυτόβεβαίωςόχιγιατίδεναποδέχθηκετουςόρους τηςσύμβασης,πουοίδιοςοεφεσείων ισχυρίστηκε, αλλάγιατίυπο λόγισεσεχαμηλότερητιμήτοκόστοςτηςοικοδομής. Ελπίζουμεστο μέλλον,και έχονταςυπόψητις αποφάσειςπουσυνήθισεναεκδίδει ο Κύπριοςδικαστής,πωςπαρόμοιαεισήγησηναγίνεται όπου μπο ρεί ναπροωθηθείσοβαρά. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδαεναντίοντων εφεσειόντων. 30 Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εναντίοντωνεφεσειόνταχν. 1019