1 ΑΛΛ. 24 Μαΐου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στές] ΜΙΧΑΗΛ ΠΑΠΑΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εφεσείων, ν. ΜΙΡΑΝΤΑςΣΊΔΕΡΑ, Εφεσίβλητης. (ΕφεσηΑρ.16) 5 10 15 20 25 Καταφρόνηση Δικαστηρίου — Πρέπει να αποδειχθεί πέρα απόκάθε λογική αμφιβολία — Για να στοιχειοθετηθεί ηκαταφρόνηση πρέ πει να αποδειχθεί ηθελημένη ανυπακοή προς την απόφαση του Δικαστηρίου — Το αποτέλεσμα της ανυπακοής αφ' εαυτού δεν αρκεί — Πρέπει να συνοδεύεται από πρόθεση καταστρατήγησης τον διατάγματος. Απόδειξη — Αντικρουόμενοι ισχυρισμοί σε ενδιάμεση αίτηση — Όπου υπάρχουν αντικρουόμενοι ισχυρισμοί ο διάδικος που έχει το βάρος της απόδειξης οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς τον με αποδεκτή δυνάμει τον δικαίου της απόδειξης μαρτυρία — Αν δοθεί προφορική μαρτυρία, τότε αυτήμπορεί να αντικρουσθεί μόνο με άλλη προφορική μαρτυρία, και όχι με το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσηςπου συνοδεύει την αίτηση, ή την ένσταση, ανά λογα με την περίπτωση. Μετά τον χωρισμό των διαδίκων,το Οικογενειακό Δικαστή ριο,σε διαδικασία γιατην φροντίδα καιφύλαξη των παιδιών του ζεύγους,αποφάσισε ότι ταπαιδιά θαέμεναν με τον πατέρα,αλλά έκαμε πρόνοιες γιατην διαμονήτους με την μητέρα σε ορισμένες χρονικές περιόδους. Επίσης το διάταγμα προέβλεπε ότι στις 26/8/91 τα παιδιά θα έπρεπε να παραδοθούνστην μητέρα, στην παρουσίακηδεμονευτικούλειτουργού,καιναπαραμείνουν μεαυ τή μέχρι την 10/9/91. Στις 26/8 ο εφεσείων, συνοδευόμενος από τον αδελφό του, μετέφερε τα παιδιά στο σπίτι της εφεσίβλητης στην Λάρνακα, όπου, στην παρουσία του κηδεμονευτικού λειτουργού,προσπάθησενατης ταπαραδώσει, αλλά αυτάδενδέχο νταν με κανένα τρόπο να μείνουν με την μητέρα τους παρά τις 309 Παπαχβνσοστόμουν. Σιδερά
(1993)προτροπές του εφεσείοντα, του αδελφού του και του κηδεμονευ τικού λειτουργού. Σε κάποια στιγμή ο κηδεμονευτικός λειτουρ γός αντιλήφθηκε ότι το διάταγμαδεν ήτανδυνατό να εφαρμοσθεί και είπε στον εφεσείοντα "πάρε ταπαιδιά και φύγε",πράγμαπου ο εφεσείων έκανε. Μεαίτηση της ηεφεσίβλητη ζήτησε απότο Οι- 5 κογενειακό Δικαστήριο την τιμωρία του εφεσείοντα για καταφρό νησητου Δικαστηρίου. Ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου έδωσε προφορικήμαρ τυρία ηεφεσίβλητη καιανάφερεαυτάταοποία περιγράφονταιπιο πάνω, ενώ ο εφεσείων πρόβαλε άρνηση της κατηγορίας στην ένορ- 10 κη δήλωση του που συνόδευε την ένσταση στην αίτηση, αλλά δεν έδωσε είτε ο ίδιος είτε οποιοσδήποτε άλλος προφορικήμαρτυρία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι ημόνη μαρτυρία που εί χε ενώπιον του ήταν αυτήτης εφεσίβλητης και μεβάσηαυτήβρήκε τον εφεσείοντα ένοχο καταφρόνησης και τον καταδίκασε σε ποινή 15 φυλάκισηςτριών μηνών μεαναστολήεκτέλεσηςγιατρίαχρόνιακαι επίσης στην καταβολή ΛΚ 75 έναντι των εξόδων. Κατ' έφεση, ο εφεσείων ισχυρίσθηκε ότι τοπρωτόδικοΔικαστήριο, i)λανθασμένα είχε αγνοήσει την δική του ένορκη δήλωση που συνόδευε την έν σταση του,και Η) λανθασμένα είχε βρει ότι ηκατηγορία για κατά- 20 φρόνηση είχεαποδειχθεί. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Όπου διαπιστώνεται διαφωνία ως προς τα γεγονότα σε διαδικασία βάσει της Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονο μίας εναπόκειται στον φέροντα το βάροςτης απόδειξηςνα 25 αποδείξει τααμφισβητούμενα γεγονότα μεπροφορικήμαρ τυρία κατά την δίκη. Κατά λογική συνέπεια η προβολή οποιωνδήποτε γεγονότων που αντίκεινται προς την προ φορική μαρτυρία που κατατίθεται απόένα διάδικο πρέπει επίσης να γίνεται με την προσαγωγή προφορικής μαρτυ- 30 ρίας. Στηνπροκειμένη περίπτωση ημόνηπροφορικήμαρ τυρία που υπήρχε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου ήταν αυτήτης εφεσίβλητης καιγι' αυτόορθάτο πρωτόδικο Δικαστήριο έλαβε μόνο αυτήυπόψηκαιαγνόησε τα αναφε ρόμενα στην ένορκη δήλωση του εφεσείοντα. 35 (β) Παρά το γεγονός ότι η διαδικασία για καταφρόνησηπα ρουσιάζεται σανπολιτικήδιαδικασίαεντούτοις αποβλέπει στην τιμωρία του παραβάτηκαι κατά συνέπεια η αίτηση προσλαμβάνει τον χαρακτήρακατηγορίας, ηαπόδειξη της οποίαςυπόκειταιστους κανόνες πουδιέπουντην απόδειξη 40 ποινικού αδικήματος,δηλαδήαπόδειξητης κατηγορίαςγε310 1A.A.A. Παπσχρυσοστόμου ν.Σιδερά νικά και τωνσυστατικών της στοιχείων ειδικά,πέρααπό κάθε λογική αμφιβολία. Γιανα στοιχειοθετηθεί η κατα φρόνηση πρέπει να αποδειχθεί ηθελημένη ανυπακοή του καθ' ουηαίτησηπρος την απόφαση του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα τηςανυπακοήςαφ' εαυτού δεναρκεί. Πρέπει να συνοδεύεται από πρόθεση καταστρατήγησης τουεπίδι κου διατάγματος. Στηνπροκειμένη περίπτωση,τα γεγονό τα,όπωςπροέκυψαναπότηνμαρτυρίατηςεφεσίβλητης δεν κατάδειξαν πρόθεση παρακοής του διατάγματος τουΔικαστηρίου, εφόσον ο εφεσείων είχε μεταφέρει τα παιδιάστο σπίτι της εφεσίβλητης, είχε προσπαθήσει ναταπείσει να παραμείνουν καιτότε μόνο τα μετέφερε πίσω στο σπίτι του, όταν οκηδεμονευτικός λειτουργός έκρινε ότιτοδιά ταγμα δεν μπορούσε να εφαρμοσθεί καιτον παρότρυνε να ταπάρειπίσω. 5 10 15 Ηέφεση επιτράπηκε. Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: KrashiasShoe Factory Limited v. Adidas Sportschuhfabriken Adi DasslerKG
