1 Α.Α.Δ. 26 Ιανουαρίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] LINDOS CONSTRUCTIONSLTD., Εφεσείοντες, ν. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Εφεσίβλητων. (Πολιτικές ΕφέσειςΑρ. 8017και8141) 5 10 Δικηγορία—Άσκησηδικηγορίας— Υπογραφήειδοποίησηςεφέσεωςκαι εκπροσώπηση στο Εφετείοεταιρείαςπεριορισμένηςευθύνηςαπό τον διευθυντήκαι κύριομέτοχοτης, ο οποίοςδεν ήτοεγγεγραμμένος δι κηγόρος— Και ταδύοπροσκρούουνσερητέςδιατάξειςτον περίΔικηγόρωνΝόμου, Κεφ. 2— Οποιοδήποτεδικόγραφοσυντάσσεταιαπό μή εγγεγραμμένο δικηγόρο κατάπαράβαση τωνπιο πάνωπρονοιών είναιάκυροκαι όχι απλώςπαράτυπο. Νομικά πρόσωπα — Δεν δύνανται να ενεργούν αυτοπροσώπως, αλλά μόνο δι' αντιπροσώπων — Τοδικαίωμααυτοπρόσωπης εμφάνισης στοΔικαστήριο,που έχουνταφυσικάπρόσωπα,δενεπεκτείνεταιστα νομικάπρόσωπα. Διάδικος—Δικαίωμα αυτοπρόσωπηςεμφάνισηςστο Δικαστήριο—Δεν επεκτείνεται στα νομικάπρόσωπα. 15 20 25 Η εφεσείουσα ήταν εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με μετοχές, εγγεγραμμένησύμφωναμετονπερίΕταιρειώνΝόμο,Κεφ. 113. Την ειδοποίησηέφεσηςείχευπογράψειεκμέρουςτηςεφεσείουσαςο διευ θυντής καικύριος μέτοχος αυτής,ο οποίος διεκδίκησε το δικαίωμα νατηνεκπροσωπήσει ενώπιοντουΕφετείου. Οεφεσίβλητοςυπέβαλε προκαταρκτικήένστασηότιηειδοποίησηέφεσηςήτανάκυρη,διότιη υπογραφήτηςαπό εκπρόσωποτηςεταιρείαςαποτελούσε άσκηση δι κηγορίας,οδευπογράψας διευθυντήςδενήτανεγγεγραμμένοςδικη γόρος, Η εφεσείουσα ισχυρίσθηκε ότι αποτελούσεσυνταγματικάκα τοχυρωμένο δικαίωματης να εμφανίζεταιαυτοπροσώπωςενώπιον των Δικαστηρίων και, εφόσονη εφεσείουσα ήταννομικό πρόσωπο πουεκτων πραγμάτωνδεν ήτανδυνατόναεμφανισθεί αυτοπροσώ17 Liηd<>sConslr. Ltd v. Λιευθ. Κοιν. Ασφαλ.
