(1993)22Δεκεμβρίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ, Δ/στής] AMATHUS NAVIGATION CO.LTD., Ενάγοντες, v. CONCORD EXPRESS LINERS ΚΑΙ ΑΛΑΩΝ, Εναγομένων. (ΑγωγήΝαυτοδικείου Αρ. 27/93) ΔικονομίαΝαυτοδικείου — Αίτησηγια ακύρωσητουκλητηρίουεντάλμα τοςκαιπαραμερισμότουδιατάγματοςγιαεπίδοση τουστοεξωτερικό, λόγωμη αποκάλυψης καλήςαιτίαςαγωγής και ακαταλληλότηταςτης γιαεκδίκασηστην Κύπρο— Ηκαλήαιτία αγωγήςπρέπει νακαταδει κνύεται από τηνμαρτυρία καιδεναρκείηέκφρασηπίστηςγια ύπαρξη 5 καλήςαιτίαςαγωγήςστηνένορκοδήλωση. Η ενάγουσα αξίωσε αποζημιώσεις για ισχυριζόμενες ζημίες σε εμπορεύματατηςπουμεταφέρθηκαναπότην Ιαπωνίαστην Κύπρομέ σω Πειραιάμεδύοδιαφορετικούς μεταφορείς απόΙαπωνίαστον Πει ραιάκαιαπότον Πειραιάστην Κύπρο. Καιστιςδύοπεριπτώσεις στην 10 σύμβαση μεταφοράς υπήρχε ρήτρα αλλοδαπής δικαιοδοσίας, στην πρώτη περίπτωση των Δικαστηρίων της Ιαπωνίας και στην δεύτερη περίπτωσητωνΕλληνικών Δικαστηρίων. Μεμονομερήαίτησητης,δυ νάμειτουΚ.24 τωνΘεσμών Ναυτοδικείου,ηενάγουσαείχεπάρειδιά ταγμα του Δικαστηρίου για επίδοση του κλητηρίου εντάλματος στο 15 εξωτερικό. Η αίτηση συνοδευόταν από ένορκο δήλωση στην οποία ήσαν επισυνημμένες οι σχετικές φορτωτικές, οι οποίες έδειχναν ότι ο παραλήπτηςτων εμπορευμάτων δενήτανηενάγουσααλλάτρίτοπρό σωπο,ηδεενάγουσααναφερόταναπλώςωςτοπρόσωποφροντίδιτου οποίουθαπαραδίδοντοταεμπορεύματαστον παραλήπτη. Στηνένορ- 20 κοδήλωση αναφερότανότιηενάγουσαήτανδικαιοϊιχοςτωνεμπορευ μάτωνδυνάμειοπισθογράφησηςτωνφορτωτικώνήάλλως,καιεκφρα ζότανηπίστηότιη ενάγουσαείχεκαλή αιτίααγωγής. Από τιςφορτω τικέςδενφαινόταντέτοι«οπισθογράφηση.Μεαίτησητουςοι εναγόμε νοι ζήτησαν την ακύρωση τουκλητηρίου εντάλματος καιτου διατάγ- 25 ματοςγια επίδοση στο εξωτερικό, λόγω μησυμμόρφωσης μετιςπρό- 1030 1Α.Α.Δ. Amathus Ltd v. Concord Liners κ.ά. νοιες του κανονισμού24 των Θεσμών Ναυτοδικείου για την έκδοση διατάγματοςεπίδοσηςτουκλητηρίουεντάλματος στοεξωτερικό. Αποφασίσθηκεότι: 5 10 15 (α) Απόαντικειμενικήθεώρησητηςπροσαχθείσαςμαρτυρίας,πουστην προκειμένηπερίπτωσηήσαν οι φορτωτικές, δεν προέκυπτε ότι η ενάγουσα ήταν η ιδιοκτήτρια ήη δικαιούχος των εμπορευμάτων, και,κατάσυνέπεια,δενείχεαποκαλυφθείκαλή αιτίααγωγής, ηδε έκφρασηπίστηςαπότονενόρκωςδηλώσανταγιαύπαρξηκαλήςαι τίαςαγωγήςδενήταναρκετή. (β) Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ρήτρα αλλοδαπής δικαιοδοσίας, εναπόκειταιστονενάγονταναπείσειτοΔικαστήριοότιηαγωγήεί ναικατάλληλη για εκδίκαση στην Κύπροκαιότι συντρέχουνισχυ ροίλόγοιπουναδικαιολογούν τηνπαρέκκλισηαπότηνσυμφωνία μεταξύτων μερώνγιαπαραπομπήτης διαφοράςσε αλλοδαπό Δικαστήριο. Στηνπροκειμένηπερίπτωση,ηενάγουσα δεν είχε απο•σείσειτοβάροςαυτό. Ηαίτησηεπιτράπηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: S.P.P. Projects Limitedv. IntegralEquipmentSari
(1993)1 A.A.A. 766- 20 Borghol&Cov. Ship "AkakProgress"
(1985)1C.LR. 672SailElectronicS.A. v.TheShip "DOMINIQUE"
(1989)1ΑΛΛ. (Ε)365Sekavin S.A.v.Ship 'Tlaton Ch"
(1987)1C.LR.297E.F. Hutton &Cov.Mofarrij11989]2All E.R. 633TheEleftheria[1969]2All E.R. 641- 25 PhassouriPlantationsv.Adriatica
(1985)1 C.LR.