(1989)1 Α.Α.Δ. (E) 75020 Vuitton v.Δερμοσάκ Λίμιτεδ
(1992)I A.A.A. 1453Mouzouris v.Xylophaghou Plantations Ltd
(1977)1C.L.R. 287. Έφεση. 25 Έφεση απότονκαθ'ούηαίτηση κατάτης απόφασηςτουΟι κογενειακούΔικαστηρίου Λάρνακας (Ηλ.Νικολάου,Δ.) πουδόθηκε στις 27 Μαΐου, 1992(Αρ.Αίτησης 9/90), μετηνοποία επι βλήθηκε στον εφεσείοντα-καθ' ού η αίτηση ποινή φυλάκισης τριών μηνών με αναστολή εκτελέσεως της για περίοδο τριών χρόνων, για καταφρόνησητου δικαστηρίου. Γ. Παπαθεοδώρου, για τον εφεσείοντα. 30 Καμία εμφάνιση για τηνεφεσίβλητη. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Μετο χωρισμό των διαδίκων η φύλαξη καιη φροντίδα των δύο ανηλίκων θυγατέρων του ζεύγους καιγε\Ίκό- 311 Πικής, Δ. Παιταχρνσοστόμου ν.Σιδερά
(1993)τερα η επικοινωνία με τα παιδιάέγινε το αντικείμενο έντονων αντεκδικήσεων μεταξύ τους. Το θέμα ρυθμίστηκε μεδιάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου της 17/7/90,όπως αυτότροπο ποιήθηκε από το μεταγενέστερο διάταγμα της 20/8/91. Βάσει τουδιατάγματος ταπαιδιάθαδιέμεναν κατάκανόναμετον πα- 5 τέρα και περιοδικά με την μητέρα, σε καθορισμένες ημέρες του κάθε μήνα και κατάτηδιάρκεια μέρους των θερινών διακοπών. Έναςαπό τους όρουςτουδιατάγματος πουτέθηκε με τηντροπο ποίησητης20/8/91ήτανο εξής: "Επίσηςαπότις26τρέχοντος μηνόςταπαιδιάθαπαραδοθούν, 10 στην παρουσίατουκηδεμονευτικού λειτουργού, στη μητέραμε την οποία θαπαραμένουν μέχρι τις 10τουΣεμπτέβρη. Η πα ράδοσηθαγίνει το πρωί σε ώραπουθαδιευθετήσει οκηδεμονευτικός λειτουργός." Μεαίτησηθεμελιωμένησεένορκηομολογία τηςη μητέραζήτη- 15 σε την τιμωρία του πατέρα(τησύλληψη, φυλάκιση,επιβολήπρο στίμου ήκατάσχεση της περιουσίας του)για παρακοήτου προα ναφερθέντος μέρους του διατάγματοςσυνιστούσα καταφρόνηση τουδικαστηρίου. Οπατέραςήγειρε ένσταση στοαίτημακαι αρνή θηκε την κατηγορία. Ηένσταση στηρίχθηκε σε ένορκη ομολογία 20 του ιδίουστην οποίαπαραθέτειτην εκδοχήτουαναφορικά μετην εφαρμογή του επίμαχουμέρους του διατάγματοςτης 20/8/91και τηβεβαιωτικήδήλωση τουαδελφούτου,Αρχιμανδρίτη Παπαχρυσοστόμου, ως προς ταδιαδραματισθέντατην 26/8/91,την ημέρα πουείχεορισθεί γιατην"παράδοση"των παιδιώνστη μητέρα. 25 Κατάτην ακρόασηδόθηκεπροφορικήμαρτυρίααπότην αιτήτρια για την απόδειξητων γεγονότων πουστοιχειοθετούν τηναί τησητης.Ούτεοκαθ' ουηαίτησηούτεοαδελφόςτουέδωσανπρο φορικήμαρτυρίακατάτηδίκη. Καθοδηγούμενηαπότηναπόφαση τουΑνωτάτουΔικαστηρίουστηνKrashiasShoeFactoryLimited, 30 also trading as "K" Shoes v. Adidas Sportschuhfabriken Adi Dassler KG