(1993)πως,εδικαιούτο ναεμφανισθεί διάτου διευθυντού της. Περαιτέρω, ισχυρίσθηκε ότι, εφόσον δεν είχεεγερθεί οποιαδήποτεένσταση μέχρι τη στιγμή εκείνη,και στο μεταξύ ηαντίδικηπλευρά είχελάβει άλλα διαβήματα στη διαδικασία,δεν εδικαιούτο πλέον ηαντίδικηπλευρά ναεγείρειτηνπροδικαστικήένσταση. 5 Αποφασίσθηκεότι: (α) Ένανομικό πρόσωπο,σανπλάσμαδικαίου,δενέχειύπαρξη στο φυσικό χώρο και έτσι είναι δυνατό να ενεργεί μόνο δι' αντιπροσώπων, Η άποψηπως,όπως ταφυσικά,έτσικαιτα νομικά πρόσωπα έχουν δικαίωμανα επιλέγουν αυτοπρόσω- 10 πηεμφάνιση στοΔικαστήριο,είναι λανθασμένη ως αντινομικήπρος τηφύσητων πραγμάτων,διότι το νομικό πρόσωπο στερείται εγγενώς της δυνατότητας αυτοπρόσωπης παρου σίας και ενέργειας, ο δε ιδιαίτερος δεσμός του διευθυντή με τηνεταιρείαδενεξομοιώνει ταδύο. 15 (β) Εφόσον ο περί Δικηγόρων Νόμος, Κεφ.2, προνοεί ότι ηεμ φάνισηστοΔικαστήριοκαιηπαρασκευήοποιουδήποτεδικο γράφου,στηνπροκειμένηπερίπτωσητηςειδοποίησης έφεσης, απόπρόσωπο άλλο απότον διάδικο,αποτελεί άσκηση δικη γορίας και εφόσον ηάσκησηδικηγορίας απόμήεγγεγραμμέ- 20 νο δικηγόρο απαγορεύεται ρητάαπό τον νόμο και μάλιστα καθίσταται ποινικό αδίκημα,το αναπόφευκτο συμπέρασμα ήτανότι ηειδοποίησηέφεσης στηνπαρούσαέφεσηήτανάκυ ρηδιότι δεν είχεσυνταχθεί απόεγγεγραμμένο δικηγόρο. (γ) Εφόσονηειδοποίηση έφεσης ήτανεξ' υπαρχήςάκυρη,καιόχι 25 απλώς παράτυπη,δεν μπορούσε ναθεραπευθεί μεοποιοδή ποτε τρόπο, ούτε το γεγονός ότι υπήρξε καθυστέρηση στην έγερση ένστασης απότηνάλληπλευρά,τηνεμπόδιζε από του να εγείρειτην ένσταση. Ηδιαδικασίατερματίσθηκεμε τηνδια- 30 πίστωση ότι δεν βρισκόταν ενώπιον του Εφετείου έγκυρη έφεση. Καμμιά διαταγή για έξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: SABA v.Republic
(1980)3C.L.R. 149Republic v.Paschalides
(1987)3 C.L.R. 1911 18 35 1 Α.Α.Δ. Lindos Constr. Ltd v.Διευθ.Κοιν. Ασφαλ. TheInstitute of CertifiedAccountantsof CyprusκαιΆλλοι v. Δημοκρα τίας
(1993)3Α.Α.Δ. 473Salomon v.Salomon [1897]A.C. 22Tritonia Ltdv. EquityandLawLifeAssurance Society[1943]A.C. 5845 Frinton U.D.C. v. Walton ETC, Mineral Co[1938] 1 All E.R. 649 KinnelandCo v. Wace andCo [1918] 1 K.B. 405RePritchard[1963] 1 All E.R. 873Κάκουλου v.Ποχουζούρη (Αρ.2),
(1992)1 Α.Α.Δ.1503. Έφεση. 10 15 Έφεση από την εναγομένη εταιρεία κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρτεμης, Π.Ε.Δ., Ναθα ναήλ, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 21 Νοεμβρίου, 1989 (Αρ. Αίτησης 395/88)με την οποίαδιατάχθηκεηδιάλυση της εταιρείας. Ο Διευθυντής της εταιρείας Χρ. Μιχαήλ, για την Εφεσείουσα εταιρεία. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους Εφεσί βλητους. Cur. adv. vult. 20 ΠΙΚΗΣ, Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστης Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Οι εφεσίβλητοι, με προδικαστικήέν σταση, αμφισβητούν το δικαίωματου Διευθυντή της εφεσείουσας εταιρείας 25 (α) να υπογράψει εκ μέρους της εταιρείας την ειδοποίηση έφεσης και (β) να εκπροσωπήσει την εταιρείαστο εφετείο προκειμένου να αναπτύξει τους λόγους της έφεσης. Και τα δυο αποτελούν άσκηση δικηγορίας κατά το άρθρο 2
(1)(Ι) και (II)του περί Δικηγόρων Νόμου Κεφ.2, όπως έχει τρο19 Κωνσταντινίδης,Δ. Lindos Constr. Ltd v.Διευθ.Κοιν.Ασφαλ.
