clr/1993/1993_1_429.pdf

(1993)προσάχθηκεοποιαδήποτεμαρτυρίαπουνααποδείκνυετογεγονόςτης εχθρικής κατοχής του προσώπου απότο οποίο,κατάτον ισχυρισμό του,οεφεσείωνείχεαγοράσειτοεπίδικοκτήματο 1943,ούτε προστέ­ θηκανως διάδικοιοι διάδοχοιτου Μουσταφά Εφέντη ΖαίμΑγά. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφούαξιολόγησετην μαρτυρία,έκρινεαυτή 5 του εφεσείοντα ως αναξιόπιστη, αλλά επιπλέον αποφάνθηκε ότι, η απουσία μαρτυρίας γιατην εχθρική κατοχήτου Ντερβίς Χασάν Αγά πριναπότο 1943,ήτανκαθοριστικήςσημασίας,καισήμαινεότιηαγω­ γήδεν μπορούσε να επιτύχει. Κατ' έφεση, ο εφεσείων προσέβαλε τα ευρήματατουΔικαστηρίου σχετικά μετηνμαρτυρία. 10 Αποφασίσθηκεότι: (α) Σε περιπτώσεις αγωγής για αναγνώριση δικαιώματος ιδιο­ κτησίαςδυνάμειεχθρικήςκατοχής,πρέπεινααποδεικνύεταιη συμπλήρωσητηςπεριόδουεχθρικήςκατοχήςπριναπότηνθέ­ σπιση του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή 15 καιΕκτίμηση)Νόμου,Κεφ.224,το 1946. Στηνπροκειμένηπε­ ρίπτωση, το επίδικο κτήμα ανήκεστην κατηγορία arazi mine για την οποία χρειαζόταν περίοδος εχθρικής κατοχής δέκα χρόνων. Ενόψει της απουσίας μαρτυρίας για την περίοδο πριν απότο 1943,ηαξίωση του εφεσείοντα δεν μπορούσε να 20 επιτύχει. (β) Σεαγωγές γιααναγνώρισηδικαιώματοςιδιοκτησίας δυνάμει εχθρικής κατοχήςείναι απαραίτητονασυνενώνονται ως διά­ δικοιόλαταπρόσωπαεναντίοντωνοποίωνασκήθηκεηισχυ­ ριζόμενη εχθρική κατοχή, για να τους δοθεί η ευκαιρία να 25 ακουστούν απότοΔικαστήριοκαιναπαρουσιάσουντηνυπό­ θεσητους. Στηνπροκειμένη περίπτωση,ηαπουσία απότην διαδικασίατων διαδόχωντου Μουσταφά Εφέντη Ζαίμ Αγά, στο όνομα τουοποίουήτανκαταχωρημένοτοεπίδικοκτήμα, σήμαινε ότι ηαγωγήήτανκαταδικασμένησεαποτυχίακαιγι' 30 αυτότο λόγο. Η έφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Φιλίππου ν.Στυλιανού

(1992)1 AAA. 448· Χ'Άαυίδ ν.Χ"Δαυίδ

(1992)1 AAA. 1176Hadjipetrou v.Petsoloukas

(1985)1 C.L.R.