- Αιτήσεις. Αιτήσεις από τους εναγόμενους 1και3 για την ακύρωση του κλητηρίουεντάλματος καιτης επίδοσης του. 30 Ι.Ιαχιννίδης για Στ. Μακμπράϊντ, για τους αιτητές -εναγόμενους
- 1031 Amathus Ltd v. Concord Liners κ.ά.
(1993)Ζ. Μοντάνιον(κα)καιΠ. ίακοφίδηςγια Μ.Μοντάνιο,γιατους αιτητές- εναγόμενους 3. Πρ. ΜιχαήλγιαΧρ. Μιτσίδη,γιατουςκαθ*ών ηαίτηση - ενά γοντες. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Ανάγνα>σε την ακόλουθηαπόφαση. Μεπαράλλη- 5 λες αιτήσεις οι εναγόμενοι 1 και3επιζητούντηνακύρωσητουκλη τηρίου εντάλματοςκαιτης επίδοσης του. Οι λόγοιγιατουςοποί ους επιδιώκεταιηακύρωσησυμπίπτουνωςπροςτημη αποκάλυψη καλού αγώγιμου δικαιώματοςπουσυνιστά μιααπότιςπροϋποθέ σειςγιατηνεπίκλησητηςδικαιοδοσίαςναυτοδικείουγιατηνέγερ- 10 σηαγωγής εναντίον εναγομένουοοποίοςδιαμένει εκτόςτης δικαι οδοσίας. Οιεναγόμενοι3επιδιώκουντηνακύρωσητηςειδοποίησης τουκλητηρίου εντάλματοςκαιτηςεπίδοσηςκαιγιαέναδεύτερολό γο-τηνύπαρξησυμφωνίαςμετηνοποίαδιαφορέςπουαναφύονται βάσειτης σύμβασης μεταφοράςεμπορευμάτωνδιαθαλάσσης, υπό- 15 κείνται στην αποκλειστική δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστη ρίων στονΠειραιά. Ανάλογη πρόνοια,πρέπεινασημειωθεί,περιέ χεται και στη Φορτωτικήπουδιέπει τη μεταφοράτων εμπορευμά των απότην ΙαπωνίαστονΠειραιά. Στηνπερίπτωσητωνεναγόμε νων 1υπάρχει ρήτραγιααποκλειστική δικαιοδοσίατων δικαστή- 20 ρίωντηςΙαπωνίαςγιατηνεκδίκασηδιαφορώνπουαναφύονταιβά-. σει της συμφωνίας για τημεταφοράτων εμπορευμάτων πουσυνι στούν τοαντικείμενο τηςΦορτωτικής. Ηεπίδοσητης ειδοποίησης τουκλητηρίου εντάλματος στους εναγόμενους έγινεμετάαπό δια ταγήτουδικαστηρίουτηςοποίαςεπιδιώκεταιοπαραμερισμός. [βλ. 25 SJ>J>. Projects Limited v. Integral Equipment Sari
(1993)1 Α.Α.Δ. 766] Οι ενάγοντες έφερανένσταση στο αίτημαγιαπαραμερισμότου διατάγματοςκαιεπανέλαβαντιςθέσειςπουπρόβαλανενώπιοντου Δικαστηρίου για την παροχήάδειαςγια την επίδοση ειδοποίησης 30 τουκλητηρίου εντάλματος στο εξωτερικό. Υπέβαλαν ότι η μαρτυ ρίαηοποίαείχεκατατεθείγιατηνπαραχώρησηάδειαςεπίδοσηςτου κλητηρίου εντάλματος στο εξωτερικό, αποκάλυψετην ύπαρξη κα λού αγώγιμου δικαιώματοςκαι ότι εδικαιολογείτο ηεκδίκασητης υπόθεσηςστηνΚύπροπαράτηνύπαρξη ρήτραςστηνισχύουσασυμ- 35 φωνίαγιαπαραπομπήαναφυόμενωνδιαφορώνσταδικαστήριατης ΙαπωνίαςκαιτηςΕλλάδας. •Η έγκριση αίτησης για επίδοση του κλητηρίου εντάλματος σε διάδικοεκτός τηςδικαιοδοσίαςσυνιστά,όπωςκάθεμονομερέςδι κονομικό μέτρο,παρέκκλισηαπότουςκανόνεςτηςφυσικήςδίκαιο- 40 1032 1Α.