(1989)1 AAA (E) 750, η Πρωτόδικος Δικαστής αγνόησετηνένορκοδήλωσηκαιβεβαιωτικήδήλωσηπουυποστηρί ζουν την ένσταση. Κρίθηκε ότι ηαμφισβήτησητων ουσιωδών γε γονότων καθιστούσε επιβεβλημένη την απόδειξητους μεπροφορι- 35 κή μαρτυρία. Υπό το φωςτης μαρτυρίαςτηςαιτήτριαςτο πρωτόδικο δικα στήριο έκρινε τον εφεσείοντα ένοχο για καταφρόνηση τουδικα στηρίου και του επέβαλε ποινή 3 μηνών ατυλάκισης την εκτέλεση της οποίαςανάστειλε για 3 χρόνια. Επίσης καταδίκασετον εφε- 40 312 1 Α.Α.Δ. Παπαχρυσοστόμου ν. Σιδερά Πικής, Δ. σείοντα στηνκαταβολή £75.-έναντι εξόδων τηςυπόθεσης. Η από φασηεφεσιβάλλεται γιαδύοβασικά λόγους: 5 (α) Παραγνώριση της ένορκης δήλωσης του εφεσείοντα και της βεβαίωσης του αδελφού του, Αρχιμανδρίτη Γεώργιου Παπαχρυσοστόμου, που συνοδεύουν την ένσταση, παρά λειψη που εκθεμελιώνει την καταδίκηλόγω εσφαλμένης καθοδήγησης ως προς τα γεγονότα. (β) Απουσία μαρτυρίας που να στοιχειοθετεί την προσαφθείσα κατηγορία γιακαταφρόνηση. 10 15 20 25 30 35 Ηθέση του εφεσείοντα είναι ότι τα ευρήματατου δικαστηρί ουδεν στοιχειοθετούν ανυπακοήεκ μέρους του στη διαταγήτου δικαστηρίου ήπρόθεση γιακαταστρατήγηση της. Η εφεσίβλητη με ειδοποίηση της προς τον Αρχιπρωτοκολλητή γνωστοποίησε ότι: "...δεν επιθυμεί να εμφανιστεί στο δικαστήριο ούτε και να διορίσει δικηγόρο κατά την ακρόαση της έφεσης ...". Ο πρώτος λόγος της έφεσης δεν ευσταθεί. Όπως εξηγείται στην Krashias (ανωτέρω), και επαναλαμβάνεται στη Louis Vuitton ν.Δερμοσάκ Λίμιτεδ και Άλλης
(1992)1Α.Α.Δ. 1453 όπουδιαπιστώνεται διαφωνίαως προςταγεγονότα σεδιαδικα σία όπως η παρούσα βάσει της Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δι κονομίας εναπόκειται στο φέροντα το βάρος της απόδειξης να αποδείξει τααμφισβητούμενα γεγονότα μεπροφορική μαρτυρία κατά την δίκη. Κατάλογική συνέπεια η προβολή οποιωνδήποτε γεγονότων που αντίκεινται προς την προφορική μαρτυρία που κατατίθεταιαπότηναιτήτριαπρέπει επίσης ναγίνει μετηνπρο σαγωγή προφορικής μαρτυρίας. Η προφορική μαρτυρία είναι το μόνο μέσο αντιπαράθεσης προς προφορική μαρτυρία για να ελεχθεί ηαποδεικτική της αξία. Επομένως ορθά αγνοήθηκαν η ένορκος δήλωση και η βεβαιωτική δήλωση που κατατέθηκαν προς υποστήριξη της ένστασης. Στην προκείμενη περίπτωση ο εφεσείων και η εφεσίβλητη πρόβαλαν διισταμένες εκδοχές ως προς τα διαδραματισθέντα την 26/8/91. Η εφεσίβλητη είχε το νομικό βάρος απόδειξης της κατηγορίας και επομένως ήτανδική της υποχρέωση να προσκο μίσει προφορική μαρτυρίαγια την απόδειξη της. Ηαποδεικτι κή ισχύς της υπόθεσης της είχε συναρτηθεί άμεσα και αποκλει στικά με την προφορική της μαρτυρία. Ήταν η μόνη μαρτυρία η οποία τέθηκε προς απόδειξη της κατηγορίας και η μόνη που 313 Πιχής,Δ. Παπαχρυσοστόμουν.Σιδερά
