(1993)26 Μαΐου, 1993 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] GABER ALIAN AL1 AL SOMRANI ALIAS GABER ELELYEAN OF MAHJAR AL-SUHY ROAD, Ενάγων, v. THE CYPRUS SHIP "POSEIDONIA" EX "AL KAHERA" EX "MED SEA" EX "ULSTER QUEEN" ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εναγομένων. (Αγωγή Ναυτοδικείου70/88) Συνταγματικό Δίκαιο — Συνταγματικότητα Διαδικαστικών Κανονι σμών — Κρίνεται από το Δικαστήριο το οποίο μέσα στα πλαίσια τηςδικαιοδοσίας του καλείται να τους εφαρμόσει. Δικονομία — Συνταγματικότητα Διαδικαστικών Κανονισμών —Κρί νεται από το Δικαστήριο το οποίο,μέσα στα πλαίσια τηςδικαιο δοσίας του, κα&ίται να τους εφαρμόσει. Δικονομία Ναυτοδικείου — Κανονισμός 185 των Θεσμών Ναυτοδι κείου (αίτηση για παροχή εγγύησης για ταέξοδα)— Η συνταγματι κότητα του μπορεί να κριθεί από το Δικαστήριο που καλείται να εφαρμόσει τον Κανονισμό,και δενχρειάζεται ούτε είναι αναγκαίο να παραπεμφθεί για απόφαση από την Ολομέλεια. Στην παρούσα αγωγή εγέρθηκε θέμα συνταγματικότητας του Κανονισμού 185 των Θεσμών Ναυτοδικείου,μετάπουοι εναγόμε νοι είχαν ζητήσει με αίτηση με κλήση, δυνάμει του εν λόγω Κανο νισμού, την έκδοση διατάγματοςγια ασφάλεια εξόδων. Ο ενάγων ισχυρίσθηκε ότι ο Κανονισμός 185 είναι αντίθετος καιασύμφωνος με το άρθρο 30 του Συντάγματος,διότι παραβιάζειτο δικαίωμα προσπέλασης στο Δικαστήριο,και επίσης ότι είναι αντίθετος μετο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Αν θρωπίνωνΔικαιωμάτωνκαιτωνΘεμελιωδών Ελευθεριών,πουκυ ρώθηκε με το Νόμο 39/62. Ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε ότι τοΔικα στήριο δεν μπορούσε νααποφασίσει τοθέματηςσυνταγματικότη τας και ότι έπρεπε να το παραπέμψει στην Ολομέλεια του Ανωτά του Δικαστηρίου,δυνάμει τουάρθρου 144 του Συντάγματος. 324 1 Α.Λ.Λ. Gaber Alian Ali v. Ship "Posddonia" κ.ά. Αποφασίσθηκεότι: 5 10 ΣύμφωναμετονΔιαδικαστικό Κανονισμό πουεκδόθηκεαπότο Ανώτατο Δικαστήριο (High Court) στις 12/12/60, όλοι οικατά την ημέρα της ανεξαρτησίας ισχύοντες Διαδικαστικοί Κανονισμοίσυνέχισαν να ισχύουν και μετά την ανεξαρτησία και θα ερμηνεύοντο καιεφαρμόζοντο μετέτοιες μετατροπές πουθαήσαναναγκαίεςγια συμμόρφωση μετιςδιατάξεις τουΣυντάγματος. Κατά συνέπεια, κάθε Δικαστήριο που, μέσα στα πλαίσια της δικαιοδοσίας που ασκεί,οφείλει ναεφαρμόσει Διαδικαστικούς Κανονισμούς πουκαλύπτονται απότονπιο πάνωΔιαδικαστικό Κανονισμό, έχει δικαι οδοσία να αποφασίσει τον βαθμό στον οποίο οιενλόγω Διαδικα στικοί Κανονισμοί θα πρέπει ναυποστούν τυχόν μετατροπέςγια συμμόρφωση μετις διατάξεις τουΣυντάγματος. Το αίτημα γιαπαραπομπή τουζητήματος στην Ολομέλεια απορρίφθηκε. 15 Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: Attorney-Genera! v. Ibrahim
(1964)C.L.R. 195Abdulhamid v. TheRepublic
(1961)C.L.R. 400Fethi v. TheRepublic
(1962)C.L.R. 13920 Stylianou v. ThePolice
(1962)C.L.R. 152Zavos v. ThePolice
(1963)1C.L.R. 57E.Philippou Ltd v. LitnerHamptonLtd.