1. 430 35 1 Α.Α.Δ. Τιτσινί&ηςv. Ptatax Έφεση. 5 Έφεσηαπότον ενάγοντακατάτης απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Ερωτοκρίτου, Ε.Δ.) πουδόθηκεστις9/11/89 (Αρ.Αγωγής 1380/84)μετηνοποίααπορρίφθηκεηαγωγήτουεφεσείονταγιααναγνώρισητης ιδιοκτησίαςτουκαιτιτλοποίησης του μεγαλύτερου μέρους (6/7) τεμαχίουγης έκτασης ενόςπορσταθίου, στοχωριόΠροδρόμι. Ε. ΚορακίδηςκαιΑρ. Κορακίδου(Δ/νίς),γιατον Εφεσείοντα. Γ.Παπαδόπουλος, γιατην εφεσίβλητη. 10 Cur. adv. wit. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσει ο Δι­ καστής Γ. Μ. Πικής. 15 20 25 30 ΠΙΚΗΣ, Δ. : Ηέφεσηστρέφεται εναντίον της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγήτουεφεσείονταγιααναγνώρισητηςιδιοκτησίαςτουκαιτιτλοποίησης του μεγαλύτερου μέρους (6/7) τεμαχίου γης έκτασης ενός πορσταθίου,στο χωριό Προδρόμι κοντά στην ΠόληΧρυσοχούς,λόγωεχθρικήςκατοχήςκαιπαρεπόμενωνθεραπειώνγιατην παρεμπόδιση της εφεσίβλητης να επεμβαίνει στο κτήμα του. Παράλληλα προσβάλλεται ηαπόφασητουΔικαστηρίου μετηνοποία έγινε δεκτή ηανιαπαίτησητης εφεσίβλητης ότι είναι ιδιοκτήτρια του 1/7 εξ αδιανέμητου ολοκλήρου του τεμαχίου 6 και εκδόθηκε απαγορευτικόδιάταγμαμε το οποίο απαγορεύεταιστον εφεσείο­ νταναεπεμβαίνει σ'αυτό. Η εξέταση τηςέφεσης θακαταστείευχερέστερη ανπρώταπαρα­ τεθούντααδιαμφισβήτηταγεγονότασυναφήπροςτηνεγγραφήκαι ιδιοκτησίατουκτήματος. Το επίμαχο κτήμα είναι εγγεγραμμένο στο κτηματολογικό μη­ τρώο ως Τεμάχιο 6, Φύλλο/Σχέδιο 26/59, στο χωριό Προδρόμι, έκτασης ενόςπροσταθίου:(Α) 35 Ηεγγραφήτου κτήματος έγινεστο πλαίσιο της χωρομετρίαςτου
2. Τοκτήμακαταχωρήθηκεχωρίς νατιτλοποιηθεί στο όνομα του Μουσταφά Εφέντη Ζαΐμ Αγά. Προφανώςηκαταχώρησηέγινεγιασκοπούς φορολογίας ακίνητηςιδιοκτησίας. 431 Πικής, Δ. Τιτσινίδης ν. Ρεσιάτ

(1993)(Β) Στις 15/12/29 τιτλοποιήθηκε το 1/7 τουκτήματος εξαδια­ νέμητου στον Αχμέτ Μουσταφάκαισε συνάρτηση με αυ­ τή την εγγραφή περιορίστηκε η καταχώρηση στο όνομα του Μουσταφά Εφέντη Ζαϊμ Αγά στα 6/7 του κτήματος (εξ αδιανέμητου). Η μεταβίβαση στον Αχμέτ Μουσταφά 5 έγινεαπότηΠεμπέ Κατίν Χασάν Αγά που φερόταν στα κτηματολογικά κατάστιχα (Εγγραφή 155) ως ιδιοκτήτρια τεμαχίουγηςστην περιοχή βάσει εγγραφήςπριντηχωρομετρία. (Γ) Στις 18/3/48τομερίδιοτουΑχμέτ ΜουσταφάστοΤεμάχιο 10 6 (1/7 εξ αδιανέμητου) περιήλθε στην ιδιοκτησία του ΜουαμερΌμπασιηοοποίος το αγόρασεσεδημοπρασία. (Δ) Στις30/12/59 τομερίδιο του ΜουαμίρΌμπασιηπεριήλθε στην ιδιοκτησίατουΦαχρίμΜεντές Κκαγιά. (Ε) Το 1975 ο Φαχρίμ Μ. Κκαγιά μετεβίβασε το μερίδιο του 15 (1/7),διάδωρεάςστη Μούνιβερ Ρεσιατ,την εφεσίβλητη. (ΣΤ') Τα6/7 τουκτήματοςπαρέμεινανκαταχωρημέναστακτη­ ματολογικά βιβλία απότο 1929 στο όνομα του Μουστα­ φά Εφέντη Ζαΐμ Αγά. Με την αγωγή ο εφεσείων αξίωσε να αναγνωριστεί ως ο ίδιο- 20 κτήτης του μέρους του Τεμαχίου 6 (στο σχετικό χάρτη είναι χρω­ ματισμένο με κόκκινο) που αντιστοιχεί με τα 6/7, λόγω εχθρικής κατοχήςκαι την έκδοση διαταγήςμετηνοποίαναπαρεμποδίζεται ηεφεσίβλητη ναεπεμβαίνει στο κτήμακαιστησυγκομιδή τουκαρ­ πούτων δένδρων πουβρίσκονται σ' αυτό. Ταγεγονότα πουστοι- 25 χειοθετούν την απαίτησητου,όπως εκτίθενται στην έκθεσηαπαι­ τήσεως, είναι(α) Περί το 1924 το τεμάχιο 6διαμοιράστηκε μεταξύ τωνπρο­ κατόχων των διαδίκωνσεδύοτεμάχια ίσαμετα6/7 καιτο 1/7 του κτήματος, αντίστοιχα και έκτοτε κατέχονται από 30 τους διαδόχους ιδιοκτήτες ως ξεχωριστά τεμάχια. (β) Ο εφεσείων αγόρασε το τεμάχιο που αντιστοιχεί με τα 6/7 του τεμαχίου 6και ταόμορα τεμάχια4 και5,το 1943 από κάποιο Μερβίς Χασάν Αγά και έκτοτε κατέχει και καλιεργεί και τατρίακτήματα. Τατεμάχια4 και5 μεταβιβαστή- 35 καν απότον πωλητή το 1954, όχι όμως τοκατ' ισχυρισμό μερίδιο τουπωλητή στοτεμάχιο

