(1993)30Απριλίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Δ/στές] ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΟΥΡΙΚΧΟΣ, Εφεσείων, ν. ΒΑΣΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8012) Αμέλεια — Τροχαίο ατύχημα— Φορτηγόοδηγούμενοπρος ταπίσωαπό τηναριστερήπλευρά τουδρόμουμεδιαγώνια κατεύθυνσηπρος τοκέ ντρο,κοντά σε στροφή τον δρόμου — Αντοκίνητο, αφού έστριψετη στροφή μεμεγάλη ταχύτητα, αντίκρισε ξαφνικά τοοδηγούμενο προς τα πίσω φορτηγό,πάτησεφρέναέχασετον έλεγχοκαιχτύπησεπάνω 5 σεδύο άλλασταθμευμένααυτοκίνητα— Κρίθηκεότι καιοι δύοοδη γοί ήσαν αμελείς, ομενοδηγόςτον φορτηγούκατά 75%, ο δε οδηγός του αυτοκινήτου κατά25%. Απόδειξη — Προηγούμενηπαραδοχή σεκατηγορία σεποινική νπόθεση συσχετιζόμενη με τα ίδια γεγονότα που εγείρονται σεπολιτική υπό- 10 θέση— Μπορεί ναχρησιμοποιηθεί σανμαρτυρία εναντίον τον πρό σωπον πον προέβη στην παραδοχή — Επιπτώσεις από τηνλανθα σμένη άρνηση τον πρωτόδικον Δικαστηρίου να τηνλάβεινπόψη τον σαν μαρτνρία — Δεν οδηγεί αναγκαστικά σεεπανεκδίκασηαν η εκ δοχή τον προσώπου ήτανηίδια τόσο στηνποινική όσο και στηνπο- 15 λιτική νπόθεση. Ποινικό Δίκαιο — Απάντηση κατηγορονμένον σεποινική διαδικασία — Μπορεί ναείναι είτεπαραδοχή,είτεμηπαραδοχή—Δεν υπάρχειπα ραδοχή με επιφύλαξη δικαιωμάτων ή υπό όρους — Είναι άγνωστη στο δίκαιο. Στις 19.6.84, στηνοδόΑγίας Φυλάξεωςστην Λεμεσό, ενώοεφε σείων προσπαθούσε να σταθμεύσει το φορτηγόαυτοκίνητοτουστο πεζοδρόμιο,το οδήγησε μεοπίσθιακίνησηκαιδιαγώνια φορά μέσα στο δρόμο,με αποτέλεσμανα φράξει την πορείααυτοκινήτου που οδηγούσεκανονικάστηναριστερήτουπλευράοεφεσίβλητος,οοποί- 25 οςχρησιμοποίησεταφρένατουαλλάέχασετονέλεγχοτουαυτοκινή- 256 20 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 Πουρίκκοςν. Βασιλείου τουκαισυγκρούσθηκε μεδύοάλλααυτοκίνητα πουήτανσταθμευμέ να αριστεράέξω από τοδρόμο. Ο εφεσίβλητος είχεκατηγορηθείγια οδήγησηχωρίςτηνδέουσαφροντίδακαιείχεκαταδικασθεί,μετάαπό δικήτουπαραδοχή,καιτουείχεεπιβληθεί πρόστιμο. Κατάτην αγόρευσήτουγιαμετριασμό τηςποινήςοσυνήγορος τουεφεσίβλητου εί χεδηλώσει ότι ηπαραδοχήτου.εφεσίβλητου είχεγίνει"με επιφύλαξη δικαιωμάτων"να ισχυρισθεί οεφεσίβλητος συντρέχουσα αμέλειατου οδηγούτουεφεσείοντα. Οφάκελοςτηςποινικήςυπόθεσηςκατατέθη κεστοπρωτόδικοΔικαστήριο. Η εκδοχήτουεφεσίβλητου ωςπροςτα γεγονότα του ατυχήματος ήταν ακριβώς η ίδια τόσο στην ποινική υπόθεσηόσο και ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου,δηλαδή ότι μόλιςέστριψετηνστροφήοδηγώνταςτοαυτοκίνητοτουμεταχύτητα 40έως45μ.α.ω.,αντίκρισεξαφνικάτοφορτηγότουεφεσείοντανακι νείται προς ταπίσωκαιδιαγώνια,πάτησεταφρένατου αλλά έχασε τον έλεγχοτου αυτοκινήτουτουκαισφηνώθηκε.μεταξύ δύοαυτοκι νήτων που ήσαν σταθμευμένα αριστερά έξω απότο δρόμο.Το όριο ταχύτητας στην περιοχήήταν30 μ.α.ω. Στηνσκηνήτουδυστυχήμα τοςβρέθηκανίχνητροχοπέδησηςτουεφεσίβλητου 141πόδιακαιεπι πλέον το αυτοκίνητοτου εφεσίβλητου κάλυψε επιπρόσθετηαπόσταση61πόδιαέξω απότοδρόμομέχρι τασταθμευμένααυτοκίνηταμε ταξύτων οποίωνσφηνώθηκε. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αφούέκρινε ότι ηπαραδοχήτουεφε σίβλητου στην ποινική υπόθεση δεν έπρεπε να ληφθεί υπόψη στην ενώπιοντουδιαδικασία,καιαφούαπέρριψετηνεκδοχήτουεφεσείο.ντασαναναληθή, βρήκεότιαποκλειστικήευθύνηγιατοατύχημα είχε ο εφεσείων και εξέδωσε απόφασηυπέρ του εφεσίβλητου για ποσό ΛΚ2.500,πουήτανσύμφωναμετηνμαρτυρίαειδικού,ηαξίατουαυ τοκινήτου,τουεφεσίβλητου,πουείχεκαταστραφείολοσχερώς στοδυ στύχημα. Κατ' έφεσηο εφεσείων ισχυρίσθηκε ότι λανθασμένα τοπρωτόδι κοΔικαστήριοδενείχελάβειυπόψητουτηνπαραδοχήτουεφεσίβλη του στην ποινικήυπόθεσηκαιότι λανθασμένα δεν είχεβρει τονεφε σίβλητο ένοχο συντρέχουσας αμέλειας. Ο εφεσίβλητος ισχυρίσθηκε ότι ηπαραδοχήενοχής εκμέρους τουδεν έπρεπεναληφθεί σαν μαρτυρίαεναντίον του,διότιείχεγίνειμεεπιφύλαξη δικαιωμάτων. Αποφασίσθηκε ότι: 40 (α) Δενείναιγνωστήστοδίκαιοπαραδοχήμεεπιφυλάξεις ήυπό όρους. Οκατηγορούμενος σε ποινικήδίκηείτεπαραδέχεται είτεδενπαραδέχεται ενοχήκαιαυτέςείναιοι μόνες απαντήσεις που αναγνωρίζονται. Στην προκειμένη περίπτωση, ο εφεσίβλητος είχεπαραδεχθεί ενοχήχωρίς όρους,ηδεεπιφύ- 257 Πον(ύκκος ν.Βασιλείου
(1993)λαξηπουδηλώθηκε απότονσυνήγοροτουκατάτηναγόρευ σητου για μετριασμό της ποινής,ουδόλως άλλαξετην άνευ όρων παραδοχήτου εφεσίβλητου. (β) Παραδοχήενοχής ήταν πάντα αποδεκτήως μαρτυρία κατά τουπροσώπουπουτην έκαμε. Ηαπόφασητουπρωτόδικου 5 Δικαστηρίου νααγνοήσειτηνπαραδοχήενοχήςαπότονεφε σίβλητοήτανλανθασμένη. Τολάθοςόμως αυτότουπρωτό δικου Δικαστηρίου δεν οδηγούσε κατ' ανάγκησε επανεκδίκασητηςυπόθεσης,διότι,στηνπαρούσαπερίπτωση,ηεκδο χήτου εφεσίβλητουωςπρος ταγεγονότα τουδυστυχήματος 10 ήταν ακριβώς ηίδια τόσο στο ποινικό Δικαστήριο όσο και στο πρωτόδικο Δικαστήριο. (γ) Μεβάσηταγεγονότα όπωςταβρήκετοπρωτόδικοΔικαστή ριο,ηαπόφασηότιτοατύχημαοφειλόταν στην αποκλειστι κή αμέλεια του εφεσείοντα ήταν λανθασμένη, διότι η ενέρ- 15 γειατουεφεσίβλητουναστρίψειτηνστροφήμεταχύτηταμε γαλύτερηαπότην επιτρεπόμενη με αποτέλεσμα να περιορί σει την δυνατότητα αντίδρασης του σε ενδεχόμενο κίνδυνο που θααντίκριζε μετάτηστροφή συνιστούσεαμέλεια. Υπο τις περιστάσεις οεφεσείωνήτανυπεύθυνοςκατά75%,καιο 20 εφεσίβλητοςκατά25%, γιατοδυστύχημα. Ηέφεσηεπιτράπηκεενμέρει. Τοεπιδικασθένυπέρτονεφεσίβλητουποσόαπο ζημιώσεωνμειώθηκε στιςΑΚ 1.875. Ο εφεσίβλητοςδιατάχθηκεναπληρώσει το 25 έναδεύτεροτωνεξόδωντονεφεσείοντα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Nicolaou v.Louca
(1985)1 C.L.R. 91AthienouBus Co. Ltd v.Kyriacos Vassiliou
(1970)1C.L.R. 365Αγησιλάον v.Χρίστου
(1989)1 ΑΛΛ. (Ε)713- 30 Holiington v.F.Hewthorn andCo Ltd[1943]2Ail E.R. 35Hunter v. ChiefConstable of WestMidlandsandAnother[1981]3Ail ER. 727Arnoldv.NationalWestminsterBankpic [1991]3Ail E.R. 41· 258 1Λ.Α.Δ. Πουρικκος ν. Βασιλείου Somasundaram v. Melchior& Co[1989] IAllE.R.