Α,Α. 5 10 Amathus Ltd v. Concord Liners κ.ά. Πικής, Δ. σύνηςηοποίαόμωςεξισορροπείται μετηνπαροχή,τοσυντομότερο δυνατό,δικαιώματοςστοναντίδικον' ακουστείεπίτουθέματοςκαι ναπροβάλειτιςδικέςτουθέσεις(βλ.Borghol&Cov Ship "Akak Progress"
(1985)1 C.LR.672). Toαντικείμενοτηςδιαδικασίαςπαραμενειτο ίδιομεεκείνοτηςμονομερούς αίτησης-δηλαδή,η διαπί στωσητωνπροϋποθέσεωνγιατηνάσκησηδικαιοδοσίαςσεσχέσημε πρόσωπο το οποίο ευρίσκεται εκτός της επικράτειας. Γι' αυτό,η μόνη μαρτυρίαστηνοποίαοενάγωνμπορείναστηριχθεί,είναιεκεί νηηοποίαστοιχειοθέτησετηναίτησητουγιατηνπαροχήάδειαςγια επίδοση στο εξωτερικό [βλ. Sait ElectronicSA. v. The Ship "Dominique"και2Άλλων(\9$9) 1 Α.Α.Δ.(Ε)365]. Αλλωστε, αυ τήαποτέλεσετοβάθρογιατηναίτησητου. 15 Οι εναγόμενοι υπέβαλανότι ημαρτυρίαη οποίαείχεκατατεθεί, δε στοιχειοθετούσε το αίτημα για επίδοση στο εξωτερικό. Ποία ήταν η μαρτυρία; Η ένορκη δήλωση του Πανικού Παπαμιχαηλ, υπαλλήλουτωνεναγόντων,οοποίοςστηνκατάθεσητουυποστήρι ξε ότι: 20 (Α) Οιεναγόμενοι 1 και3είναιοι ιδιοκτήτεςήοιναυλωτέςτων πλοίωνπουενάγονταιωςεναγόμενοι2και4,οιοποίοισυμφώνησαν να μεταφέρουν, όπως καταμαρτυρείται από τις δυοΦορτωτικέςπουεπισυνάπτονται, ταεμπορεύματατων εναγόντων απότηνΙαπωνίαμέσω ΠειραιάστηΛεμεσό. 25 (Β) Οι ενάγοντες είναι οι ιδιοκτήτες των εμπορευμάτων (19κι βώτια με αναπτήρεςτσιγάρων) ".. και/ήοι δικαιούχοι των εμπορευμάτων δυνάμει οπισθογραφήσεως και/ήοινόμιμοι κάτοχοι και/ήοι κομισταί μιαςΦορτωτικήςΣυνδυασμένης Μεταφοράς(Combined TransportBillof Lading).". 30 35 Με την αγωγή τους οι ενάγοντες διεκδικούν αποζημιώσεις για ζημία την οποίαν υπέστησαν λόγω ελλειμματικής παράδοσηςτων εμπορευμάτωνήοικειοποίησης τους(conversion)απότουςμεταφο ρείς. ΑντίγραφατωνΦορτωτικώνεπισυνάπτονταιστηνένορκηδή λωση. Συνάγεταιόποισχυρισμόςτωνεναγόντωνότιείναιοιιδιο κτήτες ήοι δικαιούχοι των εμπορευμάτων ταοποίαπροσδιορίζο νται στη Φορτωτική,συναρτάταιμετησυμφωνία ηοποία επιμαρ^ τυρείται από τηΦορτωτικήήτηνοπισθογράφησήτης. Οι εναγόμενοι υπέβαλανότιηΦορτωτικήδεναναγνωρίζειτους ενάγοντες ως ιδιοκτήτες των εμπορευμάτων και ότι ηοπισθογρά φησήδεν τους κατέστησε δικαιούχους της Φορτωτικής. Ωςδικαι ούχοςαναφέρεταιηεταιρείαS. PAROUTISELECTRONICS. Ημό νηαναφοράστουςενάγοντεςείναι"QO AMATHUSNAVIGATION" 1033 Πικης,Δ. Amathus Ltd v. Concord Liners κ.ά.
