Ι Α.Α.Δ. 30Δεκεμβρίου, 1993 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΜΕΛΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Εφεσείων, ν. ΚΩΣΤΑ ΠΑΝΑΓΗ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8476) Έφεση— Αξιολόγησημαρτυρίαςαπό τοπρωτόδικοΔικαστήριο σε υπό θεση τροχαίου ατυχήματος — Δεν υπήρχε οποιοσδτρτοτε λόγος για επέμβασηαπό το Εφετείο. 5 10 15 20 25 Ο εφεσίβλητος τραυματίσθηκε σοβαράστοπόδισετροχαίοατύχημα που συνέβη στις 22.6.88 στον κύριο δρόμο Μανδριών-Πλατρών, ότανημοτοσυκλέττα πουοδηγούσε συγκρούσθηκε μεαυτοκίνητοπου τοοδηγούσεπροςτηναντίθετηκατεύθυνσηο εφεσείων. Ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου προβλήθηκαν αλληλοσυγκρουόμενες εκδο χέςαπότουςδιαδίκους,σχετικάμετιςσυνθήκεςυπότιςοποίες συνέβη το ατύχημα. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο, αφούαξιολόγησε τηνμαρτυ ρίατους σε συσχετισμό μετηνπραγματικήμαρτυρία, έκρινε ότι ησύ γκρουση είχεεπέλθει σεσημείο τουδρόμουπροςτην πλευράτουεφε σίβλητου,όπουείχεβρεθείσωρός απόθραύσματαγυαλιού,απότοφα νάρι του αυτοκινήτου του εφεσείοντα, που είχεμπάσει κατάτην σύγκρουση. Το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε επίσης σαν αληθή τον ισχυρισμό τουεφεσίβλητουότι,εκτόςαπότονκανονικότουμισθότων £100 μηνιαίως,έπαιρνεκαι£50μηνιαίως απότον ιδιοκτήτη εξοχικού σπιτιού,πουκατοικούσεστην Αγγλία,γιανατοπροσέχει καιναπερι 1 ποιείται τον κήπο καθ όλη την διάρκεια του χρόνου. Μεβάσητην αξιολόγησητηςμαρτυρίας,τοπρωτόδικοΔικαστήριοκατένειμετηνευ θύνησε60%γιατονεφεσείοντακαι40%γιατονεφεσίβλητο. Κατ' έφε ση,ο εφεσείων ισχυρίσθηκε ότι τοπρωτόδικο Δικαστήριο είχεπροβεί σελανθασμένηαξιολόγησητηςμαρτυρίας,καιότιλανθασμέναείχεδε χθείτον ισχυρισμό τουεφεσίβλητου γιατοεπιπρόσθετο εισόδημα των £50,χωρίς ναέχειπαρουσιασθείσανμάρτυραςοιδιοκτήτηςτουσπιτι ούγιανατο επιβεβαιώσει. 1037 Στυλιανούν.Παναγή
(1993)Αποφασίσθηκεότι: ΗαξιολόγησητηςμαρτυρίαςαπότοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεγί νεισεσυσχετισμόμετηνπραγματική μαρτυρίακαιτίποτεαπόότιείχε αναφερθείαπότονεφεσείοντα δενδικαιολογούσε την επέμβαση του Εφετείου. Σχετικάμετηνμαρτυρίαγιατοεπιπρόσθετοεισόδηματων 5 £50, ήτανεπιτρεπτόγιατοπρωτόδικοΔικαστήριονατην αποδεχθεί σαναληθινή. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: 10 Κωνσταντίνουν. Ιωάννου