- Έφεση. 5 Έφεση απότον εναγόμενο κατά τηςαπόφασηςτου Επαρχια κούΔικαστηρίουΛεμεσού(Σ.Σταυρινίδης,Προσ.Α.Ε.Δ.)πουδόθηκεστις 31.10.89 (Αρ.Αγωγής66/86)μετην οποίακαταλογίστη κε αποκλειστική ευθύνηγιατροχαίο ατύχημαπου επεσυνέβη στη Λεμεσόστις 19.6.1984,στον εφεσείοντα-εναγόμενο. Μ.Ιωάννου,γιατονΕφεσείοντα. Κ.Χ'Ίωάννον,γιατον Εφεσίβλητο. 10 Cur.adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου Θα δώσει ο δικα στής Γ. Κωνσταντινίδης. 15 20 25 30 35 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ: Στις 19Ιουνίου 1984επεσυνέβητρο χαίο ατύχημαστην οδό Αγιας Φυλάξεωςστη Λεμεσόκαιτο πρωτόδικο Δικαστήριο καταλόγισε τηναποκλειστική ευθύνη γι'αυτό στον εφεσείοντα -εναγόμενο. Σύμφωνα με τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ο εφεσείων, στην προσπάθειατουνα σταθμεύσει τοφορτηγόαυτο κίνητο τουμεαριθμόεγγραφής ΚΤ 328στοπεζοδρόμιο,έξω από κρεοπωλείο όπουθαεκφόρτωνεκρέατα,τοοδήγησεμεοπίσθιακί νησηκαι διαγώνιαφορά μέσα στοδρόμο μεαποτέλεσμα ναφρά ξει τηνπορείατουαυτοκινήτου ΚΝ608 πουοδηγούσε κανονικά στην αριστερήτουπλευράοεφεσίβλητος ενάγων. Ο εφεσίβλητος, σύμφωνα μετηνπρωτόδικη απόφαση, μπροστά στον απρόσμενο κίνδυνο πουδημιουργήθηκε αντέδρασελογικά. Εστριψε προς τα αριστεράκαιπροσπάθησενασταματήσει. Απέφυγε τη σύγκρουση μετοαυτοκίνητοτουεφεσείοντααλλάσφηνώθηκεμεταξύδυοάλ λων αυτοκινήτων πουήταν σταθμευμένα αριστερά, έξω από το δρόμο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο, αποδέχθηκετημαρτυρίαειδικούπουκάλεσεοεφεσίβλητος, δέχθηκεότιτοαυτοκίνητοτουκατεστράφη ολοσχερώς και,πάνωσ' αυτήτηβάση, επιδίκασε υπέρ τουαποζημιώσεις£2.
- Αντίθετα με ό,τι αποτελεί τη συνήθη σειρά, θα ασχοληθούμε πρώτα μετους λόγους έφεσης πουαναφέρονταιστούψος τηςζημιας. Αυτό, γιατί είναι έκδηλα αβάσιμοι και μπορούν να καλυ φθούν με συντομία χωρίς ναχρειαστεί να επεκταθούμε στις λε259 Κωνσταντινίδης, Δ. Πουρίχκοςν.Βασιλείου
(1993)πτομέρειες του περιστατικού. Ο εφεσείων υποστηρίζει πως η πρωτόδικη απόφασηπρέπει να ανατραπείγιατί δεν περιλήφθηκε στηνέκθεσηαπαιτήσεωςισχυρισμός ωςπροςτούψος τωνειδικών ζημιών του εφεσίβλητου καιγιατί,τελικά,ο μάρτυραςπουπεριέ γραψε την έκταση των ζημιών τουαυτοκινήτουτου εφεσίβλητου, 5 δενήτανειδικόςκαι,επομένως,δενθαέπρεπενατουείχε επιτρα πεί ναεκφράσειγνώμη. Στην έκθεσηαπαιτήσεως προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι εξαι τίας της αμέλειας του εφεσείοντα, ο εφεσίβλητος, μεταξύ άλλων, υπέστη"ζημίαςκαιαπώλειας"καικάτωαπότηνεπικεφαλίδα"λε- 10 πτομέρειαι ειδικών ζημιών",γίνεται αναφοράσε ολοσχερή κατα στροφή του αυτοκινήτου του και σε επακόλουθη ζημιά ύψους £2.