1. 432 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τιτσινίδηςν. Ρεσιάτ Πικής, Δ. (γ) Από τοχρόνοτουδιαμοιρασμούκαιτηςδιαίρεσηςτουκτή­ ματοςτο 1924,τομέροςτουτεμαχίου6τοοποίοδιεκδικεί ο εφεσείων, κατεχόταν από τον πωλητή (Χασάν Αγά) και έκτοτεαπότον ίδιο. Σταγεγονότα αυτάεδράζεταιη απαίτησήτουγια τιτλοποίηση τουκτήματοςλόγωεχθρικής κα­ τοχήςκαιτοναποκλεισμότηςεφεσίβλητηςαπότομέροςτου τεμαχίου6τοοποίοκατέστηιδιοκτησίατου. Μετάτηναξιολόγησητηςμαρτυρίαςτωνδιαδίκωνκαιτωνμαρ­ τύρων του ενάγοντα,περιλαμβανομένου και του κτηματολογικού υπαλλήλου,τοπρωτόδικοδικαστήριο έκρινετημαρτυρίατουεφε­ σείοντακαιτων μαρτύρωντουωςπροςταουσιώδηγεγονότα, ανα­ ξιόπιστη. Αντίθετα,η εφεσίβλητη έγινεπιστευτή. Τα ευρήματατου δικαστηρίουωςπροςταουσιώδηγεγονόταείναι:(ι) Τατεμάχια4και5 αγοράστηκαναπότον εφεσείοντα μεταξύτου 1948 και 1950καιμεταβιβάστηκαντο
2. (ιι) Οεφεσείωνάρχισενακαλιεργείτοδιαφιλονικούμενομέρος τουτεμαχίου6περίτοτέλοςτου 1963ή αρχέςτου 1964 με­ τάτιςδιακοινοτικέςταραχές,εύρηματοοποίοκαταρρίπτει κάθεπιθανήαπαίτησητουεφεσείοντα έναντι τηςεφεσίβλητηςγιατηδιεκδίκηση τουκτήματος μεέρεισματην εχθρική κατοχή. Ο εφεσείωνπροσβάλλει ταευρήματατουδικαστηρίουτα οποία αμφισβητούνται ως αντικείμεναπροςτημαρτυρία. Ουσιαστικά,ο εφεσείων αμφισβητεί τα ευρήματα αξιοπιστίας του δικαστηρίου. Αντίθετα,η εφεσίβλητηυποστηρίζει τηνπρωτόδικηαπόφασησ' όλη την έκτασητης. Κατάτην εισήγησητουδικηγόρου της,τίποτεδεν έχειπροκύψει πουναδικαιολογεί τηδιασάλευσηοποιουδήποτεμέ­ ρουςτης. Στηναπόφασηυποδεικνύεται ότι ανεξάρτητααπότα ευρήματα του δικαστηρίου,ηαπαίτησητου εφεσείοντα είναικαταδικασμένη σε αποτυχίαγιατους εξής λόγους· Δεν προσάχθηκεοποιαδήποτε μαρτυρίαηοποίαναθεμελιώνεικατοχήτουεπίδικουκτήματοςαπό τοΝτερβίςΧασάνΑγάπριντηνισχυριζόμενηπώλησητουστονεφε­ σείοντα. Έτσικαιδεκτόναγινότανότιτοκτήμαείχεαγοραστείτο 1943, δεν υπήρχε οποιαδήποτε μαρτυρία που να αποδεικνύει είτε ότι οπωλητήςκατέστηιδιοκτήτηςτουκτήματοςλόγωεχθρικήςκα­ τοχής,είτεότι τοκατείχεγιατόσοχρόνο που,έστω προστιθέμενος με την ισχυριζόμενηκατοχήτουκτήματος απότον εφεσείοντα με­ ταξύ 1943 καιτηςθέσπισης τουπερί ΑκινήτουΙδιοκτησίας (Κατοχή,ΕγγραφήκαιΕκτίμηση)Νόμου- ΚΕΦ.224 το 1946,θασυμπλη433 Πικής, Α. Τιτσινίδης ν. Ρεσιάτ