(1993)ΙΑ.ΑΛ. 673. Έφεση. . Έφεση απότονεναγόμενο κατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχιακού ΔικαστηρίουΛεμεσού(Σταυρινίδης,Πρ.Α.Ε.Δ.)πουδόθηκεστις20 Μαΐου, 1991 (Αρ. Αγωγής 2146/87) με την οποία καταλογίσθηκε στονεναγόμενο60% τηςευθύνηςγιαοδικόατύχημακαισυνυπολο- 15 γίσθηκεστην ζημιάτουενάγοντος ποσό£50,-μηνιαίως ωςεπιπρό σθετοεισόδηματουπουαπώλεσελόγωτωντραυμάτωνπουυπέστη. Α. Λεμής, γιατον εφεσείοντα. Λ. ΓεωογίουκαιΑ. Κονναρής,γιατον εφεσίβλητο. Cur.adv. vult. 20 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Γ. Κωνσταντινίδης. « ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Μετην έφεσηαμφισβητείται η ορθό τητατηςαπόφασηςτουΠρωτόδικουΔικαστηρίου μετηνοποία (α) καταλογίσθηκε στον εφεσείοντα το 60% της ευθύνης για 25 το οδικό ατύχημα που επεσυνέβη σας 22 Ιουνίου 1988 στο κύριο δρόμο Μανδριών - Πλατρών, και, (β) συνυπολογίσθηκε στη ζημιά του εφεσίβλητου ποσό £50 μηνιαίωςως επιπρόσθετο εισόδημα τουπουαπώλεσε λό γω των τραυμάτωνπουυπέστη. 1038 30 1Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Στυλιανού ν. Παναγή Κωνσταντινίδης, Δ. Ηέφεσηκατάτουύψουςτωνγενικών αποζημιώσεωνκαιακόμα του πολλαπλασιαστή πουχρησιμοποιήθηκε σε σχέσημε την απώ λειατωνμελλοντικών απολαβώντουεφεσίβλητου,εγκαταλείφθηκε. Το ίδιοκαιη "αντέφεση"τουεφεσίβλητου α>ςπροςτηναπόδοσησ' αυτόντου40% τηςευθύνης. Ο αστυφύλακαςπου ετοίμασε το σχέδιο της σκηνής τουδυστυ χήματοςε\τ;όπισεστην άσφαλτοσωρό γυαλιών. Είχε διαπιστώσει πως το δεξιό εμπρόσθιο φανάρι του αυτοκινήτου του εφεσείοντα και το φανάρι της μοτοσυκλέττας του εφεσίβλητου είχαν σπάσει. Με την εξαίρεση κηλίδων αίματοςπουβρέθηκαν σε άλλα σημεία, δενυπήρχεστησκηνήοποιοδήποτεάλλο ίχνος. ΤοπρωτόδικοΔι καστήριοσυμπέρανεπως,αντίθεταπροςτουςδιαφορετικούςισχυ ρισμούς τωνδιαδίκων, ταδυοοχήματασυγκρούστηκαν στοσημείο όπουβρέθηκανταγυαλιά,δηλαδή,έναπόδι μέσαστην πλευράτου εφεσίβλητου. Αυτήηδιαπίστωσηκρίθηκε ως ενισχυτική τηςεκδο χής του εφεσίβλητου. Είχε προσπεράσει σταθμευμένο αυτοκίνητο πουκάλυπτεμέροςτηςασφάλτου(3' -4') καιβρέθηκεαντιμέτωπος με το αυτοκίνητο του εφεσείοντα που πλησίαζε απότην αντίθετη κατεύθυνσηκρατώνταςκαιμέροςτηςπλευράςτου. Προσπάθησενα αποφύγειτησύγκρουση μεαπότομηκίνησηπροςτααριστεράαλλά ματαίως. Κτυπήθηκεστοδεξιό μέροςτης μοτοσυκλέττας τουεξου καιτοσοβαρότραύμαπουυπέστηστοδεξιότουπόδι. Ηεκδοχήτου εφεσίβλητου δενεναρμονιζότανπροςταπραγματικάδεδομένακαι