(1993)3 Ιουνίου,1993 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤ1ΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες, ν. ΑΝΔΡΟΥ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ, Εφεσίβλητου. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8775) ΔικαιοδοσίαΔικαστηρίων—Αγωγή γιααποζημιώσειςγιαδυσφήμησηκαι αμέλεια—Αίτηω]γιαδιαγραφήαπό τηνέκθεσηαπαιτήσεωςτωνισχυ ρισμώνγιααμέλεια—Κατάπόσομπορούσεναεπιληφθείτηςαίτησης έναςΕπαρχιακόςΔικαστής— Κατάπόσο τοαιτούμενοδιάταγμαδια γραφήςδιαγίγνωοκετηνουσίατηςαγωγής—Αρθρο22
(4)(β) τουπερί 5 ΔικαστηρίωνΝόμου. Αέξειςκαιφράσεις— "Ουσίατηςαγωγής"στοάρθρο22
(4)(β) τουπερίΔι καστηρίωνΝόμον—Ταυτίζεταιμετττνβάσητηςαγωγήςόπωςαυτήκα θορίζεται στοάρθρο2τονπερί ΔικαστηρίωνΝόμουκαιπεριλαμβάνει τοσύνολοτωνγε/ονότωνπου θεμελιώνουντοαγώγιμοδικαίωμα, ήτα 10 αγώγιμαδικαιώματα, όπουηαγωγήέχειπολυμερήβάση. Ο εφεσίβλητοςκίνησεαγωγήεναντίον τωνεφεσειόντωνζητώντας αποζημιώσεις ύψουςΛΚ500.000γιαδυσφήμησηκαιγιααμέλεια. Με αίτηση τους, δυνάμει τηςΔ.19 Θ.26τωνθεσμών Πολιτικής Δικονο μίας,οιεφεσείοντεςζήτησαντηνδιαγραφήαπότηνέκθεσηαπαίτησε- 15 ως όλ(οντωνισχυρισμώνπουαφορούσαντηναμέλεια,σανάσχετων και σκανδαλωδών,πουθαπαρενέβαλλανκωλύματα στην ομαλή διε ξαγωγήτηςδίκης. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο πουεπιλήφθηκετηςαί τησης,αποτελείτο απόένα ΕπαρχιακόΔικαστή. Κατάτηνέναρξητης ακρόασηςτηςέφεσηςτέθηκεθέμααπότο Εφετείοκατάπόσοο Επαρ- 20 χιακόςΔικαστής,επιλαμβανόμενος τηςαίτησης,είχευπερβείτηνκαθ' ΰληνδικαιοδοσίατου,όπωςαυτήκαθορίζεταιστο άρθρο22τουπερί Δικαστηρίων Νόμου. Η θέσητωνδιαδίκωνήτανότιηπερίπτωσηκαλϋπτετοαπότοάρθρο22
(4){β)πουπαρέχειεξουσίασε ΕπαρχιακόΔι καστή "να εκδίδει οποιοδήποτε διάταγμα εν οιανδήποτε αγωγή μη 25 διαγιγνώσκον τηνουσίατηςαγωγής". Ήτανπροκειμένου ηθέσητων διαδίκων,ηοποίαείχεεκφρασθεί καιενώπιον του πρωτόδικουΔικα- 364 1 Α.Α.Δ. Ρ.Ι.Κ.κ.ά. ν. Νικολαΐδη στηρίου,ότι,εφόσον μετηναίτησηδενεπηρεαζόταν ολόκληρηη αγω γή,αλλάμόνο μέρος αυτής, τομονομελές ΕπαρχιακόΔικαστήριοείχε δικαιοδοσία δυνάμει του άρθρου22
(4)(β)του περί ΔικαστηρίωνΝό μου. 5 10 15 20 25 Αποφασίσθηκεότι: (α) Ηουσία της αγωγήςταυτίζεταιμετηβάσητης αγωγήςόπως αυτήκαθορίζεταιστο άρθρο2του περί Δικαστηρίων Νόμου καιπεριλαμβάνειτοσύνολοτωνγεγονότων που θεμελιώνουν τοαγώγιμοδικαίωμα,ήτααγώγιμαδικαιώματασεπερίπτωση πουηαγωγήείναιπολυμερής. Οόρος"ουσία"υποδηλώνειτα συστατικά στοιχεία τουαντικειμένου, πουστην περίπτωση αγωγήςείναιτααγώγιμαδικαιώματαπουστοιχειοθετούντην απαίτηση. Η ουσίατηςαγωγήςδενμπορείναταυτισθείμετην τελικήέκβασητηςαγωγής. Ανηθέση τωνδιαδίκωνήταν σωστήτότεθαήτανεφικτήηεπίκλησητουάρθρου22
