clr/1993/1993_1_195.pdf

(1)και τουΤύπου 1 τωνπερί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικών Κανονισμών, 1990, πουπροβλέπουν ότι ηαίτησηπεριλαμβάνει έκ­ θεσηγεγονότων καιδενυποστηρίζεταιαπόένορκοδήλωση. Η εφεσείουσα ήγειρε ενώπιον του Δικαστηρίου το θέματης εγκυρότητας τηςδιαδικασίας,ισχυριζόμενη ότιη παράλειψηυποβολής τηςαίτη­ σης σύμφωναμετον προβλεπόμενο τύποείχε προκαλέσει την ακυ­ ρότητα της.Το Δικαστήριο εξέτασε προδικαστικάτην ένσταση και 195 Χλ. Χριστοδούλουν.Α.Χριστοδονλου

(1993)την απέρριψε θεωρώντας ότι ηπαράβαση αποτελούσε απλήπαρατυ­ πία καιδεν επέφερε ακυρότητατηςδιαδικασίας. Κατ' έφεση,εγέρθηκε καιτοΘέματουκατάπόσοτο Πρωτοβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο είχεδικαιοδοσία ναεπιληφθεί της αίτησης για τροποίηση, ενόψειτου ότι ταγεγονότα πουείχαν προσαχθεί για 5 στοιχειοθέτησητης είχανπροκύψει χρονικά σεπερίοδο πριναπότην έκδοσητου πρώτουδιατάγματος. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση δια­ τάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό 10 βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε ηαπόφασητης οποίας επιδιώ­ κεται ητροποποίηση, μπορούν ναστοιχειοθετήσουν τιςπρο­ ϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος. Διαφορετικά, δεν παρέχεται δικαιοδοσία στο Πρωτοβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο νααναθεωρήσει απόφασητου. Τέ- 15 τοια δικαιοδοσία ανήκει αποκλειστικά στο Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο. (β) Στην προκειμένη περίπτωση, απότην ένορκο δήλωση πουσυ­ νόδευετηναίτησηδιαφαινότανότιταουσιαστικά γεγονόταστα οποίαβασιζότανηαίτησηείχανπροκύψει πριναπότηνέκδοση 20 του αρχικού διατάγματοςκαι κατάσυνέπεια ηαίτηση έπρεπε να είχε απορριφθεί λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας του Πρωτο­ βάθμιουΟικογενειακού Δικαστηρίου ναεπιληφθεί αυτής. (γ) Ηδιαπίστωση ότι δικονομικό μέτρο είναι αντικανονικό και όχι άκυρο, δεν συνεπάγεται και την θεραπεία της παρατυ- 25 πίας, η οποία στην προκείμενη περίπτωση ήταν ουσιώδης, ενόψειτης απουσίας έκθεσηςτων γεγονότων στο κείμενοτης αίτησης. Η παρατυπία έπρεπε να είχε θεραπευθεί προτού προχωρήσει ηυπόθεση σεδίκη. Η έφεσηεπιτράπηκεμε έξοδα. 30 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Ε.Σταυρινού Λτδ.

(1991)1 Α.ΑΑ. 1059 Ν.P.Lanitis Ltd. v.Panayides

(1986)1C.LR. 490 Αθανασιάδη v.Αλεξάνδρου

(1991)1 Α.Α.Δ. 945196 35 1 Α.Α.Α. Χλ. Χριστοπούλου ν. Α. Χριστοδονλου Σιβιτανίδης ν.Χαραλάμπους

(1993)1 Α.Α.Δ.

