1A.A.A. 14 Ιουνίου, 1993 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στές] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, Κ.Α. Εφεσείοντες, ν. ΓΙΑΝΝΗ ΒΕΗ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.8074) 5 Έφεση— ΕυρήματαπρωτόδικουΔικαστηρίου — Σε υπόθεση τροχαίου ατυχήματος, και οι δύο πλευρές ανάφεραν ότι πεζόςπερπατούσε στο παγκέττο τονδρόμου—ΤοΔικαστήριοβρήκεότι οπεζόςπερπατούσε πάνωστηνάσφαλτο—Το εύρηματουαυτό ήταναυθαίρετο— Διατάχθηκεεπανεκδίκαση. 10 Έξοδα — Αγωγήεναντίονδύο εναγομένων, απορρίφθηκεεναντίον του ενόςδιότικρίθηκεότι δενείχεεκπροστήσεωςευθύνη—Δεν επιδικά σθηκανέξοδαυπέρτου— Είναιθέμα άσκησηςδιακριτικήςευχέρειας τον Δικαστηρίου — Στην προκειμένη περίπτωση, η διακριτική αντή ευχέρεια είχεασκηθείορθά. 15 20 25 Σευπόθεσητροχαίουατυχήματος, όπουοεφεσίβλητος είχεκτυπη θεί απότοαυτοκίνητοπουοδηγούσε οεφεσείων 1, τέθηκε θέμα κατά πόσο οεφεσίβλητος περπατούσεστοπαγκέττοτουδρόμου,ή στοαρι στερό άκρομέρος της ασφάλτου. Στημαρτυρίατους, τόσο ο εφεσίβλητος όσο καιο εφεσείων 1, ανάφερανότι οεφεσίβλητος περπατού σε στο παγκέττο.Τοπρωτόδικο Δικαστήριο βρήκεότι ο εφεσίβλητος περπατούσεστοάκροαριστερό μέροςτηςασφάλτου,δικαιολογώντας το εύρηματου απότην πραγματικήμαρτυρία. Στην ίδια αγωγή,το πρωτόδικοΔικαστήριοαπόρριψετηναγωγήεναντίοντης εφεσείουσας 2,πουήτανσύζυγος του εφεσείοντα 1 και ιδιοκτήτρια τουαυτοκινή τουπουοδηγούσεοεφεσείων 1,διότιέκρινε ότιδενείχε εκ προστήσε ως ευθύνη. Κατ' έφεση, οι εφεσείοντες ισχυρίσθηκαν ότι το εύρημα τουπρωτόδικουΔικαστηρίουότιοεφεσίβλητος περπατούσεστοάκρο αριστερό μέρος τηςασφάλτουήταναυθαίρετο,και επίσης ισχυρίσθηκαν ότι η μη επιδίκαση εξόδων υπέρ της εφεσείουσας 2, μετά την απόρριψητης αγωγής εναντίον της,ήταν λανθασμένη. 391 Ματθαίου κ.ά.ν. Βέη
(1993)Αποφασίσθηκεότι: (α) Εφόσον και οι δύο διάδικοι είχαν αναφέρει στην μαρτυρία τους ότι ο εφεσίβλητος περπατούσε στο παγκέττο αμέσως πριντοατύχημα,τοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίουότι αυτός περπατούσε στο άκρο αριστερό μέρος της ασφάλτου ήταν αυθαίρετο. 