(1993)ρωνόταν η προβλεπόμενη από τον τότε ισχύοντα νόμο περίοδος κατοχήςγιακτήματατηςκατηγορίας"arazimine". Όπωςορθάση­ μειώνεται στηναπόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρίου,ανη εχθρι­ κή κατοχήδεν είχεσυμπληρωθεί μέχρι τηθέσπιση του ΚΕΦ.224,η θεμελίωσητης μετάτηνημερομηνία εκείνηεναντίον της εφεσίβλη- 5 της,ήταννομικάανέφικτηενόψειτωνδιατάξεωντουΑρθρου 9του ΚΕΦ.224. Οι διαπιστώσεις τουδικαστηρίου είναι ορθές. Ελλείπειμαρτυ­ ρίαηοποίανααποδεικνύει (α)τον ισχυριζόμενο διαμοιρασμότου _κτήματοςτο,1924 και(β) τηναπόκτησητης ιδιοκτησίας τουκτήμα- _10 τος απότο Ντερβίς Χασάν Αγά σεοποιοδήποτε χρόνο. Δενκατα­ τέθηκε οποιαδήποτε παραδεκτή μαρτυρία η οποία να συνδέει το Ντερβίς Χασάν Αγά μετοτεμάχιο 6,άλλη απόεκείνη του εφεσείο­ νταπουκατέθεσε ότιτοεπίμαχομέροςτουτεμαχίου6φαινόταννα καλιεργείται ως ενιαίο τεμάχιο μετατεμάχια4και5κατά το χρό- 15 νοτηςκατ' ισχυρισμόν αγοράςτου. Η μεταβίβασηκτήματοςδεσυ­ νεπάγεται ο,τιδήποτε άλλο από τη μεταβίβαση του κτήματος που καλύπτει οτίτλος όπωςυποδεικνύεται στη Φιλίππουν.Στυλιανού

(1992)1 Α.Α.Δ. 448]. Οιδιαπιστώσεις αυτέςκαθιστούν την αγωγή του εφεσείοντα απορριπτέα,ανεξάρτητααπότα ευρήματατου δι- 20 καστηρίου. Αλλοθέματοοποίοθίγεταιστηνπρωτόδικηαπόφαση χωρίςνα διερευνώνται οι προεκτάσεις του,είναι η απουσίααπότη διαδικα­ σίατουπροσώπου έναντι τουοποίουκατ' ισχυρισμό του εφεσείο­ νταασκήθηκε εχθρικήκατοχή αναφορικάμετα6/7τουτεμαχίου

1. 25 Μετηναγωγήδενεπιδιωκότανμόνοη έκδοσηδιατάγματοςγιατην παρεμπόδισηεισόδου τηςεφεσίβλητης στοκτήμααλλάκαιδιαταγή γιατην έκδοσητίτλου επ'ονόματι τουεφεσείοντα. Διαταγή αυτής της φύσης θαμπορούσε ναεκδοθεί μόνο στο πλαίσιο αγωγήςενα­ ντίον όλωντωνπροσώπωνκατάτωνοποίωνασκήθηκεεχθρικήκα- 30 τοχή, δηλαδή τόσο τηςεφεσίβλητης τηςοποίαςηιδιοκτησίαπεριο­ ριζόταν στο 1/7, όσο καιτου ιδιοκτήτη των 6/
2. Είναιγεγονός ότι στην υπόθεση ΜιχαήλΧ" Αανίδ ν.Χ'Άανίδ και Άλλης

