1 ΑΛΑ. 5 Αυγούστου, 1993 , [ΠΙΚΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤ1ΝΙΔΗΣ,Λ/οτές] ΑΡΙΣΤΌΔΗΜΟς ΛΟΥΚΑ, Εφεσείων, ν. ΣΑΒΒΑ ΚΟΥΡΤΗ ΚΑΙΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8049) 5 10 15 20 25 Αμέλεια — Τροχαίο ατύχημα— Συντρέχουσα αμέλεια— Καταμερισμός ευθύνης— Σύγκρουσητριώναυτοκινήτωνοδηγούμενωνπροςτηνίδια κατεύθυνσητοέναπίσωαπό τοάλλο—Εύρημα ότιοισυγκρούσειςέγι νανταυτόχροναήχρονικάτόσοκοντάώστενααποτελούναδιαχώριστο συμβάν — Καταμερισμός ευθύνηςπερίπου εξίσου— Κρίθηκε ορθός από το Εφετείο. Κατάχρησηδιαδικασίας—ΑρχήστηνHunterv. ChiefConstableof West Midlands[1981]3All E.R. 727ότι ηέγερσηπολιτική;αγωγήςπουστο χεύει έμμεσασεπροσβολή τηςετυμηγορίαςποινικούΔικαστηρίου και τωνευρημάτωνπου τηνστοιχειοθετούναποτελείκατάχρηση τηςδικαι οδοσίας τουΔικαστηρίου— Δεν εφαρμόσθηκε στηνπροκειμένηπερί πτωσηδιότιδενυπήρχεουσιώδηςαντίφασημεταξύτωνευρημάτωντου πολιτικούκαιτουποινικούΔικαστηρίου. Μεταξύτωνοχημάτωντωνδιαδίκων,πουοδηγούνταντοέναπίσω απότοάλλοπροςτηνίδιακατεύθυνση,επήλθεσύγκρουση. Τοαυτοκί νητοτουεφεσείοντα κτύπησετοπίσω μέρος τουαυτοκινήτουτουεφε σίβλητου 1,τοοποίοκτύπησε τοπίσω μέρος τουφορτηγούτου εφεσί βλητου2. Μεσυμφωνημένητηζημιάτουκάθεοχήματοςτοπρωτόδικο Δικαστήριο είχενααποφασίσει τοθέματης ευθύνης καιτουτυχόνκαταμερισμού της. Αφού άκουσε τιςαλληλοσυγκρουόμενες εκδοχέςτων τριών οδηγών,βρήκεότι οισυγκρούσεις είχανλάβειχώραταυτόχρονα ήσετέτοιαχρονική αλληλουχία ώστενασυνιστούν αδιαχώριστο συμ βάν. ΜεβάσηαυτότοεύρηματοπρωτόδικοΔικαστήριοβρήκεότιόλοι οι οδηγοίήσανυπεύθυνοι γιατοατύχημακαικατένειμε την ενθύνησε 35%για τον εφεσείοντα καιτονεφεσίβλητο 1 και 30% για τον εφεσί βλητο2. Κατ'έφεση,οεφεσείων ισχυρίσθηκε ότι τα ευρήματατουΔι καστηρίου ήσαν λανθασμένα ενόψειτης ενώπιον τουμαρτυρίας και 601 Λουκά ν. Κούρτηκ.ά.
(1993)επιπλέον ισχυρίσθηκε ότι στην υπόθεση τύγχανε εφαρμογής ηαρχή στην Hunter v.ChiefConstable of WestMidlands[1981]3All E.R. 727, ότιη έγερσηπολιτικής αγωγήςπουστοχεύειέμμ£σασεπροσβολή (collateralattack)τηςετυμηγορίαςποινικούΔικαστηρίουκαιτωνευρη μάτωνπουτηνστοιχειοθετούν, αποτελεί κατάχρησητηςδικαιοδοσίας τουΔικαστηρίου. 5 Αποφασίσθηκεότι: (α) Εφόσονηπολιτικήαγωγήδενείχεσαναντικείμενο τηναμφισβήτη σητηςετυμηγορίας τουποινικούΔικαστηρίου ούτεδιαπιστωνόταν οποιαδήποτεουσιώδης αντίθεσημεταξύτωνευρημάτωντουποινι- 10 κού και πολιτικού Δικαστηρίου, η αρχή στην Hunter v. Chief Constableof West Midlands [1981] 3All E.R.727δεν τύγχανε εφαρμογής. (β) Τόσοηαξιολόγησητηςμαρτυρίας,όσοκαιηκαθοδήγησηαπό το πρωτόδικοΔικαστήριο ήσανορθάκαιδενπαρεχότανοποιοδήποτε 15 πεδίο επέμβασης απότο Εφετείο. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Hunterv.ChiefConstableof WestMidlandsandAnother[1981]3AllE.R. 72720 Somasundaram v.Melchior& Co[1989] 1AllE.R. 129· Πουρικκοςv.Βασιλείου
(1993)1AAA.256Vamakides v.Papamichael
(1970)1 C.L.R.