5 (β) Η επιδίκασηεξόδωνυπέρσυνεναγόμενου εναντίοντουοποί ουηαγωγήαπορρίπτεταιείναιθέμαάσκησηςδιακριτικής ευ χέρειας του Δικαστηρίου. Στην προκειμένη περίπτωση, το πρωτόδικοΔικαστήριοορθάείχεασκήσει τηνδιακριτικήτου 10 ευχέρειαμετοναμηνεπιδικάσειέξοδαυπέρτης εφεσείουσας 2,λαμβάνονταςυπόψηκαιτογεγονός ότιοιδύο εφεσείοντες είχαν τον ίδιοδικηγόρο. Ηέφεσηεπιτράπηκεχωρίςέξοδα.Δια τάχθηκεεπανεκδίκαση. 15 Υπόθεσηποναναφέρθηκε: Roussou v.Aristodemou
(1989)1C.L.R. 12. Έφεση. Έφεση από τους εναγόμενους κατά της απόφασης του Επαρ χιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρεστής, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 20 17.2.90(Αρ. Αγωγής 10059/88) μετηνοποίακατανεμήθηκε60%ευ θύνηστον εφεσείοντα -εναγόμενο 1 και 40% ευθύνη εναντίον του εφεσίβλητου - ενάγοντα,σχετικά μετροχαίοατύχηματοοποίοεπισυνέβηκε στη Παλλουριώτισσα. Χρ. Κληρίδης, για τους εφεσείοντες. 25 Μ. Παπαπέτρον, για τον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δι καστής Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: Ηέφεση στρέφεται εναντίοντηςαπόφασης ίου 30 ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛευκωσίας, μετηνοποίακατένειμε 60% ευθύνηεναντίον του εφεσείοντα-εναγόμενου 1(στησυνέχεια "εφε- 392 1 Α.Α.Δ. Ματθαίου κ.ά. ν. Βέη Κούρρης, Δ. σείοντα") και 40% ευθύνη εναντίον του εφεσίβλητου ενάγοντα, σχετικά με τροχαίο ατύχηματο οποίο επισυνέβηκε στη Λεωφόρο Κέννετυ, Παλλουριώτισσα. 5 10 15 20 25 30 35 Αρχικά, η έφεσηστρεφόταν και εναντίον των επιδικασθέντων αποζημιώσεων από το πρωτόδικο Δικαστήριο στον εφεσίβλητο, αλλά οδικηγόρος του εφεσείοντα κατάτηδιάρκειατηςακρόασης τηςέφεσης,εγκατέλειψε τολόγο αυτό. Ηεκδοχήτου εφεσείοντα ενώπιον τουπρωτόδικου Δικαστηρί ου,είναιότιστις 1/7/88,οδηγούσετοαυτοκίνητοσαλούν,υπ'αριθμό εγγραφήςRG272,στη Λεωφόρο Κέννετυ, στην Παλλουριώτισ σα,μεκατεύθυνσηπροςτοΣΟΠΑΖ. Απόαπόστασηπερίπου50-60 μέτρων, είδε έναπεζόοοποίος βάδιζεστο παγκέττο,στην αριστε ρήπλευράτουδρόμου,σχετικά μετηνπορείατου. Όταν τονπλη σίασεπερίπουστα 1-2 μέτρακαιη ταχύτητατουήτανπερίπου1520μ,α.