1. Έφεση. 5 Έφεσηαπότηνκαθ' ήςηαίτησηκατάτηςαπόφασηςχουΟικο­ γενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Κ. Αντωνιάδης, Πρ. Οικ. Δ.) πουδόθηκεστις23 Σεπτεμβρίου, 1992 (Αρ. Αίτησης46/91) μετην οποία οι προδικαστικές ενστάσεις σχετικά μετην εγκυρότητα της Αίτησης46/91απορρίφθηκαν. Δ. Παυλίδης, γιατην Εφεσείουσα. Γ.Ιωάννου,γιατον Εφεσίβλητο. 10 Cur.adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου.θαδώσειο Δι­ καστής Γ. Μ. Πικής. 15 20 25 30 35 ΠΙΚΗΣ,Δ. : Στις2/4/91το Οικογενειακό Δικαστήριο διέταξε τον εφεσίβλητο, τονκαθ' ουηαίτησηστηνΑίτηση10/90,νακατάβάλλει στη σύζυγο του μηνιαίατο ποσό των £140 συνεισφορά για τηδιατροφήτουτέκνουτουςτοοποίομετάτοχωρισμότωνγονέ­ ωνδιέμενεμετημητέρατου. Επίσηςδιατάχθηκενακαταβάλλειπο­ σό£60τομήναγιατηναποπληρωμήκαθυστερημένων οφειλώνγια τηδιατροφήτου παιδιού. Δέκαμέρεςαργότερα,στις 12/4/91,οεφεσίβλητοςυπέβαλεαίτη­ σηενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου,την Αίτηση46/91,με τηνοποίαεπεδίωκετηντροποποίησητουεκδοθέντοςδιατάγματος μετημείωσητουποσούτηςδιατροφήςπουεγκρίθηκεστηνΑίτηση 10/
2. Ηαίτησηγιατροποποίηση υποβλήθηκε μέσα σταχρονικά πλαίσιαπουοεφεσίβλητοςεδικαιούτοναασκήσειέφεση κατάτης απόφασηςστηνΑίτηση10/90[βλ.Κ.10τωνπερίΟικογενειακώνΔι­ καστηρίωνΔιαδικαστικών Κανονισμώντου 1990 (θααναφέρονται ως "Διαδικαστικοί Κανονισμοί") και Δ.35 των Θεσμών Πολιτκής Δικονομίας]. Μετηνυπεράσπισητηςηεφεσείουσα αμφισβήτησετηνεγκυρό­ τητατηςΑίτησης46/91 μετοαιτιολογικό ότιαυτήδενυποβλήθηκε στον τύπο που προβλέπεται από τους Διαδικαστικούς Κανονι­ σμούς και για το λόγο ότι απουσίαζανοι προϋποθέσεις για την αναθεώρησητουδιατάγματοςπουεκδόθηκεμόλιςδέκαμέρεςπριν ιην υποβολήτηςνέαςαίτησης. 197 Πιχής, Δ. Χλ. Χριστοπούλουν.Α. Χριστοδούλου

(1993)EivaLπρόδηλοότιηαίτησηστην46/91 δενυποβλήθηκεστοντύ­ πο πουπροβλέπεται απότον Κ.3

(1)των Διαδικαστικών Κανονι­ σμών ο οποίος ορίζει ότι "η διαδικασίαενώπιον του Δικαστηρί­ ουαρχίζει μετηνκαταχώρισηαπότοναιτητήστη Γραμματείατου ΔικαστηρίουαίτησηςσύμφωναμετονΤύπο 1...". Οτύποςοοποί- 5 ος καθορίζεταιπροσομοιάζει με τον τύπο ο οποίος προβλέπεται από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας γιατην υποβολήενδιά­ μεσης αίτησης μεκλήση (Δ.48)αλλάδεν είναι ταυτόσημος. Αντί­ θετα με την ενδιάμεση αίτησημεκλήση, ο τύποςπου καθορίζεται από τουςΔιαδικαστικούς Κανονισμούς επιβάλλει τηνέκθεση των 10 γεγονότων ταοποίαστοιχειοθετούν τοαίτημαγιατηνπαροχήτης θεραπείαςτηνοποίανεπιζητείοαιτητήςστοσώματηςαίτησης,εν είδειυποκατάστατουτηςέκθεσηςαπαίτησης. Στηνπροκείμενηπε­ ρίπτωση ταγεγονότα πουστοιχειοθετούν την αίτησηπεριέχονται σε ένορκη δήλωσητου εφεσίβλητου όπως στην περίπτωση ενδίά- 15 μέσηςαίτησης. Ο τέως ΠρόεδροςτουΟικογενειακού Δικαστηρί­ ουπουεπιλήφθηκε της αίτησης,εξέτασετις ενστάσεις τηςεφεσείουσαςπροδικαστικά. Οι ενστάσεις απορρίφθηκαν. Οι λόγοιγια τους οποίους το Δικαστήριο κατέληξε σ' αυτό το αποτέλεσμα, όπως συνάγεται απότο σκεπτικό της απόφασης, είναι,σε συντο- 20 μία,οι εξής : Η υποβολή της αίτησης σε τύπο άλλο απότον προβλεπόμενο από τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς καθιστούσε την αίτηση παράτυπη,όχι όμως άκυρη. Επομένως δενπαρεμβαλλότανκώλυ­ μαστην εξέτασητης ουσίαςτηςαίτησης. 25 Μετηνέφεσηπροβάλλεταιοισχυρισμός ότιηαίτησηήτανάκυ­ ρη. Η εφεσείουσα υπεστήριξε ότι ηδιαδικασίαήταν θνησιγενής ενόψειτηςέγερσηςτης σετύποάλλο απότονπροβλεπόμενο. Αλ­ λάκαιανήθελεκριθεί ορθότο συμπέρασμαότι ηαίτησηήταν μό­ νο αντικανονική,η εφεσείουσα υπέβαλε ότι η παρατυπία έπρεπε 30 ναδιορθωθεί πριναχθείηαίτησησεδίκη,πράγμαπουπαραγνω­ ρίζεται στην πρωτόδικηαπόφαση. Κατάτηνακρόασητηςέφεσηςανεφύηδεύτεροκαιουσιαστικό­ τερο θέμα που άπτεταιτης αρμοδιότηταςτου Οικογενειακού Δι­ καστηρίουναεπιληφθεί τουαιτήματοςγιατηντροποποίησηπρο- 35 γενέστερου διατάγματος. Ηδικαιοδοσία του Οικογενειακού Δι­ καστηρίου για την τροποποίηση προηγούμενου διατάγματοςτου ίδιου δικαστηρίου,συναρτάται με τις προϋποθέσεις που θέτει το Αρθρο 38 του περί Σχέσεων Γονέων καιΤέκνων Νόμουτου 1990 (Ν.216/90) τοοποίοπροβλέπει: 40 198 1 Α.Α.Δ. Χλ. Χριστοϋούλου ν.Α. Χριστοπούλου Πιχής, Δ. "38. Αν αφότουεκδόθηκεη απόφασηπουπροσδιορίζει τη δια­ τροφήμεταβλήθηκανOLόροιτης,τοΔικαστήριο μπορείνατρο­ ποποιήσει την απόφασητου ήκαιναδιατάξειτον τερματισμό της διατροφής." 5 10 15 20 25 30 35 40 ΕίναιθεμελιωμένοότιηδικαιοδοσίατουΔικαστηρίου στοιχειο­ θετείται από τα γεγονότα που συνθέτουν την απαίτηση [βλ. δημάτωνΕ.ΣταυρινονΑτδ.