(4)(β)τουπε ρί Δικαστηρίων Νόμου σεκάθε περίπτωση που ηβάση της αγωγήςείναιπολυμερήςκαιηδιάγνωσηπουεπιχειρείταιαφο ράμόνο μέροςτηςβάσηςτηςαγωγής,αλλάόχι στηνπερίπτω σηπουηαγωγήείναι μονομερής καιηδιάγνωσησυνεπάγεται τηναποδοχήή απόρριψητης αγωγής. (β) Στηνπροκειμένηπερίπτωση,ηυπόκρίσηαίτησηαφορούσετην μιααπότιςδύοβάσειςαγωγής,δηλαδήτονισχυρισμόγιααμέ λεια,καικατάσυνέπεια,μετο επιδιωκόμενο διάταγμαδιαγιγνώσκετοηουσίατηςαγωγής,μετηνέννοιαότιθαδιαγράφετομίααπότις δύοαιτίεςαγωγής,και,γι'αυτό, τομονομελές ΕπαρχιακόΔικαστήριοείχεενεργήσειέξωαπόταπλαίσιατης καθ' ύλην δικαιοδοσίαςτουεπιλαμβανόμενοτηςαίτησης, δε δομένουότιτοαντικείμενοτηςαιτίαςαγωγήςγιααμέλειαυπε ρέβαινετιςΛΚ5.000,-. 30 Ηέφεσηεπιτράπηκεχωρίςέξοδα. Δια τάχθηκεεπανεκδίκαση τηςαίτησηςαπό τοπλήρεςΕπαρχιακόΔικαστήριοΑευκωσίας. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 35 Πασχαλίόηςν. Γιασεμίόη
(1992)1 Α.ΑΑ. 1330Θεοχάρονςν. Παστελλή
(1993)1ΑΛΛ. 240 365 P.I.K.κ.ά. ν.Νικολαΐδη
(1993)Έφεση. Έφεση από τους εναγόμενους κατάτης ενδιάμεσης απόφασης του Επαρχί-ακούΔικαστηρίου Λευκωσίας(Μ.Γεωργίου, Ε.Δ.)που δόθηκεστις6Ιουλίου, 1992 (Αρ.Αγωγής9887/91) μετηνοποίαδια τάχθηκεηδιαγραφήτου μέρους τηςαπαίτησηςπουαφορούσετην 5 αμέλεια. Π.Πολυβίου,γιατους εφεσείοντες. Τ. Παπαδόπουλος,Λ.ΔημητριάδηςκαιΑ. Κωνσταντίνου,γιατον εφεσίβλητο." Cur.adv. vult. 10 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οΔι καστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Ο εφεσίβλητος ενήγαγε το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (το Ρ.Ι.Κ.) και τον Πρόεδρο του Ιδρύματοςαξιώνοντας £500.000αποζημιώσεις γιαζημίαπουυπέστη εξαιτίαςτηςδυσφή- 15 μησήςτουαπότουςεφεσείοντες ήλόγωτηςαμέλειαςτους. Ηαπαί τηση του θεμελιώνεται διαζευκτικά στααστικάαδικήματατηςδυ σφήμησηςκαιαμέλειας. Ηζημίαπροέκυψεαπότοίδιοσυμβάν,την τηλεοπτική εκπομπήτουΡ.Ι.Κ. "Χωρίς Πλαίσια"της22/10/1991. Ταγεγονότα όμως πουστοιχειοθετούν ταδύοαγώγιμαδικαίωμα- 20 ταδεν είναι τα ίδιαπαρόλοπουσυμπίπτουν ως προςτοζημιογό νογεγονός. Ηαμέλεια έχειως λόγοπράξειςκαιπαραλείψειςτων εφεσειόντων σε σχέση μετην εκπομπήπου συνιστούν παράλειψη εκπλήρωσης οφειλόμενου προς τον εφεσίβλητο καθήκοντος που τουςκαθιστάυπόλογουςγιατιςσυνέπειες τηςεκπομπής,ενώη δυ- 25 σφήμηση στοιχειοθετείται κατ' εξοχήν απότοπεριεχόμενο τηςεκ πομπήςκαισυναφείςπροςαυτόπροθέσεις των εφεσειόντων. Μετά την καταχώρησητης έκθεσης απαιτήσεωςοι εφεσείοντες μεενδιάμεση αίτησηβάσειτηςΔ.48 αξίωσαντηνδιαγραφήτουμέ ρουςτηςαπαίτησηςπουαφοράτηναμέλεια(Παρ. 11και 12)ωςπε- 30 ριέχοντος άσχετους και σκανδαλώδεις ισχυρισμούς πουθα παρενέβαλλανκωλύματαστηνομαλήδιεξαγωγήτηςδίκης. Έρεισμαγια τοαίτημααντλείται απότιςπρόνοιες τηςΔ.19Θ.26 πουπαρέχουν εξουσίαγιατηδιαγραφήαπαιτήσεωνκαι ισχυρισμών απότηδικο γραφία που τείνουν να εκτρέψουν την ομαλή πορεία της δίκης ή 35 έχουν ως σκοπότηνπλαγιοδρόμησήτης. 366 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Ρ.Ι.Κ.χ-ά.ν.Νικολαΐδη Πικής, Δ. Ο εφεσίβλητος έφερε ένσταση στη διαγραφή της απαίτησηςγια αμέλεια. Της αίτησης επιλήφθηκε ΕπαρχιακόςΔικαστής ενώπιον του οποίου είχε προφανώςτεθεί ηυπόθεση από το Πρωτοκολλητείο. Τοαίτημαεξετάστηκε προδικαστικάενόψειτηςφύσηςκαιπιθανών επιπτώσεων της αίτησης για την τύχη του ενός απόταδύο σκέλη τηςαγωγής. ΕυθύςμετάτηνέναρξητηςακρόασηςοαδελφόςΔικαστής KUJVσταντινίδης επεσήμανε ότι επιλαμβανόμενος της αίτησης ο Επαρ χιακός Δικαστής φαίνεται να ενήργησε έξω από τα όρια τηςκαθ' ύληνδικαιοδοσίαςτουοπότανεγείρεται θέμαακυρότηταςτηςδια δικασίαςκαικατ' επέκτασητων αποτελεσμάτων της. Κρίναμε ότι ετίθετο θέμαυπέρβασηςδικαιοδοσίαςτοοποίοθέσαμε σταδύομέ ρηκαι ζητήσαμετις απόψεις τους. Επεσύραμε την προσοχή τους στις διατάξειςτουΑρθρου22
(3)τουΠερίΔικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν. 14/60, όπως τροποποιήθηκε) που περιορίζουν την καθ' ύλην δικαιοδοσία ΕπαρχιακούΔικαστή (με ορισμένες εξαιρέσεις) στην επίλυσηδιαφορώνόπουη αξίατου επιδίκουθέματος, αποτιμόμενη σεχρήμα, δενυπερβαίνειτις£5.000,-. Εξάλλου υποδείξαμε ότιοιπρόνοιες τουΑρθρου22
(4)(β) πουπραγματεύονται εξαίρεση τουκανόναφαίνεταιναπεριορίζονταιστηνεπίλυσηενδιάμεσωνθε μάτωνπουδενάπτονταιτηςουσίας των επίδικωνθεμάτων. Εκδι κάζοντας την αίτηση ο πρωτόδικος Δικαστής άσκησεδικαιοδοσία για την επίλυσηενός μέρους τηςαγωγήςηαξίατουοποίουυπερέ βαινετηδικαιοδοσίακαιβρισκόταν έξωαπότις αρμοδιότητεςτου. 25 Στηνπροκείμενη περίπτωση το αντικείμενο της αίτησης ήταν η διάγνωση α>ς προς το παραδεκτό της απαίτησηςγια αποζημιώσεις γιααμέλειαγιαποσότοοποίουπερβαίνειτηδικαιοδοσίαΕπαρχια, κούΔικαστή. Καιοιδύοδικηγόροι επέσυραντηνπροσοχήμαςστο πιόκάτωαπόσπασμααπόταπρακτικάτουδικαστηρίουπου απο30 καλύπτειότιτοθέμααπασχόλησετονπρωτόδικοΔικαστή: 35 "Προτού ξεκινήσουμε να διευκρινήσουμε κάτι. Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι ηαίτηση δεν επηρεάζει όλη την αγωγήκαι επομένως δενείναιθέμαπουπρέπειναακουστεί απότοΠλήρες ΕπαρχιακόΔικαστήριο αλλάαπό έναΔικαστή. Έχετεδιαφορετικήάποψη; Οιδικηγόροι δηλώνουν ότι συμφωνούν." 40 Όπως φαίνεται ηπρώτη θεώρηση του θέματος μεταβλήθηκε σε δεύτερηκαιτελικήενόψειτηςσυμφωνίας των δικηγόρων μετη θέ ση του δικαστηρίου. Ησυμφωνία των διαδίκων δε μεταβάλλει το πλαίσιο τηςδικαιοδοσίαςτουδικαστηρίουούτε συνιστά λόγογια 367 Πιχής, Α. Ρ.Ι.Κ. κ.ά. ν.Νιχολαΐδη
(1993)τηδιεύρυνση ήτον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του. Η δικαιο δοσίατουΕπαρχιακούΔικαστηρίουκαιοιαρμοδιότητεςτωνμελών τουθεμελιώνονται στιςδιατάξειςτουΝ.14/60καιασκούνταιβάσει των εκάστοτε οδηγιώντουΑνωτάτου Δικαστηρίουγιατονκαταμε ρισμότης εργασίας. [Βλ. μεταξύάλλων τιςπρόσφατεςαποφάσεις 5 Πασχαλίδηςν. Γιασεμίδη
(1992)1Α.Α.Δ. 1330, και θεοχάρονς ν. Παστελλή(\99ϊ) 1 Α.Α.Δ. 240]. Υπό τηναίρεσητηςπαραγράφου(α) τουΑρθρου22τουΝ. 14/60 ηκαθ' ύλην δικαιοδοσίατωνΔικαστών τουΕπαρχιακούΔικαστη ρίουπροσδιορίζεταιστηνπαράγραφο(β)τουιδίουάρθρουκαιέχει 10 ωςπαρονομαστή"τοαμφισβητούμενοποσόήτηναξίατηςεπιδίκου διαφοράς". ΠροκειμένουπερίΕπαρχιακούΔικαστήηδιαφοράδεν πρέπει ναυπερβαίνει τις£5.000,-. Η χρηματικήαξίατουεπίδικου θέματοςείναιτομέτροτηςκαθ'ύληνδικαιοδοσίαςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου. Το ερώτηματοοποίο τίθεται είναι ανπρόνοιες του 15 άρθρου 22
(4)(β) τουΝ.14/60 επεκτείνουν τη δικαιοδοσία Δικαστή του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου στην επίλυση διαφορώντοεπίδικο θέματωνοποίωνυπερβαίνειτηνκαθ'ύληδικαιοδοσίατου. Η απά ντησηκαιτωνδυομερώνήτανκαταφατικήνοουμένου ότιτομέρος τηςδιαφοράς που επιλύεται δεν αποτελεί τοσύνολοτηςδιαφοράς 20 πουπροσδιορίζεται μετηναγωγήκαιμετοδιάταγμαπουεκδίδεται δεν τίθεται τέρμα στην αγωγή. Τοάρθρο22
(4)(β)παρέχει εξουσία στο δικαστήριο"να εκδίδει οποιονδήποτεδιάταγμαεν οιανδήποτε αγωγήμηδιαγιγνώσκοντηνουσίατηςαγωγής". Καιοιδύοπλευρές υπέβαλανότικαθοδηγούμενεςαπότον ορι- 25 σμό του όρου "αγωγή"στοάρθρο2του Ν. 14/60 καιτηςσημασίας τουόρου"ουσία"στο πλαίσιο τηςσυγκεκριμένηςνομοθετικήςδιά ταξηςδικαιολογείται τοσυμπέρασμαότιηουσίατηςαγωγήςταυτί ζεται μετην έκβασητηςαγωγής- συνεπώς δεν παρεμβάλλεταικώ λυμα στην έκδοσηδιατάγματοςγιατηδιαγραφήμέρους τηςβάσης 30 τηςαγωγήςπαρά τογεγονόςότι αυτόαφοράποσό πουυπερβαίνει ταδικαιοδοτικάόριατουΕπαρχιακούΔικαστή. Λογικήπροέκταση τηςεπιχειρηματολογίαςαυτήςείναιότιτοάρθρο22