(1993)ηοποία,στην καλύτερη των περιπτώσεων, όπως υπέβαλανοι ενα γόμενοι 1και 3,τους καθιστά αντιπροσώπους των ιδιοκτητών.Η δεύτερη Φορτωτική αναγράφει άλλο πρόσωπο ως παραλήπτη (consignee)τωνεμπορευμάτων.Οιεναγόμενοι αρνούνταιτηνύπαρ ξηοποιασδήποτεσυμβατικής ή άλλης σχέσηςμετους ενάγοντες. 5 Γιατηνεπιτυχήεπίκληση τηςδικαιοδοσίαςτουΔικαστηρίουγια την εκδίκαση αγωγής εναντίον προσώπου το οποίο ευρίσκεται εκτόςτηςΕπικράτειας,οΚ.24 τωνΘεσμώνΝαυτοδικείου επιβάλλει όπωςοενάγων ικανοποιήσει τοδικαστήριο μετηνπροσαγωγήμαρ τυρίαςότι: 10 (α) Έχεικαλήβάση αγωγής εναντίον των εναγομένων καιότι (β) ηαγωγήείναικατάλληληγιαεκδίκασηστην Κύπρο. Επιπλέον, πρέπει να δώσει στοιχεία για τη χώρα διαμονής του εναγόμενου καιτην εθνικότητατου. Όπως επισημαίνεται στηSekavinSA. v. Ship "PlatonCh" 15
(1987)1 C.L.R.297, στην οποίααναλύεταιη προηγούμενη νομολο γία,ηαποκάλυψηκαλήςυπόθεσης συναρτάταιμετην αντικειμενική αποτίμησητωνισχυρισμώνπουπροβάλλονται στην ένορκηδήλωση ηοποίαυποστηρίζει την αίτησηγια επίδοση στο εξωτερικό. Πίστη αφεαυτής στην ύπαρξη καλής υπόθεσης δεν αρκεί. Επιβάλλεται η 20 στοιχειοθέτησητης μεμαρτυρία.Στηνπροκείμενη υπόθεση,οισχυ ρισμός τουομνείοντα Π. Παπαμιχαηλ,ότιοι ενάγοντες ήταν οι ιδιοκτήτες τωνυπόμεταφοράνεμπορευμάτων,χωρίς αναφοράστα γεγονότα που στοιχειοθετούν αυτότον ισχυρισμό, δεν προάγειτις θέσειςτων εναγόντων. Αλλωστε, ημόνη μαρτυρίατηνοποίακαιο 25 ίδιος ο μάρτυρας επικαλείται για στοιχειοθέτησητων θέσεωντου, προκύπτει απότις Φορτωτικέςπουεπισυνάπτονται. Καλήυπόθεση συχνά ταυτίζεται μεεκπρώτης όψεωςήσυζητή σιμη υπόθεση. ΣτηνEFHutton &Cov Mofarrij[1989] 2All E.R. 633, σημειώνεται ότι αντο θέμαγύρωαπό το οποίο περιστρέφεται 30 η αποκάλυψησυζητήσιμης ή εκπρώτηςόψεωςυπόθεσης είναινομι κόκαιδεν υπόκειται σε περαιτέρω διευκρίνηση κατάτηδίκη, αυτό πρέπει νααποφασιστεί μετρόποθετικόκαιτελεσίδικοστοπροκα ταρκτικόαυτόστάδιο,ανεξάρτητααπότοπολύπλοκο του νομικού ερωτήματος. Στηνπροκείμενη περίπτωση,ταδικαιώματατων εναγόντωνγια την ιδιοκτησία των εμπορευμάτων, εκπηγάζουν απότιςδυο Φορ τωτικές,καμιάαπό τιςοποίεςδενεπιμαρτυρεί ότιταμεταφερθέντα 1034 35 1Α.Α.