(1993)ποποιηθεί,οΔιευθυντής τηςεταιρείαςδενείναι εγγεγραμμένος δι κηγόρος και, επομένως, κατά την εισήγηση των εφεσίβλητων, η αναγνώριση κύρους στην ειδοποίηση έφεσης και/ηδικαιώματος στο Διευθυντή για εκπροσώπηση της εταιρείας προς διεξαγωγή της διαδικασίαςενώπιον του εφετείου,θαπροσέκρουε στις ρητές 5 διατάξειςτουάρθρου 11του ίδιουνόμου. Ο Διευθυντής τηςεταιρείαςδεν αμφισβήτησε πωςη υπογραφή τηςειδοποίησης έφεσης εκμέρους τηςεταιρείαςκαιη εκπροσώπη σητης εταιρείας ενώπιον τουΕφετείου εμπίπτουνπράγματιστην έννοια της άσκησης δικηγορίας όπως την καθορίζει ο Νόμος. 10 Υποστηρίζει όμως ότι οπερίΔικηγόρων Νόμοςαφοράόσους εμ φανίζονται ως δικηγόροι, που δεν είναι η περίπτωση του. Εξέ φρασε την άποψηπως ηεταιρεία,όπως και ταφυσικάπρόσωπα, έχουν συνταγματικάκατοχυρωμένοδικαίωμανα επιλέγουν ναμή διορίζουνδικηγόροκαιναασκούντα προβλεπόμενα ένδικαμέσα 15 και ναεμφανίζονται στοΔικαστήριο αυτοπροσώπως. Ο ίδιοςεί ναικύριος μέτοχος στην εφεσείουσα εταιρείαπουείναι οικογενει ακήκαι οι δικές του ενέργειες ως Διευθυντή θαπρέπει, κατάτην εισήγηση του,ναθεωρηθούνως ενέργειεςτηςεταιρείαςτηςίδιας. Ηέφεσηστρέφεται κατάτηςαπόφασηςτουΠλήρους Επαρχία- 20 κού Δικαστηρίου Λευκωσίας με την οποίαδιατάχθηκεη διάλυση της εταιρείας. Υποστήριξεοκ.Χρ. Μιχαήλπωςαπότηνκατάλη ξητηςυπόθεσηςεξαρτάταιητύχηκαιτωνδικώντουπροσωπικών συμφερόντων ως κύριου μετόχου της εταιρείας και εισηγήθηκε πως έχει ατομικό και αυτοτελές δικαίωμα άσκησης έφεσης κατά 25 τηςαπόφασης,ανεξάρτητο απόεκείνο τηςεταιρείας. Αυτό τοτε λευταίο από ταεπιχειρήματα, μπορείνααπαντηθείαμέσωςκαιμε συντομία. Ηέφεσηασκήθηκε εκ μέρους εταιρείας. Ταόσαυπο στήριξεοΔιευθυντής της εταιρείαςαναφορικά μετο ατομικόκαι αυτοτελές δικαίωμαγια άσκηση έφεσης που κατά την άποψητου 30 έχει,δεν εγείρονται. Θέμασχετικό με τηδυνατότηταεταιρείαςναπροβαίνει σε ενέρ γειεςδι'αντιπροσώπου,όταναυτέςοιενέργειεςσυνιστούνάσκησηδι κηγορίας,εξετάστηκε στηνυπόθεσηSABA andAnotherv. Republic
(1980)3C.L.R.149πουυιοθετήθηκεαπότηνΟλομέλειατουΑνωτά- 35 του Δικαστηρίου στην υπόθεση Republicv.Paschalides
(1987)3 C.L.R. 1911 (Βλ. επίσης The Institute of CertifiedAccountants of Cyprusκαι άλλοιv.Δημοκρατίας
(1993)3Α.ΑΛ 473. Στηνπρώτη υπόθεση, ο Δικαστής Λ. Λοΐζου έκρινε πως το άρθρο 60 του περί ΕμπορικώνΣημάτωνΝόμουΚεφ. 268καιο Κανονισμός 14τωνπε- 40 ρί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμών 1951-1971πουκαθιστούσαν δυνατήτηνυποβολήαιτήσεωνγιαεγγραφήεμπορικώνσημάτωναπό 20 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Litidos Constr. Ltd v. Διευθ. Κοιν. Ασφαλ. Κωνσταντινί&ης, Δ. εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους των ιδιοκτητών τους καταρ γήθηκανσιωπηράαπότοάρθρο2
