1A.A.A. Π Ιουνίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥ, Εφεσείων, ν. ΦΡΟΣΩΣ Α. ΜΕΝΕΛΑΟΥ, Εφεσίβλητης. (ΕφεσηΑρ. 18) 5 Διατροφή — Αποκλεισμός ήπεριορισμός τον δικαιώματος γιαδιατροφή για "σπουδαίουςλόγους"—Άρθρο 6τουπερί ΡυθμίσεωςτωνΠεριου σιακώνΣχέσεωντωνΣυζυγώνΝόμου, 1991 (Ν. 232/91)— Ησπουδαι ότητα τουλόγου κρίνεται υπό το φωςτου συνόλουτωνπεριστατικών τουγάμουπεριλαμβανομένωνκαιτωνλόγωνδιακοπήςτηςσυμβίωσης ήλύσηςτου. Έφεση—Διάπραξη από τοπρωτόδικοΔικαστήριοσειράςλαθώνκατάτην αξιολόγηση τηςμαρτυρίας— Κατέστησαντηναπόφασηεπισφαλή και τηνδιαταγήεπανεκδίκασηςαναπόφευκτη. 10 15 20 25 Οι διάδικοι συνήψαν γάμο στις 17.2.90,οπόταν άρχισε η μεταξύ τους συμβίωσηη οποία τερματίστηκε στις 5.10.91 όταν ο εφεσείων, σύμφωνα μεταευρήματατουπρωτόδικου Δικαστηρίου, εξεδίωξετην εφεσίβλητηαπότον συζυγικό οίκο, αφού προηγήθηκε σοβαρό επεισό διοβίαςσεβάροςτηςμεθύτητον ίδιο. Καιοιδύοδιάδικοιείχανανήλικαπαιδιάαπόπροηγούμενους γάμουςτους,τρίαοεφεσείωνκαιένα ηεφεσίβλητη. Μεαίτησητης,δυνάμειτουάρθρου4τουπερίΡυθμίσε ωςτωνΠεριουσιακών ΣχέσεωντωνΣυζύγωνΝόμου, 1991 (Ν. 232/91), ηεφεσίβλητηζήτησετηνεπιδίκασηδιατροφήςυπέρτης. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ότι η διακοπήτης συμβίωσης οφειλόταν στην συμπεριφοράτουεφεσείοντακαι,αφούαξιολόγησετηνενώπιοντου μαρ τυρία,επιδίκασευπέρτηςεφεσίβλητης ποσόΛΚ50μηνιαίως σανδια τροφή. Κατάτηναξιολόγηση αυτήτοπρωτόδικοΔικαστήριο υπέπεσε σεσειοάλαθών,ήτοιi)θεώρησεότιη εφεσίβλητηπλήρωνε ενοίκιο ΛΚ 100 μηνιαίως για το διαμέρισμα όπου διέμενε, ενώ στηνπραγματικότητατοδιαμέρισμα τοείχεαγοράσει ηεφεσίβλητηκαιτοποσόεκείνο ήτανοι μηνιαίεςδόσειςαποπληρωμήςτουτιμήματοςπωλήσεωςτου,ϋ) 381 Μενελάου ν. Μενελάου
(1993)περιέλαβε στις ανάγκεςτης εφεσίβλητης δαπάνηγια θέρμανσηκα τάτουςκαλοκαιρινούς μήνες,iii)θεώρησε ότι οεφεσείων είχε απο ταμιεύσεις ΛΚ 3.000,ενώ η μαρτυρία καταδείκνυε ότι είχε χρέη, και ΐν) περιέλαβε στις ανάγκες της εφεσίβλητης για διατροφήκαι τηνδιατροφήτουπαιδιούτηςέναντι τουοποίου οεφεσείων δενεί- 5 χε υποχρέωση διατροφής. Κατ' έφεση,ο εφεσείων υπέδειξε ταλά θη αυτά του πρωτόδικου Δικαστηρίου, και επιπλέον ισχυρίσθηκε ότι, ενόψει της σύντομης διάρκειας του γάμου και της έγγαμης συμβίωσης, συνέτρεχε "σπουδαίος λόγος", δυνάμει του άρθρου 6 του Ν.232/91, γιααποκλεισμό ήπεριορισμό τουδικαιώματοςδια- 10 τροφής της εφεσίβλητης. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Το δικαίωμαγιαδιατροφήμπορεί νααποκλεισθεί ήναπε ριορισθεί για"σπουδαίους λόγους", σύμφωνα μετοάρθρο 6του Περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των συ- 15 ζύγων Νόμου, 1991 (Ν.232/91). Η ύπαρξη και μόνο των ιδιαίτερων περιστατικών που καθορίζονται στο άρθρο 6 δεν συνιστά αφεαυτής"σπουδαίο λόγο". Η σπουδαιότητα του λόγου κρίνεται υπότο φωςτου συνόλου των περιστα τικών του γάμου περιλαμβανομένων και των λόγων δια- 20 κοπής της συμβίωσης ήλύσης του. (β) Στην προκειμένη περίπτωση, η βραχεία διάρκεια του γά μου δεν στοιχειοθετούσε σπουδαίο λόγο στην έννοια του άρθρου 6 του Ν.232/91, διότι ΐ)ηδιάρκειατου γάμουκαι της συμβίωσης, πουήταν20 μήνες,ήτανμεν σύντομη αλλά 25 όχι μικρή,ii) σαναποτέλεσμα του γάμουηεφεσίβλητη είχε μεταβάλει τον τρόπο ζωής της που είχε συναρτήσει με τα δεδομένα του έγγαμου βίου,και iii) ηευθύνη για τη διακο πήτης συμβίωσης βάρυνε τον εφεσείοντα. (γ) Τα παραδεκτάλάθηστα οποία είχε υποπέσει το πρωτόδι- 30 κο Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας καθι στούσαν τηναπόφασητου επισφαλήκαιαναπόφευκτη την έκδοση διατάγματος επανεκδίκασης. Η έφεση επιτράπηκε χωρίς έξοδα. Διατάχθηκε επανεκδίκαση. Υπόθεση που αναφέρθηκε: Κονλλονρος ν. Κονλλονρου και Άλλον
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε)50. 382 35 1 Α.Α.Δ. Μενελάου ν. Μενελάου Έφεση. 5 Έφεσηαπότον καθ' ούη αίτησηκατάτηςαπόφασηςτουΟικο γενειακούΔικαστηρίουΛευκωσίας (Κλ.Αντωνιάδης, Πρ.Οικ.Δικ.) πουδόθηκε στις 25.11.92(Αρ.Αίτησης 163/91) μετηνοποίαοεφεσείων -καθ'ούη αίτησηδιατάχθηκενακαταβάλειδιατροφή στη σύ ζυγοτουανερχόμενη σε£50,-τομήνα. Γ.Καζαντζής,γιατον Εφεσείοντα. Κ.Αδαμίδης, γιατην Εφεσίβλητη. Cur. adv. vult. 10 15 20 25 30 35 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δι καστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Ο εφεσείων προσβάλλει την απόφασητου Οικογε νειακούΔικαστηρίου μετηνοποίαδιατάχθηκενακαταβάλλει, μετά την διακοπήτης συμβίαχτης,διατροφήστησύζυγο του ανερχόμενη σε£50,-τονμήνα. Ηδιάρκειατηςσυμβίωσης ήτανβραχεία. Ογάμοςτελέστηκεστις 17/2/90οπόταν άρχισε η συμβίωση και τερματίστηκε στις 5/10/91 όταν ο σύζυγος, σύμφωνα με τα ευρήματα του πρωτόδικουδικα στηρίου, εξεδίωξε τησύζυγο απότο συζυγικό οίκο.Τόσο ο εφεσείων όσοκαιη εφεσίβλητη είχανανήλικαπαιδιάαπό προηγούμενους γάμουςτους,τρίαοεφεσείων καιέναη εφεσίβλητη. Οσυζυγικός οί κος περιλάμβανε καιτατέκνατουζεύγους. Της έξωσης της εφεσί βλητης προηγήθηκεσοβαρόεπεισόδιο βίαςειςβάροςτης μεΘύτη το σύζυγο της. Συνάγεταιαπόταευρήματατουπρωτόδικουδικαστηρίουότιτηνδιακοπήτηςσυμβίωσης επέφερεησυμπεριφοράτουσυ ζύγου. Το δικαστήριο έκρινε ότι η σύζυγος εδικαιούτο σε συνει σφοράτουσυζύγουγιατηδιατροφήτηςβάσειτουΑρθρου4τουΠε ρί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμος, 1991 (Ν.232/91),η οποία,μετά από συνεκτίμηση των εκατέρωθεν μέσων καιαναγκώνγιαδιατροφή καθορίστηκε σε£50,-μηνιαίως. Είναι παραδεκτό ότι στον καθορισμό των αναγκών της εφεσί βλητης συνυπολογίστηκε και μηνιαία δαπάνη£100,- για την ενοι κίασηδιαμερίσματοςπροςστέγασητηςίδιαςκαιτουτέκνουτης. Το εύρημα αυτόόχι μόνο δεθεμελιώνεται στη μαρτυρίααλλά έρχεται σεαντίθεσημεαυτή. Ηεφεσίβλητη εγκαταστάθηκεσειδιόκτητοδια μέρισμα. Ημόνηδαπάνη γιατοδιαμέρισμα έγκειτο στηναποπλη ρωμήτουχρέους γιατο οποίο το ακίνητο είναι υποθηκευμένο. OL 383 Πικής, Δ. Μενελάου ν. Μενελάου
(1993)δόσεις για το χρεολύσιο συνιστούσαν αναγκαίαδαπάνηγια την εξασφάλιση στέγης-δεναποτέλεσαν όμωςτηνβάσηγιατονκαθορι σμό τωνστεγαστικών αναγκώντης εφεσίβλητης. Αλλοσφάλματου δικαστηρίου στον προσδιορισμό τηςδαπάνηςγιαδιατροφήτηςαιτήτριαςεντοπίζεται στηνπρόβλεψηγιαθέρμανσηκαιγιατουςθερι- 5 νους μήνες. Τρίτοσφάλμαπροκύπτειαπότοεύρημαότιοεφεσείων είχεαποταμιεύσειςύψους£3.000,-, ενώη μαρτυρίακατέδειξεότι εί χε χρέη. Τοτελευταίο σφάλμαδεν μεταβάλλει αφεαυτούουσιωδώς τα δεδομένατων διαδίκων,διευρύνει όμως τοκενόως προςτα ου σιώδηγεγονότα 10 Στονκαθορισμότωναναγκώντηςεφεσίβλητηςγιαδιατροφήσυ μπεριλήφθηκε καιη διατροφήτουπαιδιούτηςέναντι τουοποίουο εφεσείων δεν υπέχει υποχρέωση διατροφής. Οι επιπτώσεις του σφάλματος αυτού αντισταθμίζονται σε μεγάλο βαθμό από τη συ μπερίληψη στονκαθορισμότωναναγκώντουεφεσείοντατηςδαπά- 15 νηςγιατηδιατροφήτωνδικών τουτέκνων. Ηεξισορρόπιση αυτή δενπληρώνει τοκενόωςπροςτιςεπακριβείςανάγκεςτηςίδιαςτης συζύγουγιαδιατροφήπουαποτελεί τηβάσηγιατονκαθορισμότης υποχρέωσης γιαδιατροφήκαιτουύψουςτης. Υπό τοπρίσματωνπιόπάνωδιαπιστώσεων η πρωτόδικηαπό- 20 φάσηκρίνεται επισφαλήςκαι ηεπανεκδίκασητηςαίτησης γιαδια τροφή αναπόφευκτη,εκτόςανκριθεί ότιηδιάρκειατουγάμουήταν τόσοβραχείαώστεναδικαιολογείται οαποκλεισμός τουδικαιώμα τος διατροφής,όπωςεισηγήθηκεοεφεσείων. Απ' ότι είμαστεσεθέσηναδιαπιστώσουμε είναιηπρώτηυπόθε- 25 σηπουτοΔευτεροβάθμιο ΟικογενειακόΔικαστήριοκαλείταιναερ μηνεύσειτιςπρόνοιες τουΝ.232/91 σεσχέση μετηνυποχρέωσηγια διατροφή. Θαπροβούμεσε σύντομη ανάλυσητωνσχετικώνδιατά ξεωντηςνομοθεσίας καιστοπλαίσιοαυτόθααπαντήσουμεκαιτο τεθένθέμα. 30 (α) ΟΝ.232/91 (ονόμος)θέτειτηδιατροφήτωνσυζύγωνκαιυπο χρεώσεις σε σχέσημε αυτήσε διαφορετικήβάσηαπόεκείνη που ίσχυεστοΑγγλικόκοινό δίκαιοκαιτύγχανεεφαρμογής στην Κύπροπριντηθέσπιση τουνόμου. ΤοΑγγλικό δίκαιο καθιστούσετηδιατροφήτηςσυζύγουυποχρέωσητουσυζύγου. 