11993) 10Ιουνίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΠΕΤΡΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ, Εφεσείων, ν. ΛΕΩΝΙΔΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8083) Αμέλεια — Τροχαίοατύχημα— Καταμερισμόςευθύνης— Αυτοκίνητο, οδηγούμενο σε υπεραστικό δρόμο,συγκρούσθηκε με λεωφορείο, το οποίο τουείχεαποκόψειτονδρόμο, στηνπροσπάθειατον οδηγούτου νααποφύγει φορτηγόπον είχεεισέλθειστονδρόμοαπόπάροδο— Το Εφετείοκαταμέρισε τηνευθύνηκατά2β για τον οδηγότουφορτηγού 5 και 1/3 για τον οδηγό τουλεωφορείου, αντί εξίσου, όπωςτηνείχεκα ταμερίσει τοπρωτόδικοΔικαστήριο. ΣτονκύριοδρόμοΛάρνακας- Δεκέλειας,κοντάστηνπάροδοπρος τοχωριόΛειβάδια,συνέβητροχαίοατύχημα,στοοποίοενεπλάκησαν το λεωφορείο που οδηγούσε ο εφεσείων, με κατεύθυνση προς την 10 Λάρνακα,μ£ αυτοκίνητοπουερχόταναπό τηναντίθετη κατεύθυνση, και μετάπουτο λεωφορείο είχε μετακινηθεί προς ταδεξιά καιαπο κόψει τονδρόμοτουαυτοκινήτου. Οεφεσείων ισχυρίσθηκε ότιφορ τηγό,οδηγούμενο απότον εφεσίβλητο, είχε εισέλθει στον κύριοδρό μοαπότηνπάροδο μεκατεύθυνσηεπίσης προςτηνΛάρνακακαιτου 15 είχε αποκόψει τον δρόμο,με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί να μετακι νηθεί προς ταδεξιά. Οεφεσίβλητος παραδέχθηκε μεν ότι είχεεισέλ θει στον κύριο δρόμο απότην πάροδο,αλλά ισχυρίσθηκε ότι το είχε πράξει ενώ ο εφεσείων βρισκόταν σε μεγάλη απόστασηαπότηνδια σταύρωση, και ότι το δυστύχημα προκλήθηκε αποκλειστικά απότο 20 γεγονός ότιοεφεσείων είχεπροσπαθήσεινατονπροσπεράσει ενώτο αυτοκίνητοτουενάγονταπλησίαζεαπότηναντίθετηκατεύθυνση. Το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε βασικά την εκδοχή του εφεσειοντα, ότι δηλαδήμε την'είσοδο του στον κύριο δρόμο ο εφεσίβλητος είχε προκαλέσει εμιιόδια στην πορείατου εφεσειοντα, αλλά βρήκε ότι οι 25 δύοοδηγοί,δηλαδήοεφεσείων καιοεφεσίβλητος,ευθύνονταν εξίσου γιατο δυστύχημακαιγιατιςζημιές πουπροκλήθηκανστο αυτοκίνη- 376 1 Α.Α.Δ. Θεμιστοκλέους ν. Μιχαηλίδου τοτουενάγοντα. Κατ'έφεση,οεφεσείων ισχυρίσθηκε ότι,εφόσοντο πρωτόδικο Δικαστήριο είχεβασικάδεχθεί την δικήτου εκδοχή,δεν ήτανορθός οκαταμερισμόςτης ευθύνης εξίσου. Αποφασίσθηκεότι: 5 10 Γενεσιουργός αιτίατουατυχήματοςήτανηείσοδος τουεφεσίβλη τουαπότηνπάροδοστονκύριοδρόμοκαικατάσυνέπεια τομεγαλύ τερο βάροςτης ευθύνης βάρυνετον εφεσίβλητο και όχι τον εφεσειο ντα,ο οποίος όμως είχετοδικότου μερίδιο ευθύνης,διότιυπήρχαν περιθώρια γιαπιο έγκαιρηαντίδραση. Η απόφασητουπρωτόδικου Δικαστηρίου έπρεπεναπαραμερισθείκαινααντικατασταθείμεαπό φασηγιακαταμερισμό ευθύνης κατά 1/3 για τον εφεσειοντα και 2/3 γιατον εφεσίβλητο. Ηέφεσηεπιτράπηκεμε έξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 15 Vakanas v.Thomas
(1982)1 C.L.R. 530Adamis v.Eracleous
(1982)1 C.L.R. 746Ιωαννίδουv.Γιάννη
(1990)1 Α.Α.Δ.