Δ. Amathus Ltd v.Concord Linersχ.ά. Πιχής, Δ. εμπορεύματα ανήκουν στους ενάγοντες ήότιαυτοί ήτανοιδικαι ούχοι των εμπορευμάτων βάσειοπισθογράφησης τηςΦορτωτικής. 5 10 Επομένως,τοταυτόσημοαίτηματωνδυοεναγομένων γιαπαρα μερισμό της διαταγήςγια επίδοση του κλητηρίου εντάλματοςστο εξωτερικό, λόγω μηαποκάλυψης καλού αγώγιμου δικαιώματος, επιτυγχάνει. Ηεπίδοσηπρέπειναακυρωθείκαιγιαέναδεύτερολόγοοοποί ος έχειπροβληθεί απότουςεναγόμενους 3,δηλαδήλόγωτηςύπαρ ξηςρήτραςγιαυπαγωγήδιαφορώνπουεκπηγάζουναπότησυμφώτ• νια μεταφοράς των εμπορευμάτων στη δικαιοδοσία των Δικαστη ρίωντηςΕλλάδας. 35 Συμφωνίαγια την υπαγωγήδιαφοράς στη δικαιοδοσία τουδι καστηρίουάλληςχώρας,δενεξοστρακίζει τηνκαθ'ύληδικαιοδοσία τουδικαστηρίου τηςχώραςενώπιον τουοποίου εγείρεται η αγωγή, αλλά συνιστά ισχυρό λόγογια την καθήλωση της άσκησης της. OL αρχές οιοποίες διέπουν την αναστολή της άσκησης τηςδικαιοδο σίαςπροςεξασφάλισητηςσυμφωνίαςγιατηνεπίλυσητουεπίδικου θέματοςαπότοδικαστήριοάλληςχώρας, εξηγούνται στηθεμελιακή. υπόθεση(leadingcase)The Elefthcrh[1969] 2AllE.R.641,καιτην κυπριακήαπόφαση στηPhassouriPlantations v.Adriatica
(1985)1C.LR. 290. Σ'αυτήτηνυπόθεσηδενέχειαμφισβητηθείηκαθ' ύλη δικαιοδοσίατουναυτοδικείουτης Κύπρουναεπιληφθείτηςδιαφο ράς. Δεν είναιόμωςκατάλληλη η υπόθεσηναεκδικαστεί στην Κύ προ,όπωςυποστηρίζεται,λόγωτηςσυμφωνίας των μερών γιατην παραπομπή διαφορώνπουαναφύονταιαπότηνεφαρμογήτηςσυμ φωνίας μεταφοράς τωνεμπορευμάτων οτα ελληνικά δικαστήρια, στον Πειραιά. Εφόσοδεδιαπιστώθηκεηύπαρξηλόγων πουναδι καιολογούν τονυπερακοντισμό τηςρήτραςγιαξένη δικαιοδοσία, η υπόθεση εύλογα κρίνεται ακατάλληλη γιαεκδίκαση στην Κύπρο, οπότεελλείπειμιααπότιςπροϋποθέσεις γιατηνάσκησητηςδικαι οδοσίαςπουπαρέχεταιμετον Κ.24 τωνΘεσμώνΝαυτοδικείου.Δι καιολογείται ηπαράκαμψη ρήτραςγιαξένηδικαιοδοσία, μόνοεφό σον αποκαλύπτονται ισχυροί λόγοιοιοποίοι αντισταθμίζουν την αρχήτηςπαραπομπήςτηςδιαφοράςσταδικαστήριαταοποίαοιίδιοιοι συμβαλλόμενοι επέλεξαν γιατηνεπίλυση της. 40 Τοβάροςγιατηθεμελίωσητωνισχυρών λόγων πουαπαιτούνται γιααντιστάθμιση τηςρήτραςγιαπαραπομπήτηςδιαφοράς σεξένη δικαιοδοσία,φέρειοενάγων. Οιλόγοιαυτοίανάγονταικατάκύριο λόγοσταδεδομέναπουπεριβάλλουν τηναπονομήτης δικαιοσύνης στηδιαφοράπουπροέκυψε. 15 20 25 30 1035 Πικής, Δ. Amathus Ltd v.Concord Liners κ.ά.