(4)(β)επεκτείνει τηνβάσητηςδικαιοδοσίαςκάθεμέλουςτου ΕπαρχιακούΔικαστη ρίουστηνεπίλυσηοποιουδήποτεμέρουςτηςαγωγής,άσχετααπότο 35 ποσότηςδιαφοράς,εφόσο μετοδιάταγμαδενεπιλύεταιτοσύνολο τωνδιαφορώνπουτίθενται μετηναγωγήκαιστοιχειοθετούνται με τη δικογραφία. Ηαγωγήείναιτο ένδικομέσοτο οποίοκαθιερώνειονόμοςγια τηδιεκδίκηση αστικών δικαιωμάτωνενώπιον Πολιτικού Δικαστή- 40 ρίου. Η ουσία τηςαγωγήςταυτίζεταιμετηβάσητηςαγωγήςόπως αυτήκαθορίζεταιστοάρθρο2τουΝ.14/60καιπεριλαμβάνειτοσύ368 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 Ρ.Ι.Κ.κ.ά. ν.Νικολαΐδη Πικής, Δ. νολοτωνγεγονότων "τωνθεμελιούντων τοαγώγιμοδικαίωμα".Ο όρος "αγώγιμο δικαίωμα"περιλαμβάνει και τονπληθυντικό του όρου (άρθρο2, ΚΕΦ. 1),όπως άλλωστε διαφαίνεταικαι από τις διατάξειςτουάρθρου21τουΝ. 14/60πουπραγματεύονταιτηνκατάτόποδικαιοδοσίατουΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Η αγωγή μπο ρείναέχειμονομερήήπολυμερήβάση. Αν ηθέση τωνδιαδίκωνεί ναισωστή τότε είναι εφικτήη επίκληση τουάρθρου22
(4)(β) σεκά θε περίπτωση πουηβάσητης αγωγής είναι πολυμερής καιηδιά γνωσηη οποίαεπιχειρείται αφοράμόνο μέρος τηςβάσηςτηςαγωγης· όχι όμωςανείναιμονομερής καιηδιάγνωσησυνεπάγεταιτην αποδοχήή απόρριψητηςαγωγής. Η θέσηαυτή ταυτίζειτηνουσία τηςδιαφοράςμετοένδικομέσο "αγωγή"αφενόςκαιπαραγνωρίζει τη"βάσητηςαγωγής", πουσυνιστά τοθεμέλιοτηςαπαίτησης αφε τέρου. ΗΔ.13 τωνΘεσμώνΠολιτικήςΔικονομίαςκαθιστάδυνατή την στοιχειοθέτηση δύοήπερισσότερων βάσεων αγωγής στην ίδια αγωγήοιοποίεςσυνεκδικάζονταιεκτόςανδιαπιστωθούνλόγοιγια τοδιαχωρισμό τους. Όπουσυνενώνονται δύοή περισσότερεςβά σειςαγωγήςστο ίδιοένδικομέσοηουσίατηςαγωγήςσύγκειταιαπό τοάθροισματωνβάσεωντηςαγωγής. Οόρος"ουσία"υποδηλώνει τασυστατικάστοιχεία τουαντικει μένου,πουστην περίπτωση αγωγής είναι τααγώγιμα δικαιώματα πουστοιχειοθετούν τηναπαίτηση. Δενπαρεμβάλλεταιδικονομικό κώλυμα στην έκδοση απόφασηςγια μέρος της αγωγής όπωςρητά αναγνωρίζεταιαπό τοάρθρο22
(4)(εε) του Ν. 14/60. Κρίνουμε ότι ηουσία τηςαγωγής δεν μπορεί ναταυτιστεί μετην τελικήέκβαση τηςαγωγής. Ηεφεσιβαλλόμενη απόφασηακυρώνεται. Η έφεσηεπιτυγχάνει γιαλόγους άλλους απόεκείνους πουεπικαλούνται OLεφεσείοντες. Ηαίτησητωνεφεσειόντων θαεκδικαστεί απότοΠλήρεςΕπαρχιακόΔικαστήριο. — Ακούονται οι δικηγόροι ωςπροςταέξοδα.— Δικαστήριο: Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδατηςέφεσης. Τα έξοδατης πρωτόδικηςδιαδικασίαςθαακολουθήσουν τοαποτέλε σματηςαίτησης. 35 Ηέφεσηεπιτρέπεταιχωρίςδιαταγή για έξοδα. Διατάσσεται επανεκδίκασητηςαίτησης. 369