(1984)1C.L.R.
- Αίτηση. 25 Αίτηση σε αγωγή Ναυτοδικείου μετηνοποία οι εναγόμενοιαιτητές ζητούν παραπομπή του ζητήματος αντισυνταγματικότη τας τουΚανονισμού 185τωνΘεσμών Ναυτοδικείου στην Ολο μέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Κ. Χρυσοστομίδης, για τους αιτητές -Εναγόμενους 2 και
- Α. Χαβιαράς, για τονκαθ'ούη αίτηση -ενάγοντα.. 325 Gaber Alian Ali v.Ship"Poseidonia"x.o.
(1993)ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ.: Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Οενά γων είναιαλλοδαπόςπουδιαμένει μόνιμαεκτόςτηςΔημοκρατίας, στη ΣαουδικήΑραβία. Οι εναγόμενοι 2 και 3,(οι"εναγόμενοι"), είναι εγγεγραμμένες εταιρείες στην Κύπρο μεέδρατηΛευκωσία. 5 Οι εναγόμενοι μεαίτησημεκλήσηζήτησαντην έκδοσηδιατάγ ματοςγιαασφάλειαεξόδων. Η αίτησηβασίζεταιστους Διαδικαστικούς Κανονισμούς Ανω τάτουΔικαστηρίου (ΔικαιοδοσίαΝαυτοδικείου),(οι "Κανονισμοί Ναυτοδικείου"),Αρ. 185και
- 10 Ο δικηγόρος τουενάγοντα καταχώρισε ειδοποίηση ένστασης στην πιο πάνω αίτηση. Στις 3 Ιουνίου, 1992, τοΔικαστήριο ρώτησε τους δικηγόρους αν ο Κανονισμός Ναυτοδικείου Αρ. 185 είναι σύμφωνος με τις διατάξειςτου Συντάγματος. Η ακρόασητης αίτησηςαναβλήθηκεγιατί οδικηγόρος τουενά γονταδενείχεεπικοινωνίαήπεραιτέρωοδηγίεςαπότονπελάτητου. Στις 7Σεπτεμβρίου, 1992,οδικηγόροςτουενάγοντα πρόβαλε ότι ο Κανονισμός ΝαυτοδικείουΑρ. 185δεν έχει εφαρμογήγιατί είναι αντίθετοςκαι ασύμφωνος μετοΑρθρο30τουΣυντάγματος 20 καιπαραβιάζειτοδικαίωμαπροσπέλασης στοΔικαστήριο. ΜεοδηγίεςτουΔικαστηρίουοδικηγόροςτουενάγοντακαταχώ ρισε καιέδωσε γραπτό υπόμνημα πάνω στο σημείο πουήγειρε. Ανάπτυξε τηθέσητου ότιη ασφάλειαεξόδων δεν αποτελεί απλώς ρύθμιση τηςάσκησης τουδικαιώματοςπροσφυγήςστοΔικαστήριο 25 αλλάμέσοανάσχεσης ήδιακοπήςδιαδικασίαςπουήδη άρχισε. Οι πρόνοιες του ΚανονισμούΝαυτοδικείουΑρ. 185είναιαντίθετεςμε το Αρθρο 30 του ΣυντάγματοςκαιτοΑρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασηςγια την προάσπισητων Ανθρωπίνων Δικαιωμάτωνκαι τωνΘεμελιωδών Ελευθεριών,ηοποίακυρώθηκεμετονΝόμο39/
- 30 Ο δικηγόρος των εναγομένων υπόβαλεότιτοΔικαστήριοτού το, που αποτελείται από ένα μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δενέχειδικαιοδοσίανααποφασίσειτοζήτημαπουηγέρθηκεκαι υποχρεούται "σύμφωνα μετιςπρόνοιεςτουΑρθρου 144 τουΣυ ντάγματος σε συνδυασμό μετις διατάξεις τουπερί Απονομής 35 της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Ν. 326 15 1Α.Α.Δ. 5 GaberAlian Ali v. Ship"Poseidonia"x.a. Στυλιανίόης, Δ. 33/64),ναπαραπέμψει στην Ολομέλειατου Ανωτάτου Δικαστη ρίου το εγερθέν ζήτημα αντισυνταγματικότητας του Κανονι σμού 185 της Περί Κυπριακής Δικαιοδοσίας ΝαυτοδικείουΔια ταγής του 1893 και όπως αναστείλει την πρόοδο της διαδικασίας μέχρις ότου ηΟλομέλειατουΑνωτάτου Δικαστηρίου απο φανθεί επί του ζητήματος τούτου." Οιδικηγόροι τωνμελώνυπόβαλανγραπτάυπομνήματα αναφο ρικάμετοζήτημαπουηγέρθηκε από τοδικηγόρο των εναγομένων. 10 15 20 25 30 Οδικηγόρος των εναγομένων αναφέρθηκεστην παράγραφο1 του Αρθρου 144 του Συντάγματοςπου προβλέπει:"