(1991)1 Α.Α.Δ.1059]. Οδικηγόροςτης εφεσείουσας εισηγήθηκε ότι ταγεγονότα πουσυνιστούν την απαίτησηδε στοιχειοθετούν τις προϋποθέσεις για τηνανάληψη δικαιο­ δοσίαςγιατροποποίησητουεκδοθέντοςδιατάγματος. Υπεστήριξε ότιτοαίτημαεδράζεταισεγεγονόταπουσημειώθηκαν πριντηνέκ­ δοση του διατάγματος- οπότανυπέβαλε ότι το αίτημααποβλέπει στηναναθεώρησητουδιατάγματοςπουεκδόθηκεστις2/4/91 καιόχι στην τροποποίηση του λόγω της μορφοποίησης νέαςκατάστασης πραγμάτων. Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου διευκρίνισε ότι η Αίτηση 46/91 δεναπέβλεπεστηναμφισβήτησητηςαπόφασηςτουΟικογενειακού Δικαστηρίου της2/4/

1. Αναγνώρισεόμωςότι μέρος των γεγονότων που στοιχειοθετούν το αίτημα,προέκυψαν πριν την έκδοση τουδιατάγματος- εισηγήθηκε όμωςότι εφόσον ταγεγονόταήλθαν σεφωςμετάτηνεπιφύλαξητηςαπόφασηςστηνΑίτηση10/90,ήταν δυνατόνααποτελέσουν τηβάσηγιατηνυποβολήαίτησηςγιατρο­ ποποίηση,δυνάμειτουΑρθρου 38τουΝ.216/
2. Ηαπόφασητου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Αίτηση 10/90 είχε επιφυλαχθεί στις 15/2/91και εκδόθηκε στις 2/4/
3. Κατάταάλλα υπεστήριξε την ορθότητατηςπρωτόδικης απόφασης. Το πρώτο θέμα που θα μας απασχολήσει είναι η εγκυρότητα τουδικονομικού μέτρουπουσυνθέτει τοθέματης Αίτησης 46/
4. Το Αρθρο 3

(1)των Διαδικαστικών Κανονισμών καθορίζειρημα­ τικά ότι κάθεθέματο οποίοανάγεταιστη δικαιοδοσίατου Οικο­ γενειακού Δικαστηρίου εγείρεται με αίτηση ηοποίαυποβάλλεται στον τύποοοποίοςκαθορίζεται. Καθιερώνεται ομοιόμορφοςτύ­ πος αίτησης γιαπροσφυγήστο Οικογενειακό Δικαστήριο. Ο καθορισμόςτηςσυνεισφοράςγονέαγιατηδιατροφήτέκνουτοοποίο διαμένει μετον έτερογονέα,υπάγεταιστηδικαιοδοσίατουΟικο­ γενειακού Δικαστηρίου (Ν.216/90). Επόμενο είναι ότι αιτήσεις για διατροφή,όπωςκαικάθεάλλη διαφορά πουυπάγεταιστηδι­ καιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου, εγείρονται με αίτηση προσαρμοσμένη στοπρότυποπουθεσμοθετεί ο Κ.3