(1992)1 Α.Α.Δ.1176], αφήνεταιη εντύπωση ότιησυνένωσηως εναγομένου του προσώπου που κατάνόμο φαίνεται ναπαραγράφηκαν ταδι- 35 καιώματάτουσύμφωνα μετις έγγραφεςπροτάσεις,δενείναι απα­ ραίτητη. Οι παρατηρήσειςτουδικαστηρίου δεν ήταν απαραίτητες για τηλύσητης διαφοράςσ' εκείνη την υπόθεση, όπουαγωγήκαι ανταπαίτησηγιατηναπόκτηση ιδιοκτησίαςλόγωεχθρικήςκατοχής απορρίφθηκανως ανυπόστατες. Ήτανπαραδεκτόότι οπροηγού- 40 μένος ιδιοκτήτης είχεπωλήσει τοκτήμακαιαποξενωθεί από κάθε δικαίωμα ιδιοκτησίας. Οισχετικές παρατηρήσειςτου δικαστηρίου είναιαλληλένδετες μετηδιαπίστωσηότιησυνένωσηπροσώπουως 434 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Τιτσινίδης ν. Ρεσιάτ Πικής, Δ. διαδίκου συναρτάται με ταεπίδικαθέματαόπως αυτά προσδιορί­ ζονταιστιςέγγραφεςπροτάσεις. ΗαπόφασηεξάλλουστηHadjiPetrou v.Petsoloukas

(1985)1 C.L.R. 83, δεναμβλύνει τηνυποχρέωσηγια συνένωσηστην αγωγήπαντόςπροσώπου εναντίον τουοποίουεπιδιώκεται αναγνώριση ιδιοκτησίας λόγω εχθρικής κατοχής. Ηση­ μασίατηςυπόθεσης εκείνηςέγκειται στιςσυνέπειες της καταχώρη­ σης κτήματος στο όνομα προσώπου για σκοπούς φορολογίας και ότι αυτήδεσυνιστά τεκμήριο ιδιοκτησίας. Οορισμόςτουόρου"εχθρικήκατοχή"στο ΚΕΦ. 224,δεναφήνει αμφιβολίαότιαυτή ασκείταιεναντίονπροσώπουτοοποίο δικαιού­ ται στην κατοχήτουκτήματος. Οι κανόνες της φυσικής δικαιοσύ­ νης επιβάλλουν την παροχή ευκαιρίας ν' ακουστεί κάθε πρόσωπο του οποίου τα δικαιώματαπροσβάλλονται ή είναι ενδεχόμενονα επηρεαστούν απόδικαστικήαπόφαση. Η παρουσίατουπροσώπου ήπροσώπων εναντίον των οποίων ασκήθηκε ηεχθρική κατοχήτό­ σογιατο 1/7 όσο καιγιατα6/7,ήταναπαραίτητηπροϋπόθεσηγια τηντιτλοποίηση τουκτήματος στο όνομα του εφεσείοντα. Επομέ­ νως ηαγωγήτου εφεσείοντα ήτανεκ προοιμίου καταδικασμένησε αποτυχία. Τέλος, δεδιαπιστώνουμε κανέναλόγοπουνακαθιστάτα ευρή­ ματατουδικαστηρίου τρωτά. Η μαρτυρίασυνοψίζεται περιεκτικά και αναλύεται διεξοδικά στο πλαίσιο των επίδικων θεμάτων. Αλλωστεταπλαίσιαγιαπαρέμβασημεταευρήματααξιοπιστίας, εί­ ναιπολύπεριορισμένα. Δικαιολογείται επέμβασημόνοόπουτα ευρήματακρίνονται εξ αντικειμένου ακροσφαλή. Αυτό όχι μόνο δε διαπιστώνεται σ' αυτή τηνυπόθεσηαλλά, αντίθετα,η απόφαση του πρωτόδικουδικαστηρίουκρίνεταικαλάτεκμηριωμένησ' όλατηςτα σημεία. Ηέφεση απορρίπτεταιμεέξοδα. 30 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 435