(1993)μπορούσε να ληφθεί υπόψη από το δικαστήριο. Ηαντίθετη εκ δοχή του εφεσίβλητου δεν τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου για να κριθεί. Επομένως ορθά ενήργησετοπρωτόδικο δικαστήριο κρίνοντας ότι το αποδεικτικό υλικό περιοριζόταν στη μαρτυρία της εφεσίβλητης. Από τημαρτυρία της εφεσίβλητης προέκυψε ότιο εφεσείων συνοδευόμενος απότοναδελφότου μετέφερε ταπαιδιάστηνκα τοικία της εφεσίβλητης στη Λάρνακα. Κατάτηνάφιξητουςπα ρών ήταν καιο κηδεμονευτικός λειτουργός τουοποίου η πα ρουσία καισυμβολή γιατηνομαλή "παράδοση" τωνπαιδιών 10 προβλεπόταν από το διάταγμα του δικαστηρίου. Τα παιδιά αντέδρασαν στο ενδεχόμενο παραμονής τους με τη μητέρα. Στην άρνηση τους επέμεναν παρά τις προτροπές τουκηδεμο νευτικού λειτουργού, την εκδήλωση αγάπης και αφοσίωσης προς αυτάαπότη μητέρακαιτιςπροτροπέςτουπατέρακαιτου 15 θείου τους. Στη μαρτυρία της ηεφεσίβλητη ανέφερε "οκαθ' ου ηαίτηση μπορεί σεκάποιοσημείο φραστικά να είπε στα παιδιά να μείνουν μαζί μου,τοI6LOκαιο Αρχιμανδρίτης". Οκηδεμο νευτικός λειτουργός αφού έκρινε ότιτα περιθώρια για ναπει σθούν τα παιδιά να παραμείνουν μετη μητέρα τους είχαν εξα- 20 ντληθεί αποφάσισε ότιτοδιάταγμα δενμπορούσε ναεφαρμο στεί οπόταν είπε στον εφεσίβλητο, όπως ηεφεσίβλητη κατέθεσε, "πάρε ταπαιδιά και φύγε". Έτσι και έπραξε. Υπό το πρίσμα αυτών των γεγονότων καιαντίστοιχων ευρη μάτωντοπρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι είχεαποδειχθεί η κα- 25 τηγορία ηοποίαείχεπροσαφθεί μετηναίτησηγια καταφρόνηση του δικαστηρίου θεμελιωμένη στην ανυπακοή του εφεσείοντα στο σχετικό μέρος του διατάγματος της20/8/91. Κρίνουμε ότιδεν απεδείχθηηκατηγορία. Παρά τον αστικό χαρακτήρα της δ'-αδικασίας για καταφρό- 30 νησηκαι τον μανδύα της πολιτικής δικαιοδοσίας πουτην περι βάλλει τοαίτημα για καταδίκηγια ανυπακοή διατάγματος του δικαστηρίου αποβλέπει στην τιμωρία του παραβάτη. Κατάσυ νέπεια ηαίτηση για καταδίκηπροσλαμβάνει τοχαρακτήρακα τηγορίας ηαπόδειξη της οποίας υπόκειται στους κανόνες που 35 διέπουν τηναπόδειξη ποινικού αδικήματος, δηλαδή απόδειξη της κατηγορίας γενικά και των συστατικών της στοιχείων ειδι κά,πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Όπως επισημαίνεται στην Antonis Mouzouris &Another v. Xylopbagbou PlantationsLtd.