ώ.,οπεζόςκινήθηκεδεξιάπάνωστηνάσφαλτο. Έστριψεδε ξιάστηνπροσπάθειατουνατοναποφύγει,ναμηντονκτυπήσειμε τομπροστινό μέρος τουαυτοκινήτου,πράγματοοποίοπέτυχε. Ο πεζός,όμως, συγκρούστηκε μετοκαθρεφτάκιπουβρίσκεται στην αριστερή μπροστινή πόρτα,με επακόλουθο ναπέσει στο έδαφος. Τοπλάτοςτηςασφάλτουείναι 19πόδιακαι6ίντσεςκαιοεφεσείονταςεξήγησεότιοδηγούσεστηναριστερήπλευράτουδρόμου,για τί από τηναπέναντικατεύθυνση έρχονταναυτοκίνητα. Η εκδοχήτουεφεσίβλητου είναι ότι στις 5περίπουτοαπόγευ μα,βάδιζεπάνωστο αριστερόπαγκέττοστην άκρατηςασφάλτου, αλλά στην αντεξέταση,όταν ρωτήθηκε να προσδιορίσει επ' ακρι βώςτηνπορείατου, καισυγκεκριμένα κατάπόσοτο ένατουπόδι ήτανστοπαγκέττοκαιτοάλλοστηνάσφαλτο,απάντησετελικάότι και ταδύοτουπόδιαβρίσκοντανστο παγκέττοκαιότι βάδιζε πά νωστοπαγκέττο,μεκατεύθυνσηπροςτοΣΟΠΑΖ,όταντοαυτοκίνητοτουεφεσείοντατονκτύπησεπάνωστοαριστερόπόδικαιέπε σε στοδρόμο. Ο εφεσείονταςυπέδειξεστοΛοχίατηςΑστυνομίας, Μ.Ε. 1,που εξέτασετοατύχημα,τοσημείοσυγκρούσεως τοοποίοείναιδύοπό δια απότην αριστερή άκρητης ασφάλτου,μεκατεύθυνσητηνπορείατουαυτοκινήτουτουεφεσείοντα. Μετοσημείο συγκρούσεως συμφώνησε καιοεφεσίβλητος, όταντουυποδείχτηκε από το Μ.Ε. 1τοσχέδιο τηςσκηνήςτουατυχήματος,όταντονεπισκέφθηκε στο Νοσοκομείοτην ίδιαημέρα. Τοαριστερόπαγκέττοπουείναιχρη σιμοποιήσιμο, έχειπλάτος2πόδιακαι6 ίντσες. 393 Κούρρης, Δ. Ματθαίουκ.ά. ν. Βέη
(1993)Ο πρωτόδικος Δικαστής, στην απόφασητου αναφορικάμετην εκδοχήτου εφεσίβλητου, είπεταεξής: "Απορρίπτω την εκδοχή του ενάγοντα ότι κατάτη στιγμήτης σύγκρουσης ευρίσκετο εντός του παγκέττου. Θα πρέπει βεβαίως εδώνασημειωθεί ότιοενάγονταςανάφερεότιβάδιζεεντόςτουπα- 5 γκέττουαλλ' επανέλαβεότιήτανστηνάκρη τηςασφάλτου,πράγμα το οποίοδείχνει ότι δενήτανπράγματιεντός τουπαγκέττου,αλλά ήταν εις το ακρότατοσημείοτηςασφάλτου." Ο πρωτόδικος Δικαστής, επίσης, απέρριψε τον ισχυρισμό του εφεσείοντα ότι οεφεσίβλητος προσπάθησεναεισέλθειστηνάσφαλ- 10 το,ότανο ίδιος βρισκόταν σεμικρήαπόστασηαπό αυτόνκαιστην απόφασητου είπε ταεξής: "Δέχομαι επομένως σαν γεγονός ότι το αυτοκίνητο του εναγο μένου συγκρούστηκε με τον ενάγοντα ενώ ο ενάγοντας βάδιζε ευθεία εις τηνάκρηαριστερήπλευράτηςασφάλτουσε απόστα- 15 ση 1-2 πόδιααπότηνάσφαλτο. Τογεγονός ότι αυτήήτανη θέ σητου πεζούαμέσως πριν το δυστύχημα φαίνεταικαι από κά ποιοτμήματης μαρτυρίαςτουεναγομένου. Ανάφερε ότιγιανα αποφύγειτονπεζόοδήγησετοαυτοκίνητοτουδεξιότερακαιότι