(1)τωνΔιαδι­ καστικών Κανονισμών. 199 Πικής, Δ. Χλ. Χριστοδούλου ν.Α. Χριστοδοΰλου

(1993)Οι Διαδικαστικοί Κανονισμοί δεν πραγματεύονταιευθέως τις συνέπειες πουσυνεπάγονταιπαρεκκλίσεις απότιςπρόνοιεςτους. Τοθέμαρυθμίζεται έμμεσα μετιςδιατάξειςτουΚ.11 πουκαθιστά εφαρμοστέους τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας σεόλα τα θέ­ ματα για ταοποία δενγίνεται ειδικήπρόνοια στους Διαδικαστι- 5 κούς Κανονισμούς. Η Δ.64 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονο­ μίας προβλέπει ότι μησυμμόρφωση μετους θεσμούς δενκαθιστά αφεαυτήςάκυρητηδιαδικασία,εκτόςαντοΔικαστήριο κρίνει ότι τούτο επιβάλλεται απότη φύση της παρατυπίας ή αντικανονικότητας. ΕξαιρούνταιτωνδιατάξεωντηςΔ.64 δικονομικά μέτρατα 10 οποία είναι εξ υπαρχήςάκυρα [βλ. μεταξύ άλλων, ΛΓ. P. Lanitis Ltd. v.Panayides

(1986)1 C.L.R. 490 καιΑθανασιάδην. Αλεξάν6ρον(\99\) 1 Α.Α.Δ.945]. Η διαπίστωσηότιδικονομικό μέτροεί­ ναι αντικανονικό καιόχι άκυρο, δε συνεπάγεται και τη θεραπεία τηςπαρατυπίας. Επιβάλλεταιηπροσαρμογήτηςδιαδικασίαςστα 15 θέσμια προς διεξαγωγή της δίκης μέσα στο καθιερωμένο πλαίσιο [βλ. Αθανασιάδη ν. Αλεξάνδρου (ανωτέρω)]. Στην προκείμενη υπόθεση,ηαίτηση ηοποίαυποβλήθηκε ήτανπαράτυπη. Ηπαρα­ τυπίαήτανουσιώδης ενόψειτηςαπουσίαςέκθεσηςτων γεγονότων στο κείμενο τηςαίτησης. Δεν κρίνεται απαραίτητοναπροσδιορί- 20 σουμε τις συνέπειες τηςυποβολής αίτησης σε τύποάλλο απότον καθοριζόμενο. Περιοριζόμαστε στηδιαπίστωσηότι ενπάση περι­ πτώσει καιπαράτυπηναήτανηαίτηση,ηπαρατυπίαέπρεπεναθε­ ραπευθείπριν προχωρήσει ηυπόθεση σεδίκη. Επομένως η έφεση επιτυγχάνει. Όμωςηέφεσηπρέπειναεπιτραπείκαιγιαέναάλλο 25 ουσιαστικότερο λόγο, για έλλειψηδικαιοδοσίας του Οικογενεια­ κούΔικαστηρίου ναεπιληφθεί τουαιτήματοςγιατροποποίηση. Ταγεγονότα ταοποίαυποστηρίζουντηναίτησηεκτίθενται στις παραγράφους 3,4 και5τηςένορκηςδήλωσης τουεφεσίβλητου,το κείμενο των οποίων έχειως εξής : 30 "