- Έφεση. Έφεση απότονεναγόμενο 1κατά της απόφασηςτου Επαρχία- 25 κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Παπαδοπούλου, Ε.Δ.)που δόθηκε στις 18Ιανουαρίου, 1990, (Αρ. Αγωγής 22/85)μ£τηνοποία ηευθύ νηγια οδικό δυστύχημα πουεπεσυνέβηστηΛευκίοσία μεταξύτων διαδίκων κατανεμήθηκεως εξής: Εφεσίβλητος 1(ενάγων) - 35%. . Εφεσείων (Εναγόμενος 1) -35% Εφεσίβλητος 2 (Εναγόμενος 2) -30% Στ. Ερωτοκρίτον (κα),γιατονεφεσείοντα -εναγόμενο
- 602 30 1Α.Α.Δ. Λουκά ν. Κούοτη κ.ά. Γ.Κορφιώτης, γιατονεφεσίβλητο
- Α. Χαβιαράς,γιατους εφεσίβλητους 2και
- Cur. adv. vult. 5 10 15 20 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσειοΔικαστής Γ. Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Μετάαπόενδελεχήεξέτασητωντριώνεκδοχώνπου τέθηκανενώπιον τουαπό τονεφεσίβλητο 1 (ενάγοντα),τονεφεσεί οντα(εναγόμενο 1)καιτονεφεσίβλητο2(εναγόμενο2)και,της μαρ τυρίας που είχε προσαχθεί προς υποστήριξη τους,τοΕπαρχιακό Δικαστήριο Λευκοχιίαςέκρινεότι ησύγκρουσημεταξύτουοχήμα τοςτουεφεσίβλητου 1 (ενάγοντα)(Μερσεντέςσαλούν)καιτουπρο πορευόμενου φορτηγού το οποίο οδηγείτο από τον εφεσίβλητο 2 (εναγόμενο2), καθώςκαιεκείνη μεταξύτουοχήματοςτουεφεσείο ντα (εναγόμενου 1)(Φορντ Κορτίνασαλούν)και τουαυτοκινήτου τουεφεσίβλητου,επεσυνέβησαν συγχρόνως ή σετέτοιαχρονικήαλ ληλουχία ώστενασυνιστούν αδιαχώριστοσυμβάν. Μεβάση αυτό το εύρημακαικαθοδηγούμενο απότις αρχές πουδιέπουν τονκα θορισμό της αμέλειας καιτον επιμερισμότης ευθύνης μεταξύτων οδηγώνπουενέχονται σεαυτοκινητιστικόδυστύχημα,τοΕπαρχιακόΔικαστήριοκατένειμετηνευθύνηγιατηνπροκληθείσαζημίαστα τρίαοχήματαμεταξύτωνδιαδίκων,ωςεξής: Εφεσίβλητος 1 (ενάγων) -35% Εφεσείων (εναγόμενος 1) -35% Εφεσίβλητος 2(εναγόμενος2)-30% 25 30 35 Η εφεσίβλητη3(εναγόμενη3)κρίθηκεεκπροστήσεως υπόλογος για τις πράξειςτουεφεσίβλητου 2καιεκδόθηκεαπόφαση ανάλογα καιεναντίοντης. Οεφεσείωνήγειρεανταπαίτησηεναντίοντουεφε σίβλητου 1 (ενάγοντα)γιατηζημίαπουυπέστη,ενώ με ειδοποίηση που εκδόθηκε βάσει της Δ.10 Θ.12 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίαςτέθηκεωςεπίδικοθέμακαιοκαταμερισμόςτηςευθύνηςμετα ξύ των εναγομένων. Ηζημίαείχεσυμφωνηθεί καιαφεθείνα κατα νεμηθείανάλογαμεταευρήματατουΔικαστηρίου ωςπροςτηνευ θύνη. Τοαυτοκίνητοτουεφεσίβλητου 1 υπέστηζημίατόσοστομπροστινόόσοκαιστοπισινό μέρος. Ηζημίαστο μπροστινό μέρος κα θορίστηκε σε£2.050,00καιστο πισινό σε£775,
- Ο διαχωρισμός τηςζημίαςστο Μερσεντέςέγινεγιατίηζημίασταδυομέρη τουαυ603 Πικής,Δ. Λουκά ν.Κούρτη κ.ά.