αμέσωςπριντη σύγκρουση τοόχηματουαπείχε2πόδιααπότην 20 αριστερή άκρητης ασφάλτου. Εάν πράγματι είχε οδηγήσει το αυτοκίνητο του δεξιότερα θα έπρεπε ή να αποφύγει τη σύ γκρουση εντελώςή ναείχεγίνειη σύγκρουση σεσημείοτουδρό μουπέραντων2ποδιώναπό τηναριστερήάκρη τηςασφάλτου. Όμωςδέχεται και ο ίδιος όπως αναφέρθηκε,ότι το σημείοσύ- 25 γκρουσης ήταν2πόδιααπότην αριστερή άκρη τηςασφάλτου. Ο εναγόμενος απότυχενααντιληφθεί έγκαιρατηνπαρουσίατου πεζούστο δρόμο,ή καιαντοναντιλήφθηκε πέρασεπολύκοντά απότοσημείοόπουβάδιζεοπεζόςκαιτονάγγιξε μετοαριστε ρό πλαϊνό καθρεφτάκι. Είναι γεγονός ότι ο ενάγοντας ανάφε- 30 ρεστο Δικαστήριο καιείναι καιη ιατρικήμαρτυρίαότι δέχθηκε τοκτύπημαψηλά εις τοναριστερό μηρό ενώθαανέμενεκάποι ος ότι μετον τρόποπουεκινούντο τοαυτοκίνητοτου εναγομέ νουκαιοπεζός,τοκτύπημαθαέπρεπεναήτανστηδεξιάπλευ ράτουενάγοντα. Όμωςδενθαμπορούσε κάποιοςμεασφάλεια 35 ναπειτοντρόπο μετονοποίοτοσώματουενάγοντα μετατοπί στηκε αμέσως μετάτηνπρώτηεπαφήτουμετο αυτοκίνητο του εναγομένου. Επομένως δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχό μενοότιυπήρξε επαφή μεταξύτουαυτοκινήτουκαιτουαριστε ρού μηρούτου ενάγοντα.". 40 394 1 Α.Α.Δ. 5 Ματθαίου κ.ά.ν. Βέη Κούρρης, Δ. Ο πρωτόδικος Δικαστής αφού έλαβε υπόψη του τις αρχές οι οποίες διέπουν το θέμα του καταμερισμού της ευθύνης, κατέληξε στην απόφασηότι 60%τηςευθύνηςγιατοδυστύχημαφέρει οεφεσείοντας και40% της ευθύνης ο εφεσίβλητος. Ο πρωτόδικος Δικαστής κατέληξε σε αυτήτην απόφασηαφούέλαβε υπόψητου το γεγονός ιδιαίτεραότι ο εφεσείοντας ήτανσεκαλύτερηθέσηναδει τονεφεσίβλητοκαιμεμικρήπροσπάθειανατοναποφύγειπριντον πλησιάσει. Οιλόγοι εφέσεως πουπροβάλλει οεφεσείοντας,είναι οι εξής: 10 15 20
(1)Τα ευρήματακαι/ή συμπεράσματατουΔικαστηρίου σεσχέ σημετοπώςέγινετοατύχημακαιτηνευθύνη,είναιλανθα σμένακαι/ήσυγκρούονται μετηδοθείσαμαρτυρίακαι/ή εί ναι αντιφατικάμετη δοθείσα μαρτυρία.
(2)Τα ευρήματακαι/ήσυμπεράσματα του Δικαστηρίου ότι ο εναγόμενος είναιένοχοςαμέλειαςείναιλανθασμένακαιδεν ανταποκρίνονταιστηνπραγματικήμαρτυρίακαθώςεπίσης καιτη δοθείσα μαρτυρία.
(3)Οκαταμερισμόςτηςευθύνης60%σεβάροςτουεναγομένου και40%σεβάροςτουενάγονταδενείναιορθόςυπότιςπεριστάσεις.
