(1993)25 Ιανουαρίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΝΙΤΣΑ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ, Εφεσείουσα, ν. ARTOESTATESLIMITED, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7921) Έξοδα — Οβασικόςπαράγονταςπου διέπειτηνάσκηση τηςδιακριτικής εξουσίας τον Δικαστηρίου για την επιδίκαση των εξόδωνείναι το αποτέλεσμα τηςδίκης— Δενείναιπαραδεκτή ηαποστέρησητωνεξό δων του επιτυχόντα διαδίκουχωρίςαποχρόνταλόγο. Παράτηναπόρριψητηςαγωγήςτηςεφεσίβλητης εναντίοντηςεφε5 σείουσας για καταβολή προμήθειας οφειλόμενης βάσει συμφωνίας παροχής μεσιτικών υπηρεσιών γιατην ενοικίαση καταστημάτωντης εφεσείουαας,τοΔικαστήριο δενεπιδίκασε ταέξοδαυπέρτηςεφεσείουσας,μετοεξής σκεπτικό: "Λαμβάνοντας υπόψηόλαταπεριστατι κά της υπόθεσης, δεν εκδίδω διαταγήγια τα έξοδα". Ηαγωγήείχε 10 απορριφθεί, διότι τοΔικαστήριο είχεκρίνει τηνπροσαχθείσαμαρτυ ρίαγιατην απόδειξητηςαναξιόπιστη. Κατ'έφεση,πουυποβλήθηκε μετάαπόάδειατουΑνωτάτου Δικαστηρίου,ηεφεσείουσα ισχυρίσθη κεότιηεκδοθείσα διαταγήγιαταέξοδασυνιστούσεκακήάσκησητης διακριτικής ευχέρειας τουΔικαστηρίου για τον επιμερισμό των εξό15 δωντηςδίκης,διότι κανείς λόγος συνέτρεχε γιατηνστέρησητηςεφεσείουσας απόταέξοδατης. Η εφεσίβλητη ισχυρίσθηκε ότι,εφόσονγι νόταν αναφορά σταγεγονότα τηςυπόθεσης,ηδικαστικήάσκησητης διακριτικήςευχέρειαςτουπρωτόδικουΔικαστηρίουείχετεκμηριωθεί καιδενπαρεχότανπεδίογιαεπέμβαση. 20 Αποφασίσθηκεότι: Ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου κατά την επιδίκαση των εξόδων είναι το αποτέλεσματηςδίκης. Θεωρείται ασύννομοοδικαιοθείςδιάδικοςνα επωμίζεται τα έξοδατης υπεράσπισης των δικαιωμάτωντουκαι ευλόγονα τα επωμίζεται ο αποτυχώνδιάδικος,ηαδικαιολόγητηπρο12 25 1Α.Α.Λ. 5 10 Θρασυβούλουv.ArtoEstatesLtd σφυγήτουοποίουστο Δικαστήριο (όπωςτεκμηριώνεται απότο απο τέλεσμα)αποτέλεσε τηνγενεσιουργόαιτίατωνεξόδων. Ανκαιυπάρ χουν εξαιρέσειςτου κανόνααυτούδενείναι παραδεκτήη αποστέρη σητωνεξόδωντουεπιτυχόνταδιαδίκουχωρίς αποχρώντα λόγο. Η επίδειξηκαλήςπροαίρεσης απότοΔικαστήριοπροςτον αποτυχόντα διάδικοπρος μετριασμό τωναισθημάτωνπικρίαςτουαπό το αποτέ λεσμα,δεν συνιστά δικαστικήάσκησητηςδιακριτικήςευχέρειας του Δικαστηρίου. Στηνπροκειμένηπερίπτωσηκανείςλόγοςδενείχεαπο καλυφθεί πουθαμπορούσε ναδικαιολογήσει την αποστέρησητης εφεσείουσας απόταέξοδατης,και γι' αυτόη έφεσηέπρεπεναγίνει αποδεκτή. Ηέφεσηεπιτράπηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Χάσικος καιΆλλοι ν.Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ. 389- 15 Campbell& CoLtdv. Pollak[1927]A.C.732BaxterLtdv. Sabath [1958]2All E.R. 209Timothi v. Timothi 6C.L.R. 47 Eleftheriou v.Rousou
(1958)23 C.L.R. 191· Hadjinicolaou v.Gavriel