(1977)1 C.L.R., 287 γιαναστοι- 40 314 5 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παπαχρυσοστόμου ν.Σιδερά Πικής, Δ. χειοθετηθεί η καταφρόνηση πρέπει να αποδειχθεί ηθελημένη ανυπακοήτου καθ'ουηαίτηση προς την απόφασητουδικαστη ρίου, δηλαδή πρόθεση ανυπακοής προς το διάταγμα του δικα στηρίου. Το αποτέλεσμα της ανυπακοής αφ' αυτού δεν αρκεί πρέπει να συνοδεύεται απόπρόθεση καταστρατήγησης του δια τάγματος του δικαστηρίου. Στην απόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου δεν προσδιορί ζεται ηπράξηήπράξεις του εφεσείοντα που συνιστούν ανυπα κοή. Η ανυπακοή δεν μπορεί ναπροήλθε απότημη "παράδοση" των παιδιών στην μητέρα την 26/8/91 όπως οριζόταν στο διά ταγμαδιότι όντως μεταφέρθηκανστην κατοικίατης εφεσίβλητης στη Λάρνακακαιτέθηκανυπότηφύλαξητηςστην παρουσίατου κοινωνικού λειτουργού. Πρέπει επομένως να υποθέσουμε ότι η ανυπακοή προέκυψε από τη μη εφαρμογή του μέρους του διατάγματοςπουπρόβλεπε τηνπαραμονήτους μετην μητέρα μέχρι τις 10/9/91. Η μαρτυρία δεν κατέδειξε οποιαδήποτε πράξη του εφεσείοντα που να υποδηλώνει πρόθεση καταστρατήγησης του διατάγματος. Τόσοο ίδιος όσο και οαδελφός του παρότρυναν ταπαιδιά να παραμείνουν μετη μητέρατους. Ο ισχυρισμός της μητέρας ότι η ενθάρρυνση του πατέρα και θείου είχε σκοπό τη δημιουργία παραπλανητικών εντυπώσεων για τις προθέσεις τους αποτελεί εικασία. Εν πάσηπεριπτώσει δεν αποτελεί μαρ τυρία για το αντίθετο εκείνου που ενθάρρυναν τα παιδιά να πράξουν. Η μεταφορά των παιδιών πίσω στο πατρικό σπίτι ήταντοάμεσο αποτέλεσμα τηςδιαπίστωσης τουκοινωνικού λει τουργού ότι ήταναδύνατηηεφαρμογή του διατάγματοςκαι της προτροπής του προς τον εφεσείοντα να πάρει τα παιδιά πίσω στο σπίτι του. Οκηδεμονευτικός λειτουργός ήταν το πρόσωπο που ορίστηκε από το δικαστήριο να επιτηρήσει την εφαρμογή του διατάγματος. Κάτωαπότις δοθείσες συνθήκες ημετακίνη σητων παιδιώναπότον εφεσείοντα πίσω στην κατοικίατουδεν μπορεί να αποδοθεί σε πρόθεση ανυπακοής προς το διάταγμα του δικαστηρίου- ακριβέστερα, απότην πράξηαυτήτουεφεσεί οντα δεν τεκμηριώνεται πρόθεση ανυπακοής προς τη διαταγή του δικαστηρίου. Τοπιθανότερο είναι ότι πρόθεση του ήταννα δώσει διέξοδο στηδραματική κατάστασηπουδημιουργήθηκε με τά τη διαπίστωση του επιτηρητή της εφαρμογής τουδιατάγμα τος ότι η εφαρμογή του ήταν αδύνατη και της προτροπής του προς αυτόν να πάρει ταπαιδιάκαι να φύγει. Ηπρωτόδικη απόφασηακυρώνεται καικατ' επέκταση και η επιβληθείσα ποινή και διαταγήγια τα έξοδα. 315 Πικής,Δ. Παπαχρυσοστόμου ν.Σιδερά
(1993)Η αίτηση για τιμωρία του εφεσείοντα για καταφρόνηση του δικαστηρίουαπορρίπτεται. Η έφεση επιτρέπεται. 316