(4)Η απόφασητουΔικαστηρίουνααπορρίψειτηναγωγή ενα ντίον της εναγόμενης 2 χωρίς έξοδα δεν είναιδικαιολογη μένηστοθέματωνεξόδων εφόσονδενσυντρέχει λόγοςγια τίναμηνκαταβληθούνταέξοδαστην εναγόμενη2. 25 30 35 Οδικηγόροςτουεφεσείοντα εισηγήθηκε ότιτοεύρηματουπρω τόδικου Δικαστή ότι ο εφεσίβλητος βάδιζεστην άκρητηςασφάλ του,είναιαυθαίρετοκαιότιδεν μπορούσε νααπορρίψειτηνεκδο χήτουότιβάδιζεπάνωστοπαγκέττο. Ο δικηγόρος τουεφεσίβλητου εισηγήθηκε ότι οπρωτόδικοςΔικαστήςμπορούσενααπορρίψειτηνεκδοχήτουεφεσίβλητουότιβά διζεπάνωστοπαγκέττο. Δεν μπορούμενασυμφωνήσουμε μετηνεισήγηση τουδικηγόρου του εφεσίβλητου. Ο εφεσίβλητος στην αντεξέταση του,ξεκαθάρισε ότιβάδιζεπάνωστο παγκέττοτηστιγμή τηςσύγκρουσης καιτοεύρήμα του Δικαστηρίου ότι ο εφεσίβλητος βάδιζε στην άκρη της ασφάλτου,είναι αυθαίρετο καιδενυποστηρίζεται από τη μαρτυρία 395 Κούρρης, Δ. Ματθαίουχ.ά.ν. Βέη
(1993)(ΒλέπεMeletiosRoussouv.ChristosAristodemou
(1989)1 C.L.R. 12,στησελίδα 15). Στηνπροκειμένηπερίπτωση,καταλήξαμεστοσυμπέρασμαότιη έφεσηπρέπειναεπιτύχεικαιηυπόθεσηναεπανεκδικαστείαπόάλ λο Δικαστή. Στηνπαρούσαπερίπτωση,αυτότο Εφετείοδεν μπο- 5 ρεί ναυπεισέλθει σε πρωτογενήγεγονότα καινααποφασίσειπερί τηςαξιοπιστίαςτωνμαρτύρων. Ούτε μπορείναεξάξειταδικάτου συμπεράσματα απόαναντίλεκταπρωτογενή γεγονότα,καθότιδεν υπάρχουντέτοιαστην προκειμένηπερίπτωση. ΟτελευταίοςλόγοςεφέσεωςείναιότιτοπρωτόδικοΔικαστήριο 10 εσφαλμένα δεν έδωσεέξοδαυπέρτηςεναγόμενης 2όταναπέρριψε την αγωγή εναντίον της,καθότι ο εφεσίβλητος δεν απέδειξε ότι η πρώηνεναγόμενη2,ηοποίαείναισύζυγος τουεφεσείοντα,ευθύνε ται εκ προστήσεως. Τοερώτημαπουπρέπεινααπαντηθεί,είναικατάπόσοτοπρω- 15 τόδικοΔικαστήριο άσκησε εσφαλμένα τηδιακριτικήτου ευχέρεια, σχετικά μετηδιαταγή τουνα μην επιδικάσει έξοδαυπέρτης πρώ ηνεναγομένης 2. ΈχουμετηγνώμηότιορθάτοπρωτόδικοΔικαστήριο άσκησετη διακριτικήτου ευχέρεια,καθότιηπρώην εναγόμενη 2 είναι σύζυ- 20 γος του εφεσείοντα, είχαν κοινή υπεράσπισηκαι τον ίδιο συνήγο ρο. Ως εκ τούτου, ο λόγος αυτός της εφέσεως, αποτυγχάνεικαι απορρίπτεται. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η έφεση επιτυγχάνει και η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου παραμερίζεται. Διατάσ- 25 σουμεεπανεκδίκασητηςυπόθεσης απόάλλοΔικαστή,όσοναφορά την ευθύνη μόνο,καθότιηέφεσηαναφορικάμετοποσό των απο ζημιώσεων εγκαταλείφθηκεαπό τον εφεσείοντα. Επειδήοεφεσείονταςπέτυχεσεορισμένους λόγουςτης εφέσεως τουκαισεάλλουςόχι,δενκάνουμεοποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. 30 Η έφεσηεπιτρέπεται χωρίς έξοδα Διατάσσεταιεπανεκδίκασηωςπρος τηνευθύνη. 396