(1965)1C.L.R. 421 20 Glykys v.Ioannides (1959-60)24 C.L.R. 220. Έφεση. 25 Έφεσηαπό τηνεναγόμενη κατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Παπάς, Ε.Δ.) πουδόθηκε στις 12.5.1989 (Αρ. Αγωγής 221/87) μετηνοποία απόρριψε τηναγωγήτων εναγόντων -εφεσίβλητων καιδενεπιδίκασε έξοδα υπέρ τηςεναγομέ νης - εφεσείουσας. Μ.Χατζηχριστοφής, γιατην Εφεσείουσα. Μ.Μονρος καιΧρ. Χατζηστερκώτης, γιατους Εφεσίβλητους. Cur.adv. wit. 30 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσειοΑι13 Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd
(1993)καστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Παράτηναπόρριψητηςαγωγήςτων εφεσίβλητων (εναγόντων) εναντίον της εφεσείουσας (εναγομένης), τοΕπαρχια κό Δικαστήριο Λεμεσούδεν επιδίκασε έξοδα υπέρ της επιτυχούσας διαδίκου,γεγονός πουοδήγησε στην υποβολή αυτής της έφε- 5 σης μετάτηνπαροχήσχετικής άδειαςαπότοΑνώτατο Δικαστήριο (Δ.35 Θ.20). Η απορριφθείσααγωγήαφορούσε αξίωση των εφεσί βλητων για την καταβολήπρομήθειας οφειλομένης βάσει συμφω νίας για την παροχή μεσιτικών υπηρεσιών για την ενοικίασηκα ταστημάτων της εφεσείουσας. 10 Μετά από ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο έκρινε την προσαχθείσα μαρτυρίαγιατην απόδειξητης αγωγής αναξιόπιστη και τηναπαίτησηανυπόστατη* ευρήματαταοποίαοδήγησαν στην απόρριψη της αγωγής. Παρά την κατάληξη αυτή, το Δικαστήριο έκρινε,"Bearingin mindall thecircumstancesof thecase,I makeno 15 order as to costs." (Ελληνική μετάφραση) "Λαμβάνοντας υπόψη όλα ταπεριστατικά της υπόθεσης, δεν εκδίδω διαταγήγια τα έξο δα" και άφησε τους διαδίκους να επωμισθούν έκαστος ταέξοδα του. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας υπέβαλεότι η εκδοθείσα διαταγή 20 για ταέξοδα,συνιστά κακή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για τον επιμερισμό των εξόδων της δίκης (βλ.άρθρο 43 του Ν. 14/60, Δ.59 Θ.1) και συνεπώς δικαιολογείται ο παραμε ρισμός τηςεκδοθείσας διαταγήςκαιη υποκατάστασητης μετη μό νη διαταγήπου θα μπορούσε δικαστικά να εκδοθεί, υπό το φως 25 του αποτελέσματος, συνεπαγόμενη επιδίκαση των εξόδων σεβά ροςτων εφεσίβλητων. Στηναγόρευση τουέκαμε ιδιαίτερηαναφο ρά στην πρόσφατη απόφασητου Εφετείου Χάσικος και Άλλοι ν. Χαραλαμπίδη
(1990)1Α.Α.Δ. 389, όπου επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, ότι "η δικαίωση δεσυνεπάγεται δαπάνη" και επαναλαμ- 30 βάνεται ότι το αποτέλεσμα αποτελεί τον κύριο καθοδηγητικό πα ράγονταγιατηνάσκησητηςεξουσίας τουΔικαστηρίου ωςπροςτα έξοδα. Απόκλιση απ' αυτότονκανόναπρακτικής,δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχουν ικανοί λόγοι πουανάγονταιστηγενεσι ουργό αιτίατης πρόκλησης των εξόδων της δίκηςήμέρους τους. 35 Οιδικηγόροι των εφεσίβλητων συμφωνήσαν μενότιη διακριτική ευχέρεια τουΔικαστηρίου δενείναιαπόλυτη, υποστήριξαν όμως ότι εφόσοασκείταιμεειδικήαναφοράσταγεγονότατηςυπόθεσης,όπως στην προκείμενη περίπτωση,τεκμηριώνεται ηδικαστικήτηςάσκηση και δεν παρέχεται πεδίογια επέμβαση. [Αναφέρθηκαν στις αποφά- 40 σεις Donald Campbell and Co. Limitedv.Pollak [192η AC. 732. 14 1 Α.Α.Δ. 5 Θρασυβούλουv. Arto Estates Ltd Πικής, Δ. Baylis BaxterLtd. v.Sabath [1958] 2AllE.R.209. H.Ekaterina H. Timothiv.PolycarpoH. Timothi6CLR.47.ChrysoullaEleftheriou v.Dora IS. Rousouand Another