- Έφεση. 20 25 Έφεση απότον εναγόμενο αρ.2 κατάτης απόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας (Σ.Νικολαΐδης,Α.Ε.Δ.)πουδόθη κε στις 28.2.90 (Αρ. Αγωγής 1781/87) με την οποίακαταμερίζεται ευθύνη για τροχαίο δυστύχημα που συνέβηκε στο κύριο δρόμο Λάρνακας -Δεκέλειας εξίσου στον εφεσίβλητο -εναγόμενο αρ.1 και στο εφεσειοντα -εναγόμενο αρ.
- Α. Κλεάνθους, για τον εφεσειοντα. Γ. Νικολαΐδης, γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο δικα στής Γ. Κωνσταντινίδης. 30 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ενά γων συγκρούστηκε με το λεωφορείο του εφεσειοντα (εναγομένου 377 Κωνσταντινίδης, Δ. Θεμιστοκλέουςν. Μιχαηλίδου
(1993)2) σε σημείο του κυρίου δρόμου Λάρνακος - Δεκέλειας, πλησίον της παρόδουπρος τοχωριό Λειβάδια. ι Ο ενάγωνδιεκδίκησεγενικές καιειδικές αποζημιώσειςαπότον εφεσειοντα στον οποίοκυρίωςκαταλόγιζεοδήγησηστηλανθασμέ νηπλευρά του δρόμου καιαπότον εφεσίβλητο (εναγόμενο 1)τον 5 οποίο εμφάνιζεναείχε οδηγήσει τοφορτηγόαπότηνπάροδοστο κύριο δρόμο μετρόποπουαπέκοψετηνπορείατου εφεσειοντα. Οι εναγόμενοι δέχτηκαν πως ηαμφισβήτηση ως προς τις συν θήκες κάτω από-τις οποίες επεσυνέβη-η-σύγκρουση αφορούσε στους ίδιους και πως ο ενάγων δεν είχε, κάτω από οποιαδήποτε 10 εκδοχή,ευθύνηγιατοατύχημα. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο έκρινε πωςείχανκαιοιδυοεναγόμενοι μερίδιοευθύνηςκαιεξέδωσεαπό φασηεναντίον τους αλληλεγγύως. Αυτό το μέρος τηςαπόφασης βρίσκεται έξω από το πλαίσιο της έφεσης, το όποιο αποτέλεσμα τηςοποίαςθααφήσειταδικαιώματατουενάγονταόπωςείναι τε- 15 λεσίδικα προσδιορισμένα με τηνπρωτόδικηαπόφαση, ανεπηρέα στα. Αντικείμενο της έφεσης είναι το μέρος της απόφασηςπου αναφέρεται στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ των εναγομέ νωνκαιστον επακόλουθοκαθορισμότηςαντίστοιχης υποχρέωσης τους γιασυνεισφορά. 20 Ήταν ηεκδοχή του εφεσειοντα πωςη πορείατου στην αριστε ρήπλευράτουδρόμουανακόπηκεαπότηξαφνικήείσοδο τουεφε σίβλητου απότηνπάροδοσ' αυτόκαιπωςαναγκάστηκε,κάτωαπό την αγωνίατης στιγμής, ναστρίψει προς ταδεξιά για νααποφύ γει τησύγκρουση. Αυτήη κίνηση τουτον έφερε στηδεξιάπλευρά 25 του δρόμου με αποτέλεσμα τη σύγκρουση του με το αυτοκίνητο του ενάγονταπου πλησίαζε απότην αντίθετηκατεύθυνση. Ήταν