- Πας διάδικος δικαιούται, καθ' οιονδήποτε στάδιον της διαδικασίας συμπεριλαμβανομένης και της κατ' έφεσιν, να εγείρηζήτημα αντισυνταγματικότητος νόμου ήαποφάσε ως ή διατάξεως τίνος αυτών ουσιώδους διά την διάγνωσιν της εκκρεμούς ενώπιον του δικαστηρίου υποθέσεως. Το δι καστήριο, ενώπιον του οποίου εγείρεται το ζήτημα, παραπέ μπει παρευθύςτούτο ενώπιον τουΑνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και αναστέλλει την πρόοδον της διαδικασίας, μέχρις ου αποφανθή,επ'αυτούτο Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον." Σχολίασε την απόφαση The Attorney-General of The Republic v.Mustafa Ibrahimand Others
(1964)C.L.R. 195, η οποία υιοθέτησε το σύστημα διάχυτου κατασταλτικού ελέγχου, και αφούενδιέτριψε μετηΔικαιοδοσία Ναυτοδικείουτου Ανωτάτου Δικαστηρίου, εισηγήθηκε ότι η απόφαση Ibrahim,(ανω τέρω),δεν είναι δεσμευτική, είναι αντίθετη με το Σύνταγμακαι τους νόμους και,ενπάση περιπτώσει, δεν μπορεί νατύχει εφαρ μογής στην παρούσαυπόθεση. Ο δικηγόρος του ενάγοντα εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο τούτο,ωςμονομελέςΝαυτοδικείοτουΑνωτάτουΔικαστηρίου,έχειδι καιοδοσία να αποφασίσει την αντισυνταγματικότητα νόμου ή κα νονισμού. Το Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίας πρόβλεψε τη σύσταση:- 35 1. Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου (Μέρος IX Συ ντάγματος, Αρθρα 133-151), στο οποίο απένειμε καθορι σμένη αποκλειστική δικαιοδοσίακαιαρμοδιότητα. 327 Στυλιανίδης,Δ. Gaber Alian Ali v. Ship "Poseidonia" κ.ά.
(1993)2. Ανωτάτου Δικαστηρίου (Μέρος Χ του Συντάγματος, Αρ θρα 152-163). Ηδικαστικήεξουσία,εξαιρουμένης τηςασκούμενηςαπότοΑνώ τατο Συνταγματικό Δικαστήριο, ανατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστή ριοκαικατώτεραΔικαστήρια ταοποίαθαιδρύονταν μενόμο. 5 ΤοΑρθρο 155.2 προνοεί:"2Τηρουμένης τηςτρίτηςκαιτηςτετάρτηςπαραγράφουτου παρόντος άρθρου,το Ανώτατον Δικαστήριον ασκεί δικαιοδοσίαν εις πρώτονκαιεις δεύτερον βαθμόν, καθ' άορίζεται εντω Συντάγματιήθέλειορισθήυπόνόμου· ειςαςπεριπτώσεις όμως απονέμεται εις το Ανώτατον Δικαστήριον δικαιοδοσία πρώτου βαθμού,η δικαιοδοσίααύτηθαασκήται,τηρούμενης τηςδιατά ξεως του άρθρου 159υπόδικαστούήδικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου ουςθέλειτούτο ορίσει. Παρέχεται όμως τοδικαί ωμαεφέσεως ενώπιον τουΑνωτάτου Δικαστηρίου κατάτων ως ανωτέρω εκδιδομένων αποφάσεων." Μετο Αρθρο 19τουπερίΔικαστηρίων Νόμουτου 1960, (Νόμος Αρ. 14/60), ανατέθηκεστο Ανώτατο Δικαστήριο αποκλειστικήπρω τόδικηΔικαιοδοσίαΝαυτοδικείουκαιεξουσίατηνοποίαασκούσετο