(1)(ιι) τουΠερίΔικηγόρων Νό μου (όπωςπεριέχεται στοάρθρο2τουΝόμου40/75). Ηυποβολή τέτοιων αιτήσεων συνιστούσεπιαάσκησηδικηγορίαςκαικρίθηκε πωςορθάο Έφορος Εμπορικών Σημάτων επέστρεψε, στην περί πτωση εκείνη,τις αιτήσεις καιεξουσιοδοτήσεις που υποβλήθηκαν από μήεγγεγραμμένο δικηγόροεκμέρουςτων ιδιοκτητώντωνση μάτων. Στην ίδιαυπόθεση, απορρίφθηκανισχυρισμοί σύμφωνα με τους οποίους η σχετική πρόνοια του περί Δικηγόρων Νόμου παραβίαζεταΑρθρα26.1,25και28τουΣυντάγματος. Στηδεύτε ρηυπόθεση,οΈφοροςΕμπορικώνΣημάτωνεπέστρεψεαίτησηγια εγγραφήεμπορικούσήματος επειδήοδικηγόροςπουτηνυπέβαλε δεν χαρτοσήμανε τηγραπτήεξουσιοδότηση που του δόθηκεσύμ φωναμετον Κανονισμό 14τωνπερί ΕμπορικώνΣημάτων Κανονισμών αλλά επικόλλησεσ' αυτήδικηγορόσημα σύμφωνα μετον περί Δικηγόρων Νόμο. Αποφασίστηκε πως εφόσον το άρθρο 60 του περί Εμπορικών ΣημάτωνΝόμουκαικατ' επέκτασηοΚανο νισμός 14 των περί Εμπορικών Σημάτων Κανονισμώνκαταργή θηκαν σιωπηράαπότον περί Δικηγόρων Νόμοκαιδεδομένου ότι ούτε φυσικά ούτε νομικά πρόσωπα μπορούν να διορίσουν αντι πρόσωπο μή δικηγόρο προκειμένου να ενεργεί εκ μέρους τους προςεγγραφήεμπορικούσήματος,ηεξουσιοδότηση προςτο δικη γόρο διεπόταναπότον περί Δικηγόρο Νόμοκαι ορθά επικολλή θηκανστο σχετικό έγγραφομόνο δικηγορόσημα. Το Αρθρο 30 του Περί Δικηγόρων Νόμου, κατοχυρώνει τοδι καίωμα κάθεδιαδίκουνα εμφανίζεταιστο Δικαστήριοαυτοπρο σώπωςκαιναδιευθύνει τηνυπόθεσητου. Η εταιρεία, ως νομικό πρόσωπο, αποτελεί πλάσμα δικαίου. Δεν έχειύπαρξη στοφυσικόχώροκαιείναιδυνατόναενεργείμόνοδι' αντιπροσώπων. Η άποψη πως,όπωςταφυσικάέτσικαιτα νομικά πρόσωπα έχουν δικαίωμα να επιλέγουν αυτοπρόσωπη ενέργειακαιεμφάνισηστοΔικαστήριο,είναιλανθασμένηωςαντινομική προς τηφύση των πραγμάτων. Το νομικό πρόσωποστε ρείται εγγενώς τις δυνατότητας αυτοπρόσωπης παρουσίας και ενέργειας. ΟιδιαίτεροςδεσμόςτουΔιευθυντή μετηνεταιρείαδεν εξομοιώνει ταδυο. Ησύμπτωση των ιδιοτήτων του Διευθυντή καιτουμετόχου,έστωτουκύριουμετόχου,στο ίδιοπρόσωπο,δεν διαφοροποιείτηνκατάσταση. Είναιβαθειάεμπεδωμένηστοεται ρικό δίκαιοηέννοια της αυτοτέλειας της εταιρείας ως αυθύπαρκτης νομικής οντότητας ξεχωριστής από τους μετόχους της. (Salomon v.Salomon[1897]A.C.22). Ηδυνατότηταάρσηςτου εταιρικού πέπλου σε ορισμένες περιπτώσεις και κάτω απόορι σμένεςπροϋποθέσεις,δεν μεταβάλλει τηφύσητωνπραγμάτων. Ο 21 Κωνσταντινίδης, Δ. Lindos Constr. Ltd v. Διευθ. Κοιν. Ασψαλ.