(1993)τοκινήτουείχεωςάμεσολόγοτησύγκρουσητουμετοφορτηγόκαι τοφόρτκορτίνααντίστοιχα. Ηέφεση στρέφεται αποκλειστικά εναντίον τουεπιμερισμού της ευθύνης μεταξύτου εφεσείοντα καιτου εφεσίβλητου 1 ωςπροςτη ζημίαη οποίαπροκλήθηκεστο μπροστινό μέροςτου Μερσεντές. Η 5 αμφισβήτησηεπικεντρώνεταιστοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστη ρίουότιυπήρχεαιτιώδηςσχέση μεταξύτηςσύγκρουσης τουοχήμα τος του εφεσείοντα μετο όχημα του εφεσίβλητου 1καιτης σύ γκρουσης μεταξύτων οχημάτων του εφεσίβλητου 1 και τουεφεσί βλητου
- Ηθέσητου εφεσείοντα είναιότιδενυφίστατο οποιαδή- 10 ποτέ συνάφεια μεταξύτωνδυοσυγκρούσεων ή,ακριβέστερα,ότι η σύγκρουση μεταξύτουαυτοκινήτουτουκαιεκείνου του εφεσίβλη του 1,δεσυνέβαλε μεοποιοδήποτετρόποστηνπρόκλησητηςζημίας στο μπροστινό μέρος τουοχήματοςτουτελευταίου. Το Δικαστήριο απέρριψε ωςαναξιόπιστη τόσο τηνεκδοχήτου 15 εφεσείοντα όσο καιεκείνητουεφεσίβλητου 1 ωςπροςτις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη τοδυστύχημα. Αντίθετα, αποδέ χτηκετημαρτυρίατουεφεσίβλητου2οοποίος μεέμφασηκατάθεσε ότι άκουσε μόνο έναεκκωφαντικόκρότοσύγκρουσης, γεγονόςαπό τοοποίο μπορούσε ναεξαχθεί τοσυμπέρασμαότιοιδυοσυγκρού- 20 σειςέγινανσυγχρόνως. ΟμάρτυραςΤζιρκαλλής,οοποίοςκατάθε σεωςπραγματογνώμωνεκμέρους τουεφεσείοντα,είχεαποκλείσει, ως απόρροιατων φυσικώννόμων,τοενδεχόμενο ησύγκρουση με ταξύ του Μερσεντές καιτουφορτηγούναήταντο αποτέλεσμα της μετακίνησης του Μερσεντές (ενώήτανακινητοποιημένο) λόγωτης 25 σύγκρουσης μετοαυτοκίνητοτου εφεσείοντα. Η συνήγορος του εφεσείοντα υποστήριξε ότιτοπρωτόδικο Δι καστήριο δενέδωσετηδέουσασημασία στις προεκτάσεις της μαρ τυρίας τουκ.Τζιρκαλλή που καθιστούσαν, κατά τηνάποψη της, επουσιώδες γεγονός γιατηνπροκληθείσα ζημίαστο μπροστινό μέ- 30 ρος του Μερσεντές τονακριβή χρόνο κατά τον οποίο επεσυνέβηη σύγκρουση μεταξύτου Μερσεντές καιτουΦορντ. Δεναμφισβητεί ται ηορθότητατης καθοδήγησηςτουΔικαστηρίου ωςπροςτις αρ χέςπουδιέπουντηναπόδειξητηςαμέλειας,τονυπολογισμό τηςσυ ντρέχουσαςαμέλειαςκαιτιςγενικότερες αρχέςπουδιέπουντονκα- 35 ταμερισμό της ευθύνης. Πράγματι,ηκαθοδήγησητουπρωτόδικου Δικαστηρίου στα σημεία αυτά υπήρξε πλήρης. Κατάτη συζήτηση της έφεσης υποδείξαμεστηδικηγόροτου εφεσείοντα ότι εάντοζη μιογόνοσυμβάνδιασπαστεί,τότε,αναμφίβολα,ηευθύνητωνμερών γιατηζημίαστο μπροστινόκαιπισινό μέρος τουαυτοκινήτουτου 40 εφεσίβλητου 1 (το Μερσεντές),θαήτανδιαφορετική- ηευθύνητου εφεσείοντα γιατηζημία που προκλήθηκε στοπισινό μέροςτου 604 1Α.Α.Α. Λουκά ν. Κοΰρτηκ.ά. Πικής, Δ. Μερσεντές θαήτανπολύ μεγαλύτερη εκείνης του 35%πουτου εί χε καταλογιστεί. 5 10 15 20 25 30 Η θέσητης δικηγόρου του εφεσείοντα είναι ότι σετέτοια περί πτωση θα εδικαιχ>λογείτο διαταγήγια επανεκδίκαση της υπόθεσης γιατηναντιμετώπιση τουσυμβάντος μέσαστασωστά πλαίσια. Ο δεύτερος λόγοςοοποίοςέχειπροβληθεί γιαπαραμερισμότης πρωτόδικης απόφασης συναρτάται μετις αρχές τηςHunter ν. ChiefConstableof WestMidlandsandAnother[1981]3AllE.R.