Ανώτατο Δικαστήριο της Δικαιοσύνης στην Αγγλία επί ναυτικών 20 υποθέσεων ευθύςαμέσωςπριντηνημέρατης Ανεξαρτησίας. Πριν την ημέρα της Ανεξαρτησίας η διαδικασία ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου τηςΑποικίαςτης ΚύπρουωςΝαυτοδικείο ερυθμίζετο και διέπετο απότους Κανονισμούς Ναυτοδικείουπου εκδόθηκαν μετο ΔιάταγμαΑνακτοβουλίου 'The CyprusAdmiralty 25 Jurisdiction Order, 1893" (βλ. Subsidiary Legislation of Cyprus, Vol. II
(1955)σελ. 572-
- To Ανώτατο Δικαστήριο στις 12Δεκεμβρίου, 1960, εξέδωσε, βάσει των διατάξεων του Αρθρου 163 του Συντάγματος,τον ακόλουθο Διαδικαστικό Κανονισμό:"
- Ο παρών διαδικαστικός κανονισμός θααναφέρεται ως ο Διαδικαστικός Κανονισμός (Μεταβατικαί Διατάξεις) του
- -
(1)Εις τον παρόντακανονισμόν εκτός εάν εκ του κειμέ νου προκύπτηαντίθετος έννοια 'Σύνταγμα' σημαίνει το Σύνταγμα της Κυπριακής Δήμο- 35 κρατίας. 328 30 1Α.Λ.Δ. GaberAlian Ali v.Ship"Poseidonia"κ.ό. Στυλιανί6ης, Δ. 'ημέραανεξαρτησίας' σημαίνει την 16ηνΑυγούστου, 1960. 'μετατροπή' περιλαμβάνει τροποποίησιν, προσαρμογήν και κατάργησιν. 5 10 15
(2)Οπερί Ερμηνείας Νόμος θαεφαρμόζεται διά την ερμηνείαντωνπαρόντων κανονισμών καθ'οντρόπον εφαρμόζεταιδιά την ερμηνείαν νόμου.
- Τηρουμένων τωνδιατάξεωντουΣυντάγματος, παςκατάτην αμέσως προηγουμένην τηςημέρας ανεξαρτησίας ημέραν ισχύων διαδικαστικός κανονισμός, πίναξ δικαστικών τελών καιηεντοις δικαστηρίοις ακολουθούμενη καινόμω καθοριζομένη πρακτική και δικονομία (practice and procedure) θαεξακολουθούν να ισχύ ουν μέχρις ουτροποποιηθούνδιάμεταβολής,προσθήκης ήκαταρ γήσεως, δυνάμει διαδικαστικούκανονισμού και θα ερμηνεύωνται και θα εφαρμόζωνται μετά τοιούτων μετατροπών καθ' ό μέτρον είναι τούτοαναγκαίονπροςσυμμόρφωσιν προςταςδιατάξειςτου Συντάγματος." Ο Διαδικαστικός αυτός Κανονισμός έχει δύο τουλάχιστο χα ρακτηριστικά: 20
- Εκδίδει με αναφορά όλους τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς που προϋπήρχαν τηςΑνεξαρτησίας, περιλαμβανο μένων καιτων Κανονισμών Ναυτοδικείου. 2 25 30 35 Οι κανονισμοί οιπροϋπάρχοντες ερμηνεύονται καιεφαρ μόζονται μετέτοιαμετατροπήπουείναιαναγκαίαγιασυμ μόρφωση με τιςδιατάξεις του Συντάγματος. Μετατροπή περιλαμβάνει τροποποίηση,προσαρμογήκαικατάργηση. Οι Διαδικαστικοί Κανονισμοί, ωςεκτούτου,πουπροϋπήρχαν εξακολουθούν ναισχύουν καιναεφαρμόζονται όπως και οι προ της Ανεξαρτησίας Νόμοι, όπως προβλέπει τοΑρθρο 188του Συ ντάγματος. [Βλ.RatibeMutiAbdulhamidv.TheRepublic
(1961)C.L.R.400· MahmutH.H.Fethi v.TheRepublic
(1962)C.L.R. 139- SolomosStylianouv.ThePo/ice
(1962)C.L.R.152 miMichael DemetriouZavosv.ThePolice
(1963)1 C.L.R. 5η. Στα33χρόνιατηςζωήςτηςΔημοκρατίαςτηςΚύπρουδενεκδό θηκανάλλοι κανονισμοί πουνα ρυθμίζουν την άσκηση ΔικαιοδοσίαςΝαυτοδικείου. 329 Στυλιανίδης, Δ. GaberAlian Ali v. Ship"Poseidonia"κ.ά.