(1993)Διευθυντής ήκαιομέτοχοςτηςεταιρείας,εφόσονενεργούνγι* αυ τή, δεν μπορούν να ταυτιστούν με την εταιρεία και είναι το ίδιο αντιπρόσωποι της όπωςκάθεάλλος πουενεργείσταπλαίσια ρη τής ή ενδεχομένως και τεκμαιρόμενης εξουσιοδότησης. ΤοΔιοι κητικόΣυμβούλιο της εταιρείαςαποτελεί τονφορέατης εξουσίας 5 για διορισμό αντιπροσώπων και οι διευθυντές ήοι μέτοχοι, εφό σον εκπροσωπούν την εταιρεία, τοπράττουνως εντολοδόχοι και όχικατ' ενάσκησηδικαιώματοςσύμφυτουπροςτηνιδιότητατους. Είναι,πιστεύουμε, γι' αυτότο λόγοπου ο Νομοθέτης είδε την ανάγκηεισαγωγής ειδικών ρυθμίσεων ως προς την εμφάνιση"ορ- 10 γανισμών"καιτηναπολογίατους σεποινικέςυποθέσεις. (Βλ. άρ θρο72τουπερί ΠοινικήςΔικονομίας Νόμου,Κεφ. 155). Κατάτο άρθρο62τουίδιουΝόμου,οκατηγορούμενος εφόσονείναιπαρών στο Δικαστήριο, καλείται να απολογηθεί στο κατηγορητήριο. Η φυσική αδυναμία τέτοιας εμφάνισης από "οργανισμό", οδήγησε 15 στη θέσπιση της δυνατότητας εμφάνισης και απολογίας του δι' αντιπροσώπου, με τη διευκρίνιση ότι ο αντιπρόσωπος δεν είναι αρμόδιος δυνάμει του διορισμού τουαυτούκαι μόνο, ναενεργεί εκμέρουςτουοργανισμού ενώπιοντουΔικαστηρίουγιαοποιοδή ποτε άλλο σκοπό. 20 Η ανίχνευση των επιπτώσεων που συνάπτονται προς τηφύση της εταιρείας ως πλάσματος δικαίου,προδιαγράφεικαι την απά ντηση στο ερώτημαπουτίθεται. Οικανόνες πουδιέπουν τον ορι σμό αντιπροσώπων δεν διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν ο αντιπροσωπευόμενος είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Κατά το 25 άρθρο 143 του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149, κάθεπρόσωπο ικανό προς δικαιοπραξία μπορεί να διορίσει αντιπρόσωπο του. ΚατάτονπερίΕρμηνείαςΝόμοΚεφ.1,οόρος"πρόσωπο"(person) περιλαμβάνει,μεταξύάλλων,καιεταιρεία. Ο περί Δικηγόρων Νόμος,όπως έχειτροποποιηθεί,απαγορεύ- 30 ειτηνάσκησηδικηγορίαςαπό μήεγγεγραμμένο δικηγόρο. Ηρητή εξαίρεση τουάρθρου30τουΝόμουωςπροςτηδυνατότηταδιαδί κου να εμφανίζεται εκ μέρους συνδιαδίκου του με τους οποίους έχει κοινά συμφέροντα καινα διευθύνει την υπόθεση και ηδια κριτική εξουσία, που παρέχεται στο Δικαστήριο από το ίδιο άρ- 35 θρο,ναεπιτρέπεισεστενόσυγγενή διαδίκουναεμφανίζεταιεκμέ ρουςτουκαιναδιευθύνει τηνυπόθεσητου,επιβεβαιώνουντο, κα τά τα άλλα απόλυτο της απαγόρευσης. Ως άσκηση δικηγορίας, σύμφωνα μετοάρθρο2