- Ο μάρτυραςΝ.Μαρκουλλής,όπωςκατέθεσε,σπούδασεΜηχα νολογία στοΛονδίνοκαιασκείτοεπάγγελματουεκτιμητήζημιών 15 αυτοκινήτων για 20 χρόνια. Χωρίς οποιαδήποτε ένσταση, κατά τηνκυρίως εξέταση απάντησεσε ερωτήσεις ως προς τηφύσητων ζημιών του αυτοκινήτου και εξέφρασε γνώμη ως προς το εφικτό τηςεπιδιόρθωσης τουκαιτηναξίατουπρινκαιμετάτοδυστύχη μα. Αντεξετάστηκεως προς τηνουσίατης μαρτυρίαςτουμεανα- 20 φοράστιςδιάφορεςλεπτομέρειες τηςκαι,κάτωαπόαυτέςτιςσυν θήκες, η όψιμη άρνηση της ιδιότητας του ως ειδικού στερείται πραγματικού ερείσματος. Η αμφισβήτηση της ορθότητας του μέρους της πρωτόδικης απόφασης που αναφέρεταιστην ευθύνη,έγινεσε δυο επίπεδα,ως 25 εξής: (α) Κατάτην αξιολόγηση της μαρτυρίας το πρωτόδικοΔικα στήριο παραγνώρισε αντιφάσειςκαιδεν πρόσδωσε σημα σία σε ουσιώδεις παράγοντεςέτσι που ταπραγματικάευ ρήματασταοποίακατέληξε ναείναιεπισφαλή. 30 (β) και μεβάσηταπραγματικά ευρήματασταοποίακατέληξε το πρωτόδικο Δικαστήριο, το συμπέρασμα ως προς την αποκλειστική ευθύνητουεφεσείοντα είναι εσφαλμένο. Σεσχέσημετοεπίδικοοδικόατύχημαείχεπροσαφθείκατάτου εφεσίβλητου κατηγορίαγιαοδήγησηχωρίςτηδέουσαπροσοχήκαι 35 φροντίδα. Παραδέχθηκε ενοχήκαι του επεβλήθη ποινή προστί μου. Προσάχθηκε,συναφώς,ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστη ρίου μαρτυρία μαζί με το φάκελλο της σχετικής ποινικής υπόθε σης Αρ.- 261888/84 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού και 260 1 Α.Α.Δ. Πουρίκκοςν. Βασιλείου Κωνσταντινίδης, Δ. υποστηρίχθηκε πως το γεγονός της παραδοχής του εφεσίβλητου ήταν στοιχείο που έπρεπε να διαδραματίσει ρόλο στην όλη προ σέγγισητηςυπόθεσης. 5 10 15 20 25 30 35 40 Το πρωτόδικο Δικαστήριο είδε το θέμα διαφορετικά. Εκρινε ότι, μεβάσητηνομολογία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου, ηπαραδο χήτου εφεσίβλητου "ουδεμία σημασία έχεικαθότιγια την αμέλεια του το Δικαστήριο αποφασίζει βάσει της μαρτυρίας πουπαρου σιάζεταιενώπιονκαιόχιτίέγινεσεκάποιαάλληδιαδικασία". Πα ρέθεσεως αποκαλυπτικόαυτής της θέσης εκτεταμένο απόσπασμα από τηνυπόθεσηISicolaou v. Louca Π985) 1 C.L.R.
- Αυτήηκαθοδήγηση ήτανλανθασμένη. Στην πιο πάνω υπόθεση τονίστηκε εντελώςτο αντίθετο. Εξηγήθηκε ότι ηπαραδοχή ενοχής ήτανπάντααποδεκτήωςμαρτυρίακατάτουπροσώπουπουτηνέκα με. Προςτην ίδιακατεύθυνση οδηγεί καιηπρογενέστερη υπόθεση Athienou Bus Co Ltd v.KyriacosVassiliou and another
(1970)I C.L.R. 365 όπωςκαιοιμεταγενέστερες Philippou v.Odysseos
(1989)1C.L.R.1 καιΗλίαςΚώσταΑγησιλάου ν.ΑνδρέαςΧρίστου
(1989)1Α.Α.Δ.(Ε)713. Είναιπροφανέςότιυπήρξεσύγχυσηωςπροςτιςεπιπτώσεις της υπόθεσης Hollington v. F.Hewthorn and Co Ltd [1943] 2All E.R. 35, αποσπάσματα από την οποία παρατέθηκαν στην υπόθεση ISicoIaou v. Louca. Εκείνο που, σύμφωνα με την αγγλική αυτή υπόθεση,δεν μπορεί ναπροσαχθεί ως μαρτυρία,είναι η καταδίκη καιόχιηπαραδοχή ενοχής σεπροηγούμενηποινικήυπόθεση. Ηυπόθεση Hollington v. F. Hewthorn Co Ltd, όπως σημειώ θηκεκαι στην υπόθεση Philippou v.Odysseog (ανωτέρω), υπέστη έντονη κριτική. Τελικά,στην