απορρίφθηκε. Είχε υποστηρίξει πως ο εφεσείων, τον οποίο είχε αντιληφθείαπόκάποιααπόσταση,κινήθηκεαπότομαπροςταδεξιά για ναπαρακάμψειτο σταθμευμένο αυτοκίνητο ότανο ίδιοςήταν σχεδόνδίπλααπόαυτόμεαποτέλεσμα νασυγκρουστούν σε εκείνο το σημείο. Μεγνωστήτη θέσητου σταθμευμένου αυτοκινήτου,η ανεύρεση των γυαλιών σεκάποια απόστασηπιο μακριάαπό αυτό διέψευδε τον ισχυρισμό του. Δεν έχει αμφισβητηθεί πως ο καταμερισμός της ευθύνηςπάνω στηβάσητωνπιοπάνωδιαπιστώσεων ήτανεύλογαεπιτρεπτός. Το θέμαπουεγείρεταιαναφέρεταιαποκλειστικάστιςδιαπιστώσειςτου πρωτόδικουΔικαστηρίου ωςπροςταπραγματικάγεγονότακαι,σε τελευταία ανάλυση, στον τρόπομετονοποίο αξιολογήθηκε η μαρ τυρία. Υποστηρίζει ο εφεσείων πως η αναφοράτουαστυφύλακα στηθέσητωνγυαλιώνδενήτανασφαλήςκαιαντικειμενικός δείκτης τουσημείου συγκρούσεως. Οαστυφύλακαςείχεφθάσειστη σκηνή 2 1/2 ώρες μετάτοδυστύχημα.Ήταν δυνατόνα είχαν μετακινηθεί τα γυαλιά απόδιερχόμενα αυτοκίνητα ή και σκοπίμως. Μπορεί ακόμα ταγυαλιά που βρέθηκαν να μην ανήκανστα οχήματατων διαδίκων. Ημοτοσυκλέττα είχε κτυπηθεί στο πλευρό και,επομέ νως,δενείχεσπάσειτοφανάριτης. Ταίχνητροχοπεδήσεως τουαυ1039 Κωνσταντινίδης, Α. Στυλιανού ν. Παναγή
(1993)τοκινήτου άρχιζαναπόάλλο σημείο, αμέσως πιο πριν απότοση μείο συγκρούσεως πουυπέδειξεοεφεσείων. Δενβρέθηκανχώματα στουποτιθέμενο σημείοσυγκρούσεακ;όπωςτοκαθόρισετοπρωτό δικοΔικαστήριο. Μεταξύτουσημείουπουυπέδειξεοεφεσείωνκαι τηςθέσης τωνγυαλιών υπήρχανκηλίδες αίματοςγεγονός πουυπο- 5 στήριζε την εκδοχήτου εφεσείοντα. Δεν ήτανδυνατόνα αιμορρα γεί οεφεσίβλητος πριντησύγκρουση. Αυτά ήτανσε γενικές γραμμές ταβασικάεπιχειρήματατουεφε σείοντα. Δεν χρειάζεται να επεκταθούμε με αναφοράστις λεπτομέρειες 10 τηςαγόρευσηςγιατονεφεσίβλητο. Δενέχουμε ικανοποιηθείότιδι καιολογείται να παρέμβουμε προς ανατροπή των διαπιστώσεων τουπρωτόδικουΔικαστηρίου ωςπροςταγεγονόταή ότιτασυμπε ράσματα απόαυτάθα έπρεπε να είναι διαφορετικά. Ο εφεσείων ήτανστησκηνήσυνεχώς μέχρι τη στιγμή τηςάφιξηςτουαστυφύλα- 15 καπουετοίμασε τοσχέδιο. Ήτανεπίσηςπαρόντεςκαιάλλοιαστυ φύλακες του τοπικού αστυνομικού σταθμούπου ενώ ανέλαβαντη διερεύνηση του ατυχήματοςανέμεναντον ειδικό επί των ατυχημά των τουΤμήματοςΤροχαίαςΛεμεσούπρος ετοιμασία του σχεδίου τηςσκηνής. Δεν αναφέρθηκεοεφεσείων σεμετακίνησηγυαλιών με 20 τονέναήτονάλλο τρόπο. Τοενδεχόμενο ναείχανμετακινηθείόλα ταγυαλιάαπό το