(1)τουΝόμουθεωρείται,μεταξύάλλων,η εκ μέρους οιουδήποτε προσώπου εμφάνιση ενώπιον οιουδήποτε 40 Δικαστηρίου"διαδιεξαγωγήνδιαδικασίας"καιακόμαηεκμέρους πελάτη"παρασκευή"ή"μελέτη" οιουδήποτε "δικογράφου",όρος 22 1 Α.Α.Δ. Lindos Constr. Ltd v. Διευθ. Κοιν. Ασφαλ. Κωνσταντινίδης, Α. που περιλαμβάνει κατά την ειδική ερμηνευτική διάταξη που ακο λουθεί "παν έγγραφον καταχωριζόμενον στο Δικαστήριον και αποτελούν μέρος τηςδικογραφίας." 5 10 15 20 25 30 35 40 Στην παρούσαυπόθεση η ειδοποίηση έφεσης"παρασκευάστηκε" και καταχωρίστηκε, όπως σημειώνεται σ* αυτή, από το Διευ θυντή της Εταιρείας,εκ μέρους της. ΟΔιευθυντής της εταιρείας επιδιώκει να εμφανιστεί στο Εφετείο προς διεξαγωγή τηςδιαδι κασίαςεκμέρουςτηςεταιρείας. Προσκρούουν καιταδυοστιςνο μοθετικέςδιατάξεις. Αποτελούνπεριπτώσεις άσκησηςδικηγορίας απόμήεγγεγραμμένο δικηγόρο. Δεν έχουμε αναφερθεί στην υπόθεση TritoniaLtd. v. Equity and LawLife AssuranceSociety[1943] A.C.584 πουεπικαλέστη κεοδικηγόρος των εφεσίβλητων γιατίεκείη απάντηση στοερώτη μασυσχετίστηκεόχι μετοδικαίωμαάσκησηςδικηγορίαςωςτέτοιο αλλά με το ειδικό δικαίωμαακροάσεως ενώπιον της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων όπως αυτό ρυθμίζεταιαπό τους κανόνεςκαιτηνπρακτικήτουΔικαστηρίου εκείνου. Εξηγεί ται στηναπόφασηπωςαυτότοδικαίωμααναγνωρίζεταιμόνοείτε στον ίδιο το διάδικοπου επιλέγεινα εμφανίζεταιαυτοπροσώπως είτεσε δικηγόρο εξουσιοδοτημένο απότοδιάδικο. Μετοδεδομέ νοπωςείναιαδύνατηηαυτοπρόσωπηεμφάνισηκαιανάπτυξη επι χειρηματολογίας από νομικό πρόσωπο, αποφασίστηκε πως δεν ήτανεπιτρεπτήηεκπροσώπησητουνομικούπροσώπουαπόεξου σιοδοτημένο ανιιπρόσωπο που δεν ήταν δικηγόρος. Αναγνωρίστηκε εξαίρεση τουκανόνασεσχέσημεεμφανίσεις δι'αντιπροσώ που -μήδικηγόρου ενώπιον της Επιτροπής Εφέσεωναναφορικά μεπαρεμφερείςαιτήσειςκαιάλλαθέματαπουδενάπτονταιτηςου σίαςτης έφεσης. Ούτεηεξαίρεση χρειάζεταιναμαςαπασχολήσει. Εξάλλου στην υπόθεση Frinton U.D.C. v. Walton, ETC,Minera! Co [1938]1 All E.R.649ηαπόφασηωςπροςτηναδυναμίατηςεται ρείαςγιααυτοπρόσωπηεμφάνισηστοΔικαστήριο συσχετίστηκεμε τολεκτικότηςΔ. 4κ.2τωνΑγγλικών Κανονισμών του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην Κύπρο,τοκώλυμα δημιουργείται από τιςρη τέςνομοθετικές πρόνοιες που αναφέραμε. Δεν έχει προβληθεί στην παρούσα υπόθεση ισχυρισμός για αντισυνταγματικότητατωνπρονοιών τουπερίΔικηγόρωνΝόμου. Σημειώνουμε, πάντως,πως ηνομοθετική ρύθμιση που έγινε δεν αφορά στο δικαίωμαπροσφυγής στο Δικαστήριο όπως τοκατο χυρώνει το Αρθρο 30 του Συντάγματος το οποίο και παραμένει άθικτο. Ο Διευθυντής της Εταιρείας,που πρέπει να παρατηρήσουμε, 23 Κωνσταντινίδης, Δ. Lindos Constr. Ltd v. Διευθ. Κοιν. Ασφαλ.