CivilEvidenceAct του 1968 περιλή φθηκανπρόνοιες αναιρετικέςτηςπροσέγγισης πουυιοθέτησε. (Αρ θρα 11, 12 και 13). Στηνυπόθεση Hunterv. ChiefConstable of WestMidlandsandAnother[1981] 3All E.R.727,στοβαθμόπου η υπόθεση Hollington δεν είχε επηρεασθεί από τις νομοθετικές πρόνοιες,ουσιαστικά αποκηρύχθηκεωςαυθεντίαθέτουσα οποιον δήποτεγενικόκανόνα. ΗΔικαστική ΕπιτροπήτηςΒουλήςτωνΛόρδωνέκρινε ομόφωναπως ηέναρξη διαδικασίαςενώπιον Δικαστηρίου μεσκοπό την προσβολή τελικής απόφασης,επιβαρυντικής για τον προτιθέμενο ενάγοντα,πουλήφθηκε απόαρμόδιοΔικαστήριο σε προηγούμενη διαδικασία στην οποίαο ενάγων είχεπλήρη ευκαιρίανα αντιδρά σει πάνωστο θέμα,ήταν,ωςθέμαδημόσιαςπολιτικής,κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας· εκτός ανυπάρχει νέα μαρτυρία, με261 Κωνσταντινίδης,Λ. Πουρίκκοςν. Βασιλείου
(1993)ταβάλλουσαπλήρως τηνόψητηςυπόθεσης,πουδενήτανδιαθέσι μηήπουδεν μπορούσε μεεύλογη επιμέλεια νααποκαλυφθείαρχι κά. (Βλ. σχετικά καιArnoldand Othersv.National Westminster Bankpic [1991]3All E.R.41 (HL). Ηυπόθεση Hunterείχενακάμει μεκαταδίκη καιόχι μεπάρα- 5 δοχή ενοχής ενώπιον Δικαστηρίου. Εν τούτοις,θαμπορούσε εν δεχομένως ναλεχθείότι,κατάτο σκεπτικό της,όπως εφαρμόστη κε μεταγενέστερα στην υπόθεση Somasundaram v.Melchior& Co[1989]1 All E.R. 129,ηπροσέγγιση τουθέματοςπάνωστηβά ση τηςδημόσιας πολιτικής που αναφέρθηκε,έχει τηθέσητης και 10 στις περιπτώσεις παραδοχήςενοχής. Ομως, ηπαρούσα υπόθεση δεν συζητήθηκε απόαυτήτη σκοπιά σεκανένα στάδιο τηςδιαδι κασίαςκαιδεν θαεπεκταθούμε. Ούτως ήάλλως, όπωςυποδείξα με μετηναναφορά μαςστην Κυπριακή Νομολογία, οτρόποςμε τονοποίο οπρωτόδικοςΔικαστής είδετοθέμα, ήτανεσφαλμένος. 15 Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου εισηγήθηκε πως ηνομολογίαως προς τοαποδεκτότηςπαραδοχήςενοχής ως μαρτυρίαςδεν εφαρ μόζεται στην παρούσαπερίπτωσηγιατίοεφεσίβλητος παραδέχθη μεν ενοχήστην ποινική δίκη,αλλά μεεπιφύλαξη. Δεν είναιγνωστή στοδίκαιοτέτοιας μορφήςπαραδοχή. Οκα- 20 τηγορούμενος σεποινικήδίκηπαραδέχεταιήδενπαραδέχεταιενο χήάνευόρων, περιορισμών ήεπιφυλάξεων. Ηπαραδοχήήη άρ νησηενοχής είναιοιμόνες απαντήσειςπουαναγνωρίζονται.Στο άρθρο69του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, γίνεται αναφορά σεειδικές απαντήσεις (specialpleas). Όπωςπαρατηρεί- 25 ται στη σελίδα 83- του συγγράμματος των Λο'ιζου και Πική Criminal Procedure inCyprus, αυτέςοιειδικές απαντήσεις δενεί ναι ακριβώς απαντήσεις στην κατηγορία αλλά προδικαστικέςεν στάσεις. Ηπαραδοχήενοχής μεταυτόχρονη διατύπωσηοποιασ δήποτε επιφύλαξης ως συστατικού της,είναι ανεπίτρεπτη. 30 Στην παρούσαυπόθεση ηαπάντησητου εφεσίβλητου λήφθηκε σύμφωνα μετοΝόμο. Ο εφεσίβλητος απλώς παραδέχθη ενοχή. Αργότερα, ότανοδικηγόρος τουαγόρευεπροςμετριασμό τηςποι νής,διευκρίνησε πως οεφεσίβλητος παραδέχθηκεενοχήμε πλήρη επιφύλαξη του δικαιώματος του ναισχυριστεί και νααποδείξει 35 συντρέχουσα αμέλεια τουεφεσείοντα,παραπονούμενουτότε. Αυ τήη δήλωση δεναφαιρείο,τιδήποτε απότηνάνευόρωνπαραδοχή που έγινεωςπρος τηδικήτουενοχήπουήτανκαι το ζήτημα στο οποίο κλήθηκε νααπαντήσει. Θαμπορούσαμε να προσθέσουμε ότι όσο καιαναναμένεταιη επίκληση τηςσυντρέχουσας αμέλειας 40 άλλου,:ως παράγοντασχετικού προςτηνεπιμέτρηση τηςποινής,η 262 1 Α.