(1993)ΌλοιοιΔιαδικαστικοίΚανονισμοίεφαρμόζονταιόπωςπρονο εί ο Κανονισμός 3τωνΔιαδικαστικώνΚανονισμώντου 1960που έχει προεκτεθεί. Τομονομελές Ναυτοδικείοασκείτη δικαιοδοσίατουμεβάσητο Αρθρο 19των περίΔικαστηρίων Νόμωντου 1960 έως (Αρ. 3)του 5 1992 καιταΑρθρα 3και 11
(2)των περί Απονομής τηςΔικαιοσύ νης, (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμων του 1964 έως 1991, (Νόμοι Αρ. 33/64, 35/75, 72/77,59/81,3/87, 158/85 και109/91). Για τους πιο πάνωλόγους ηάσκηση οποιασδήποτε δικαιοδο σίαςήαρμοδιότητας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου (HighCourt)και 10 των Επαρχιακών Δικαστηρίων διέπεται και ρυθμίζεται από τον Διαδικαστικό Κανονισμό (ΜεταβατικαίΔιατάξεις) του 1960 και όλους τουςΔιαδικαστικούςΚανονισμούς πουεκδόθηκαναπόαυ τόμεαναφορά. Η νομοθεσία μεαναφοράδενείναιάγνωστηστην Κυπριακήέννομητάξη. 15 Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του 1960 μπορεί να χαρακτηρι στεί ωςδιάσωσηκαισυνέχειατουδικονομικούνομικούσυστήμα τος στησυνταγματική αλλαγήπουεπήλθεστην Κύπρο μετη δημι ουργίατηςανεξάρτητηςκαικυρίαρχηςΔημοκρατίαςτηςΚύπρου. Το νομικό σύστημα της αποικίας,στην έκταση που δεν είναι 20 ασύμφωνο ήαντίθετο μετις πρόνοιες τουΣυντάγματος,δενεπη ρεάστηκεαπότηνπολιτειακή αλλαγή. ΣτηνυπόθεσηΕ.PhilippouLtd. v.LitnerHamptonLtd.
(1984)1 C.L.R. 716, το Ανώτατο Δικαστήριο αναφερόμενοστους Διαδι καστικούς Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίαςκαιστον Κανόνι- 25 σμό 3του 1960 είπεστιςσελ. 724 και725:"ΝοnewRules of CourtweremadeeitherbytheHighCourtorby theSupreme Court. TheRules ofCourtinforceonthedaybefore Independence are in force and continue to be applied by the Courts both undertheRules of Court (Transitional Provisions)of 30 1960 madeby theHigh Courtinvirtueof itspowerunderArticle 163 of the Constitution andunders.l 1 of theInterpretation Law, Cap. 1,which providesthatwhen alaw isrepealed and substituted andnorulesaremadeunderthenew Law,therulesmadeunderthe repealed law continue to be good and validin so far as they are 35 consistent with the substituted provisions. TTieseRules shall be construed andapplied withsuchmodification asmaybenecessary tobringthemintoconformity withtheConstitution 'Modification' includes amendment,adaptation and repeal." 330 1 Λ.Α.Δ. 5 Gaber Alian Ali v. Ship "Poseidonia"κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. ΚάθεΔικαστήριοστηνάσκησητηςδικαιοδοσίαςτουοφείλεινα ερμηνεύει και εφαρμόζει τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς που προϋπήρχαν της ημέρας της Ανεξαρτησίας με μετατροπή,στην έκτασηπουείναι αναγκαία,γιασυμμόρφωση μετιςδιατάξεις του Συντάγματος. . Γιατουςπιοπάνωλόγους,είναιφανερόότι τοΔικαστήριοδεν συμφωνεί μετιςεισηγήσεις ούτε του δικηγόρουτωνεναγομένων ούτετουδικηγόρουτουενάγοντααναφορικά μετο δικαστικό όρ γανο πουκρίνει τησυμμόρφωση του επίδικου Κανονισμού με το 10 Σύνταγμα. ΤοΔικαστήριοαπορρίπτειτοαίτηματωνεναγομένωνγιαπαρα πομπή του ζητήματος αντισυνταγματικότητας του Κανονισμού ΝαυτοδικείουΑρ. 185στηνΟλομέλειατουΑνωτάτουΔικαστηρίου. Καμιάδιαταγήγια έξοδα. 15 Ηαίτηοηαπορρίπτεται. 331