(1993)μπόρεσε να παρουσιάσει τις θέσεις του αρκετά σφαιρικά και με σαφήνεια, υποστήριξε πως, εν πάση περιπτώσει, είναι αργάπια για τους εφεσίβλητους να επικαλούνται κώλυμα του ναεμφανι στεί εκ μέρους της εταιρείας. Μετά την έκδοση του διατάγματος διάλυσης της εταιρείας υποβλήθηκε από τον ίδιο εκ μέρους της 5 εταιρείαςαίτησηγιααναστολήμέχρι τηνεκδίκασητηςέφεσηςπου ασκήθηκε. Εμφανίστηκε στο Δικαστήριο και ανάπτυξεεπιχειρη ματολογίαεκμέρουςτηςεταιρείας, αναφορικάμετουςλόγουςγια τους οποίους θα έπρεπε να εγκριθεί το αίτημα της εταιρείαςγια αναστολή,χωρίς ναπροβληθεί οποιαδήποτεένσταση. Επομένως, 10καταλήγειηεισήγηση του,οι εφεσίβλητοι έχουνχάσειτοδικαίωμα τους ναεγείρουν το ζήτημαπουθαέπρεπε να είχαν εγείρει τότε, στην παρούσα διαδικασία. Το θέμα αποκτάσημασία κυρίως σε σχέση με την εγκυρότητα τηςειδοποίησης έφεσηςπουέχεικαταχωριστεί.Η υπόθεσηCharles 15 P.Kinnel and Co v.Harding Waceand Co [1918] 1KB 405,εί ναισχετική. Η ενάγουσαεταιρείαείχεκαταχωρίσειγραπτό παράπονο-αγωγή σε Κομητειακό Δικαστήριο (County Court) δι' αντιπροσώπου-μήδικηγόρου. Μετάαπόσειράδικονομικώνδιαβημά των,άσχετων μετον τρόποκαταχώρισηςτουδικογράφου,οι ενα- 20 γόμενοι παρέλειψαν ναεμφανιστούν κατάτηνημέραπουορίστη κε γι' ακρόαση της υπόθεσης και εκδόθηκε απόφαση εναντίον τους. Ακολούθησαν άλλαδιαβήματατουςγιαεξασφάλιση χρόνου πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους και στο τέλος, με αίτηση τους, επιδίωξαν την ακύρωση της απόφασηςπροβάλλοντας, για 25 πρώτηφορά,τον ισχυρισμό πως ηδιαδικασίαήτανάκυρηεπειδή ηενάγουσα εταιρείαήτανδυνατόνα ασκήσει αγωγήμόνο διαδι κηγόρου. Το επιχείρημα απορρίφθηκε. Έγινε δεκτό πωςη κατα χώριση παραπόνου - αγωγής σε Κομητειακό Δικαστήριο μπορού σε να γίνει απο μή δικηγόρο και πως, με βάση το άρθρο 72 της 30 County Court Act του 1882,η εταιρείαείχεδικαίωμαναεκπροσω πηθεί σε Κομητειακό Δικαστήριο είτε από δικηγόρο είτε, με την άδεια του Δικαστηρίου, από άλλο πρόσωπο. Εκείνο που είναι σχετικό είναιοδιαζευκτικόςλόγοςγιατονοποίοθεωρήθηκε ότιη αίτησηγιατην ακύρωσητης απόφασης θαέπρεπενα απορριφθεί. 35 Κατ' εφαρμογήντωναντίστοιχων προςτηΔ.64κ.2τωνπερίΠο λιτικής Δικονομίας Κανονισμών, Αγγλική Διαταγή LIV r. 25 (όπως αριθμείτο τότε) ήταν αργάγια τους εναγομένους ναεγεί ρουντοθέμα. Η αίτησητουςυποβλήθηκεόχι μέσασεεύλογοχρο νικό διάστημααπότη στιγμήπουπεριήλθε σεγνώσητους ηκατ' 40 ισχυρισμό παρατυπία και,εν πάση περιπτώσει, είχαν προβεί σε νέαδιαδικαστικά διαβήματα. Ηυπόθεση Kinnel (ανωτέρω)και ειδικάοδιαζευκτικόςλόγος 24 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 Lindos Constr. Ltd v. Διευθ. Κοιν.