(1993)Είναι ηθέση τωνεναγόντων,ότι είναιπρόσφορηη εκδίκασητης υπόθεσης στην Κύπρο, εφόσον ταεμπορεύματα είχαν προορισμό την Κύπροκαιη μαρτυρίασεσχέση μετηναπώλειαήπρόκλησηζη μίαςσ' αυτά,προέρχεταιαπόμάρτυρεςπουδιαμένουνστηνΚύπρο. Οι εναγόμενοι 3υποστήριξαν ότι ηδικαιοδοτικήρήτραδεν αφορά 5 μόνο τη δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων αλλά και το εφαρμοστέο δίκαιο. Η συμφωνίακαθιστάτοελληνικόδίκαιοτοδί καιοτηςσύμβασης. Η απόδειξητουελληνικούδικαίουστην Κύπρο με την κλήση εμπειρογνωμόνων θα είναι δαπανηρή. Εξάλλου,οι μάρτυρες υπεράσπισης ευρίσκονται στην Ελλάδακαιη κλήση τους 10 στηνΚύπροθαπροκαλέσει τόση ταλαιπωρία,όσοκαιπρόσθετηδα πάνη για τηνυπεράσπισητωνδικαιωμάτωντους. Κρίνω ότιοιενάγοντες δεναπόσεισαντοβάροςκαιδεναπόδει ξαν ικανούςλόγους πουναδικαιολογούν παρέκκλισηαπότιςπρό νοιες τηςδικαιοδοτικής ρήτρας. Ενόψει της κατάληξης αυτής,η 15 υπόθεση δεν μπορεί ναθεωρηθεί ως κατάλληλη για εκδίκαση στην Κύπρο. Επομένωςδιαπιστώνεταιη απουσίακαιδεύτερηςπροϋπό θεσηςγιατηνάσκησηδικαιοδοσίαςσεσχέση μεπρόσωπαπουευρί σκονται εκτόςτηςδικαιοδοσίαςτουδικαστηρίου. Τέλος,οισχυρισμός των εναγόμενων 3,ότι οιενάγοντες παρά- 20 λειψαν ναπροσαγάγουνμαρτυρίαωςπροςτηνεθνικότητατωνενα γομένων,δενευσταθείενόψειτουπεριεχομένου τηςπαραγράφου14 της ένορκης ομολογίας τουΠ.Παπαμιχαηλ, όπου αναφέρειότι οι εναγόμενοι 1 και3συνιστούν εταιρείες εγγεγραμμένες και λειτουρ γήσιμες στην Ιαπωνίακαιστην Ελλάδα,αντίστοιχα. 25 OL αιτήσεις των εναγομένων 1 και 3επιτυγχάνουν μεέξοδα. ΗδιαταγήτουΔικαστηρίου για επίδοση τουκλητηρίου εντάλμα τος στο εξωτερικό παραμερίζεταικαιηαίτηση για παροχήάδει ας για επίδοση της ειδοποίησης του κλητηρίου εντάλματος στους εναγομένους 1 και3απορρίπτεται. Οι αιτήσειςεπιτρέπονταιμεέξοδα. 1036 30