Α.Δ. Πουρίκκος ν. Βασιλείου Κωνσταντινίδης, Δ. παράλειψηεπίκλησης τηςδενσημαίνει και,χωρίς άλλο, αδυναμία έγερσηςτέτοιουθέματοςσε μεταγενέστερηδιαδικασία. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τοθέματώραείναιοιεπιπτώσεις απότολάθοςπουέγινε. Κά τωαπόορισμένες συνθήκες ηεπανεκδίκασητηςυπόθεσης είναι η μόνηλύση. [Βλ.Philippouv.OdysseosκαιΗλίαςΚώστα Αγησι λάουν. ΑνδρέαΧρίστου (ανωτέρω)]. Θαεξηγήσουμεγιατίαυτή η κατάληξη μπορεί να αποφευχθεί στην παρούσαυπόθεση. Η πα ραδοχήενοχής σεκατηγορίαγιαοδήγησηχωρίς τη δέουσαπροσο χήκαιφροντίδα,εμπεριέχει τηναντίληψητουκατηγορουμένουως προςτασυμπεράσματαπουπροκύπτουναπό συγκεκριμέναπρω τογενήγεγονότα πουπαραδέχεται. Η καταδίκηκαιη τιμωρίατου κατηγορουμένου πάνω στη βάσητης παραδοχήςτης ενοχής του, σημαίνει πωςαυτάταπρωτογενήγεγονότα όπωςπεριέχονται στο κατηγορητήριο, πράγματιστοιχειοθετούν το αδίκημα. Σύμφωνα μετοάρθρο 135(β)του Κεφ. 155,είναι επιτρεπτήηάσκησηέφεσης εναντίον καταδίκης μετάαπόπαραδοχήενοχής ότανυποστηρίζε ται ότι ταγεγονότα πουπεριέχονται'στο κατηγορητήριο σεσχέση μετοοποίοοεφεσείων παρεδέχθηενοχή,δεναποκαλύπτουνοποι οδήποτεαδίκημα. Το άρθρο 39 Κεφ. 155 περιέχει πρόνοιες ως προς τον τρόπο διατύπωσης των κατηγορητηρίων. Είναι σύνηθες, και δεν υπει σερχόμαστε στο αναυτόείναικαιτοαυστηράορθό,σε υποθέσεις αυτήςτηςφύσηςναμήνπεριγράφονταιστοκατηγορητήριοοι λε πτομέρειες των γεγονότων που στοιχειοθετούν το αδίκημα. Στο κατηγορητήριο αναφέρεταιμόνο ότι οκατηγορούμενος οδηγούσε χωρίς τηδέουσαπροσοχήκαιφροντίδα. Ηπαρούσαυπόθεσηδεν αποτέλεσε εξαίρεση. Ταγεγονότα, όπως αναφέρθηκαν στησυνέ χειααπότηνκατηγορούσααρχή,ήταναποδεκτάκαικάτωαπό τις συνθήκες μπορεί ναλεχθεί ότι συνιστούν τις αναγκαίεςλεπτομέρειεςτουαδικήματος. Ενδεχόμενη εκδήλωση διαφωνίας ωςπρος αυτάταγεγονότα,στο βαθμόπουθαάπτετοτηςενοχής τουκατη γορουμένου και όχι απλώς κάποιουπαράγοντασχετικού με την επιμέτρησητηςποινής,θααφαιρούσετουπόβαθροτηςαπάντησης στην κατηγορία. Επομένως,εφόσον τοζητούμενο είναιη αποδεικτικήσημασία στην αστικήδίκητης παραδοχής ενοχής στην ποι νική υπόθεση,αυτήθαπρέπει να αποτιμηθεί σε συνάρτηση προς ταγεγονότα πουθεωρήθηκανότι στοιχειοθετούν το αδίκημα. Σύμφωναμετοπρακτικότηςποινικήςδίκης,ταγεγονότα που θεμελίωσαν τηνκατηγορίαήτανταακόλουθα: Σεσημείοτουδρόμου ο παραπονούμενος (εφεσείων) σταμάτησε το αυτοκίνητο του στην αριστερήπλευράκαιάρχισε νακινείται προςταπίσω ενώ ο κατηγορούμενος (εφεσίβλητος) πλησίαζε απότην αντίθετη κατεΰ263 Κωνσταντινίδης,Δ. Πουρίκκοςν. Βασιλείου