Ασφαλ. Κωνσταντινίδης, Δ. απόρριψηςτηςαίτησης,είχενακάμειμειδιαίτερες ρυθμίσεις,δια φορετικές στην περίπτωση αυτή, από τις νομοθετικές ρυθμίσεις που διέπουν το ζήτημα στην Κύπρο. Ηειδοποιός διαφοράβρί σκεταιστογεγονός ότι στην ΚύπροοΝόμοςαπαγορεύειρητάτην άσκηση δικηγορίας από μή δικηγόρο και, μάλιστα, την καθιστά ποινικό αδίκημα. Τοζήτημαείναιδημόσιαςτάξης. Δεν είναιδυ νατό να προκύψουν οποιεσδήποτε έννομες συνέπειες δια μέσου της παράβασης του Νόμουκαι της διάπραξηςποινικούαδικήμα τος. Στοδικονομικό μαςσύστημα,όπωςέχειεισαχθείστην Κύπρο απότηνΑγγλίαπριντηδιαφοροποίησητουεκείκαι,ειδικά, μετη Δ. 64 των Κανονισμών περί Πολιτικής Δικονομίας, είναι δυνατή ηδικαστικήπαρέμβασηπροςθεραπείαμόνοστις περιπτώσειςπου εντοπίζεται απλήπαρατυπία πουθαήτανδυνατόναθεραπευθεί, όταν δηλαδή,δεν διαπιστώνεται ηύπαρξηθεμελιακού ελαττώματος τέτοιου πουνακαταστρέφειτην ίδιατηρίζατης διαδικασίας. Με βάση τις αρχές που τέθηκαν στην υπόθεση Re Pritchard (deceased) [1963] 1All E.R. 873, πουπάγιαακολουθείται απότη νομολογία μας,όπωςέχουν εξηγηθεί πολύπρόσφατα στηνυπόθε ση Ειρήνη Κάκονλονν.Χαράλαμπος Παναγιώτη Ποχονζονρης καιάλλη(Αρ.2),
(1992)1 Α.Α.Δ.1503,δικονομικό μέτροείναιάκυ ροκαιόχι απλώςπαράτυπο,ότανενώ θαέπρεπεναείχεεπιδοθεί δεν περιήλθε σε γνώσητης άλλης πλευράς,όταν ουδέποτε άρχισε λόγου κάποιουθεμελιακού ελαττώματοςκατάτην έκδοσητουκαι ότανδεν πληροί νομοθετημένες απαιτήσεις. Στηνπαρούσαυπόθεση,επειδήη ειδοποίηση έφεσης,όπωςέχει καταχωρισθεί,προσκρούει στιςπρόνοιεςτουπερίΔικηγόρωνΝό μου,ουδέποτε απέκτησενομική οντότητακαι είναι εξ αρχήςάκυ ρη. Επεταιπωςδενείναιδυνατόνατηςπροσδοθείκύροςείτεγια τί τοζήτημαδενηγέρθηνωρίτερα είτεγιαοποιοδήποτεάλλολόγο σχετικό προς τηστάση πουτήρησαν οι εφεσίβλητοι. Το γεγονός ότι το ζήτημαδεν είχε εγερθεί με την πρώτη δυνατήευκαιρία, θα μπορούσε, ενδεχομένως, να είναι παράγονταςσχετικός σε περί πτωσηαίτησης τηςεταιρείαςγιαπαράτασητουχρόνου άσκησης νομότυπης έφεσης. Δεν είναι ορθό όμως να επεκταθούμε στοθέμα. Γιατους σκοπούς της παρούσαςδιαδικασίας,θεωρούμε πως αυτήηπαράλειψηδικαιολογεί τηναποφυγήεπιδίκασηςεξόδων. Γιατουςπιοπάνωλόγους,η διαδικασίατερματίζεταιμετηδια πίστωση πως δεν βρίσκεται ενώπιον μας έγκυρη έφεση. Καμμιά. διαταγήγιαέξοδα. 40 Η έφεσηαπορρίπτεται ωςμηέγκυ ρηχωρίς διαταγή γιαέξοδα. 25