ένασημείοστο άλλο μέχρι βαθμούπλήρουςεξα φάνισηςτουςαπότηθέσηστην οποίαθαέπρεπεναβρίσκοντανκα τάτονεφεσείοντα,είναιεντελώςεξωπραγματικό. Η ιδέατηςεκτων υστέρων σκέψης γιαδιαστρέβλωση,ηθελημένηή αθέλητη,τηςπραγ- 25 ματικότηταςαπορρίφθηκεπρωτοδίκωςδιάτης αποδοχήςτης μαρ τυρίαςτουαστυφύλακαωςαξιόπιστηςπηγήςγνώσης αναφορικάμε τηνκατάστασητηςσκηνήςκατάτον ουσιώδηχρόνο. Δενδικαιολο γείται είτεηυποψίαλάθουςείτεη πρόσδοση στον αστυφύλακααλ λότριων κινήτρων. 30 Τογεγονός ότιδενβρέθηκανχώματαμαζίμεταγυαλιάδενεξου δετερώνει τη σημασία των γυαλιών και το συσχετισμό της θέσης τους μετοσημείοσυγκρούσεως. Δεν χρειάζεταικανναπιθανολο γήσουμεωςπροςτην αιτίατης μήανεύρεσης χωμάτων. Ταγυαλιά ήταν εκείκαιεύλογα αποδόθηκανστο αυτοκίνητοενόψειτης μαρ- 35 τυρίας που προσάχθηκε. Σημειώνουμε ότι και ο ίδιος ο εφεσείων κατέθεσε ότι έσπασε το φανάριτου αυτοκινήτουτουτηστιγμή της σύγκρουσης. Οικηλίδες αίματοςπουβρέθηκανσεσημείοπρινφθάσειοτραυ ματισθείς εφεσίβλητος στοκαθορισθένωςσημείοσυγκρούσεως, δεν 40 είναι στοιχείο ασυμβίβαστοπροςαυτότοκαθορισμό. Ο εφεσείων, 1040 1 Α.Α.Λ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Στυλιανού ν. Παναγή Κωνσταντινίοης,Α. μετάτησύγκρουση, κατέπεσε μαζί μετημοτοσυκλέττα του αριστε ρά εκτός του δρόμου. Εκεί βρέθηκε μεγάλη ποσότητα αίματος. Ο τραυματισμός τουήτανσοβαρός καιδιευθετήθηκε ημεταφοράτου μεελικόπτερο. Χρειάστηκενατονμετακινήσουν καιέτσιμπορείνα εξηγηθείηπτώσησταγόνων αίματοςαπότιςαιμορραγούσες πληγές τουκατάτημεταφορά του. Δέχθηκανκαιοιδυοπλευρές πωςη μοτοσυκλέττα του εφεσίβλη τουκτυπήθηκεστοδεξιό τηςπλευρόαπότοεμπρόσθιο δεξιόφανά ρι του αυτοκινήτου του εφεσείοντα. Αυτότο παραδεκτό γεγονός ταιριάζειμετηνεκδοχήτουεφεσίβλητου σύμφωνα μετηνοποίακι νήθηκε προς τααριστεράγιανααποφύγειτησύγκρουση. Μπορεί αυτόνασημαίνει πωςήταντότε δεξίότερα τουσημείου συγκρούσε ως αλλά αυτήτηστιγμή δεν συζητούμε τον καταμερισμό τηςευθύ νηςαλλάτιςδιαπιστώσεις ωςπροςταγεγονότα. Οεφεσείων εμφάνισετονεφεσίβλητο νακινείταιαπότομαπροςταδεξιάκαιναπρο σκρούει προςτοαυτοκίνητοτου. Σετέτοιαπερίπτωσηδενήτανλο γικό νακτυπήσει ηδεξιά πλευρά της μοτοσυκλέττας με το εμπρό σθιο δεξιό μέρος τουαυτοκινήτου. Ταίχνητροχοπεδήσεως σ' αυτήτην υπόθεση είναι στοιχείο ουδέτερο. ΟΕφεσείων, διαφοροποιώνταςτη μαρτυρίαπουέδωσεκα τάτηνκυρίαεξέταση του, δέχθηκεκατάτηναντεξέταση πως χρησι μοποίησε ταφρένατουοχήματοςτουμετάτη