ηεκδοχήτου εφεσίβλητου πως εισήλθεστον κύριο δρόμο όταντο αυτοκίνητο του εφεσειοντα βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση,πως μπόρεσε ναπάρει μεαπόλυτηασφάλειατηνκανονικήτουπορεία 30 στην αριστερή πλευρά τουδρόμου προς τηΛάρνακακαι πως το δυστύχημα οφειλόταν αποκλειστικά στην απόπειρατου εφεσειο ντα να τον προσπεράσει ενώ πλησίαζε από την αντίθετηκατεύ θυνση το αυτοκίνητο του ενάγοντα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφού αξιολόγησε τη μαρτυρία, κατέγραψε ταακόλουθα ως ευρή- 35 ματάτου: "Αναμφίβολα ο εναγόμενος 1 εμπήκε στη διασταύρωση και προξένησε κάποια εμπόδια στον οδηγό του λεωφορείου Ευρί σκω ότι ο εναγόμενος 1εισήλθεστον κύριο δρόμο όταν τοόχημα του εναγομένου 2 ευρίσκετο σε μίααπόστασηπερίπου 120 με 130 40 πόδιατοοποίοεκίνείτο μεμιαταχύτηταπερίτα30μίλιατηνώρα. 378 1 Α.Α.Δ. Θεμιστοκλέους ν. Μιχαηλίδου Κωνσταντινίδης, Δ. Ηενέργεια δεαυτήθεωρείται ότι ήταναμέλεια γιατί δεν παρέσχε αρκετήαπόστασηέτσιπουήτοαπόλυταασφαλέςναεξέλθειχωρίς ναδημιουργήσει κώλυμαστον οδηγότου λεωφορείου." 5 10 15 20 25 30 35 Αυτάταευρήματαδενθαήτανδυνατόπαράναήτανησυνέπεια τηςαποδοχήςτουβασικούισχυρισμούτουεφεσειοντα. Εντούτοις, δημιουργήθηκεζήτημαωςπροςτοποιαακριβώςεκδοχήδέχθηκετο Δικαστήριο. Αυτό,ενόψειτουακόλουθουαποσπάσματοςαπότην απόφαση. "Δεν μπορώναδεχθώότιτοφορτηγόμετημικρήτουταχύτητα που ο ίδιος ο εναγόμενος 2 ανέφερε ότι τούτο εκινείτο γιανα μπείστονκύριοδρόμοθαμπορούσεναπροχωρήσει τόσομπρο στάούτως ώστενα μήνβρίσκεται κατάτησύγκρουση τουλάχι στο παραπλεύρως του λεωφορείου. Δεν μπορώ να δεχθώ την εκδοχήτουεναγομένου 2,είναιτελείωςαφύσικησεαντίθεση με την εκδοχήτου εναγομένου 1 πουείναι πιο φυσικήκαιγίνεται αποδεκτή." Δεν χρειάζεταιναεπεκταθούμεστις λεπτομέρειες τηςεπιχειρη ματολογίας πουαναπτύχθηκεσεσχέσημετο θέμα. Είναιφανερό πωςαπλώςαπό λάθοςγίνεται αναφοράστον εναγόμενο 2 ενώσαφώς το πρωτόδικο Δικαστήριο εννοούσετον εναγόμενο 1. Μόνο έτσιθαήταννοητόναδιατυπωθούνευρήματαόπωςαυτάπουπα ραθέσαμε. Δενέχειτεθείθέμααναθεώρησηςαυτώντωνευρημάτων από τον εφεσίβλητο καιδεν εγείρεται ζήτημαπροσέγγισης τουθέ ματοςπάνωστηβάσητης εκδοχήςπουπρόβαλεο εφεσίβλητος. Αποτέλεσεστοιχείο των ευρημάτων του πρωτόδικουΔικαστη ρίουοκατάπροσέγγιση καθορισμόςτηςαπόστασηςπουχώριζετα