(1958)23 C.L.R. 191. Eleni Gr. HadjiNicolaou v.Mariccou Antoni Gavriel andAnother
(1965)1 CLR. 421]. Διαφωνούμε μετηθέση αυτή. Η διακριτικήεξουσία τουΔικα στηρίου ασκείται δικαστικά μόνο εφόσον εκπηγάζει απότη στάθ μισητωνσχετικών γεγονότων, τωνεσωγενών παραγόντων,απο κλειομένου κάθεεξα)γενή παράγοντα. 10 15 20 25 30 35 40 Είναι θεμελιωμένο ότιοβασικός παράγοντας που διέπειτην άσκηση τηςδιακριτικής εξουσίας τουΔικαστηρίου ωςπροςτα έξοδα,είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασυννομο ο δι καιωθείς διάδικος ναεπωμίζεται ταέξοδα τηςυπεράσπισηςτων δικαιωμάτων τουκαιεύλογοναταεπωμίζεται οαποτυχών διάδικος,η αδικαιολόγητηπροσφυγήτουοποίουστοΔικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται απότοαποτέλεσμα) αποτέλεσε τηγενεσιουργό αι τία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμαεξαίρεσης απότονκανό να αποτελεί ηπερίπτωση επιτυχόντα διαδίκουοοποίος συμβάλ λει μετοχειρισμό τηςυπόθεσης του στην αύξησητων εξόδων της δίκης· σ' εκείνητην περίπτωση δικαιολογείται ομετριασμός της εφαρμογήςτουκανόνα(ταέξοδαακολουθούν τοαποτέλεσμα)και η άσκηση τηςδιακριτικής ευχέρειας τουΔικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται ησυμβολήτουεπιτυχόντα διαδίκουστη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτήηαποστέρησητων εξόδων του επιτυχόντα διαδίκουχωρίς αποχρώνταλόγο. Όπωςτονίστη κεστηGeorghiosΕ. Glykys v.loannisStylianouloannides(1959 -60)24 C.L.R. 220,η επίδειξηκαλήςπροαίρεσης (kindness)απότο δικαστήριο προς τον αποτυχόνταδιάδικοπρος μετριασμό αισθη μάτων πικρίας τουαποτυχόντα διαδίκου,δεσυνιστά δικαστική άσκηση τηςδιακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Στην προκείμενη περίπτακτη,είναι πρόδηλο ότιηδιακριτική ευχέρεια τουΔικαστηρίου δενασκήθηκε δικαστικά. Οιπεριστά σειςτηςυπόθεσης στις οποίεςαναφέρεταιτοΔικαστήριο,δεναπο καλύπτουν κανένα λόγο που θαμπορούσε ναδικαιολογήσει την αποστέρηση τηςεφεσείουσας (εναγομένης) από ταέξοδατης.Υπό τοφως αυτής της διαπίστωσης, ηδιαταγήωςπρος ταέξοδα στην οποίαπροέβητοΕπαρχιακόΔικαστήριο, πρέπει να παραμεριστεί και παραμερίζεται. Και εφόσον κρίνουμε ότιηδιακριτική ευχέ ρεια τουΔικαστηρίου θαμπορούσε να ασκηθεί δικαστικά μόνο κατάένατρόπο,μετην επιδίκασητων εξόδων υπέρτης εφεσείου σας,δικαιολογείται ηυποκατάστασητηςεκδοθείσας διαταγής με διαταγή βάσει τηςοποίας επιδικάζονται ταέξοδα υπέρ της εφε15 Πικής,Δ. Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd
(1993)σείούσας. Ηέφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. Διαταγήως ανωτέρω. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. Δια ταγή(οςανωτέρω. V 16