σύγκρουση. Τώρα,ως προςτις αποζημιώσεις. Οεφεσίβλητος κατέθεσε πως επιπρόσθετα προς τις £100 τουμηνιαίου μισθού του πουήταν παραδεκτός,εισέπραττε και£50μηνιαίωςγιατην επίβλεψη τουσπιτι ού και την περιποίηση του κήπου προσώπου που κατονόμασε. Ο εφεσείων υποστηρίζει πωςθαέπρεπεναείχεαπορριφθεί η μαρτυ ρία τουγιατί δεν κλήθηκε ως μάρτυραςο"εργοδότης" του. Όμως το πρόσωπο αυτό,σύμφωνα με τημαρτυρία, κατοικούσε στην Αγγλία. Δενήτανλογικό,αναφέρειοεφεσίβλητος, ναπροκαλούσε την παρουσίατουσεσχέσημε.τόσομικρήχρηματικήδιαφορά. Τοπρω τόδικο Δικαστήριο θεώρησε πειστική και αξιόπιστη τη μαρτυρία τουεφεσίβλητου οοποίος,στην αντεξέταση του,έδωσε κάθελεπτο μέρεια ωςπροςαυτή την επιπρόσθετη αμοιβή του. Δεν προσυπογρά(ρουμε τηνάποψητουδικηγόρου του εφεσίβλη του ως προς τις επιλογές που υπάρχουν σέ τέτοιες περιπτώσεις. ΟιθεσμοίπερίΠολιτικής Δικονομίας (Διαταγή24)παρέχουνδυνα τότηταγια πρόσκληση προς παραδοχή γεγονότων ακριβώς σε συ νάρτησηπροςτοζήτηματουποιοςτελικάθαεπιβαρυνθεί μετη δαπάνητηςαπόδειξηςτου, ανσυνεχίσουν νααμφισβητούνται. Όμως, ημηαξιοποίησηαυτήςτηςδυνατότητας,πράγμαπουδυστυχώςπα1041 ΚωνστανανίΰικΔ. Στυλιανού ν.Παναγή
(1993)ρατηρείται συχνά, δε θεωρούμε ότι συνιστά αφ' εαυτής λόγο για απόρριψηως αναξιόπιστηςάλλης παραδεκτής μαρτυρίαςπουπρο σάγεται. Ηκρίση ωςπροςτηναξιοπιστίατωνμαρτύρωνείναικατ' 1εξοχή έργοτουπρωτόδικο Δικαστηρίου. Δενέχουμεικανοποιηθεί ότι δικαιολογείται κάτωαπότις συνθήκες τηςπαρούσαςυπόθεσης 5 ηανατροπήτης κρίσης του πρωτόδικουΔικαστηρίου σύμφωνα με την οποία ο εφεσίβλητος είπε την αλήθεια. [Βλ. συναφώςΕλένη Κωνσταντίνουν. ΘεόδουλοςΙωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ.673]. Τοδιαζευκτικόεπιχείρηματουεφεσείοντα ήτανπωςκαιμεβάση τημαρτυρίαπουυπήρχε, οεφεσίβλητοςεισπράττε τιςεπιπρόσθετες 10 £50 μόνο κατά τους μήνεςτουχειμώνα. Δεν έχειδίκαιο. Οεφεσί βλητος αναφέρθηκεστις εργασίες που έκαμνεκατάτους μήνεςτου χειμώνα αλλάστησυνέχεια διευκρίνισεπωςεργαζότανκαθ' όλητη διάρκειατουχρόνου. Ρητά αλλάκαισυμπερασματικά αφού το κα θήκον που είχε να περιποιείται τον κήπο του "εργοδότη" του και 15 ακόμαναπροσέχειμήπωςδιαρρηχθεί τοσπίτι πουήταν απομονω μένοστοδάσος, δεν είναι εργασίες μόνοτουχειμώνα. Γιατους πιοπάνωλόγουςηέφεση αποτυγχάνεικαιαπορρίπτε ται μεέξοδαυπέρτου εφεσίβλητου. Ηέφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 20 1042