δυοοχήματαότανοεφεσίβλητος εισήλθεστον κύριο δρόμο. Έγι νε εκμέρους τουεφεσειονταυπολογισμός στηνπροσπάθειανακα ταδειχθεί πωςη απόστασηεκείνη θαπρέπει ναήτανκάπωςμικρότερηαπόεκείνη πουπροσδιόρισε τοπρωτόδικοΔικαστήριο. Ορ θά στο τέλος ο δικηγόρος του εφεσειοντα δέχθηκε το επουσιώδες τουεπακριβούςκαθορισμούτης απόστασης. Δεν ήταντο κρίσιμο γεγονός γιατασυμπεράσματατουΔικαστηρίουτοανεκείνηη από σταση ήταν 10ή 20 πόδιαμικρότερη. Ηουσίαβρισκόταν στο ό,τι από την συνεξέταση όλων των δεδομένων η άκαιρη είσοδος του εφεσίβλητου στον κύριο δρόμο παρενέβαλε εμπόδιο στην πορεία τουεφεσειοντα,υποχρεώνονταςτοννααντιδράσειπροςαντιμετώ πιση τουκινδύνου. Αυτό μαςφέρνει στον κεντρικό απότους λό γους έφεσης. 379 Κωνσταντινίδης, Δ. Θεμιστοκλέους ν. Μιχαηλίδου
(1993)Ο εφεσείων υποστηρίζει πως ηβασικήαιτίατουδυστυχήματος ήτανηαμέλειατουεφεσίβλητουκαιπως,πάνωστηβάση τωνευρη μάτων τουΔικαστηρίου,μόνο μικρόποσοστό τηςευθύνηςθαειδικαιολογείτο νακαταλογιστεί στον ίδιο. Επικαλέστηκε συναφώςτη νομολογία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου ωςπροςτοτί αποτελεί κα- 5 θηκονκαι τί όχιοδηγούσεκύριοδρόμοκαισεπάροδοαντίστοιχα. [Βλ. μεταξύάλλων Vakanas v.Thomas&Another
(1982)1 C.L.R. 530, Adamis&Another v.Eracleous
(1982)1 C.L.R.746, Μαρία Ιωαννίόονν. ΗλίαΑγαθοκλέουςΓιάννη
(1990)1Α.ΑΑ213], 10 -Δεν μπορούμε παράνασυμφωνήσουμε μετηνεισήγηση. Οεφε σείων οδηγούσε στον κύριο δρόμο κρατώντας την κανονική του πλευρά. Δενυπήρχεοποιαδήποτεένδειξη προειδοποιητικήεκείνου πουεπακολούθησε. Γενεσιουργόςαιτίατουατυχήματοςήτανηεί σοδος του εφεσίβλητου απότην πάροδοστον κύριο δρόμο καιτο μεγαλύτερο βάροςτηςευθύνηςβάρυνεεκείνονκαι όχι τον εφεσείο- 15 ντα. Όπωςσημειώσαμε, είναιαποδεκτόπωςκάτωαπότοσύνολο τωνπεριστάσεων, οεφεσείων είχετοδικότουμερίοιο τηςευθύνης. Υπήρχαν περιθώριαπιο έγκαιρηςαντίδρασης. Σετέτοιαπερίπτω σηενδεχομένως θααποφεύγετοητυφλήέξοδοςπροςτηδεξιάπλευ ράτουδρόμου. Σταθμίζονταςόλαταστοιχείακαταλήγουμεπωςτα 20 2/3τηςευθύνηςβαρύνουντονεφεσίβλητοκαιτο 1/3τον εφεσειοντα. Ηέφεσηεπιτυγχάνει. Τοπροσβαλλόμενο μέροςτηςπρωτόδικης απόφασηςπαραμερίζεταικαιαντικαθίσταταιμεαπόφασηκατάτα ανωτέρω,μεέξοδαυπέρτουεφεσειοντα. Η έφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 25 380