(1993)θυνση. Οκατηγορούμενος, μόλιςτοναντιλήφθηκε, χρησιμοποίησε φρένακαιέχασε τονέλεγχο τουαυτοκινήτουτουτοοποίοακυβέρ νητο κτύπησε σε δυο σταθμευμένα αυτοκίνητα. Πάνωσ' αυτήτη βάση,οδικηγόρος τουεφεσίβλητου επικαλέστηκε την συντρέχουσα, όπωςτηχαρακτήρισε,αμέλεια τουεφεσείοντα οοποίος οδήγησε το 5 αυτοκίνητο τουπρος ταπίσωστην πλευράτου εφεσίβλητου. Η εκδοχή του εφεσίβλητου στην αστική δίκη ήταν ακριβώς η ίδια. Παρεμβάλλουμε πως τα ίδια είπε και μερικές μέρες μετά το ατύχημαστηγραπτήκατάθεσητουστην αστυνομία. Ηεκδοχήτου εφεσείοντα ήταν εντελώς αντίθετη. Ήταν ο ισχυρισμός του ότι 10 στάθμευσε στο πεζοδρόμιο πολύ πριν εμφανιστεί το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου. Εκφόρτωνε κρέατααπό τοαυτοκίνητο τουόταν αντιλήφθηκετοαυτοκίνητοτουεφεσίβλητου ναπλησιάζει μεμεγά λη ταχύτητα και να προσκρούει στα σταθμευμένα αυτοκίνηταγια λόγους εντελώςάσχετους μεο,τιδήποτε είχεκάμει οίδιος. 15 Με αυτάτα δεδομένα, το νομικό λάθος που εντοπίστηκε, ανε ξάρτητααπότοό,τι οεφεσίβλητος δήλωσεπωςδενθυμότανανπαρεδέχθη τότε, δεν μπορούσε να έχει οποιαδήποτε επίπτωση πάνω στην κατάληξη της υπόθεσης. Θαήταν αδιανόητονααπορριπτό ταν η εκδοχή του εφεσίβλητου ήτα ευρήματα και τα επακόλουθα 20 συμπεράσματα ναήτανδιαφορετικάεπειδήοεφεσίβλητος είχεπα ραδεχθεί ενοχή εφόσο ταγεγονότα πάνωστα οποία στηρίχθηκε η κατηγορία,όπως ταδέκτηκε καιο ίδιος,ήτανακριβώς εκείναπου πρόβαλε καιστην αστική δίκη. Ο εφεσείων παραπονέθηκε πως το πρωτόδικο Δικαστήριο θα 25 έπρεπε,ενπάση περιπτώσει,ναείχεαπορρίψει τηνεκδοχήτουεφε σίβλητου και να είχε αποδεχθεί τη δική του εξ αιτίαςαδυναμιών καιαντιφάσεων στη μαρτυρίατου εφεσίβλητου. Δεν υπάρχουντέ τοιες αδυναμίες ήαντιφάσεις. Τογεγονός ότι ηκίνηση τουαυτο κινήτου του εφεσείοντα στο δρόμο περιγράφηκε από το Δικαστή- 30 ριο ως διαγώνιαενώ οεφεσίβλητος τηχαρακτήρισε αρχικάωςκά θετηκαι μετάως οριζόντια,είναι στοιχείο αδιάφοροαφούόλεςοι περιγραφές δόθηκανσεσχέση μετην ίδιαακριβώςκίνηση. Το ίδιο αδιάφορο είναι και το κατάπόσο το αυτοκίνητο του εφεσείοντα εξειχεή όχι απότοπεζοδρόμιο προςτοδρόμο όταντελικά σταμά- 35 τησεεκεί. Τοκρίσιμο γεγονός ήτανοσυσχετισμόςτηςπρος τα πί σωκίνησης τουαυτοκινήτουτουεφεσείοντα κατάπλάτοςμέσαστο δρόμο με την πορεία τουαυτοκινήτου του εφεσίβλητου στην αρι στερήτου πλευρά. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τημαρτυρίατουεφεσείο- 40 νταωςψευδή. Στηνπαρούσαυπόθεση μπορούμε ναπούμεπωςεί264 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Πουρίκκος ν. Βασιλείου Κωνσταντινίδης, Δ. χεκάθελόγονακαταλήξει σ' αυτότοσυμπέρασμα. Είναιαρκετό να σημειώσουμε πως ανεξάρτητος μάρτυρας, αφού άκουσε τον κρότο της σύγκρουσης, είδε το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου σφη νωμένο ανάμεσασταδυοσταθμευμένααυτοκίνητακαιεκείνο του εφεσείοντα νακινείταιπροςταπίσωμέσαστοδρόμοκαινασταθ μεύει στο πεζοδρόμιο. Όταν πλησίασε, ο εφεσείων αρνήθηκενα ανταποκριθεί στην προτροπήτου νατον βοηθήσει στην αποπαγίδευσητουεφεσίβλητου επειδή,όπωςτουείπε,δενείχετέτοιαυπο χρέωσηαφούδεν ευθυνότανγιατο ατύχημα. Απομένειναασχοληθούμε μετηνορθότητατου καταλογισμού τηςαποκλειστικής ευθύνηςστον εφεσείοντα. ΤοπρωτόδικοΔικα στήριο παρέπεμψε σε μεγάλο αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίουκαιπαρέθεσεεκτεταμένα αποσπάσματααπόαρκετές