35 Βέβαιαηαυστηρότητατουκανόναμετριάστηκεμεσειράαπο φάσεωνπουέτεινανναεξισορροπήσουν τιςεκατέρωθενυπο χρεώσειςτωνσυζύγων. (β) Το Αρθρο 3 τουνόμου καθιστάτηδιατροφήαμοιβαία υπο χρέωσητων συζύγων,αρχή πουσυνάδει μετην ισότητατων 40 384 1 Α.Α.Δ. Μενελάου ν. Μενελάου Πικής, Δ. φύλωνπουκατοχυρώνειτοΑρθρο28τουΣυντάγματος. [Βλ. Κούλλονοοςν.Κονλλονρονκαι'Αλλον{\%9) 1 ΑΛΛ. (Ε)50]. 5 10 15 20 25 30 35 (γ) Το μέτρο της συνεισφοράς είναι "οι δυνάμεις" εκατέρων των συζύγων έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή καιόχι μόνοτουπαρκτόεισόδημα. (Βλ. Απόφαση Εφετείο Κέρκυρας6/1985ως προςτην ερμηνεία των σχετικών δια τάξεων του Ελληνικού Αστικού Κώδικαπουαποτέλεσε το πρότυπογιατην Κυπριακή νομοθεσία). (δ) Τοδικαίωμαγιαδιατροφήμπορεί "νααποκλειστεί ήνα πε ριοριστεί" για "σπουδαίους λόγους" όπως ορίζεται στο Αρθρο6τουνόμου. Σπουδαίοςλόγοςμπορείναστοιχειοθε τηθείαπόταγεγονόταπουπροσδιορίζονται απότο ίδιοάρ θρομεταξύτωνοποίωνκαιημικρήχρονικήδιάρκειατουγάμου. Η ύπαρξηκαιμόνοντων ιδιαίτερωνπεριστατικώνπου καθορίζονται στο άρθρο αυτόδε συνιστά αφεαυτής "σπου δαίολόγο". Η σπουδαιότητατουλόγουκρίνεταιυπότοφως του συνόλουτων περιστατικών τουγάμουπεριλαμβανομέ νωνκαιτωνλόγων διακοπήςτηςσυμβίωσης ήλύσηςτου. Οεφεσείων υπέβαλεότι η βραχείαδιάρκειατουγάμουστοιχει οθετεί σ' αυτή την υπόθεση σπουδαίο λόγο που δικαιολογεί την απαλλαγή του συζύγου από την υποχρέωση που επιβάλλει το Αρθρο3τουνόμου. Δεν συμφωνούμε. Πρώτο,η διάρκειατουγά μου και της συμβίωσης, επεκτεινόμενη σε 20 μήνες, ήταν μεν σύντομηαλλάόχι μικρή. Δεύτερο,ως αποτέλεσμα τουγάμουηεφε σίβλητημετέβαλε τοντρόποζωήςτηςτον οποίον συνάρτησε μετα δεδομένατουέγγαμουβίουοπότανείναιεύλογοη διατροφήτηςνα συναρτηθεί με αυτά. Οι συνθήκες και περιστατικάδιακοπήςτης συμβίωσης αποτελούνάλλοσημαντικόστοιχείο γιατηναποτίμηση των λόγων πουπροβλέπονται απότοΑρθρο 6. Σ' αυτήτην υπό θεσηδιαπιστώνουμε ότι δεν συντρέχουν λόγοι που να δικαιολο γούντηνεπίκλησητουΑρθρου6γιατοναποκλεισμό ήπεριορισμό τουδικαιώματοςτηςεφεσίβλητης βάσειτουΑρθρου 3. Στηνέκτα σηπουηέφεση έχειωςαντικείμενοτοναποκλεισμό τουδικαιώματος διατροφήςβάσειτουΑρθρου 6 αποτυγχάνει. Κατά τα άλλα για τους λόγους που έχουμε αναφέρει ηέφεση επιτρέπεται. Διατάσσεταιη επανεκδίκασητηςαίτησηςγιαδιατρο φή. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαέξοδα. 40 Η έφεσηεπιτρέπεταιχωρίς διαταγή γιαέξοδα. 385