1. Όταν εκδικάστη ηαίτηση διατροφήςυπ' αρ. 10/90 διέ­ μενα μετη μητέρα μου. Από την 1/3/91 διαμένω εις το Διαμέ­ ρισμα το οποίο ευρίσκεται εις την Προεδρικού 1η μίσθωσης του οποίου έληγε δυνάμει του Ενοικιαστηρίου εγγράφου στις 28/2/91ως εκτούτουδενεισπράττωτο ενοίκιο τωνΛΚ325μη- 35 νιαίως. "
2. Λόγωτουότιδιαμένω μόνος,ταπροσωπικάμουέξοδα διατροφήςκαισυντήρησης έχουναυξηθήαπόΛΚ150σεΛΚ300 μηνιαίως,ωςεπίσηςταέξοδαδιατροφήςτωνδύοανηλίκων τέ­ κνων μου ηλικίας 15 και 11 χρονών από ΛΚ150 σε ΛΚ350 40 μηνιαίως. 200 1 Α.Α.Δ. Χλ. Χριστοδούλου ν. Α. Χριστοδούλου Πικής, Δ. "
3. Αντιλαμβάνομαι τις υποχρεώσεις μου διάτην συντήρησιν τουανηλίκουτέκνου μου,πληνόμως δυσκολεύομαι να πληρώνω το επιβληθέν ποσόν των ΛΚ140μηνιαίως." 5 10 15 20 25 30 35 40 Ημόνηπαράγραφοςστηνοποίαγίνεται αναφοράσε συγκεκριμέναγεγονότα μεχρονολογική αναφορά στηγένεσητους, είναι η παράγραφος
4. Ταγεγονότα ταοποίαεπικαλείται ο εφεσίβλητος προέκυψαν πριν και όχι μετά την έκδοση του διατάγματος. Ο όρος"αφότου"στοπλαίσιοτουΑρθρου38τουΝ.216/90,δεναφή­ νει αμφιβολίαότι μόνο γεγονότα ταοποίαανακύπτουνμετάτην έκδοση του διατάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό βάθροστο οποίο στηρίχθηκε ηαπόφασητης οποίας επιδιώκεταιητροποποίηση,μπορεί ναστοιχειοθετήσουν τιςπρο­ ϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος. Διαφο­ ρετικά,δενπαρέχεταιδικαιοδοσίασεδικαστήριονααναθεωρήσει την απόφασηομοβάθμιου δικαστηρίου [βλ. πρόσφατηαπόφαση Σιβιτανίδηςν.Χαραλάμπους

(1993)1 Α.Α.Δ. 179]. Ηδικαιοδοσία γιααναθεώρησηαποφάσεωντουΟικογενειακούΔικαστηρίουανή­ κει αποκλειστικά στο δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο. Ταγεγονότα ταοποίαπαρατίθενταιστην παράγραφο 3της ένορκηςδήλωσης τουεφεσίβλητου θαμπορούσανενδεχομένως νααπο­ τελέσουν βάση για το επανάνοιγμα της ακρόασης στην Αίτηση 10/90 μετά την επιφύλαξη και πριν την έκδοση της απόφασης, ή ακόμα να αποτελέσουν το αντικείμενο αίτησης για την παροχή άδειαςγιατηνπροσαγωγήμαρτυρίαςσταπλαίσιαέφεσηςηοποία θαασκείτοεναντίοντηςπρωτόδικηςαπόφασης(ωςπροςτιςεξου­ σίες του δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου βλέπε Αρθρο31τουπερίΟικογενειακών Δικαστηρίων Νόμουτου 1990Ν.23/90καιΔ.35 Θ.8των ΘεσμώνΠολιτικής Δικονομίας). Τα γεγονότα τα οποία επικαλείται ο εφεσίβλητος στις παραγράφους 4 και 5 της ένορκης δήλωσης του, δεν ταυτίζονται με οποιαδήποτε χρονική περίοδο,ενώ αφήνεταιηεντύπωση ότι συ­ ναρτώνται μετασυγκεκριμένα γεγονότα ταοποίαεκτίθενται στην παράγραφο 3. Οι παράγραφοι 4 και 5 της ένορκης δήλωσης του εφεσίβλητου θέτουν ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση το διάταγμα πουεκδόθηκε στις 2/4/91. Οι ισχυρισμοί οι οποίοι προβάλλονται αποβλέπουν στην αμφισβήτηση της απόφασης εκείνης και συνι­ στούν έμμεσηπροσπάθειααναθεώρησηςαπόομοβάθμιο δικαστή­ ριοτηςαπόφασηςτης2/4/91. Ενόψει των ανωτέρω,ηαίτηση του εφεσίβλητου ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, ανεξάρτητααπότις επιπτώσεις της αντικανονικότητάςτης,απέτυχεναστοιχειοθετήσει τιςπροϋποθέ­ σεις για την άσκηση δικαιοδοσίας για την αναθεώρηση τουδια201 Πικής,Δ. Χλ. Χριστοδούλου ν.Α. Χριστοδούλου

(1993)τάγματοςτης2/4/91. Ηέφεσηεπιτρέπεται με έξοδα. Η πρωτόδικηαπόφαση ακυρώνεταικαι ηυποβληθείσα αίτηση ενώπιον τουΟικογενειακού Δικαστηρίουαπορρίπτεται. Η έφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. 5 202