απόαυτές. Επεκτάθηκεακόμακαιστιςαρχέςπουδιέπουντονκαταμερισμό της ευθύνης όταν εντοπίζεται συντρέχουσα αμέλεια ενώ, όπως σημειώσαμε, έκρινεπως δεν ετίθετο τέτοιο θέμα στην υπόθεσηαυτή. Η αναφοράστηνομολογία σεσχέσημεεπί μέρους εκφάνσεις του καθήκοντος για επίδειξη προσοχής που δεν σχετί ζονται με ταγεγονότα της υπόθεσης όχι μόνο δε βοηθάαλλά,ενδεχομένως, ενέχεικαιτοκίνδυνο σκίασης των κρίσιμων στηνπε ρίπτωση, στοιχείων. Στηνπαρούσαυπόθεσηεντοπίστηκεωςκύριοστοιχείο τηςαμέ λειας του εφεσείοντα το γεγονός ότι κινήθηκε στο δρόμο με τον τρόποπουπεριγράφηκεχωρίςνααντιληφθείτονεφεσίβλητο μέσα στο δρόμο. Όμωςο εφεσίβλητος, την μαρτυρίατου οποίου απο δέχθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο,κατέθεσε πως είδε τοαυτοκί νητο του εφεσείοντα να κινείται προς ταπίσω με κατεύθυνση το απέναντι πεζοδρόμιο μόλις "έστριψε τη στροφή που υπήρχε πιο πάνω". Αυτό σημαίνει πως όταν ο εφεσείων άρχισε να κινείται προςταπίσω, απότηνπλευράτηςπορείαςτουεφεσίβλητου προς το πεζοδρόμιο, το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου δεν ήτανορατό. Δεν μπορούσε, λοιπόν, να ήταν αμελής επειδή παρέλειψε να το αντιληφθεί εκείνητηστιγμή. Μεδεδομέναταπρωτογενήγεγονόταμπορούμεναεξάξουμετα δικάμαςσυμπεράσματα. Οεφεσείων ήταναμελήςγιατίεπιχείρη σεκίνηση μέσαστοδρόμοκατάπαραγνώρισητουεγγενούςκινδύ νουπουαυτήσυνεπαγόταν. Ηαπόφραξητης αριστερής πλευράς τουκυρίουεκείνουδρόμου,πριναπότηστροφήπουυπήρχε,ήταν ενέργεια αμελής καιαπετέλεσε τηνγενεσιουργό αιτίατωνεξελίξεων πουακολούθησαν. Ο εφεσίβλητος, με βάσητηδικήτου εκδοχή,ταξίδευε μεταχύ265 Κωνσταντινίδης,Δ. Πουρίκκοςν. Βασιλείου
(1993)τητα 40-45 μ.α.ώ., καθ' υπέρβαση του ορίου ταχύτητας των 30 ΜΑΩ που υπήρχε εκεί. Το αυτοκίνητο του άφησε ίχνη τροχοπέ δησης μήκους 14Γ και αφούκάλυψε και επιπρόσθετη απόσταση 61' έξωαπότοδρόμο,σφηνώθηκε μεδύναμη,όπωςπροκύπτει, με ταξύ των δυο σταθμευμένων αυτοκινήτων. Το πρωτόδικο Δικά- 5 στήριο, επειδή,όπως καθιερώθηκε νομολογιακά, ηταχύτητα από μόνη της δεν αποτελεί αμέλεια, έκρινε πως δεν αποδείχθηκε συ ντρέχουσααμέλειατουεφεσίβλητου. Παρεγνώρισεέτσι,καισ' αυ τήτην περίπτωση,τογεγονός τηςύπαρξηςστροφήςπουδιέκοπτε την ορατότητα. Ημεγάληταχύτηταπριναπότέτοιαστροφήυπο- 10 δηλώνει παραγνώρισητης εύλογα προβλεπτής πιθανότηταςαντί-' μετώπισης κινδύνου για τον ίδιο τον οδηγό μετά την ανάκτηση ορατότηταςκαισυνιστά συντρέχουσα αμέλεια. Αφού λάβαμε υπόψη όλα τα περιστατικά,καταλογίζουμε πο σοστό 75% της ευθύνης στον εφεσείοντα και25% στον εφεσίβλη- 15 το. Συνεπώς ο εφεσείων είναι υπόλογος για τις £1.875 από τις £2.500πουαντιπροσωπεύουντοσύνολοτηςζημιάςτουεφεσίβλη του. Ηέφεσηεπιτυγχάνει στο βαθμόπουυποδείξαμε. Η πρωτό δικη απόφαση παραμερίζεται και αντικαθίσταται με απόφαση υπέρ του εφεσίβλητου για£1.875πλέον έξοδα στην ανάλογηκλί- 20 μακα. Ενόψει της κατάληξης και δεδομένου ότι η επιτυχία του εφεσείοντα ήταν μερική,επιδικάζουμε υπέρ του το μισότων εξό δων της έφεσης. Η έφεσηεπιτρέπεται. Οεφεσίβλη τος ναπληρώσειτο 1/1τοχνεξόδοχν 25 του εφεσείοντα. 266