- ΣτηHunterαποφασίστηκε ότι συνιστά κατάχρησητηςδικαιοδοσίας του δικαστηρίου ηέγερσηπολιτικής αγωγής που στοχεύει έμμεσα σεπροσβολή (collateral attack) της ετυμηγορίας του ποινι κούδικαστηρίουκαιτωνευρημάτωνπουτηστοιχειοθετούν. Η ίδια αρχήεπαναλαμβάνεταικαι στηSomasundaram v.Melchior &Co [1989] 1 All E.R. 129(C.A.). [Βλ.επίσης Πονρίχχος ν. Βασιλείου
(1993)1 Α.Α.Δ.256]. Στηπροκείμενη περίπτωση,σκοπός τουεφε σίβλητου 1 (ενάγοντα)μετηνέγερση τηςαγωγήςδενήτανμεοποιο δήποτε τρόπο ηαμφισβήτηση της ετυμηγορίας του ποινικούδικα στηρίου. Στη Varnakides v.Papamichael andAnother
(1970)1 C.L.R. 367,στηνοποίαανεφέρθηηπρωτόδικοςδικαστής,επισημαίνεται ότι το αντικείμενο τηςδίκηςκαθώςκαιοι διάδικοι στην ποι νική καιπολιτική δίκη γιααμελές οδήγημα είναι διαφορετικοί. Επομένωςδενεγείρεταιθέμαδεδικασμένου(issueestoppel) στηνπο λιτική δίκη απότα ευρήματα του ποινικού δικαστηρίου. Στη Varnakidesτο Εφετείο δεν ασχολήθηκε μετην αρχήτης Hunterη οποία άλλωστε εκδόθηκε σεμεταγενέστερο χρόνο. Δενείναι ανα γκαίοναπραγματευθόύμεσαυτήτηνέφεσητιςεπιπτώσεις καιπρο εκτάσεις των αρχώντης Hunterεφόσον η πολιτική αγωγήδενείχε ως αντικείμενο τηναμφισβήτηση της ετυμηγορίας τουποινικούδι καστηρίουούτεδιαπιστώνεταιοποιαδήποτεουσιώδηςαντίφαση μεταξύ των ευρημάτων τουποινικού καιπολιτικού δικαστηρίου. Κρίνουμε ότι ολόγοςαυτόςτης έφεσης στερείται ερείσματος. Οι εφεσίβλητοι υποστήριξαν την απόφασηωςτεκμηριωμένησε όλη την έκτασητηςκαιτο αποτέλεσμα εύλογουπότο φωςτωνευ ρημάτωντου Δικαστηρίου. 35 Διαφωνούμε μετην εισήγηση ότι ηπραγματικήμαρτυρίαέτεινε να αποκλείσει την ταυτόχρονη σύγκρουση μεταξύ των τριών οχη μάτων,ενώ ημαρτυρίατου μόνου αξιόπιστου, σύμφωνα μεταευ ρήματατουΔικαστηρίου, μάρτυρα, του εφεσίβλητου 2, καθιστούσε το εύρημααυτό εύλογο. 40 Υπότοφωςτουσυνόλουτης μαρτυρίας,η αντιμετώπιση των 605 Πικής, Δ. Λουκά ν.Κούρΐη κ.ό.
(1993)δυο συγκρούσεων ως ενιαίου καιαδιαχώριστου συμβάντος, με προέκτασητονεπιμερισμό τηςευθύνης μεταξύτωντριώνδιαδίκων, με έρεισμα αυτήτηδιαπίστωση,υπήρξε ορθή. Ηαμέλεια τουεφε σείοντακαιησυνδρομήτουστηνπροκληθείσαζημίατεκμηριώνεται από τηνπαράλειψη τουνατηρήσει ασφαλήαπόστασηαπότοπρο- 5 πορευόμενο αυτοκίνητο και τηδεινήθέσηστην οποίατονέφερεη παράλειψηαυτή "ναταχάσει",όπωςομολόγησεστον εφεσίβλητο2, μετά τοδυστύχημα σεβαθμόπουναμηνμπορέσει ούτε τα φρένα τουαυτοκίνητοι)τουναχρησιμοποιήσει ωςμέσοαποτροπήςτηςσύ γκρουσης ήελάττωσης τηςπροωθητικήςδύναμηςτουοχήματος. 10 - Υπότο φωςτουσυνόλουτωνδεδομένων τηςυπόθεσης,κρίνου μεότιδεν παρέχεταιπεδίογιαπαρέμβασησεσχέσημετηνπρωτό δικηαπόφαση. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 606